Phần 2:
Ngược
về hướng Tây Nam, núi Ba Non giáp với các núi:
HÒN CHẢO cao 1.564 m ở về hướng Tây
Bắc của Vạn Giã thuộc xã Vạn Hưng có hình
thù cao lớn địa thế hiểm trở, đỉnh núi lõm xuống thành lòng chảo,
có lẽ khi
xưa là miệng núi lửa.
HÒN CHÁT cao 1.519 m.
HÒN ÐA ÐA cao 1709 m.
 Nối liền với 3 ngọn
núi trên là núi Vọng Phu nổi tiếng khắp nước.
NÚI VỌNG PHU: cao 2.051m, là ngọn
núi chúa, cao nhất tỉnh Khánh Hòa.
Người Pháp gọi là "La Mère et l'
Enfant" (núi Mẫu Tử, hay núi Mẹ Bồng Con), người Thượng gọi là "T.
Ý Angmtèn".
(Ảnh Núi Vọng Phu)
Núi Vọng Phu nổi bật trên hàng
trăm ngọn nằm về hướng Tây Bắc của Thị Trấn Ninh Hòa, nằm về hướng
Tây của Vạn Giã và nằm về hướng Ðông của huyện lỵ Khánh Dương.
Chóp núi là một khối đá hoa cương khổng lồ cao vút dựng đứng giữa
trời. Khối đá thứ hai thấp hơn đứng sát bên cạnh. Hai khối đá này
trông giống như hai mẹ con nàng Vọng Phu đứng trên đỉnh núi. Từ
Thị trấn Ninh Hòa cách xa trên 30 km nhưng vào những ngày đẹp trời
vẫn nhìn thấy núi Vọng Phu rất rõ.
Núi tọa lạc tại 12° 41' 40'' Bắc
vĩ tuyến và 106° 36' 03'' kinh tuyến Ðông, cách bờ biển khoảng 30
km, cách quận lỵ Khánh Dương khoảng 18 km. Ði ô tô theo con đường
liên tỉnh số 9 mất độ nửa giờ, rồi đi bộ chừng 5 km đường rừng là
đến chân núi, và leo núi tiếp độ nửa ngày nữa là đến chỗ "Mẹ Bồng
Con".
Quách Tấn gọi hòn Mẫu Tử là "Cảnh
lạ trong đời như ngọn Khuông Lư của Thánh Thán".
Tương
truyền có 2 vợ chồng trẻ sanh được 1 đứa con gái 4 tuổi, một hôm
người chồng bàn với vợ rằng ở trên núi cao có cây dó là đất đai
của Bà Thiên Y A Na rất linh thiêng, chàng muốn lên đó để tìm của
kỳ nam mang về bán làm chút vốn làm ăn hầu thay đổi cuộc sống lam
lũ hiện tại. Ðược vợ đồng ý chàng sửa soạn hành lý, trên lưng địu
một gùi lương khô, tay cầm rìu, rựa, miệng ngậm ngãi từ biệt vợ
con ra đi. Nhưng ngày qua tháng lại... chẳng thấy chàng trở về,
hai mẹ con chiều chiều dắt nhau lên đầu núi ngóng trông rồi hóa đá
thành núi Mẫu Tử.
Một
tương truyền khác nói rằng ngày xưa có 2 vợ chồng tiều phu hiếm
muộn đã đi cầu tự khắp các đền chùa, cuối cùng sinh được 1 cô gái
dễ thương và qua năm sau sinh tiếp 1 cậu trai kháu khỉnh.
Một ngày nọ 2 chị em róc mía ăn
và tranh giành với nhau sao đó, đứa em lỡ tay làm trúng 1 dao lên
đầu chị máu ra lai láng... vì sợ quá nên bỏ nhà trốn biệt. Cha mẹ
tìm mãi vẫn không thấy con đâu, buồn khổ rồi qua đời, bỏ lại cô
con gái chỉ có 1 mình bơ vơ nên cũng bỏ xứ ra đi. Ðứa em trai từ
lúc bỏ chạy tới mé biển gặp một chiếc thuyền buôn, xin theo và
sống rày đây mai đó... về sau trở thành một thương nhân khá giả.
