Ta
Có Nên
Mặn
Mà
Không
?
Việt Hải
Nếu
câu hỏi trên trong lănh vực t́nh yêu hay hạnh phúc th́ tôi sẽ
giơ hai tay dồng ư ngay. Nhưng nếu bạn bị cao máu tôi sẽ không
đồng ư khi bạn măi rắc muối cho khẩu vị bạn mặn nồng hơn để
trái tim quả thận sẽ vất vă hơn.
Theo bác
sĩ Robert L. Rowan, giáo sư Y khoa tại đại hoc Y Khoa New York
(NYU) viết trong sách cẩm nang "How to Control High Blood
Presure" th́ ông cho là người Mỹ đă quá mặn mà trong thức ăn
hay thức uống làm sẵn, ví dụ như trong một ly nước sinh tố cà
chua (tomato juice) 6 oz. lại chứa đến 659mg muối (sodium),
hoặc 1 cup Macaroni and Cheese chứa đến 1,086 mg muối, hay món
Ham nạc nướng khói nặng 4 oz. chứa 1,494 mg, hay ví dụ khác 1
cup nghêu nấu kem (New England Clam chowder) chứa 920 mg. Như
vậy lời khuyên ăn như thế nào cho đủ mặn mà mà cơ thể an toàn
tránh lượng muối nhập cơ thể dư thừa sinh ra những mầm mống
bệnh tật ? Theo Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia (National
Research Council bao gồm tố chức Viện Y Khoa Quốc gia) đề nghị
lượng muối nhập cơ thể mỗi ngày nên từ 1100mg đến 3300mg tùy
theo cơ thể của mỗi người. Nên nhớ một muỗng cà phê muối
khoảng 2000mg. Tuy nhiên sau nhiều năm đọc các phúc tŕnh
nghiên cứu và săn sóc, theo dơi bệnh nhân, ông khuyên mức an
toàn cho lượng muối nhập cơ thể hằng ngày là dưới 500mg và mức
tiêu chuẩn có thể là 230mg, tức 1 phần 10 của muỗng cà phê mà
thôi. Nh́n lại các ví dụ trên nếu một bênh nhân cao máu v́
không biết nên trong ngày anh ta uống 4 ly nước sinh tố cà
chua, và ăn một dĩa 4 oz. Ham nói trên cùng 1 cup nuôi
macaroni nấu cheese và dùng thêm 1 cup súp clam chowder th́ là
điều nguy hiểm cho sức khỏe khi lề lối mặn mà này quen khẩu vị
hàng ngày. Mỗi món thức ăn làm sẵn thường có chứa mối như ham,
xúc xích salami, phó mát, pizza, burritos, ḿ ly, soup hộp,
các loại TV dinner,... Nước Mỹ có 50 triệu bênh nhân cao máu
hay hơn 1/4 dân số Mỹ. Thực phẩm làm sẵn đă đóng góp một phần
lớn cho cung cách ăn uống hay tạo sự quen khẩu vị mặn mà
cho xứ này khi người nhờ vă vào cac hàng quán fast food hay TV
dinner.
Trong cùng sự báo động tương tự
một tác giả khác là bác sĩ Mark Houston viết quyển "What Your
Doctor May Not Tell You About Hypertension" (Những ǵ mà bác
sĩ của bạn chưa hề cho bạn biết về bệ nh
cao máu),
bác sĩ Houston khai triển đề tài sang các lănh vực kiểm soát
hay pḥng ngừa bệnh cao máu sang t́nh trạng tệ hơn. Ông cho là
lối ăn uống của người Mỹ rất dễ đem đến bệnh cao máu, mà muối
và mỡ là những thủ phạm chính. Song song lối sống nhiều lo âu
và căng thẳng làm cho họ mệt mơi. Khi trở thành bệnh nhân th́
họ lại nhờ vă vào thuốc, mà hầu hết các thuốc tây y đều mang
nhiều phản ứng phụ. Khi chúng ta vá víu trị một thứ bệnh lâu
ngày các bệnh lại phát sinh ra do phản ứng phụ. Ông khuyên
chúng ta nên thận trọng trong vấn đề ăn uống, tiết giảm bớt
lượng mỡ và muối xâm nhập cơ thể mỗi ngày, hăy ăn rau, hoa quả,
đậu, ngủ cốc trong các bữa ăn. Ông nói về khảo hướng ăn kiêng
ngăn ngừa bệnh cao máu được hiểu qua nhóm từ ngữ y khoa DASH
(Dieting Approaches to Stop Hypertension). Chúng ta nên chịu
khó tập thể dục, nghỉ ngơi, tĩnh dưỡng. Ông nói chỉ có 27%
người bị bệnh cao máu biết cách hay hiểu cách đề pḥng và họ
được xem như những bệnh nhân thành công, c̣n lại 36 triệu bệnh
nhân đang
đi trong áng mây đen của cuộc đời, liều mạng với chứng bệnh
cao máu như kẻ giết người thầm lặng.
