trang nhà www.ninh-hoa.com   |   trang thơ Minh Trí



Bút hiệu: Minh Trí

   Cựu học sinh trung học
   Trần Bình Trọng, Ninh Hòa
   Niên Khóa 1968-1975.
   Người Xóm Rượu, hiện
   sinh sống tại Ninh Hòa..

 

 

        Văn

 

   m Bánh

   Chùa Cát Làm Chay
  

 


 

       

      X    Ó    M          B    Á    N    H

 

Bạn muốn biết về bánh tráng xin mời đến Xóm Rượu. Ồ, xin bạn đừng ngạc nhiên khi đang nói về bánh tráng lại lạc đề sang rượu. Có người bạn đến Xóm Rượu chơi, thả bộ từ Chùa Hội Quán xuống tới trường Đức Trí bỗng thoáng ngửi thấy mùi men gạo nồng nàn tặc lưỡi "đúng là mùi hèm". Thực ra đó là mùi nước cơm chua dùng để quét vĩ phơi bánh tráng.

Xóm Rượu có hơn trăm gia đình làm nghề bánh tráng. Nghề bánh tráng xưa sao nay vậỵ Nét hiện đại duy nhất của nghề là chiếc cối xay bột chạy bằng mô tơ thay vì cái cối đá xay taỵ Cái lò tráng bánh muôn đời vẫn bằng đất trộn rơm và hình ảnh của mấy cục gạch treo chung quanh tấm vải căng trên mặt lò thật quen thuộc. Cây tre vẫn đóng vai trò không thể thay thế được để Iàm nên những tấm vĩ phơi bánh, những cái tàng xây, những cái nắp đậy lò có hình dạng gợi nhớ đến những cái mũ của các chàng kiếm khách Trung Hoa.

Ảnh:  Dương Tấn Long

Làm bánh tráng phải làm từ sớm để khi nắng lên đã có một lượng bánh phơi khô kịp trong ngày. Khi phơi bánh nếu bánh không dính vào vĩ người phơi sẽ dùng một cái roi tre quất đen đét ít cái vào mặt dưới của vĩ và yên tâm rằng bánh sẽ không rơi tuột xuống đất.

Cách nướng bánh ở Xóm Rượu cũng cầu kỳ hơn các nơi. Bánh được dang khô và nướng lận kiều ngựa trông hao hao chiếc mũ của cao bồi Texas. Bánh nướng kiểu Xóm Rượu ngoài thẩm mỹ còn rất tiện lợi khi di chuyển. Một sợi sóng lá dài xâu vài chục bánh, gọn và khít, mang đi khó bị vỡ.

Bánh tráng rẻ tiền, dễ ăn, dễ để dành. Bánh tráng là thức ăn quen thuộc hằng ngày. Nhưng bánh tráng không yên phận ở dưới mái hiên nhà hay dưới gốc me, gốc mít. Bánh tráng trèo lên mâm cỗ cưới, vào tận khách sạn cao sang để Iàm bạn với Chả Giò, Gỏi Gà Gỏi Cá. Rồi bánh tráng cũng không e ngại gì mà không vào các quán nhậu, cặp kè, tà tụi với lươn xào sã ớt, ếch xào đắng….Chiều chiều gió sông Dinh thổi vào quán mát rượi, xúc lươn xào bằng miếng bánh tráng mè dòn rụm rồi nhắp một ly rượu rắn…. Vái Ông Địa chiều nay về nhà bà xã vẫn tươi cười tui sẽ cúng ông một cái bánh tráng và một tán đường. Bánh tráng cũng chưa “Dừng bước giang hồ” đâu. Bánh tráng cũng theo Kiều Bào xuất ngoại để ai đó thay vì "nhớ nhà châm điếu thuốc" thì "nhớ nhà ăn bánh tráng"

Ảnh:  Dương Tấn Long

Nhớ nhà? Vâng, nhớ lắm chứ. Khi đi xa người dân Xóm Rượu ai mà không nhớ đến những người thân của mình đang vẫn vất vả sáng chiều với nghề làm bánh tráng. Một núi công việc đè nặng lên đầu những người làm nghề bánh tráng. Người dân quê tôi thật sự là những người lao động cần cù. Có lẽ vì vậy mà các cô gái Xóm Rượu vẫn luôn được các chàng trai làng khác để ý. Nếu bạn phải lòng một cô gái Xóm Rượu nào, bạn đến nhà chơi vài lần, một hôm bỗng nghe bà mẹ gọi "mấy đứa nhỏ lấy ớt tỏi giả mắm, tráng bánh ướt cho anh ăn đi con....", bạn hãy vui mừng .

Duyên nợ có chiều hướng tốt đẹp đấy. Nếu bạn thật lòng, ngày đám cưới bạn sẽ thấy tất cả vĩ bánh tráng đều được đem ra xếp thành phòng tiệc. Tất nhiên lá dừa sẽ được cắt xén bẻ thành hình trái tim, hoa giấy sặc sỡ đủ màu cũng sẽ hổ trợ để tạo thành nét đặc trưng cho một đám cưới ở xóm bánh. Rồi bà con, hàng xóm sẽ đến chung vui trong cái mùi chua chua bốc ra từ mấy tấm vĩ. Mọi người mừng em đi lấy chồng .. ..Không em lấy chồng, còn đi thì chưa chắc. Thường thì em sẽ ở lại xóm bánh. Rồi thì một căn nhà nho nhỏ sẽ mọc lên gần lăng bà Vú hay một bụi tre ở Gò Muồng. Thêm một nhà lò bánh tráng sẽ tỏa khói, mặc cho thế sự đổi thay. Ừ thế Xóm Rượu mãi là xóm bánh. Và mỗi ngày dưới ánh nắng nhiệt đới rực rỡ vẫn có hàng nghìn, hàng nghìn mặt trời bé con lấp lóa trong xóm nhỏ của tôi

 

         Minh Trí
Xóm Rượu, June 20, 2004