www.ninh-hoa.com Dục Mỹ Suối Nước Nng


 

ĐINH THỊ LAN

 Qu qun Dục Mỹ, Ninh Ha

Cựu học sinh Trường Trung Học Ninh Ha
Nin kha 1973 - 1975.


    
Hiện sinh sống tại Mỹ Quốc từ năm 1999.
 

 

          Sống ở thnh thị m được ngắm trăng rằm th thật l qu. Sống trn đất Mỹ m được ngồi ngắm trăng rằm hng thng th cng qu hơn. Ti thật l may mắn, cứ đến ngy rằm, ngồi ngay của sổ ngi nh ti đang ở ti c thể ngắm trăng trn ln sng đẹp v cng. Nhất l đm rằm thng tm, trời sng trong, trăng treo lơ lững. Nhn ln bầu trời ti thấy đng l ng trăng rằm qu ti. Nhưng nhn xuống thấp hơn th khng c mi tranh mi ngi, khng c đường lng quanh co, khng đn em b rước đn ca ht. Lng ti thấy buồn man mcng Trăng vẫn cn trẻ vẫn cn đẹp, cn tuổi thơ của ti chỉ cn trong k ức

         

          Khi ti c tr khn để biết Tết Trung thu l tết của trẻ em th gia đnh ti lại ở gần đầu cầu Trung Tm đi về hướng Ninh Ha, chỉ cch trung tm khu phố Dục Mỹ chỉ 400m thi. Vậy m ngy Tết Trung Thu anh em ti phải ở nh vui với Ba M v vui chơi với nhau chứ khng được nhập đon với cc trẻ em khc ở Dục Mỹ đi rước đn Trung thu. Đm rằm Ba ti khing ci giường bố nh binh để giữa sn, thm mấy ci ghế đặt chung quanh ci bn nhỏ. Trn bn c một bnh tr nng, một hộp bnh Trung thu v mấy gi qu bnh lc sng Ba lnh trong Lam Sơn đem về cn lại - anh em ti đ thưởng thức hết bnh ngon chỉ cn lại mấy vin kẹo cứng m thi - Lc ấy ti chẳng biết thưởng thức ci đẹp của trăng rằm, m chỉ cảm thấy vui v nhn ng trăng giống như một bng điện khổng lồ treo trn bầu trời soi sng khắp nơi. Anh em ti vui đa với những chiếc đn xếp đủ mu dưới nh trăng, sau đ được ăn bnh dẻo bnh nướng v lăn quay ra ngủ trn chiếc giường bố dưới gi mt trăng thanh. Đến khuya Ba ti bế từng đứa v nh ngủ. Ti giật mnh thức giấc một cảm gic thch th v thấy mnh như đang đi my bay, h mắt nhn trời ti thấy ng Trăng đang nhn theo ti, mi cho tới khi ti vo hẳn trong nh ng mới hết nhn theo

 

          Năm ti 9 tuổi B M ti dọn nh về ở sau lưng nh thờ Dục Mỹ. Ở đy c đng trẻ em tuổi chng ti, nn Trung thu vui hơn nhiều. Trước Trung thu mấy ngy chng ti đ xăm soi lồng đn, thường l những chiếc lồng đn xếp c in hnh bng hoa chim hạcv những cy nến b t đủ mu thật dễ thương. Xa xa vọng lại từ trường Nguyễn thnh Nguyn tiếng trống kỳ ln đang tập dợt lm nao nức lng bọn trẻ chng ti. Đm rằm Trung Thu Ba ti vẫn chuẩn bị mọi thứ ở ngoi sn như hng năm. Khi ng trăng vừa ln cao trn ngọn thng, ti v l chị lớn nn phải dắt một bầy em 4 đứa đi với bạn b trong xm cng ra nh thờ để nhập đon rước đn v lnh bnh kẹo. Cn ng anh hai th đ biến đi theo đon Ln từ chiều, khi ng Trăng cn chưa kịp thắp đn. Chng ti được cc anh chị lớn cho xắp thnh 2 hng di thật di. Lồng đn th một hng cầm pha tay phải, hng kia cầm pha tay tri để khỏi đụng nhau chy lồng đn. Hai hng di ngoằn ngho đi vng quanh xm nh thờ vừa đi vừa ht. Tết Trung thu rước đn đi chơi, em rước đn đi khắp phố phường Đi ra đến đầu đường chng ti thấy đon rước đn của xm chợ bn kia đường cũng di ngoằn ngho, mỗi khi hai đon rước thấy nhau th la h ới. Phe no cũng rướn cổ ht thật to, rồi chng ti đi vng trở lại quanh nh thờ chứ khng băng qua đường. Cứ thế hết một vng lại mong thấy đm xm chợ để la h.

