Trang Thơ và Truyện của Cao Hoải Trí              |                 www.ninh-hoa.com

CAO HOÀI T

***

Cựu học sinh
trường Trung học
Đức Linh,
Niên khóa 1970-1973

 

Hiện cư ngụ tại
Thành phố
Biên Ḥa, Việt Nam.


 

 

 

 

 

 


HƯƠNG THƠM

MỘT VÙNG QUÊ


Cao Hoài Trí
 

 

 

 Ai ra Bắc hay vô Nam ; mời bạn dừng chân ghé thăm một vùng quê, đang từng ngày đổi mới, đó là thị xă Ninh Ḥa, nằm giữa đoạn đường Quốc lộ 1 và Quốc lộ 26 của tỉnh Khánh Ḥa.

 

 Ninh Ḥa, cái tên thân thương ấy, không phải là nơi tôi sinh ra và lớn lên tại đây, nhưng tôi lại có nhiều năm gắn bó với vùng đất này. Nghe thế, chắc có người cảm thấy có điều ǵ mâu thuẫn, vậy mà hoàn toàn hợp lư không riêng ǵ ở tôi ; phần lớn một bộ phận của lứa tuổi chúng tôi lại có chung hoàn cảnh. Người từ miền Bắc di dân vào. Người miền Trung đất đai khô cằn bởi núi đồi. Và người miền Nam sông nước, đều theo gia đ́nh, hội tụ về vùng đất Dục Mỹ - Ninh Ḥa để sinh sống, suốt những tháng năm, cuộc chiến tranh tàn khốc Nam - Bắc diễn ra hàng ngày trên quê hương nhỏ bé h́nh chữ S.

 

 Chính v́ lịch sử của đất nước thời ấy như thế, nên mới có chuyện người không sinh ra và lớn lên, lại nhiều năm gắn bó với vùng đất Ninh Ḥa là vậy đấy. Mà ngày ấy, nói đến Ninh Ḥa, có lẽ mọi người đều biết đến một đặc sản nổi tiếng, Nem chua Ninh Ḥa. Mặc dù trong Nam, nem chua Thủ Đức, cả miền Nam đều biết danh, nhưng thú thật tôi vẫn thích nem chua Ninh Ḥa. Chỉ v́ có độ ḍn - dai. Ăn một miếng là không thể nào lại bỏ giữa chừng. Mà phải thưởng thức tiếp tục, để tận hưởng hết đậm đà của vị chua, cay, của người làm ra đặc sản có một không hai Ninh Ḥa ngày ấy.

 Sở dĩ chúng tôi biết đến Ninh Ḥa, một phần là do suốt những năm c̣n cắp sách đến trường ở bậc trung học đệ nhất cấp và đệ nhị cấp. Mà ngày ấy, sự học luôn đặt trọng tâm lên vai chúng tôi. Nhất là cánh nam sinh th́ đây là một nấc thang quan trọng, trước khi bước vào đời. Bởi thời chiến tranh khói lửa thưở đó, chỉ có học lên cao, mới mong thoát được việc gia nhập quân đội. Ngoại trừ khi có lệnh tổng động viên mà thôi. Chứ đă đến tuổi mà chưa đậu tú tài, th́ không có lư do miễn dịch gia cảnh, tất cả phải vào các quân trường. Và từ đó đời lính chiến gắn vào cuộc đời trai trẻ. Sống nay - chết mai; mà người đời hay gọi chưa thăng quan đă thấy xanh cỏ.

 

 Ngày c̣n đi học, có lẽ lứa tuổi chúng tôi không bao giờ quên tô bún cá, trước khi vào lớp học đầu giờ buổi sáng. Mặc dù chỉ là đôi gánh bún cá, nấu rất đơn giản, nhưng rất đậm đà. Bất cứ ai đă ăn qua th́ nhớ măi trong cuộc đời họ sinh. Đơn giản chỉ nồi nấu với cá thu, nước trong vắt, chan vào tô bún chén khoanh tṛn, rắc ít tiêu và nhúm hành tươi sắc nhỏ. Thế mà ăn đến đâu đều cảm nhận chất ngọt ngào của miếng cá thu sao mà ngon đến thế.

 

 Đặc biệt ngày ấy thưởng thức tô bún cá cho dù cạn đáy, vẫn không quên dành ra cọng bún, để ịn sau lưng bảng tên của trường. V́ nội quy học sinh ngày ấy rất nghiêm, ai lỡ vi phạm nhắc nhở mà không sửa lỗi th́ " hân hạnh" được diện kiến với giám thị nhà trường. Sự hân hạnh ấy, bất cứ học sinh nào cũng không muốn có. Vậy mà có bạn, do vội dán chưa kỹ vào túi áo. Khi vào cổng trường cứ hiên ngang đi vào, mặc dù thầy giám thị đă đứng ngay cổng. Điều ǵ đến chắc các bạn đă rơ... Dịp khác tôi sẽ đề cập đến sự nghịch ngợm của tuổi học tṛ ngày ấy. Đến nỗi trong dân gian gán ghép : nhất quỷ, nh́ ma, thứ ba là học tṛ.

