www.ninh-hoa.com Dục Mỹ Suối Nước Nóng

Dục Mỹ ngày xưa
P Đức Lâm
 

 

Dục Mỹ là một vùng đất cách thị trấn Ninh Ḥa khoảng mười bốn cây số về hướng Tây, theo quốc lộ hai mươi mốt. Bao bọc bởi những dăy núi cho nên từ trên đèo Hai mươi bốn nh́n xuống Dục Mỹ quả là một thung lũng. Phía Tây giáp quận Khánh Dương, phiá Nam cứ đi theo hướng Ḥn Dù có thể đi đến Đồng Trăng của quận Diên Khánh, phiá Bắc giáp Đá Bàn và Đông th́ giáp xă Ninh Xuân quận Ninh Ḥa.

Dục Mỹ trước kia nằm tại thôn Tân Mỹ, xă Ninh Xuân bây giờ. Sau hiệp định Genève 1954, sư đoàn Mười Lăm Khinh Chiến (Tiền thân của sư đoàn Hai Mươi Ba Bộ Binh sau này) về đóng tại Dục Mỹ, gần một đồn điền cây cao su của người Pháp có vợ là người Việt Nam, bây giờ c̣n sót lại vài cây cao su ở trường Bồ Đề Dục Mỹ.

Dục Mỹ được bao bọc bởi hai con suối lớn, một con suối từ suối Nước Nóng chảy qua cầu Buôn Đun, sau lưng Trung Tâm Huấn Luyện (TTHL) Lam Sơn, đổ về suối Đá. Ai ở Dục Mỹ đều biết suối Đá, v́ đó là nơi trai gái hẹn ḥ lư tưởng, (cũng như ở Ninh Ḥa có ở phía sau chùa Thiên Bửu (?)), cầu Treo. Một con suối khác phát nguồn từ núi Vọng Phu chảy theo hướng Xạ trường, cầu Đỏ, sau lưng nhà Thờ, cầu Ông Ngọ, cầu Dục Mỹ rồi hợp cùng với suối cầu Treo chảy về Ninh Ḥa. Dục Mỹ có xă Ninh Sim bao gồm thôn Tân Khánh và ba buôn Thượng của người Rhade và Giarai. Trong chúng ta có ai thường thấy trên television giống heo Mọi màu đen, lưng găy, bụng xệ chấm đất được nuôi rất phổ biến trong các gia đ́nh tại Mỹ như là vật nuôi trong nhà (Pet) trong hơn hai mươi năm qua, lại là đặc sản của Dục Mỹ và vùng Khánh Dương.

Mặc dù chỉ cách Ninh Ḥa có 14 cây số nhưng Dục Mỹ có thời tiết rất là khắc nghiệt, chịu ảnh hưởng gió Lào cho nên vào mùa khô, ban ngày nhiệt độ nóng kinh khủng (39/40 độ C= 105/115 độ F), ban đêm v́ sương lạnh của núi rừng cho nên rất là lạnh. (Có lẽ v́ từng sống ở Dục Mỹ cho nên người viết có dịp đi Las Vegas vào năm 2001, cảm thấy khí hậu ở đây nó dễ chịu làm sao đó)

Kinh tế của Dục Mỹ nhờ vào sự buôn bán với quân đội, nói cho đúng hơn là các TTHL, ngoài ra c̣n có buôn bán với người Thượng về lâm sản cho nên có nguồn thu nhập cao hơn các nơi khác ở Ninh Ḥa.

Dục Mỹ có rất nhiều lâm sản quí hiếm như Kỳ Nam, Trầm , Quế chi .v.v.. những danh mộc như Căm xe, Bằng lăng, Cẩm lai. Trắc. Cứ mỗi độ xuân về, Dục Mỹ có Hoa Mai vừa rất đẹp lại vừa hiếm quí nữa. Ngoài ra c̣n có rất nhiều trái cây như Xay, Da Đá, Sim để làm thuốc; có trái Sa nhân, trái Đười ươi để xuất cảng ra ngoại quốc đem về không biết bao nhiêu là tiền bạc.

Là nơi qui tụ dân chúng cả ba miền đăt nước cho nên Dục Mỹ có đầy đủ thức ăn chế biến từ mọi miền của Việt Nam mà Ninh Ḥa không có. Như các loại xôi gấc, xôi ṿ, xôi đậu đen, xôi bắp v. v..., các món ăn như tiết canh vịt, ḿ Quảng, các món phở Bắc, mặc dù Ninh Ḥa cũng có nhưng không làm sao ngon bằng. Đặc biệt nhất là tiệm bán phở heo bên cạnh tiệm cà phê Hoàng, phở thịt heo này không phải là hủ tiếu của người Tàu. Phở heo ăn với bắp chuối, bắp sú, xà lách cắt mỏng, chứ không ăn chung với rau quế hay rau răm như phở Bắc, mùi vị rất là ngon và độc đáo. Đi khắp mọi miền đất nước, người viết chưa thấy ở đâu có loại phở này.

Dục Mỹ có ba trường tiểu học và một trường trung học Văn Hóa Quân Đội, nhưng vẫn không đáp ứng được nhu cầu của học sinh trung học, cho nên mỗi ngày vẫn có ba chuyến school bus chở học sinh đi xuống Ninh Ḥa đi học ở những trường Trung Học Đức Linh, Bán Công và Trần B́nh Trọng.