 

          Ti v phải dắt 4 đứa em nn thỉnh thoảng phải thay đn nến cho chng thật l phiền v mệt, cứ đn của đứa nhỏ nhất chy trước, rồi đến đn của đứa tiếp theo chy. Cho đến khi cả 5 chị em khng cn ci đn no th cũng vừa tan hng ai về nh nấy. Về nh, ti khan cả cổ họng, uống vi ngụm nước rồi ăn bnh Trung thu mới thấy n ngon ngọt lm saoC một năm khng biết sơ thế no m thằng em ti cở 7 tuổi, rời hng chạy băng qua đường đi tm tiếng trống v đon kỳ ln lc no ti khng biết. Đến khi về khng thấy n, B M ti phải chạy đi tm khắp nơi. Cuối cng mới tm thấy chng ta đang ngồi tht tht khc trong đồn Qun cảnh. Những đm Trung thu chng ti đu muốn đi ngủ sớm, mi cho đến khi Ba M bắt chng ti phải đi ngủ, th ng Trăng vẫn cn thức trn cao. ng nhn chng ti cười như rủ r cc em thch cuội, muốn ln cung trăng, cứ hỏi ng Trời cho mượn ci thang

 

          Năm no cũng vui như thế, cho đến năm 1974 ti khng cn rước đn với lũ trẻ nữa. Thằng em đi lạc v kỳ ln ngy no by giờ đ lớn thm nn phụ trch dẫn mấy đứa em nhỏ đi rước đn. Ti cng mấy bạn gi v mấy chị trong xm như chị Bch Nga em bc Tc gi, con Vị Thủy con Loan con Giao con Quy con bc Thư từ buổi chiều đ chơi cắm trại nấu ăn bn hng nh ti, tức l sn trước của nh ng Đ.y Tc. Chng ti giăng dy mu trn sn khấu, v lm văn nghệ. Cũng ra tr lắm, khn giả l cha mẹ chng ti, mấy ng b gi trong xm. Sau buổi văn nghệ, bọn con gi chng ti ngồi trong lều trại ăn bnh. Đang h hửng nở mũi với những lời khen th nghe bụp bụpbụplin tục trn nc trại, trn sn khấu. Cc dy mu dăng trn sn khấu đứt tung, bng trắng bay tứ pha. Hốt hoảng, sợ hi chng ti vội chạy ra khỏi trại. Sau mấy bụi cy chng ti nghe tiếng cười, tiếng chn chạy của bọn con trai, cầm đầu l ng anh hai qui quỷ của ti v tiếng h to pho kich pho kch Những tri bng gn kh đem đập cho bể ra, mấy tướng dng để pho kch chng ti. Chng ti đnh phải dọn trại dẹp sn khấu. Cuộc vui của chng ti phải đnh chấm dứt trong tiếc rẻ. Trn cao ng Trăng dường như cũng tiếc rẻ với bọn con gi chng ti, ng nhn theo lũ con trai lầm bầm mắng Mấy thằng giặc

 

