Ngày ấy, qua rằm là Má tôi bắt đầu làm rim mứt
để biếu những người ơn nghĩa của bà. Nào là mứt bí, gừng, me,
khoai lang và dừa. Công nhận bà rất khéo tay, những củ gừng
nhiều nhánh to hơn bàn tay x̣e của tôi vậy mà làm không găy 1
nhánh nào. Nh́n những miếng gừng bao phủ đường
trắng tinh thấy mà thèm. Má tôi làm nhiều bao nhiêu chị em tôi
càng khổ bấy nhiêu. Đi học về phụ Má xâm gừng xâm bí cả đêm. Qua
khâu xâm rồi tới khâu tát nước đường, ngồi múc từng vá đường
rưới lên gừng mà ngủ gục. Ghét nhất là
tát nước đường cho gừng và bí, v́ hai thứ này ăn vụng không
được. Gừng chưa no đường th́ cay, bí chưa no đường th́ lạt xèo,
ăn vô vị lắm. Các anh chị em tôi ai cũng
thích nhất tát nước đường khoai lang, loại này cho vào nước
đường chừng nửa tiếng là có thể ăn vụng được rồi. Chúng tôi làm
lựa miếng nào găy là bỏ vào mồm hết. Làm món khoai lang chẳng
thấy ai than buồn ngủ _ tay làm hàm nhai liên tục sao mà ngủ gục
được.
Nói đến món me sợ nhất là cái khâu lột vỏ, me
chua ngâm vào nước muối, lấy mũi dao nhọn lột lớp vỏ cứng, lột
xong thau me da tay người nào cũng bị teo lại, nức nẻ. Chúng tôi
lột me người nào cũng thủ sẵn gói muối bên ḿnh, người nào trúng
phải quả me dốt như bắt được vàng, ai xí được người ấy hưởng
chấm muối xơi liền. Me chua nhưng hồi ấy ăn sao thấy thật ngon,
ngon hơn táo lê bây giờ. Mấy ngày áp tết Má tôi bận rộn suốt
ngày, xong hết mấy chảo rim mức, Má tôi lại đổ bánh thuẩn, nhà
lúc nào cũng rộn ràng. Chị Hai đi chợ mua thịt, lá chuối
và nếp về chuẩn bị gói bánh tét – chị Ba may đồ
mới cho tôi và chị Thu, năm mới mỗi đứa được hai bộ bông hoa sặc
sỡ, thế mà vui. Anh trai tay khỏe đánh trứng cho Má đổ bánh –
c̣n tôi và chị Thu gom hết nồi niêu, xoong chảo ra sông Dinh chà
rửa cho sạch, bến sông Dinh đông nghẹt người, nhà nào cũng mang
đồ ra sông giặt, tẩy rửa những ǵ của năm cũ, chuẩn bị cho năm
mới sạch đẹp.
Chợ 29 và 30 tết đông nghẹt người nhưng trưa nào
tôi và 2 nhỏ bạn gần nhà cũng xuống chen
lấn, đi hết hàng này sờ ngắm đồ người ta trưng bày, trong túi
không có tiền nhưng xạo hết hàng kia qua hàng nọ hỏi giá rồi lại
đi. Nhớ có lần 30 tết tôi bị Má cho 1 trận đ̣n cuối năm v́
tội la cà ngoài chợ. Má tôi gói bánh tét
thiếu dây cột, sai tôi xuống chợ mua thêm sóng lá, thấy chợ bán
đồ đẹp măi mê nh́n nên về trễ, ở nhà chờ lâu, về nhà sẵn bó sóng
lá Má cho ăn một trận – đă vậy anh chị c̣n cười nhạo tôi nói
cuối năm được Má xả xui, tức ơi là tức. Nồi bánh tét lên ḷ nấu
lúc đó Má tôi mới được thảnh thơi, tắm
gội. Bổn phận của chúng tôi là chụm lửa, châm nước cho nồi bánh
tét sôi đều và không bị cạn nước.
Sáng mùng 1 cả nhà đi lễ đầu năm, về nhà mừng
tuổi Má được Má ĺ x́. Năm mới cả nhà quây quần bên bàn ăn nào
bánh tét, thịt kho tàu, dưa món, hành chua, bánh tráng, rau sống
– hương vị nào cũng đặc biệt,trong bàn ăn tiếng cười nói rộn ră
vui ơi là vui.
Lần này ăn tết ở quê nhà không c̣n như xưa nữa,
nhà xưa đă xây lại mới, người xưa cũng không c̣n. Anh chị mỗi
người mỗi nơi,ai cũng có gia đ́nh riêng, chỉ c̣n lại chị Ba và
thằng út cũng già. Những ngày áp tết vẫn im ĺm lặng lẽ như ngày
thường, không có tiếng xâm gừng xâm bí, không bánh tét bánh
chưng. Có ai đâu mà gói, mọi thứ đều mua cả, cũng may có các con
tôi về, chúng nó cười nói làm không khí trong nhà ồn ào, nhộn
nhịp hơn.