|
 D ục Mỹ là một vùng đất cách thị
trấn Ninh Ḥa khoảng mười bốn cây số về hướng Tây, theo
quốc lộ hai mươi mốt. Bao bọc bởi những dăy núi cho nên từ
trên đèo Hai mươi bốn nh́n xuống Dục Mỹ quả là một thung lũng.
Phía Tây giáp quận Khánh Dương, phiá Nam cứ đi theo hướng Ḥn
Dù có thể đi đến Đồng Trăng của quận Diên Khánh, phiá Bắc
giáp Đá Bàn và Đông th́ giáp xă Ninh Xuân quận Ninh Ḥa.
D ục Mỹ trước kia nằm tại thôn Tân
Mỹ, xă Ninh Xuân bây giờ. Sau hiệp định Genève 1954, sư đoàn Mười
Lăm Khinh Chiến (Tiền thân của sư đoàn Hai Mươi Ba Bộ Binh sau
này) về đóng tại Dục Mỹ, gần một đồn điền cây cao su
của người Pháp có vợ là người Việt Nam, bây giờ c̣n sót
lại vài cây cao su ở trường Bồ Đề Dục Mỹ.
D ục Mỹ được bao bọc bởi hai con
suối lớn, một con suối từ suối Nước Nóng chảy qua cầu Buôn
Đun, sau lưng Trung Tâm Huấn Luyện (TTHL) Lam Sơn, đổ về suối
Đá. Ai ở Dục Mỹ đều biết suối Đá, v́ đó là nơi trai gái
hẹn ḥ lư tưởng, (cũng như ở Ninh Ḥa có ở phía sau chùa Thiên
Bửu (?)), cầu Treo. Một con suối khác phát nguồn từ núi Vọng
Phu chảy theo hướng Xạ trường, cầu Đỏ, sau lưng nhà Thờ,
cầu Ông Ngọ, cầu Dục Mỹ rồi hợp cùng với suối cầu Treo
chảy về Ninh Ḥa. Dục Mỹ có xă Ninh Sim bao gồm thôn Tân Khánh
và ba buôn Thượng của người Rhade và Giarai. Trong chúng ta có ai
thường thấy trên television giống heo Mọi màu đen, lưng găy,
bụng xệ chấm đất được nuôi rất phổ biến trong các gia đ́nh
tại Mỹ như là vật nuôi trong nhà (Pet) trong hơn hai mươi năm
qua, lại là đặc sản của Dục Mỹ và vùng Khánh Dương.
Mặc dù chỉ cách Ninh Ḥa có 14 cây
số nhưng Dục Mỹ có thời tiết rất là khắc nghiệt, chịu
ảnh hưởng gió Lào cho nên vào mùa khô, ban ngày nhiệt độ nóng
kinh khủng (39/40 độ C= 105/115 độ F), ban đêm v́ sương lạnh
của núi rừng cho nên rất là lạnh. (Có lẽ v́ từng sống ở
Dục Mỹ cho nên người viết có dịp đi Las Vegas vào năm 2001,
cảm thấy khí hậu ở đây nó dễ chịu làm sao đó)
Kinh tế của Dục Mỹ nhờ vào sự buôn
bán với quân đội, nói cho đúng hơn là các TTHL, ngoài ra c̣n có
buôn bán với người Thượng về lâm sản cho nên có nguồn thu
nhập cao hơn các nơi khác ở Ninh Ḥa.
D ục Mỹ có rất nhiều lâm sản quí
hiếm như Kỳ Nam, Trầm , Quế chi .v.v.. những danh mộc như Căm
xe, Bằng lăng, Cẩm lai. Trắc. Cứ mỗi độ xuân về, Dục Mỹ có
Hoa Mai vừa rất đẹp lại vừa hiếm quí nữa. Ngoài ra c̣n có
rất nhiều trái cây như Xay, Da Đá, Sim để làm thuốc; có trái
Sa nhân, trái Đười ươi để xuất cảng ra ngoại quốc đem về
không biết bao nhiêu là tiền bạc.
Là nơi qui tụ dân chúng cả ba miền
đăt nước cho nên Dục Mỹ có đầy đủ thức ăn chế biến
từ mọi miền của Việt Nam mà Ninh Ḥa không có. Như các loại
xôi gấc, xôi ṿ, xôi đậu đen, xôi bắp v. v..., các món ăn như
tiết canh vịt, ḿ Quảng, các món phở Bắc, mặc dù Ninh Ḥa cũng
có nhưng không làm sao ngon bằng. Đặc biệt nhất là tiệm bán
phở heo bên cạnh tiệm cà phê Hoàng, phở thịt heo này không
phải là hủ tiếu của người Tàu. Phở heo ăn với bắp chuối,
bắp sú, xà lách cắt mỏng, chứ không ăn chung với rau quế hay
rau răm như phở Bắc, mùi vị rất là ngon và độc đáo. Đi
khắp mọi miền đất nước, người viết chưa thấy ở đâu có
loại phở này.
Dục Mỹ có ba trường tiểu học và
một trường trung học Văn Hóa Quân Đội, nhưng vẫn không đáp
ứng được nhu cầu của học sinh trung học, cho nên mỗi ngày
vẫn có ba chuyến school bus chở học sinh đi xuống Ninh Ḥa đi
học ở những trường Trung Học Đức Linh, Bán Công và Trần B́nh
Trọng.