          Tuổi thơ của ti với ng Trăng cũng chấm dứt từ tiếng lầm bầm mắng đ. Trung Thu năm sau đến, chỉ cch mấy thng sau ngy di tản trở về. Người lớn ai cũng phải lo lm tập thể, cứ quẩn quanh họp hội, học tập, tnh cng điểm, kiểm điểm lao động Dường như mọi sự đều lạ lẫm lng tng, hoang mang hốt hoảng bao trm đời sống. Chẳng cn lng tr no để họ ch đến Tết của bọn trẻ. Khng c lồng đn, khng bnh mứt, khng ht rước. Chỉ c mấy anh con trai trong xm lấy thuốc đạn Pho binh lượm được trong trại Pho binh, cuốn trong giấy bạc (của gi thuốc l) như vin kẹo rồi đốt. Thuốc đạn bị dồn p nn khi chy bay vo vo xem cũng vui mắt. Trung thu tri qua thật buồn v lặng lẽ với mi thơm thơm của khi thuốc đạn. Văng vẳng xa xa từ ci đi của ng cn bộ trong xm, c tiếng của mấy em b thiếu nhi miền Bắc ht đm qua em mơ gặp Bc HồNh no cũng tắt đn đng cửa ngủ sớm. ng Trăng cũng buồn thiu, lẫn sau đm my m ng Trăng cũng tắt đn đi ngủ sớm

 

          Những năm tiếp sau đ, mong muốn được chơi trăng Trung thu của trẻ em trong xứ ti như bừng tỉnh. Bắt đầu c ma ln, trẻ em lại rước đn. Vo lc ấy khng ai bn lồng đn, bnh Trung thu được thay thế bằng bắp rang, đường thẻ, đường non. Ti lấy cy sng l bẻ khung đn bnh , lấy giấy bng mờ - l ba bao vở cũ của thời học ở THNH m ti đ cất giữ rất kỹ - Nay đnh phải tho ra để phết lồng đn cho cc em. Những đứa trẻ khc khng c lồng đn th lấy mấy ống lon sữa b cũ, cắt dọc theo sườn lon những đường sọc song song, rồi đ p hơi thấp xuống để lon phồng ra. Thế l c chiếc lồng đn khng bao giờ chy. Lồng đn lon sữa b cn được chế biến thnh những chiếc xe đẩy rất ngộ nghĩnh. Để lm chiếc xe đẩy đn lon, trẻ em dng một ống lon cn nguyn hai mặt, xuyn một sợi thp cứng qua tm của hai mặt lon như l trục của bnh xe. Một đầu bẻ cong quấn vo một thanh tre di để đẩy, đầu cn lại bẻ cong ln trn khoảng giữa của bnh xe rồi gắn một ci lồng đn lon vo khc giy thp bẻ cong đ. Cc loại lồng đn , đn lon, xe đẩy đn lon đều được vo xếp hng để rước đn, cn một loại đn khc đặc biệt hơn th tuyệt đối khng được vo hng ngũ v sợ lm phỏng người khc. Đ l đn đốt bằng lốp bnh xe. Một số trẻ nam kiếm mấy miếng rẻo của lốp xe người ta đ cắt lm dp ru bộ đội đốt ln v cứ thế cầm chạy theo đon rước, khi đen bay khắp nơi, đm Trung thu vui v vương đầy mi khi kht lẹt. Bi ht Tết Trung thu rước đn đi chơiTết Trung thu bnh qu đầy mm khng được ht hay khng muốn ht ti cũng khng biết. Thay thế vo đ l những bi ht mới được dạy cho trẻ em như ng trăng trn, trn như ci mm con. Ai treo ng cao qu hỡi ng trăng trn. V bi Ai yu bc HCM bằng cc em nhi đồng

 