 

 Tuy nhiều năm học tập ở Ninh Ḥa, nhưng để biết hết vùng đất này th́ chúng tôi hầu như mù tịt. Bởi v́ không có thời gian, và ngày đó điều kiện cũng không cho phép. Ngày ngày sau giờ lên lớp ở mái trường, tan học là trở về với gia đ́nh, chứ trễ chuyến xe đưa đón, mà không c̣n xe lam loại chuyên chở bà con, thường đậu gần trường trung học Bán Công, th́ eo ôi khổ sở vô cùng.

 

 Do vậy, tranh thủ những lúc nghỉ học tiết đầu hay tiết cuối, là theo các bạn học rủ nhau cùng đến chơi ở nhà các bạn ấy. Ngày đó tôi rất thích ngấm nh́n con sông Dinh, với làn nước chảy trong vắt, hiền ḥa. Nhất là đi trên các con đê nhỏ, hai bên ruộng lúa xanh um. Đến mùa lúa chín, nặng trĩu từng nhánh lúa thơm ngát cả vùng, mới thấm câu nói - hương đồng, gió nội của vùng quê thanh b́nh.

 

 Sau hơn 40 năm xa cách, có dịp trở lại Ninh Ḥa, mặc dù thời gian củng eo hẹp, nhưng bạn bè ngày xưa có người vẫn c̣n sinh sống ở đây đă hướng dẫn cho tôi đi được nhiều nơi. Từ cảnh vật các ngôi chùa cổ. Hay mái đ́nh rêu phong thờ các thần địa phương. Đến sự đổi thay của một phố thị sầm uất, bằng ngôi chợ mới bề thế, rộng răi, ngăn nắp. Đến các cụm dân cư được quy hoạch theo kiểu khu bàn cờ trông đẹp mắt, xứng tầm là một thị xă, được nâng lên từ Quận. Và nghe đang phấn đấu để lên đô thị loại 3 của tỉnh Khánh Ḥa.

 

 Trong chuyến trở lại lần này, tôi c̣n được các bạn gợi ư đi tham quan khu du lịch Dốc Lết. Điều đáng nói, biết bao nhiêu năm học tập ở Ninh Ḥa, thế mà chẳng biết địa danh này nắm ở đâu và có ǵ ở đó ; chẳng khác nào từ quê ra tỉnh.

 

 Chiếc xe toyota camry 7 chỗ, bon bon trên con đường nhựa phẳng. Hai bên đường từng thửa ruộng muối nối tiếp nhau trắng xóa như dăi lụa trông rất nên thơ hữu t́nh. Vậy mà đôi lúc người sống bằng nghề này phải khóc ṛng. V́ đến thời kỳ thu hoạch chất từng khu, lấy rơm ủ thành nhiều lớp. Đấy là chưa kể những lúc bất chợt ông trời " trở chứng" buồn chị hằng, trút cơn mưa th́ xem như công cốc một mùa vụ qua đi.

 

 Xe dừng lại, cắt đi ḍng suy nghĩ của tôi. Tuy chưa đến điểm chính của khu du lịch, tôi quan sát từng ngôi nhà xây không khác ǵ những căn nhà ở vùng biển Phước Tĩnh, Phước Hải của Vũng Tàu. Ghé vào quán nước, gọi cafe, tôi mới biết quán này là con gái bạn tôi. Anh bạn cũng kể chuyện vui, những ngày quán mới mở, v́ sự cạnh tranh buôn bán, cứ màn đêm buông xuống là vài cậu thanh niên đến " quậy phá" để không buôn bán được. Biết thế, một hôm anh từ Dục Mỹ lặn lội về thăm quán. Ngồi đợi số thanh niên này đến, anh xem trong số đó ai nh́n bợm nhất th́ anh mời đến bàn nói chuyện. Qua câu chuyện và nh́n vóc dáng một thời khoác lên ḿnh sắc lính nhảy dù. Từ đó trở đi quán nước con anh mới yên ổn buôn bán.

