Phần 1:
… ?
˜ {
™ @ …
Thành Thăng
Long vào thu. Trời xanh như chưa bao giờ xanh như thế. Gió heo
may chỉ làm cho những chiếc lá vàng đẹp hơn lên chứ không tàn
nhẫn ném chúng xuống mặt đường như những cơn gió bấc lạnh buốt.
Điện Diên Hồng đón vua Nhân Tông trong cảnh đất nước rất thanh
b́nh.
Ngài
vừa đi thăm chơi nước Chiêm trở về. Hẳn là có biết bao điều vui.
Cứ trông nét mặt tươi tắn hồng hào của ngài là đủ biết. Ngài nói:
- Hỡi các khanh, ta báo cho các khanh một
tin vui. Cái miền đất phương Nam xinh đẹp mà ta vừa sang thăm
chơi sẽ là quê chồng của con gái ta.
Giá như
ngài bảo Thoát Hoan đang quay trở lại hay Ô Mă Nhi sống dậy từ
ḷng biển cũng không làm cho các quan kinh ngạc bằng!
Qua hai cuộc chiến khốc
liệt với quân Hung Nô, ngài đă trở thành vị thần chiến thắng.
Mỗi lời nói sáng đẹp của ngài như châu ngọc luôn nở hoa trong
tim của trăm họ. Hôm nay những lời vàng ngọc ấy vẫn nở hoa,
nhưng là hoa xương rồng ! Nghe như có hàng trăm cây gai nhọn làm
nhức buốt thịt da. Cả điện Diên Hồng nín lặng. Chỉ có một người
dám hé mở ḷng ḿnh cho ngài thấy những giọt máu ứa là đức vua
Anh Tông.
- Muôn tâu thánh thượng, chẳng lẽ ngài
muốn Huyền Trân trở thành một Chiêu Quân ?
- Dĩ nhiên là không. Nước Chiêm không phải
là rợ Hồ và ta đâu có phải là Hán Vũ đế. Không ai ép buộc được
ta. Ta chỉ muốn gây t́nh ḥa hiếu để dẹp bớt binh đao mà thôi.
- Muôn tâu thánh thượng, ta có binh hùng
tướng mạnh. Đến cả Thoát Hoan c̣n phải chui vào ống đồng và Toa
Đô phải bị chém th́ sá ǵ một Chiêm quốc bé nhỏ mà phải đem lá
ngọc cành vàng của nhà họ Trần gửi gắm như một con tin ?
- Không phải con tin mà là một vương hậu.
- Gần như quá vội v́ quá xúc động, nhà vua
quên mất hai tiếng muôn tâu, buông thơng một câu nghe như một
lời dè biểu:
- Vương hậu của một nước man di nào có hơn
ǵ thê thiếp của bọn Mường Mán !
Trăm quan
nghe nhà vua nói thế đều run sợ cúi đầu, mặc dù người nào cũng
thấy như chính ḷng ḿnh thốt ra. Nhưng Thái thượng hoàng rất uy
dũng mà cũng rất nhân từ. Chính ngài đă cởi áo hoàng bào đắp lên
đầu Toa Đô nên với nhà vua c̣n trẻ người non dạ, ngài chỉ ôn tồn:
- Ta biết khanh rất thương em. Nhưng khanh hăy nhớ, ta cũng rất
yêu con gái ta. Trong cuộc Nam du vừa rồi ta nhận ra một điều,
ấy là cái miền đất tưởng là man di mọi rợ, người ta tôn trọng
đàn bà xiết bao !
Đức vua Anh
Tông bàng hoàng biết ḿnh vừa có lỗi. Nhớ ngày nào say rượu ngủ
quên không cùng các quan nghênh đón, lập tức ngài cho xa giá về
lại Thiên Trường, phải nhờ đến Đoàn Nhữ Hài làm cả một bài biểu
tạ tội mới được ngài tha thứ. Nhà vua vội vàng nhu thuận để làm
đẹp ḷng ngài.
- Muôn tâu thánh thượng, thần không dám căi mệnh. Nào các quan,
hăy cùng ta chúc mừng thánh ư.