Ba
vị bác sĩ Michael H Alderman, Hillel Cohen, và Shantha
Madhavan thuộc trường Y khoa Albert Einstein tại New York tham
gia cuộc nghiên cứu về dinh dưỡng và bảo vệ sức khỏe, mà
chương tŕnh mang tên là "Dietary Sodium Intake and Mortality"
(Lượng Muối Ăn Kiêng Nhập Cơ Thể và Nạn Tử Vong). Cuộc khảo
cứu đ ược
thực hiện trong các năm từ 1970-1992. Trong số 11347 người
tham dự có 4478 là nam và 6868 là nữ tham dự viên, hạng tuổi
từ 25 đến 75. Đến ngày 30 tháng 6, 1992 th́ số người tử vong
là 3923 v́ bệnh tim mạch trong suốt thời gian 1970-1992. Tỷ số
sống sót là 65% với số người ăn kiêng về muối, lượng muối đề
nghị trong ngày là dưới 2400mg. Ban nghiên cứu t́m ra sự liên
hệ giữa ba yếu tố lượng muối nhập cơ thể mỗi ngày (sodium
intake per day) và tổng số nhiệt lượng vào cơ thể mỗi ngày
(total calorie per day), yêu tố thứ ba là tỷ số lượng muối tỷ
lệ nghịch với tổng số nhiệt lượng mỗi ngày vào cơ thể. Nên
ratio = sodium/total calorie, theo đó th́ tỷ số này cho thấy
nếu giảm 1000mg muối th́ cơ may sống c̣n là 10% thêm hơn từ
các chứng bệnh tim mạch. Do vậy khi tăng số nhiệt
lượng hay muối quá cao đều hiểm nguy cho cơ thể của chúng ta.
Theo bác sĩ Richard D. Moore viết trong sách "The High Blood
Pressure Solution: A Scientifically Proven Program for
Preventing Strokes and Heart Disease" (Giải Pháp cho bệnh Cao
Áp Huyết: Phương Pháp Dẫn Chứng Khoa Học cho Bệnh Tai Biến
Mạch Máu và Bệnh Tim). Sách cũng khuyến khích chúng ta hăy ăn
nhiều rau cải, t rái
cây, tránh bớt các thức ăn đóng
gói hay thực phẩm qua tiến tŕnh làm sẵn. Các thực phẩm này
thông thường chứa nhiều muối để giữ độ dự trữ lâu của thực
phẩm. Để biết lượng muối, đường mỡ là bao nhieu ta hăy đọc
trên các nhăn hiệu Dử kiện Dinh dưỡng NFL (Nutrition Facts
Label). Tôi để ư chương 15 khi tác giả phân tích "Low Dietary
K Factor" (Yếu tố K Tăng Độ Kiêng Cử). Chương này dẫn chứng
tài liệu y khoa cho yếu tố K là tỷ số thấp Potassium trên
Sodium của lượng nước trong cơ thể, tỷ số K càng cao sẽ ảnh
hưởng ngăn bớt lượng đường xuyên vào màng tế bào, bớt lượng
nước trữ trong cơ thể. Sách này cũng đề cập sự giới hạn của
muối xuống thấp hơn 300mg mỗi ngày. Muối có vai tṛ giữ nước
trong cơ thể, dù rằng nó c̣n có vai tṛ quân b́nh tỷ số pH của
máu, độ acid và chất kềm alkaline trong máu. Muối c̣n giúp cho
sự dẫn truyền sung lực thần kinh (nerve impulses), giúp cơ co
bóp, và ruột dễ tiêu hóa và hấp thụ thức ăn. Tuy nhiên khi
lượng muối tăng quá cao th́ muối sẽ làm tiêu hao một lượng
calcium lớn trong xương gây ra chứng loăng xương. Hoặc muối du
thừa sẽ tạo ra t́nh trạng viêm và ung thu dạ dầy, nhất là khi
con bệnh ăn thêm các loại thức ăn chua, cay và lạm dụng bia,
rượu sẽ làm cho rối loạn sự biến dưỡng các tế bào (cellular
metabolism), tạo ra tế bào chết trong tiến tŕnh viêm tế bào.