V́ không phải làm công việc đồng án
cho nên con gái Dục Mỹ thường nổi tiếng vừa trắng lại vừa
đẹp. Những hoa khôi rất nhiều, làm ngẩn ngơ không biết bao
nhiêu chàng trai tưởng chỉ đến đây vài ba tháng thụ huấn quân
sự rồi ra đi, chứ đâu có ngờ những người đẹp Dục Mỹ ngày
nào đă làm cho họ không đành ḷng bước chân ra đi. Đầu tiên
có chị Nghĩa, chị Trinh sau đến có chị Thu Dung, chị Hoa, cô
Trang (B́nh Minh), cô Thu Thủy, chị em Tuyết Mai, Tuyết Vân, chị
em tiệm sách Tấn Thanh, cô Xeo, cô Yến, Mộng Dung, Dung (tiệm cà
phê), phía sau nhà Thờ có Xuân con bác Tơ, Liên, Thu con Bác Cống
và nhiều lắm kể không hết. Ở Dục Mỹ có nhiếu người đẹp
tên Dung, giống như Ninh Ḥa có Nhị Mai, Mai Dương và Mai Trần.
D ục Mỹ không phải là tên hành chánh
của quận Ninh Ḥa, mà là tên của một đặc khu quân sự nằm
trong quận Ninh Ḥa. Huấn khu Dục Mỹ khởi đầu là nơi huấn
luyện tân binh bổ sung cho Sư Đoàn 23 Bộ Binh, cùng vào lúc đó
v́ nhu cầu của chiến trường và chiến tranh cũng gia tăng cho nên
Sư Đoàn 23 phải di chuyển đi Ban mê thuột.
Song song với thời gian đó (khoảng năm
1958-1960) TTHL Lam Sơn, TTHL Bảo An (tiền thân của Địa Phương Quân
sau này) TTHL Biệt Động Quân, Trường Pháo Binh Việt Nam và văn
pḥng cố vấn quân sự Hoa Kỳ ( MAC-V) được thành lập.
Cùng với TTHL Quang Trung, TTHL Lam Sơn là
nơi huấn luyện cơ bản quân sự cho tất cả tân binh quân dịch,
để sau khi măn khóa về bổ sung cho các sư đoàn bộ binh. Sau năm
1968 Lam Sơn c̣n huấn luyện cơ bản quân sự cho Hải Quân, Không
Quân, Quân sự học đường, Phân chi khu trưởng, một số cán
bộ xây dựng nông thôn. V́ nhu cầu chiến tranh, có một thời
gian Lam Sơn c̣n huấn luyện một số Hạ sĩ quan nữa.
TTHL Lam Sơn nằm ở khoảng giữa cây
số 16 và 18 trên Quốc Lộ 21, nhưng địa điểm để huấn
luyện khóa sinh lại bao gồm cả một chu vi rộng lớn. Có hai liên
đoàn khóa sinh, huấn luyện viên, diễn tập, lính cơ hữu được
chỉ huy bởi một vị Đại Tá hoặc Chuẩn Tướng.
Trung Tâm Huấn Luyện Bảo An chỉ đóng
tại cây số 15 vài năm, sau đó chuyển về Phan Rang.
TTHL Biệt Động quân trước kia đóng
ở Đồng Đế với tên là Biệt Động Đội, v́ nhu cầu mở
rộng của trường Hạ Sĩ Quan cho nên mới chuyển ra Dục Mỹ và
đổi tên là Trung Tâm Huấn Luyện Biệt Động Quân và ngày một
tháng bảy là ngày của binh chủng. Ngoài việc huấn luyện cho tân
binh Biệt Động Quân, c̣n có những khóa đặc biệt như Rừng núi
śnh lầy, Viễn thám c̣n gọi là Trinh sát. Tất cả các tiểu đoàn
biên pḥng đều về đây thụ huấn. TTHL Biệt Động Quân có hai liên đoàn
khóa sinh, ngoài ban huấn luyện của TT c̣n có hai đại đội
diễn tập cơ hữu và phân đội 305 Quân Cảnh.
Trường Pháo Binh là nơi đào tạo
tất cả các chiến sĩ pháo binh, các sĩ quan 'Đề Lô' cho chiến
trường và đào tạo các tiểu đoàn Pháo Binh Dù.
Văn pḥng Cố Vấn Hoa Kỳ MAC-V, có các
sĩ quan Cố Vấn cho tất cả TTHL tại Dục Mỹ. Bộ chỉ huy
Huấn khu Dục Mỹ luôn luôn được chỉ huy trực tiếp bởi bốn
vị Đại Tá và một vị Chuẩn Tướng.
S au năm 1975 Trung Tâm Huấn Luyện Đặc
Công ở miền Bắc di chuyển về Dục Mỹ, nhưng v́ khí hậu
khắc nghiệt cho nên sau vài ba năm phải dời đi nơi khác.
Gần ba mươi năm trôi qua, h́nh ảnh
Dục Mỹ trong tôi như mới ngày nào, cả tuổi thơ, tuổi biết yêu
và tuổi lớn khôn của tôi đều mang nhiều kỷ niệm ở Dục
Mỹ, mặc dù phải đi học xa ở Nha Trang hay măi tận Sài G̣n,
mỗi lần nghỉ hè hay vào dịp Tết trở về Dục Mỹ, Ninh Ḥa là
ḷng tôi lúc nào cũng bồi hồi xúc động.
Phó
Đức
Lâm
Quê quán Dục Mỹ, Ninh Ḥa
Hiện cư ngụ tại Toronto, Canada.
20/03/2003
Bài này viết theo kư ức cho nên không phải là tài liệu để
tham khảo.
Xin cảm ơn.
|