 

 Cuối cùng chúng tôi cũng đến địa điểm Dốc Lết. Có lẽ đi vào ngày thường nên vắng vẻ khách du lịch. Cách thiết kế, bày biện có phần na ná nhiều nơi. Tuy nhiên nhờ hàng dương và hàng dừa đă tạo cho cảnh đẹp nơi đây khá mát. Nhất là băi biển dài, uốn cong, nước xanh trong, cạn nên đi ra ngoài gần trăm mét, chỉ đến ngực người lớn.

 

 Ngồi trên những chiếc ghế bố đôi, kê bàn rồi gọi các món hải sản ăn vừa miệng mà vừa túi tiền khách du lịch. Được biết khu du lịch này, thường thu hút khách từ đầu năm cho đến tháng 9. Nhất là vào mùa hè th́ khách các nơi về đây tham quan rất đông. Bởi địa điểm này chỉ cách thành phố Nha Trang khoảng 50km. Đường đi rất thuận lợi cho du khách khi đến du lịch tỉnh Khánh Ḥa.

 

 Sao ḿnh đi hơn 20km, đường rất tốt, lại có tên Dốc Lết? - Thấy tôi hỏi một anh bạn cười rồi nói - giờ th́ thế, chứ ngày xưa vào đây phải lết đấy. V́ phải qua các đồi cát trắng mịn, đi b́nh thường mệt bở hơi tai chứ đừng tưởng.

 

 Cái tên Dốc Lết hay Dốc Lếch đều đúng. Bởi vùng cát này chỉ đi quanh xóm làng củng đă thấm mệt. C̣n băng qua các đồi cát trải dài th́ không lết mới là lạ. May hôm nay đường xá thuận tiện, và được xe du lịch chở đi nên tâm hồn cảm thấy mến Dốc Lết. Một điểm du lịch tham quan khá lư tưởng ở vùng đất Ninh Ḥa ngày nay.

 

 Do trời chiều hoàng hôn xuống mau, nên chúng tôi phải rời khu du lịch để trở về thị xă. Lúc này anh bao tử cũng nhắc nhở đến giờ, nên anh bạn giới thiệu điểm bán bánh xèo. Có lẻ quán này củng mới xây dựng, bàn ghế và các dụng cụ cho khách đều c̣n mới. Chưa 18g chiều mà khách ra vào nườm nượp. Thế mà nhân viên phục vụ chu đáo, không đợi lâu.

 

 Đi qua các ngôi trường mà ngày xưa có thời gian tôi và bạn bè theo học, phần lớn đă thay tên. Có trường c̣n nâng cấp, xây thêm pḥng ốc, thoáng mát. Nhưng có trường không c̣n nữa, như trung học Bán Công. Toàn bộ sân vận động ngày xưa mà mỗi niên khóa học, gần đến tết cổ truyền là trường tổ chức cắm trại, biểu diễn thật vui và sinh động. Thế mới biết thời gian qua đi, đời người c̣n thay đổi, huống ǵ cảnh vật thiên nhiên. Và trước đô thị hóa ngày càng đ̣i hỏi sự đổi mới nên sự chuyển ḿnh của vùng đất Ninh Ḥa cũng phải ḥa nhịp.

 

 Sau thời gian ở lại, được đi nhiều nơi, tôi vẫn thấy mặc dù ngày nay Ninh Ḥa có đổi thay. Nhất là hai bên con sông Dinh được kè chắn tạo hành lang đi bộ rất phóng khoáng. Nhiều ngôi nhà cao tầng, chung cư xây dựng mới. Nhưng sự quy hoạch ngoại thành cần mănh liệt hơn. Trong đó phải kiên quen di dời hoặc dẹp bỏ bớt những ḷ gạch nung củi. V́ đây là nơi một phần gây ra nạn phá rừng. Đồng thời tận dụng các khu rừng sinh thái để mở ra các điểm du lịch mới.

 Điều tôi c̣n băn khoăn khi rời thị xă Ninh Ḥa là bến xe cần nâng cấp, xây dựng hiện đại hơn cho xứng với tên gọi. Mặt khác tránh t́nh trạng chạy theo đô thị hóa mà thu hẹp diện tích lúa. Đồng thời chú trọng đến cây trồng công nghiệp. Và tổ chức khai thác hải sản, trong đó chú trọng đến tải trọng tàu thuyền để ra khơi xa, đánh bắt tốt hơn. Có như thế th́ thị xă Ninh Ḥa sẽ c̣n tiến xa và trở thành đô thị loại 3. Và phấn đấu cao hơn nửa khi được chọn là thành phố cùng với Nha Trang tươi đẹp trong con mắt khách du lịch.

 

HẾT

 

 

 

 Cao Hoài Trí

Tháng 4/2019

 

 

  

 

 

 

 

 

 

Trang Thơ và Truyện của Cao Hoải Trí                |                 www.ninh-hoa.com