Trang Các Món Ăn

MÓN ĂN MẸ NẤU
 Lương Lệ Huyền Chiêu
 

 

 

 

 

 


 




Lương Lệ Huyền Chiêu
 Dạy học tại trường
Trung Học Bán Công
Ninh Ḥa trước
 năm 1975


Hiện cư ngụ tại:
Ninh Ḥa, Việt Nam

 

 

 

  

 

Có một cô gái quê đồng bằng sông Cửu Long yêu một chàng trai người Ninh Ḥa. Cô nói: "em rất thích đọc trang web: Ninh Ḥa. Em rất muốn t́m hiểu món ăn của Ninh Ḥa nên em thường đọc trang gia chánh. Em chưa từng nh́n thấy con cá liệt và sau đó em rất vui được nh́n thấy h́nh ảnh con cá liệt trên trang web".

Cô gái làm tôi muốn viết một điều ǵ đó về bữa cơm của người Ninh Ḥa. Nhưng các bạn cũng đă biết rồi đấy, trên trang gia chánh của chúng ta chưa bao giờ có mặt tôi và những món ăn Ninh Ḥa ngon nhất mà tôi nghĩ ra là những hoài niệm về những bữa cơm đơn sơ do mẹ tôi nấu.

Những đứa trẻ ở Ninh Ḥa thời của tôi không có ư niệm về bơ, sữa, pho-mát. Chúng được nuôi dưỡng bằng cơm, cá, rau, dưa. May mắn là thuở ấy lúa và rau chưa bị phun thuốc rầy, chưa bị bón phân hóa học, cá chưa có kỹ thuật ướp đá nên bữa cơm ngon, trong sạch và đúng là quà tặng của thiên nhiên dành cho loài người.

Ninh Ḥa gần sát biển nên chợ luôn luôn có bán cá tươi.Ngày ấy không có công ty thu mua hải sản để xuất cảng nên bao nhiêu cá ngon từ biển Đại Lảnh, biển Vạn Giả, biển Nha Trang, biển Ḥn Khói đều có mặt ở chợ Ninh Ḥa.

Cá chợ Ninh Ḥa tươi lắm nên các bà nội trợ ở Ninh Ḥa không có thói quen tao cá với dầu, mỡ trước khi nấu canh chua, canh ngọt và món canh cá ở Ninh Ḥa v́ vậy luôn mang hương vị của biển cả pha lẫn với hương đồng gió nội trong mùi rau é, rau ngỗ, rau ng̣ tàu.

Thuở bé tôi không biết mùi vị của món canh rau nấu với tôm khô. Tôm khô không được trọng dụng trong bếp của mẹ tôi. Hàng ngày những con tôm bạc, những con cá đối tươi rói từ đầm Nha Phu được các bà các chị ở Tiên Du, Phú Thứ, Phú Thịnh đi bộ đem bán ngang nhà. Và chúng tôi luôn được ăn canh bầu, canh mướp, canh mùng tơi nấu tôm tươi.

Vào những ngày biển đông, chợ không có cá mẹ cho chúng tôi ăn cơm với cá mặn. Cá thu mặn mẹ tôi chưng với trứng vịt cho thật nhiêu tiêu hành bốc mùi thơm ngát. Mỗi lần thấy mẹ chuẩn bị món cá mặn chưng tôi lại hăm hở trèo lên cây khế bên hiên nhà để hái thật nhiều những trái khế chua chua ngọt ngọt. Hôm nào có món cá mặn ăn với khế chua nồi cơm thường hết veo.

Không có mắm thái như người Nam, mắm tôm như người Huế, người Ninh Ḥa ăn mắm nêm làm từ cá cơm, mắm suốt làm từ ốc suốt Hà Liên và có lẽ đặt biệt nhất là mắm ruột làm từ ruột cá Ḅ.

Mắm ruột khi kho keo lại có màu nâu đen trông giống như... thuốc phiện.Tuy màu sắc có vẻ không được hấp dẫn nhưng món mắm ruột kho với thịt ba chỉ pha ớt tỏi chanh ăn với bánh tráng dày dang nắng nhúng ướt ḍn rụm là món khó quên của người Ninh Ḥa.

Vào tháng 9 tháng 10 sau những ngày mưa tầm tă, sông Dinh sẽ đầy nước và hào phóng chan thứ nước lụt màu mỡ ấy vào ao, mương, ruộng đồng. Thời gian ấy những con cá trê, cá tràu, cá trắng sẽ trở nên mập mạp và xương của chúng trở nên mềm hơn. Mùa này mẹ tôi thường cho chúng tôi ăn cơm với cá trê kho lá gừng, cá trắng kho tương, cá rô đâm xóc và tôi thích nhất là món cá tràu chón nấu canh đu đủ hườm nêm lá lốt. Mẹ chúng tôi khuyên chúng tôi hăy ăn món canh này với muối ớt và quả thực mùi vị của nó thật đậm đà.

Có những đêm trăng sáng khi chúng tôi ngồi sắp hàng trước thềm nhà chơi tṛ "Đúc cây dừa, chừa cây mỏng... ", nhẹ nhàng mẹ sẽ đến bên chúng tôi, chia cho mỗi đứa một củ khoai lang hay một trái chuối luộc c̣n bốc khói.

Lớn lên tôi được đi xa và được ăn nhiều món ngon ở những miền khác nhau. Khi có gia đ́nh, đôi lúc tôi cũng bày vẽ nấu những món cầu kỳ theo chỉ dẫn của sách dạy nấu ăn. Nhưng đối với tôi những món ăn ngon nhất vẫn là những món thật giản dị mẹ nấu năm xưa.

 

  

 

  Lương Lệ Huyền Chiêu
 Ninh Ḥa 29 tháng ba năm 2006