Ninh Hòa, cái tên nghe dễ thương và hiền hòa làm sao. Đó là quê hương của tôi, nơi tôi đã sinh ra và lớn lên trong vòng tay người mẹ kính yêu cùng với anh chị em quý mến và bạn bè thân thưong. Suốt một thời gian dài mấy mươi năm sống ở nơi ấy có biết bao kỷ niệm đến tận bây giờ đã hơn nửa đời người nhưng lúc nào nó cũng in sâu trong tâm trí tôi.

 

       Sống xa quê để lập nghiệp nhưng lúc nào tôi cũng nhớ về nơi ấy. Nhớ cái ngày tôi được đi học, mẹ dẫn tôi và chị đến trường. Nói là trường nhưng chỉ có ba lớp học là lớp 2, 3 và 4. Tuổi cùa tôi không có lớp vì thế mẹ gửi tôi cho bà Xơ, mấy anh chị học thì ngồi ở dưới, tôi thì được ngồi cùng Xơ. Ngày đầu tiên của tôi khi đến lớp chỉ xổ hàng rào, chẳng học được chữ nào. Vì còn nhỏ nhưng mẹ muốn tôi đến trường cho quen chứ học hành gì ở cái tuổi chưa lên bốn, nên tôi muốn học, muốn ngủ thì chẳng ai nói tiếng nào. Nhiều lúc tôi gục đầu xuống vở hết buổi, nước miếng chảy ướt cả vở, bà Xơ thấy tôi ngủ ngon quá cũng không nỡ gọi tôi dậy. Đến lúc nghe tiếng trống tan trường tôi giật mình thức giấc, bà Xơ nhìn tôi cười. Tôi nhớ nụ cười hiền hòa của Xơ ngày ấy, bà còn hỏi ngủ ngon không hả con gái? Không hiểu sao lúc ấy tôi còn nhỏ mà lại nhớ như in cho đến bây giờ, nghĩ lại thấy lạ.

 

       Mỗi sáng đến trường, chị tôi một tay ôm cặp, một tay xách hộp cơm để trưa ở lại trường cho hai đứa ăn. Còn phần tôi, chị lấy giấy cắt thành cái giỏ nhỏ bỏ hủ mực vào trong cho tôi xánh. Hai chị em dẫn nhau qua một cái chợ, băng qua đường cái lớn rồi lại đi vào một con đường làng, đi mãi đến hơn hai cây số tới một con đất nhỏ, một bên là nghĩa địa, một bên là ruộng lúa mới tới nhà thờ Gò Muồng, nơi ấy là trường của hai chị em tôi. Tới trường, chị vội chạy vào nhà xứ gửi hộp cơm rồi mới vào lớp học. Nhà Xứ có Cha, và thầy giúp Xứ. Ông Cha thì đã già nhưng thầy Xứ thì còn trẻ lắm. Hai vị này thấy chị em tôi giống búp bê nên thương chúng tôi lắm, ngày nào cũng cho bánh kẹo. Có một lần thầy Xứ lấy cơm của chúng tôi đem giấu, nói là ai lấy mất rồi thầy không biết, tôi òa lên khóc nức nỡ vì đói bụng, chị tôi thì bình tĩnh hơn, cứ loay hoay tìm hết hốc này đến hốc nọ mà vẫn không tìm ra, thấy tôi khóc quá chị cũng ứa nước mắt theo. Ông thầy Xứ ác thậy chớ, để tôi khóc xưng cả mắt mới chịu trả hộp cơm. Trưa nào hai đứa cũng vào nhà Xứ ăn cơm cùng cha và thầy. Cơm nước xong xuôi thì Cha lại bắt hai đứa ngủ trưa, Cha nằm trên gường, chị em tôi trải chiếu dưới đất cạnh gướng Cha ngủ. Gần đến giờ học Cha gọi dậy, rửa mặt xong cha cho hai đứa cục kẹo rồi lại đi đến lớp. Có những buổi chiều về chị không dẫn tôi đi trên đường mà lại dẫn tôi đi xuống ruộng. Đến mùa gặt người ta cắt hết lúa chỉ còn lại gốc rạ, ruộng khô, hai đứa cùng đám bạn xuống bắt bướm, chuồn chuồn những con bướm vàng nhỏ xíu dễ thương, thấy nó là đâm đầu chạy theo lấy mũ chụp lại. Hết trò bắt bướm, chuồn chuồn chị lại bầy trò khác, lấy thân rạ cắt thành cái kèn vừa đi vừa thổi inh ỏi.

 

       Đến mùa đông, hai đứa đi học khổ hơn. Trời mưa, mẹ tôi may hai đứa hai cái áo mưa, áo mưa hồi đó không có tay như bây giờ, lấy miếng nhựa may phần trên một đường rồi cho dây thun vào. Khi mặc choàng lên vai rồi rút sợi dây thun lại giống như áo tơi bằng lá vậy. Đầu thì đội nón, mẹ tôi lấy nón lá người lớn đội ránh cắt vành cho nhỏ vừa bằng cỡ con nít đội rồi lấy vải viền xung quanh cho khỏi bung ra. Quần dài sợ ướt, mẹ lấy hai sợi dây thun cột quần lên tới đầu gối. Nghĩ đến cảnh ngày xưa học sao mà khổ thế không biết.

 

       Đến chiều về trời mưa lớn quá, đi qua cái cống nước với những con ểnh ương bò lên đầy cống ngồi với cái bụng thật to, kêu vang trời. Chị sợ quá, vừa khóc vừa kéo tôi chạy không kịp thở. Vốn dĩ chị tôi sợ cóc với ểnh ương từ nhỏ đến bây giờ vẫn còn sợ. Trời mùa đông thường mưa to kèm theo sấm sét, mỗi lần thấy trên trời có tia chớp chị lại bảo tôi lấy nón xuống không cho đội trên đầu vì sợ khi sấm đánh xuống ma quỷ chui vào nón trốn. Ngây ngô thật, chị bảo gì tôi làm theo mặc cho trời mưa ướt đầu, giờ nghĩ lại thấy buồn cười. Hồi ấy sao ngu thế.

       Thấm thoát đã hơn 50 năm rồi ai cũng già, và mẹ tôi đã không còn trên thế gian này nữa. Chúa đã gọi mẹ tôi về với Chúa để lại chị em tôi trong nỗi tiếc thương. Nhiều đêm tôi nằm nhớ Mẹ, nhớ anh chị em và nhớ quê mà khóc một mình. 

 

 

 

 

Nguyễn Thị Cẩm Vân