Khi lượng muối khoáng gia tăng quá độ v́ dụ như do sự việc ăn
quá mặn, lượng muối khoáng không được thận bài tiết ra ngoài
qua đường tiểu tiện th́ nó có khuynh hướng kết tụ lại thành
sỏi,
nguy cơ của căn bệnh sạn thận.
Cuối cùng nằm trong chủ đề của bài viết này là nguy cơ tạo ra
bệnh cao áp huyết khi chú ng
ta thường ăn mặn. Nếu đă bị cao máu rồi mà vẫn thích ăn mặn,
điều này sẽ tăng nguy cơ bị cao huyết áp thêm.
Theo các bác sĩ chuyên khoa tim
mạch Hoa Kỳ, phần lớn bệnh nhân cao huyết áp có lượng muối
trong máu rất cao. Nếu không đ ược
ngăn ngừa đúng mức và điều trị kịp thời, bệnh cao huyết áp
thường kéo theo nhiều bệnh khác nguy hiểm hơn như tai biến
mạch máu năo hay c̣n gọi là bênh đột quỵ, bệnh đau tim, hay
đau thận. Khi lượng nước bị ứ đọng không đào thải ra khỏi cơ
thể, nước hoà trong máu bơm lên năo khiến áp suất cao sẽ hại
cho năo, và lâu khi khi tim phải làm việc bơm máu vất vă sẽ
làm cho thành tim dầy hơn, tạo ra căn bệnh suy tim. Lượng nước
thặng dư làm cho thận hoạt động liên tục, khi thận suy nước bị
tích lũy bên dưới cơ thể tạo ra chứng phù thủng. Tất cả các
yếu tố do sự tạo cho lượng muối khoáng gia tăng quá nhiều,
chúng ta lưu ư cần nên tránh.
V́ thế, ngoài việc cố gắng điều
chỉnh lại khẩu vị hợp lư bằng cách tránh lạm dụng muối trong
giữ lâu cho thực phẩm và chế biến các món ăn, chúng ta c̣n
phải hạn chế sử dụng thực phẩm chế biến sẵn có nhiều muối như
ḿ ă n
liền, phó mát, thức ăn chế biến và đóng gói sẵn như đồ hộp, TV
dinner, thực phẩm đông lạnh, thịt nguội, các món dưa chua làm
từ rau củ tươi, các loại thịt cá khô hay cá mắm có hàm lượng
muối cao, các loại fast food... Chúng ta hăy cẩn thận xem tỷ
lệ các thành phần NFL để cố gắng hạn chế bớt muối.
Theo đ ?
nghị của Dr. Robert Rowan lượng muối dùng mỗi bữa dưới 500mg,
theo Dr. Richard Moore dưới 300mg. Ta có khoảng an toàn trung
b́nh dưới 400mg. Nếu v́ quá lạt khó ăn, Bác sĩ Rowan đề nghị
hăy dùng các gia vị để tạo cho thức ăn thơm hơn. Với người
Việt Nam ḿnh th́ các gia vị như bột nghệ, riềng, gừng, cà ri,
đinh hương, quế, hồi, th́ là, tỏi, ng̣, sả, hành hương, các
loại rau thơm,... giúp ta ăn sao cho đúng thuốc tươi để cơ thể
được b́nh
yên, và cũng có nghĩa là chúng ta được b́nh yên, phải không
quư bạn ?
Việt Hải,
Los Angeles
(Gửi Danh Australia và Thiên
Thần Lacey)
|