Một hôm chạnh lòng nhớ cố hương mới tìm đường trở về quê cũ, nhưng
chẳng còn ai nên cũng bỏ ra đi. Ði đến một thung lũng chàng gặp
một cô gái, 2 người thương nhau rồi kết thành vợ chồng sanh được 1
bé gái xinh đẹp gia đình sống rất đầm ấm hạnh phúc. Một hôm người
vợ ngồi gội đầu... người chồng nhìn thấy 1 vết sẹo trên đầu vợ mới
hỏi nguyên do, nàng thành thật kể lại đầu đuôi câu chuyện... Chàng
chết điếng khi biết người đầu ấp tay gối bấy lâu nay chính là chị
ruột của mình nên đau khổ bỏ đi. Nàng chẳng hiểu vì sao... mới nhờ
người tìm kiếm khắp nơi nhưng chẳng thấy tăm hơi, cuối cùng bồng
con lên núi ngóng trông rồi hóa thạch thành núi Mẹ Bồng Con.
Một
huyền thoại khác kể rằng ngày xưa có một "chàng tuồi trẻ vốn dòng
hào kiệt " yêu một cô gái nết na, xinh đẹp nhất vùng. Họ kết duyên
với nhau và sống quấn quít bên nhau rất hạnh phúc, nàng dệt cửi
quay tơ, chàng dùi mài kinh sử chờ ngày ra Kinh Ðô ứng thí. Khi
nàng sanh được 1 đứa con gái xinh xắn thì quân giặc tràn đến xâm
lấn cõi bờ:
"Trống trường thành lung lay bóng nguyệt,
khói cam tuyền mờ
mịt thức mây,
chín tầng gươm báu trao tay,
nửa đêm truyền hịch định ngày xuất quân".
Chàng tuổi trẻ đành xếp bút nghiên, từ tạ người vợ trẻ lên
đường ra biên ải rồi hy sinh ngoài chiến địa. Ở quê nhà nàng chinh
phụ ôm con đợi chờ rồi hóa đá thành núi Vọng Phu, những giọt lệ
của nàng rơi xuống hóa thành sông, có tên là sông Cái chảy vào sông Dinh để ra biển.
Em không nghe
mùa thu
Dưới trăng mờ thổn thức?
Em không nghe rạo rực
Hình ảnh kẻ chinh phu
Trong lòng người cô phụ?
(Lưu Trọng Lư, Tiếng Thu)
Người cô phụ là tảng đá cao, và đứa con gái là tảng đá thấp, nhưng
ở quê tôi người ta nói rằng vì đợi chờ quá lâu nên cô gái nay đã
cao hơn mẹ, còn người mẹ thì nay đã già lưng khòm tóc bạc: "Người
mẹ chính là tảng
đá to và thấp còn cô gái là tảng đá nhỏ và cao."
Quả là:
Nắng chiều soi đá ra vàng
Trên non còn một mình nàng chơ vơ
ẵm con nhìn cõi mịt mờ
Mong chồng biết đến bao giờ mới thôi
(Phạm Ðình Tân)
Thời học sinh, tôi có
nghe các thầy cô giáo nói rằng núi Vọng Phu là "một biểu tượng của
lòng chung thủy mà Trời đã ban cho xứ Ninh ".
Trước khi đi xa, vào những chiều mùa Hạ tôi
thường ra bờ sông Ðá quê tôi nhìn lên hướng Tây Bắc, nàng Vọng Phu
hiện ra rất rõ sừng sững giữa mây trời, lòng tôi hòa với bao nỗi
ngậm ngùi trước những câu chuyện kể thật vô cùng ảo não thương tâm,
tôi có làm một bài thơ Ðường luật mang tên: "Núi Vọng Phu 1, 2,
3".
Xin trích đoạn đầu:
Sừng sững đầu non mỏi mắt
trông
Ngóng chồng xa thẳm bể mênh mông
Chiến trường chẳng tiếc đời xuân trẻ
Quê kiểng nào đau phận má hồng?
Chờ đợi mỏi mòn tình hóa đá
Nhớ thương chung thủy lệ
thành sông
Nghìn năm đứng đó mây in bóng
Thung lũng quê Ninh động cõi lòng
Núi Vọng Phu đã đi vào âm
nhạc với nhạc phẩm bất hủ "Hòn Vọng Phu 1, 2, 3" của Lê Thương.
Bản nhạc "Ơi Con Sông Dinh" rất nổi tiếng của Hình Phước Liên cũng
có nhắc đến địa danh này.