V́ không phải làm công việc đồng án cho nên con gái Dục Mỹ thường nổi tiếng vừa trắng lại vừa đẹp. Những hoa khôi rất nhiều, làm ngẩn ngơ không biết bao nhiêu chàng trai tưởng chỉ đến đây vài ba tháng thụ huấn quân sự rồi ra đi, chứ đâu có ngờ những người đẹp Dục Mỹ ngày nào đă làm cho họ không đành ḷng bước chân ra đi. Đầu tiên có chị Nghĩa, chị Trinh sau đến có chị Thu Dung, chị Hoa, cô Trang (B́nh Minh), cô Thu Thủy, chị em Tuyết Mai, Tuyết Vân, chị em tiệm sách Tấn Thanh, cô Xeo, cô Yến, Mộng Dung, Dung (tiệm cà phê), phía sau nhà Thờ có Xuân con bác Tơ, Liên, Thu con Bác Cống và nhiều lắm kể không hết. Ở Dục Mỹ có nhiếu người đẹp tên Dung, giống như Ninh Ḥa có Nhị Mai, Mai Dương và Mai Trần.

Dục Mỹ không phải là tên hành chánh của quận Ninh Ḥa, mà là tên của một đặc khu quân sự nằm trong quận Ninh Ḥa. Huấn khu Dục Mỹ khởi đầu là nơi huấn luyện tân binh bổ sung cho Sư Đoàn 23 Bộ Binh, cùng vào lúc đó v́ nhu cầu của chiến trường và chiến tranh cũng gia tăng cho nên Sư Đoàn 23 phải di chuyển đi Ban mê thuột.

Song song với thời gian đó (khoảng năm 1958-1960) TTHL Lam Sơn, TTHL Bảo An (tiền thân của Địa Phương Quân sau này) TTHL Biệt Động Quân, Trường Pháo Binh Việt Nam và văn pḥng cố vấn quân sự Hoa Kỳ ( MAC-V) được thành lập.

Cùng với TTHL Quang Trung, TTHL Lam Sơn là nơi huấn luyện cơ bản quân sự cho tất cả tân binh quân dịch, để sau khi măn khóa về bổ sung cho các sư đoàn bộ binh. Sau năm 1968 Lam Sơn c̣n huấn luyện cơ bản quân sự cho Hải Quân, Không Quân, Quân sự học đường, Phân chi khu trưởng, một số cán bộ xây dựng nông thôn. V́ nhu cầu chiến tranh, có một thời gian Lam Sơn c̣n huấn luyện một số Hạ sĩ quan nữa.

TTHL Lam Sơn nằm ở khoảng giữa cây số 16 và 18 trên Quốc Lộ 21, nhưng địa điểm để huấn luyện khóa sinh lại bao gồm cả một chu vi rộng lớn. Có hai liên đoàn khóa sinh, huấn luyện viên, diễn tập, lính cơ hữu được chỉ huy bởi một vị Đại Tá hoặc Chuẩn Tướng.
Trung Tâm Huấn Luyện Bảo An chỉ đóng tại cây số 15 vài năm, sau đó chuyển về Phan Rang.
TTHL Biệt Động quân trước kia đóng ở Đồng Đế với tên là Biệt Động Đội, v́ nhu cầu mở rộng của trường Hạ Sĩ Quan cho nên mới chuyển ra Dục Mỹ và đổi tên là Trung Tâm Huấn Luyện Biệt Động Quân và ngày một tháng bảy là ngày của binh chủng. Ngoài việc huấn luyện cho tân binh Biệt Động Quân, c̣n có những khóa đặc biệt như Rừng núi śnh lầy, Viễn thám c̣n gọi là Trinh sát. Tất cả các tiểu đoàn biên pḥng đều về đây thụ huấn. TTHL Biệt Động Quân có hai liên đoàn khóa sinh, ngoài ban huấn luyện của TT c̣n có hai đại đội diễn tập cơ hữu và phân đội 305 Quân Cảnh.
Trường Pháo Binh là nơi đào tạo tất cả các chiến sĩ pháo binh, các sĩ quan 'Đề Lô' cho chiến trường và đào tạo các tiểu đoàn Pháo Binh Dù.
Văn pḥng Cố Vấn Hoa Kỳ MAC-V, có các sĩ quan Cố Vấn cho tất cả TTHL tại Dục Mỹ. Bộ chỉ huy Huấn khu Dục Mỹ luôn luôn được chỉ huy trực tiếp bởi bốn vị Đại Tá và một vị Chuẩn Tướng.

Sau năm 1975 Trung Tâm Huấn Luyện Đặc Công ở miền Bắc di chuyển về Dục Mỹ, nhưng v́ khí hậu khắc nghiệt cho nên sau vài ba năm phải dời đi nơi khác.

Gần ba mươi năm trôi qua, h́nh ảnh Dục Mỹ trong tôi như mới ngày nào, cả tuổi thơ, tuổi biết yêu và tuổi lớn khôn của tôi đều mang nhiều kỷ niệm ở Dục Mỹ, mặc dù phải đi học xa ở Nha Trang hay măi tận Sài G̣n, mỗi lần nghỉ hè hay vào dịp Tết trở về Dục Mỹ, Ninh Ḥa là ḷng tôi lúc nào cũng bồi hồi xúc động.
 

  

P Đức Lâm
Quê quán Dục Mỹ, Ninh Ḥa
Hiện cư ngụ tại Toronto, Canada.

20/03/2003

Bài này viết theo kư ức cho nên không phải là tài liệu để tham khảo.  Xin cảm ơn.

 


trở về Ninh-Hoa Dot Com
1