Văn và Thơ

DƯỚI ÁNG MÁI TRƯỜNG XƯA
Nguyễn Tính

Truyện/Tùy Bút

:: Kính Thăm Thầy Bảo Lân
:: Dưới Áng Mái Trường
     Xưa  - Phần 1
:: Dưới Áng Mái Trường
     Xưa - Phần 2

Phần 2:

Kỷ niệm các bạn trong lớp với:

Cha Lạc

Năm thằng chúng tôi chỉ có Khải (Khỉ) học Pháp văn với cha Lạc là sinh ngữ chính. Bởi thế hắn biết cha Lạc đi dạy ngày nào nên rủ chúng tôi vào những sáng ngày đó đứng đợi nơi nhà cha Lạc để xin đi ké cho oai. Cha thường vui vẻ cho chúng tôi đi, nhưng không biết tại sao ngày hôm ấy Cha khởi hành rất trễ. Thấy chúng tôi Cha phàn nàn:’’ chở chúng mầy xe cha muốn gãy nhíp’’. Chúng tôi lo ngại đứng xớ rớ bảo nhau:’’ có lẽ phải trốn học bất đắc dĩ ’’. Cha Lạc nghe được bảo sao không lên còn đứng đó làm gì. Chúng tôi khoái chết đi được còn Khải vẫn cố chấp: ‘’Con sợ xe Cha gãy nhíp’’, nhưng rồi cũng lấm lét leo lên. Thú thật chiếc xe của cha Lạc nhỏ xíu phía sau chẳng có băng ghế. Năm thằng ngồi lom khom như năm con khỉ, không hiểu tại sao chúng tôi lại thích đi xe của cha Lạc.

Thầy Duân (Giám Thị)

Cứ mỗi sáng thứ hai trường tập họp tất cả các học sinh để chào cờ. Các học sinh xếp hàng ngay thẳng thứ tự theo từng lớp một. Lá cờ từ từ được kéo lên, tiếng hát hùng hồn vang lên. Riêng bọn chúng tôi hát nhỏ: ’’ nầy ông Duân ơi đứng lên thâu tiền học phí’’. (Đa số dân Dục Mỹ là con lính nên nghèo lắm, tiền đóng học phí lúc nào cũng bê trễ nên hay bị thầy Duân kêu lên văn phòng để phàn nàn). Một hôm, Thầy Duân đem về một số cây bàng. Thầy kêu gọi trồng gấp, thầy hứa sẽ cho thêm điểm hạnh kiểm. Thế là đám chúng tôi hăng hái đào lỗ trồng những cây bàng đó để kiếm thêm điểm còm. (Không biết những cây bàng đó đã trở thành những cây cổ thụ hay đã úa tàn theo năm tháng?).

Thầy Trúc

Thú thật mà nói, tôi ớn nhất thầy Trúc. Nhưng lại thích có mặt trong giờ của thầy. Thầy dạy anh văn nhưng lại yêu văn nghệ hết mình. Thầy mê hát hơn dạy học. Vào lớp Thầy bắt hát trước rồi học sau. Trong lớp tôi có hai ca sĩ đó là chị Tuyết Mai và bạn Mão. Thầy bắt Tuyết Mai hoặc Mão hát rồi đến phiên thầy hát, giọng hát của thầy hát thật ê chề, thế mà thầy mơ ước mình là một Duy Khánh thứ hai. Thầy cho mình là một mầm non văn nghệ đang chờ thời thăng tiến. Mặc dầu thầy hát như thế nào chúng tôi cũng ủng hộ hết mình đã tán thưởng cho thầy những tràng pháo tay rộn rã yêu cầu thầy hát tiếp. Có như thế mới tránh được những giây phút căng thẳng khi thầy khảo bài, thế thôi.

Một hôm, Kim Tho có lẽ chán nên nhắc khéo:’’ học đi thầy hát hoài chán lắm". Thầy Trúc tự ái nổi giận khảo ngữ vựng Kim Tho tới tấp, làm Kim Tho phải bí. Thầy xách ghế rượt Kim Tho chạy quanh lớp, chỉ có giám thị Duân can thầy mới chịu thôi.