Trăm quan
cùng tung hô vạn tuế. Nhưng tiếng vàng tiếng sắt, tiếng đục
tiếng trong, tiếng cao tiếng thấp không rền vang một nhịp thấu
tận trời xanh như ngày nào các bô lăo cùng hô Quyết chiến !
Quả thật
cái tin công chúa Huyền Trân sẽ lấy Chế Mân làm chồng như một
tảng đá từ trời cao rớt xuống hồ Tây. Muôn ngàn con sóng ấm ức
vẫn cứ dội đập măi.
Việc làm đầu tiên của Trần
Khắc Chung khi về đến phủ đệ của ḿnh là rút kiếm ra chém tuốt
hàng bao nhiêu cây cảnh. Những tùng những bách, những mẫu đơn
hải đường chẳng hiểu v́ sao mới hôm qua c̣n được nâng niu từng
chiếc lá từng cánh hoa, giờ bị tàn phá không một chút thương
tiếc.
Nhựa cây
tuôn trào như máu nhưng không phải là máu màu đỏ nên vị tướng
quân trẻ tuổi vẫn chưa nguôi được cơn cuồng nộ. Ừ phải như tay
và chân hay đầu Chế Mân rơi xuống chân ḿnh. Phải như thế mới hả
giận. Chế Mân ! Chế Mân ! Tên mọi phương Nam sao dám động đến ta
? Mà Thái thượng hoàng mới già nua lẩm cẩm làm sao ! C̣n ai hơn
ta xứng đáng làm pḥ mă ?
Nỗi hờn căm
ấy cứ nung nấu măi trong đầu không cách ǵ vọt ra được thành lời
nên lũ cây vô tội vẫn cứ bị tiếp tục thảm sát. Bọn gia nhân lúc
đầu c̣n thập tḥ nh́n trộm, giờ hài hùng trốn biệt. Trên thềm
chỉ c̣n mỗi một ḿnh lăo phu nhân đứng chết lặng. Một lúc sau bà
mới nói được:
- Đấy không phải là cách xử sự của một bậc đại trượng phu mà là
của một đứa bé hờn dỗi. Ta không ngờ tướng quân của nhà họ Trần
lại có thể bạc nhược như thế !
Nhận ra
giọng nói trầm nhưng rất sắc của phu nhân, Khắc Chung ném kiếm
xuống đất đến quỳ dưới chân bà. Tướng quân nói như khóc:
- V́ sao Thái thượng hoàng đem con gái yêu của ḿnh gả cho bọn
mọi ? Cả kinh thành Thăng Long này ai không biết Huyền Trân sẽ
là của con !
- Nhưng có đấy một người không thèm biết !
- Người đó là ai ?
- Công chúa !
- Sao mẹ biết ?
- V́ ta là đàn bà và là mẹ của con. Ta rất
buồn khi phải nói với con rằng, công chúa không thể lấy con làm
chồng!
- Mẹ không nên sỉ nhục con thêm nữa!
- Không. Ta chỉ muốn nói một người như con
có thể lấy bất cứ ai ngoại trừ công chúa.
- V́ con là họ Đỗ chăng ?
- Cũng có thể dù con đă được ban quốc tính.
Nhưng trước hết một người như công chúa sinh ra không phải để bị
chiếm đoạt. Với những người như thế không chỉ có muốn là được !
- Thế cần điều ǵ nữa ?
- T́nh yêu!
- Ôi, t́nh yêu (cười nhạt), mẹ không thấy
con yêu nàng điên cuồng như thế này sao ?
- Không !
- Thế th́ như thế nào mới gọi là yêu ?
- Ta không rơ lắm. Nhưng ta cảm nhận những
ồn ào phá phách không phải là t́nh yêu. Với một người đàn ông
t́nh yêu là cả một bí mật. Không ai khám phá ra được điều đó
ngoài người đàn bà duy nhất mà họ đang yêu.
- Nhưng sao mẹ dám chắc công chúa không
yêu con ?
- Con cũng biết đấy, không ai cưng chiều
công chúa bằng Thái thượng hoàng. Nếu biết công chúa yêu con th́
nhất định ngài đă không hứa gả cho Chế Mân.