Trong bài: "Dục
Mỹ - Quê Xưa Yêu Dấu" của Hà Thị Thu Thủy có một đoạn viết về
Núi Vọng Phu như sau: " Xa hơn nữa, một
dãy núi cao vời vợi với hai chóp núi cao và thấp, nằm kế cận bên
nhau mà người dân Dục Mỹ gọi là núi Vọng Phu. Ðây là một ngọn núi
lịch sử làm tôi rất hãnh diện cho quê nhỏ của tôi bởi lẽ theo
truyền thuyết xa xưa truyền tụng về một sự tích nói lên sự chung
thủy của người phụ nữ chính chuyên bồng con chờ chồng biền biệt
ngoài quan san biên ải, và đặc biệt nhắc tôi nhớ lại 3 bài hát bất
hủ "Hòn Vọng Phu 1,2, 3" do cố nhạc sĩ Lê Thương sáng tác."
Núi Vọng Phu đã trở thành nguồn xúc cảm
sâu xa của những vần thơ:
Bao năm đâu quản nắng mưa
Bồng con đứng đợi vẫn chưa thấy về
Thời gian bôi xóa lời thề
Mẹ con hóa đá bên lề tháng năm
(Ca dao)
Lạy Bà cho
nổi gió đông
Cho thuyền tôi chạy cho chồng
Bà lên
(Ca dao)
Lạy Bà cho thổi
gió nồm
Chồng Bà ở Quảng giong buồm theo vô
(Ca dao)
Hình đá ai
đem đặt biển Ðông
Giống hình nhi nữ dạng ngồi trông
Da nhồi phấn tuyết phơi màu trắng
Tóc gội dầu mưa giũ bụi hồng
(Tôn Thọ Tường)
Nhìn con chạnh tủi lệ sầu đông
Hóa đá trơ hình dạng ngóng trông
Ðêm
hứng sương chan đầu điểm bạc
Ngày phơi nắng rán má phai hồng
Gió lay những đợi thuyền ai ghé
Trăng dọi nào dè bến nước không
Sương tuyết chi sờn gan sắt đá
Khư khư một dạ chẳng hai chồng
(Song Thanh)
Ðứng đó
bao giờ đến bây giờ
Trông chồng thành đá khối trơ trơ
Xuân tàn thu đến trông muôn dặm
Gió tạt mưa tuôn quyết một
thờ...
(Ngọc Xích)
1.
Chồng đi biệt tích tự bao giờ
Một góc trời riêng một dạ chờ
Lụy nhớ mưa ngàn tuôn nượp nượp
Tóc thề mây núi bạc phơ phơ
Non chồng nghĩa nặng cao vòi vọi
Nước vướng tình sâu chảy lững lờ
Dâu bể đã bao đời kiếp trải
Lòng son một tấm mãi trơ vơ
2.
Người đã không về tin cũng không
Ðầu non dắt trẻ đứng trông chồng
Nước mây quạnh vắng dòng khô lệ
Mưa nắng phôi pha má lợt hồng
Lời thệ vững ghi lòng sắt đá
Khối tình riêng nặng gánh non sông
Nỗi niềm ai biết ai không biết
Gương nguyệt nghìn thu rạng biển Ðông
(Quách Tấn, Ðá Vọng Phu)
Thầm thỉ duyên xưa khôn mở miệng
Nước non còn đó nước non hay.
(Vô Danh Thị)
Ôm trẻ dầm
sương ai biết có?
Trông chồng thành đá kẻ rằng không!
Trơ trơ một khối từ sơ tạo
Thêu dệt ra chi chuyện ngóng chồng.
(Thường Tiên)
Ôm khối tình thâm thi với đá
Ðem nguồn lệ thảm đọ cùng sông
Ngàn năm đá tạc gương cô phụ
Ấp ủ quê Ninh một tấm
lòng.
(Ðiềm Ca)
Đọc:
Xứ Ninh Núi Non -
Phần 1
Phần
3
Khái Quát
VINH HỒ
(Orlando, Tháng 7/2004)
Tài liệu tham khảo:
- Non Nước Khánh Hòa, Nguyễn Ðình Tư, Nhà xuất bản Thanh Niên,
2003.
- Xứ Trầm Hương, Quách Tấn, Hội Văn Học Nghệ Thuật Khánh Hòa, tái
bản lần thứ hai năm 2002.
- Các đặc san Khánh Hòa-Nha Trang tại Nam California, Bắc Cali,
Texas, Florida (nhiều số).
|