Thầy Khiết

Tôi là người dở toán nhất, luôn luôn đội sổ có may lắm chỉ leo lên được hai ba bạn là cùng. Có lẽ thầy Khiết thất vọng với tôi nhiều lắm. Nhưng ngược lai Hiền (Chó) thì rất giỏi toán. Hắn là một tay rất ghiền kiếm hiệp. Trong cái cặp của hắn chứa truyện chưởng nhiều hơn sách học. Hắn luôn luôn canh chừng cái cặp nếu không mấy quyển truyện không cánh mà bay. Thầy Khiết đang giảng bài toán trên bảng, nhìn xuống thấy Hiền đang cắm cúi luyện chưởng. Thầy vội kêu Hiền lên giải tiếp bài toán. Trong chốc lát, hắn giải xong một cách dễ dàng (Tôi còn nhớ lúc còn ở tiểu học trong những bài thi toán đố, hắn đều bật mí những đáp số mà thầy Láng vừa ra bài xong, Thầy Láng ngạc nhiên hỏi:’’ sao em biết? Hắn tỉnh bơ trà lời: ’’ Em có tủ’’).

Tôi phục hắn sát đất.

Thầy Bom

Thầy rất hiền, nên chúng tôi thừa cơ phá nhiều hơn. Có lần tôi bắt được con thằn lằn rồi đưa cho Phong (Chuôt). Hắn lén bỏ vào quyển sách của Thái (vì biết Thái rất sợ thằn lằn). Trong giờ hoc, Thái mở quyển sách ra thấy con thằn lằn với cái đuôi đứt đang ngoe nguẩy, Thái sợ quá hét toáng lên. Mọi người hướng về Thái. Trong khi đó thầy Bom chỉ lắc đầu hỏi:’’Em nào nghịch quá’’ Chúng tôi chỉ mủn mỉm cười không nói. Tôi không nhớ rõ ai, có một bạn hỏi thầy Bom thật cắc cớ:’’ Thưa thầy khi nào bom nổ’’? Thầy không hề giận chỉ cười thôi. Tôi nghĩ, mặc dầu tên thầy nghe dễ sợ, nhưng bom đó không có ngòi có lẽ không bao giờ nổ.

Thầy Song

Thầy có một lối dạy vẽ rất trừu tượng và đầy sáng kiến. Thầy để một cái ly hoặc một cái chai trên bàn rồi bắt chúng tôi vẽ hết tuần nầy qua tháng khác có nhiều lúc tôi cảm thấy nản vì cứ vẽ đi vẽ lại một cái chai mẫu, đến khi tôi vẽ cái chai hoàn hảo rồi, nhưng thầy vẫn còn chê không có sáng kiến, phải thêm nước trong chai, bên cạnh có cái đèn cầy, trái táo hoặc vật gì đó thì mới có ý nghĩa. Lúc đó tôi có ý nghĩ thật ngây thơ: ’’ Thầy không để lên bàn em thấy đâu mà vẽ’’.

Một hôm thầy cầm một bức tranh vẽ. Thầy hỏi các em cho biết ý nghĩa và nghệ thuật của bức tranh nầy. Cả lớp nhìn bức tranh với nét vẽ thật thô sơ (hình chỉ có phía sau của hai con voi có hai cái đuôi giao nhau). Tất cả đều ngơ ngác không hiểu ý của bức tranh. Thầy bèn giải thích:’’ Ý nghĩa của bức tranh nầy rất hay, bức tranh mang tên là Chia Tay, hai đuôi móc nghéo vào nhau là hình thức bắt tay nhau trước khi từ giã, về nghệ thuật còn khuyết điểm bởi vì hai bên vẽ giống nhau quá, nếu khác đi một ít thì hay lắm’’.

Thầy kể chuyện rất hấp dẫn, trong một buổi học vào ngày gần Tết. Thầy cho nghỉ học rồi kể chuyện. Giọng của thầy hấp dẫn trầm ấm làm sao, Thầy kể một chuyện mộng du, ma quái. Mọi người im lặng chăm chú lắng nghe. Trong những khúc rùng rợn thầy diễn tả thật khéo léo làm cho chúng tôi tăng thêm sợ. Trong lúc tim chúng tôi đánh mạnh,hồi hộp, câu chuyện vừa chấm dứt bỗng một tiếng pháo nổ kinh hồn, mọi người giật mình hoảng sợ, hú hồn trở về thực tại.