- Nhưng nàng cũng đâu có yêu Chế Mân.
- Bây giờ th́ chưa. Nhưng sau này có thể
sẽ yêu. C̣n với con, mẹ nghĩ là không bao giờ !
- Con chưa thấy một người mẹ nào lại
nguyền rủa con trai ḿnh một cách thậm tệ như mẹ !
- Ta không nguyền rủa con. Ta chỉ muốn nói
những điều ta biết về con. Chính v́ cái tính thô bạo ầm ĩ của
con chỉ đưa tới những tai ương không lường trước được. Ta khuyên
con nên từ bỏ cái mộng ước làm pḥ mă không xứng hợp với ḿnh.
Con đang điên cuồng v́ không đoạt được cái ḿnh muốn chiếm đoạt
chứ không phải v́ yêu. V́ vậy, ta xin con đừng hành hạ lũ cây
cối tội nghiệp của ta nữa !
Nh́n những cành nhánh ngổn ngang, hoa lá
vương văi như vừa trải qua một cơn băo, tướng quân cảm thấy hơi
ân hận.
- Con xin lỗi mẹ !
- Con có biết rằng con đă chém hằng bao
nhiêu nhát vào ḷng ta không ?
- Con thật đắc tội !
- Từ khi cha con mất, cây cỏ đă trở thành
bạn quư của ta. Lá hát cho ta nghe, hoa nở cho ta ngắm. Từng đêm
ta nghe chúng lớn lên. Từng ngày ta nghe chúng chuyện tṛ. Vậy
mà con cư xử với chúng như quân Nguyên cuồng bạo. (bà khóc). Ta
là mẹ, dù con có thể nào ta cũng phải dằn ḷng mà yêu thương.
Nhưng với một người con gái, cũng may công chúa không chứng kiến
cảnh này, con biết đấy, làm sao yêu con được !
- Con biết tội nhiều rồi. Con xin lỗi mẹ.
Con sẽ cho người thu dọn chăm sóc để chúng xinh tươi như trước.
Tướng
quân d́u phu nhân vào nhà. Một lúc sau tướng quân trở ra, nhặt
kiếm lên nh́n phớt qua rồi kê vào gối bẻ đôi.
Năm ngày trước, tại phủ Thiên Trường Khâm
Từ hoàng thái hậu cũng đă phải ngất xỉu khi nghe Thái thượng
hoàng báo tin sẽ gả Huyền Trân cho Chế Mân. Như một nhát kiếm
đâm suốt qua ngực bà. Quân Mông Cổ từng thiêu rụi thành Thăng
Long, ngay cả lăng mộ họ Trần bị tàn phá cũng không làm cho bà
đau đớn bằng.
Làm sao lại đưa con vào nơi hùm sói ấy ?
Làm sao lại rước lấy cái nhục gả con cho
Mường Mán ?
Sao không gả cho các ông hoàng tôn thất họ
Trần ?
Nghiêm huấn của Trần thái sư quên mất rồi
sao ?
Khóc
lóc. Vật vă. Van nài. Nhưng Thái thượng hoàng vẫn không hề lay
chuyển. Ngài nói:
- Cả kinh thành Thăng Long này tràn ngập
họ Trần. Người họ Trần cứ măi lấy nhau, sinh ra một lũ họ Trần
đă bắt đầu bạc nhược, đốn hèn. Nào Trần Kiện, nào Trần Ích Tắc
và biết bao ông hoàng bà chúa chỉ muốn hàng giặc để giữ lấy cái
vương tước tôi đ̣i! Những bức thư ô nhục của bọn họ đựng đầy cả
một cái tráp. Nếu ta không cho hủy đi th́ đă có biết bao nhiêu
kẻ phải cúi gầm đầu xuống chứ đâu dám ngẩng mặt lên mà xưng là
con cháu họ Trần !
Thái hậu vẫn ấm ức:
- C̣n Trần Khắc Chung. Trẻ. Tài. Đă hết
đâu mà phải gả cho bọn mọi phương Nam !