          Nhn mấy đứa em nhỏ v đn trẻ trong xứ ti cảm thấy buồn v thương chng, tuổi thơ lam lủ chưa biết g đến bnh mứt, lồng đn trung thu. Đối với ti, chỉ vi năm tuổi thơ được vui chơi Trung thu cũng đủ để nhớ suốt đời. Rồi đến những năm 1978-1979 cả nước đi khổ, qu ti cũng tả tơi. Để mang lại cht niềm vui cho trẻ em trong đm Trung thu, ng Cha xứ trẻ v cc anh thanh nin trong xứ đạo từ ngy hm trước đ trang hong một chiếc cộ b bằng những tu l dừa. Bọn con gi chng ti rang bắp xong đem ngo đường, gi lại thnh những gi nhỏ. Mi khoai m nướng thnh bnh, cắt thnh từng miếng nhỏ. Chiếc cộ b do người ko với đn, hoa, bnh, bắp rang. Được ko đi vng vng trong xứ phn pht cho trẻ em, trẻ em đốt đn lon, đốt lốp xe chạy theo ca ht cũng vui. Ngược chiều với chng ti, đon ln đang nhảy ma. Ti thấy ng địa mập ngy no by giờ sao trng ốm tong teo, bụng ng đ độn thật nhiều m vẫn thấy ốm. Cn con kỳ ln th mệt mỏi tội nghiệp, Chắc ban chiều n cũng chỉ được ăn vi củ lang củ sắn m phải nhảy ma gip vui cho bầy trẻ, n đang cần được bồi dưỡng ng Trăng xt xa nhn xuống v lẩm nhẩm ht theo bầy trẻ bng trăng trắng ng, c cy đa to, c thằng cuội gi m một mối mơ

 

          Sau đ ti sống xa qu, những đm Trung thu ở Nha Trang, Si Gn ti hay thả hồn về qu, nhớ ng Trăng, nhớ đn em b. Thế rồi đời sống người dn mỗi ngy đ một kh hơn. Dp ru đ bị đo thải nn đn lốp xe cũng biến mất. Lồng đn lm bằng khung tre phết giấy bng kiếng đủ hnh dng đ được by bn, bnh dẻo bnh nướng cũng c mặt khắp nơi. C một người bạn gi ở Si Gn đ dạy ti lm bnh dẻo, hng năm vo dịp Trung Thu ti bỏ cng lm v gởi về qu một thng với 50 bnh dẻo, cc trẻ em hng xm cũng được chia phần. V Tết Trung thu ngy nay, đn lồng của Trung Quốc trn ngập ở Việt Nam. Loại đn ny thắp sng bằng pin nn chỉ chy bng chứ khng chy đn, trẻ em qu ti gọi l đn điện tử. Chơi xong cất sang năm c thể chơi tiếp. Nhưng trẻ con lại khng thch như thế, cứ đến Trung thu lại đi đn mới kiểu mới. Nếu cc bậc tiền bối c bảo chơi lại đn cũ cũng được, hồi xưa Ba M, c ch chơi ton bằng đn lon, đn lốp xe đ th sao. Th cc b thường đp lại Ba M cứ nhắc ngy xưa hoi, bộ Ba M muốn tụi con khổ giống dzậy lắm hả Bầy trẻ lại rước đn, người lớn ngồi uống tr với nhau huyn thuyn kể chuyện đn đm ngy xưa rồi cười vui. Ai cũng cng nhận rằng ngy xưa rước đn vui hơn, v đn m khng bị chy th khng vui. Ti cảm thấy mừng v ngy nay trẻ em qu ti đ c lại được niềm vui trong những đm Tết Thiếu nhi. Cn ng Trăng th dường như cũng trẻ lại, nhưng từ trn cao ng ngỡ ngng xa lạ nhn những chiếc lồng đn hiện đại

 

          Những đm rằm xa qu hương, ti hay ngồi buồn ngắm trăng nhớ lại thời thơ ấu. Chưa đến nửa đời người m đ c qu nhiều sự thay đổi trong cuộc sống. Những kỹ niệm giữa ti với ng Trăng cũng xoay vần theo. Những đm Trung thu nơi đy với bnh ngọt với tr ngon nhưng lng thấy buồn xa vắng. Lại mơ nhớ đến qu nh, thương lắm qu hương đ cho ti nhiều ngọt bi cũng như nhiều cay cực. Nhớ lắm qu hương với những đm trăng thật vui v c những đm trăng buồn day dứt. ng Trăng vẫn thn quen v dễ thương như ngy no, ng đang nheo mắt nhn ti như tru chọc c thằng cuội gim một mối mơ

 

 

        

Lan Đinh
Spolane, WA


Vườn Hoa Văn Học Nghệ Thuật của Lan Đinh

 


trở về Ninh-Hoa Dot Com
1