Thầy Bảo Lân

Cứ mỗi cuối câu thầy Lân đều chêm thêm một chữ Hả. Có một bạn đưa tay xin hỏi: ''Hả có nghĩa là gì''? Thầy lân trả lời:'' đó là thói quen của tôi, em đừng thắc mắc, rồi thầy tiếp tục giảng. Đang giảng thơ Kiều thao thao bất tuyệt, bổng nhiên nghe tiếng huýt sáo nho nhỏ rỉ rích đâu đó. Cụt hứng, thầy ngưng lại, tìm tòi tiến về tiếng huýt sáo. Đến bên bàn của Ninh (Taylor) mặt hắn tỉnh bơ làm như không có chuyện gì xảy ra. (Ninh có tài huýt sáo ra thành tiếng nhỏ nhưng không chu môi hoặc hở miệng nên khó biết hắn đang huýt sáo), tiếng sáo bỗng im bặt, thầy vừa quay lưng, tiếng sáo lại tiếp tục văng vẵng. Thầy giận lắm đi tới đi lui, nhưng không thể tìm ra thủ phạm. Thầy yêu cầu hãy im ngay đừng phá thầy nữa. Lúc đó Ninh mới chịu thôi. Nhớ một lần, thầy đang giảng về thơ Đường. Không biết bạn nào đã làm bài thơ Vịnh Đèo Ngang (đèo ở gần Nha Trang) (bắt chước bài thơ Vịnh Đèo Ngang của bà Huyện Thanh Quan) rồi chuyền tay nhau. Thấy đám học trò to nhỏ, xì xào cười khúc khích. Thầy để ý thấy mảnh giấy và bắt đưa thầy xem. Thầy cầm mảnh giấy đọc to bài thơ đó cho cả lớp nghe: '' .... Lom khom dưới núi lượm đồ hộp, Lác đác bên sông chú Đại Hàn''. (Tôi chỉ còn nhớ có hai câu thôi). Thầy Lân lắc đầu ngao ngán:'' làm thơ như vậy mà cũng làm, không vần, đối không chỉnh, chẳng phải họa, thua cả thơ con cóc, chỉ biết nghịch thôi''.

Hướng Đạo:

Song song với những tinh nghịch đó nhưng chúng tôi cũng có những việc làm lành mạnh như sinh hoạt hướng đạo công tác xã hội... Năm 67, thầy Bảo Lân kêu gọi gia nhập hướng đạo, chúng tôi hưởng ứng ngay. Vì thầy bảo Lân là đoàn trưởng và dạy học tại trường Đức Linh nên đoàn hướng đạo bất dắc dĩ phải nép bóng trường Đức Linh. Vào những ngày thứ bảy (không có xe học sinh) chúng tôi khoảng mười đứa cùng lớp đạp xe đạp từ Dục Mỹ đến Ninh Hòa với 15 cây số để tới địa điểm sinh hoạt. Trong thời gian gia nhập hướng đạo chúng tôi học hỏi rất nhiều kinh nghiệm của Thầy Lân. Phải nói công tác đáng kể nhất là đoàn tổ chức một buổi văn nghệ gây quỹ để giúp đồng bào bị nạn chiến tranh trong dịp Tết Mậu Thân năm 68. Mãy thằng chúng tôi lo nhiệm vụ đi bán vé. Chúng tôi đã đi đến từng nhà hoặc đứng ở ngã tư đường để bán vé. Mặc dầu rất mệt nhọc nhưng chúng tôi vẫn thích thú. Buổi văn nghệ đó kết quả thành công rất mỹ mãn. Chúng tôi nhận những bao xi măng từ hội từ thiện của Mỹ rồi đem đến từng nhà bị đổ nát vì bom đạn mà phân phát cho họ. Có lẽ như vậy mà các học sinh ở trường khác gia nhập hướng đạo rất nhiều.

Chia tay

Mùa thu 69, trường Đức Linh không có lớp đệ nhị. Mấy thằng chúng tôi lại một lần nữa khăn gói lên đường đến Nha Trang để học tiếp và kể từ đó chúng tôi đã thực sự rời mái trường có nhiều kỷ niệm nhất.

Tuổi học trò của lớp tuổi chúng tôi nào có khác chi như những cánh Ngọc Lan kia, vừa chớm nở giữa bầu trời nắng chứa chan, chưa kịp khoe sắc bỗng rũ tàn qua những phong ba của thời cuộc. Bây giờ, mỗi đứa một phương, khắp năm châu bốn bể nhìn lại quê hương chỉ biết bùi ngùi, thương tiếc tuổi trẻ đã mất mát qua đi.

Chù thích:
- Nếu có gì thiếu sót xin bổ túc thêm.
- Nếu tôi viết có động chạm đến ai thành thật xin lỗi
- Trung đọc được bài nầy, mong Trung hưởng ứng và gởi tấm hình kỷ niệm ngũ quỷ đó về Ninh Hòa.com cho các bạn thưởng thức dung nhan quái kiệt của tụi mình.

Cám ơn

  

Nguyễn Tính
30/4/2006