- Trẻ. tài, nhưng không có tâm th́ chỉ là
đại họa. C̣n bọn mọi phương Nam, ta đă thấy rồi. Bọn họ c̣n muốn
giàu có hơn ta. Nhưng cái điều ta thấy hài ḷng nhất là họ rất
kính yêu ta nên chắc chắn họ cũng sẽ yêu quư con gái ta. Không
như ở đây, Thái sư đă nhốt đám con gái họ Trần vào trong một cái
chuồng kết đầy hoa cứ tưởng là ân sủng thực ra cũng chỉ là một
đám cung tần !
Thái hậu đành lui vào hậu cung. Bà biết
quá rơ, một khi ngài đă quyết là không đất trời nào lay chuyển
được. Chợt nhớ ra công chúa đi chơi đến mấy ngày mà vẫn chưa về,
bà lẩm bẩm:
- Cứ như con trai không bằng !
Đúng lúc ấy, một con ngựa trắng tuyệt đẹp
thong thả gơ những chiếc móng trước cổng thành. Một viên hạ quan
vội vàng đến đón dây cương từ tay công chúa. Nàng xuống ngựa,
nhảy chân sáo lên tam cấp. Phụ hoàng dang hai cánh tay chờ sẵn
cho nàng sà vào ḷng.- Phụ hoàng ơi, con nhớ phụ hoàng quá !
- Ta cũng rất nhớ con.
- Phụ hoàng đi chơi đến những chín tháng
cơ đấy ! Lâu ơi là lâu !
- Ừ, cả một đời ta mới được đi chơi xa một
lần. Tiếc là không có con.
- Thích lắm phải không cha ?
- Ừ, thích lắm. Có quà cho con đấy.
- Quà từ phương Nam chắc lạ lắm.
- Ừ, một tượng nữ thần bằng trầm hương
thơm phức.
- Để đeo vào người như một cái bùa hộ mệnh,
phải không cha ?
- Gần như vậy. Chính Chiêm vương Chế Mân
gửi tặng con.
- Chế Mân, cái tên nghe cũng hay hay.
Không như A Bát Xích, Ô Mă Nhi, nghe đau nhói cả ruột gan !
- Nếu cái điều mà ta sắp nói là một món
quà, th́ hăy c̣n một món quà nữa cho con đấy.
- Là ǵ ạ ?
- Là chồng tương lai của con.
- Chồng của con ? Là ai ?
- Chế Mân.
- Trời, xin phụ hoàng đừng đùa con !
- Ta không đùa. Đó là một chàng trai đẹp
như một pho tượng.
- Nhưng con không muốn lấy một pho tượng,
cũng chẳng muốn lấy ai làm chồng. Con chỉ muốn theo phụ hoàng
lên Yên Tử. Phụ hoàng biết không, con vừa từ trên ấy trở về. Cái
tiếng chuông giữa đất trời cao rộng nghe thật diệu kỳ !
- Trở thành vương hậu của Chiêm quốc, con
sẽ là chủ nhân của hàng trăm ngôi tháp xinh đẹp. Ở đó không có
tiếng chuông ngân nhưng có tiếng gió rền rĩ trong ḷng tháp nghe
như tiếng đất trời thầm th́ giao ḥa.
- Trời ơi, vậy ra phụ hoàng lấy cớ tuần du
để đi t́m pḥ mă ?
- Cũng gần đúng như vậy.
- Con không hiểu nổi phụ hoàng đang thương
hay đang ghét con!
- Rất thương con ạ ! Trên đời này ta chưa
yêu ai bằng yêu con !
- Yêu con mà đày ải con vào chốn đầy cọp
beo ma quái. Con nghe nói ở đó người và thú sống chung trong
những cái hang ăn sâu vào tận ḷng núi !
- Đó là những lời đồn nhảm. Chính ta đă ăn
ngủ giữa kinh thành Đồ Bàn xinh đẹp chẳng kém ǵ Thăng Long. Khi
ta đến và khi ta đi có hàng trăm con voi quỳ phục dàn chào.
- Nhưng đó là một miền gió cát băo bùng.
- Nhưng cũng là một miền đất tinh khôi
xinh đẹp. Những ngọn tháp cả trăm năm rồi vẫn đỏ rực trong nắng
và sóng vỗ miên man ở đầm Thị Nại.
- Nghe phụ hoàng nói con phải tin là xinh
đẹp. Con biết phụ hoàng rất vừa ư. Nhưng c̣n mẫu hậu th́ sao ?
Dễ ǵ mẫu hậu chịu để con làm dâu xứ người, mà lại là cái xứ
thường ngày mẫu hậu vẫn khinh ghét.
- Đúng vậy, mẫu hậu chỉ muốn con quanh
quẩn trong cái kinh thành này thôi. Nghĩa là không lấy chú th́
cũng phải lấy cháu, không lấy anh th́ cũng phải lấy em mà thôi !
- Ôi chao, cái họ hàng này sao mà rối rắm
như tơ ṿ ! Ước ǵ con được sinh ra từ một ḍng họ b́nh thường,
con sẽ lấy một người chồng cũng b́nh thường, làm ruộng hay chăn
tằm dệt lụa cũng được. Con cái của con sẽ rong chơi chạy nhảy
trên đường làng. Lớn lên chúng có thể đói, có thể nghèo, nhưng
không ai bắt buộc chúng phải lấy lẫn nhau như cái họ kỳ cục của
nhà Trần này!
- Ngày trước ta cũng đă từng nghĩ như con
vậy. Nhưng rồi vẫn không thể làm khác được. Cái ngai vàng đợi
sẵn chính là số phận nghiệt ngă đă dành cho ta. Đó là cái cỗ xe
vương giả mà ta phải kéo một cách nhọc nhằn. Ta đă kéo suốt
trong bao nhiêu năm để cho cái ḍng họ này vẻ vang đi vào lịch
sử. Giờ mệt mỏi quá rồi, ta trao lại cho hoàng huynh của con.
- Thế c̣n con ?
- Con chẳng phải kéo cái ǵ cả. Dẫu có
muốn cũng chẳng ai cho. V́ vậy con có thể đào thoát khỏi cái qui
luật khắc nghiệt của tổ tông bằng cách lấy chồng xứ người.
- Lấy chồng để đào thoát! Nghe ra thật lạ
lùng!
- Nhưng chỉ có làm thế mới t́m được tự do,
t́m thấy đất trời tươi mới và những con người mới.
- Mới như thế nào, thưa cha ?
- Da nâu bóng, mắt trong veo. Không quỵ
lụy, không cúi luồn.
Không
mật ngọt đầu môi mà rắn rít trong ḷng!
- Đó là xứ sở của hồn nhiên ?
- Và cả chân thật nữa.
- Ước ǵ ở đó con sẽ mới như vừa được sinh
ra. Con sẽ bỏ lại sau lưng cả một tuổi thơ bầm dập binh đao, cả
những khúc sông loang máu giặc và nghẽn xác thù.
- Đúng, con sẽ bỏ lại hết và chỉ mang theo
mỗi một trái tim mà thôi!
- Nhưng đă từ lâu trái tim con dường như
rất lạnh lẽo.
- Không hề ǵ. Ở cái miền mênh mông nắng
gió ấy, trái tim con sẽ nồng ấm tươi vui trở lại.
- Và phụ hoàng nghĩ rằng con sẽ hạnh phúc
?
- Không phải nghĩ mà là tin. Nhất định con
sẽ hạnh phúc.
Một thoáng trầm tư. Một thoáng lưỡng lự.
Sau cùng nàng nói:
- Thưa phụ hoàng, nếu đó là một cuộc đào
thoát dịu êm, th́ con xin vâng. Con cảm thấy quá ngột ngạt ở cái
kinh thành chật hẹp này rồi. Chưa biết mai sau thế nào, nhưng
con cũng xin cảm ơn cha.
- Ta cũng cảm ơn con, con gái ạ.
(Xem tiếp
phần 2)
… ? ˜
{ ™
@ …
Tác giả
Trương
Thanh
Sơn
Trang Văn Học Nghệ Thuật của
Trương Thanh Sơn