Trang Thơ và Truyện của Phạm Thanh Khâm               |                 www.ninh-hoa.com



 

Phạm Thanh Khâm

- Sinh trưởng ở Ninh Ḥa.
  Học tại các trường Mỹ Lệ,
    Đức Trí, Nam Thông,
   Vơ Tánh, Chu Văn An,
  Cao Đẳng Nông Lâm Súc.

- Làm việc tại Bộ Nông Nghiệp Sài G̣n với chức vụ sau cùng  là Giám Đốc
  Nha Canh Nông đến tháng
  2, 1974 được gởi đi du học
Hoa Kỳ về ngành
 Kinh-Tế Nông-Nghiệp.

- Định cư cùng gia đ́nh ở
  Hoa  Kỳ và được tuyển dụng làm chuyên gia cho nhiều dự án phát triển nông nghiệp tại
  20 quốc gia ở Phi Châu và Á
  Châu với các cơ quan phát
  triển quốc tế IFDC, ISNAR,
   USAID, UNDP, IFAD, FAO.  
  
- Từ năm 2004 đến 2006,
 là thành viên của toán chuyên gia tổ chức toàn bộ guồng máy hành chánh
  của  các Phủ Bộ thuộc nội
  các  chính phủ A-Phú-Hăn
  (Second Emergency Public
    Administration Program
  SEPAP) do Ngân Hàng Thế
   Giới tài trợ.


 

- Từ năm 2008, nghỉ hưu trí


 

 

 

 

 

MƯA TRÊN PHỐ MONROVIA
Phạm Thanh Khâm

   

 

         Đối với nông nghiệp, mưa là yếu tố cần thiết cho việc canh tác, rừng núi xanh tươi. Nhưng dân chúng ở thành thị như tại Monrovia, mưa đang làm họ khốn đốn với nhà cửa rách nát đường sá lầy lội. Thiên nhiên không ưu đăi họ với lượng nước mưa hàng năm trên 4 thước. Sau hai ngày mưa to gió lớn, tờ báo mỏng giá bán 30 Liberian dollars (0.5 $US) đăng dày đặc sự ngập lụt và thiệt hại từng khu phố. Monrovia có nhiều khu phố mang những tên đặc thù như phố Congo town, Logan town v.v. tương tự như Ba Mươi Sáu Phố Phuờng ở Hà Nội,  khu Bàn Cờ ở Sài G̣n. Ảnh dưới đây cho thấy khu phố chợ Ninh-Ḥa vào thời ly loạn vẫn c̣n may mắn hơn.

 


Một khu phố đổ nát hậu quả sau 15 năm nội chiến tại Monrovia. Ảnh chụp từ trong xe vào ngày mưa 23/7/2008

 

         Ngày nghỉ cuối tuần này cũng là một ngày mưa to gió lớn,  không lẽ chỉ ngồi trong pḥng nh́n mưa rơi, tôi quyết định đi “eat out” tại một tiệm ăn Tàu ở khu Paynesville. Đến tiệm không thấy đèn tôi tưởng họ đóng cửa, vừa lúc đó một cặp vợ chồng lái xe tới tiệm  cùng ư định như tôi. Chúng tôi đẩy cửa vào, chủ tiệm nói thời tiết quá xấu, máy phát điện riêng trục trặc sao đó không chạy. Nếu chúng tôi muốn ăn, thức ăn có thể chuẩn bị chu đáo nhờ ḷ gas. Pḥng ăn không có đèn điện nên các màng cửa sổ của tiệm được vén cao để lấy ánh sáng từ bên ngoài. Mưa ngoài trời tiếp tục rơi. Chỉ có một bàn có nhiều ánh sáng nên chúng tôi cùng ngồi chung với nhau.

 

 
Ngày mưa ở khu Paynesville, Monrovia. Ảnh chụp ngày 20/7/2008


         Tiệm ăn chỉ có chúng tôi nên tha hồ muốn ngồi đến khi nào đi cũng được. Chúng tôi không xem thực đơn chỉ yêu cầu chủ tiệm đề nghị các món có thể làm được ngay. Qua vài câu giới thiệu xă giao và chờ thức ăn mang ra. Ông bạn thực khách mới quen tự giới thiệu ḿnh là một nhà văn đă xuất bản nhiều sách đủ thể loại. Để minh chứng lời nói ông bạn mới quen ra xe lấy một quyển sách mới tái bản ghi giá bán 30 Mỹ kim. Đọc nhanh trên trang b́a thấy ghi xuất bản lần đầu bán được 50,000 quyển. Tôi không có th́ giờ duyệt hết các trang sách để rơ qua nội dung chỉ nh́n trang đầu tôi biết viết về thần đạo học. Đoạn kế tiếp nói về tác giả. Anh là một nhà truyền giáo trẻ, chủ tịch tổ chức “The World Progressive Awareness Organization”.  Đă xuất bản một tác phẩm khác nhan đề “The Hidden Path To Prosperity & Life”. Để quyển sách trên bàn chúng tôi trao đổi nhiều mẩu chuyện khác nhau.

        

         Mở đầu câu chuyện tôi hỏi ở Liberia thấy có rất nhiều nhà thờ, vậy số người sùng đạo chắc phải đông.  Anh làm ngạc nhiên tôi với câu trả lời không chắc như vậy. Có lẽ anh đang chuẩn bị viết quyển sách mới, anh đề cập với tôi về cuốn phim “Roots” tŕnh chiếu mấy mươi năm trước tại Mỹ đă gây xô xác đen trắng tại nhiều trường học. Tôi nói đă có xem phim này. Như một cơ hội hiếm có, anh bắt đầu hỏi tôi đưa nhận xét của người di dân mới đến định cư ở Mỹ, việc thích nghi vào ḍng chính Hoa Kỳ (main stream) và vấn đề kỳ thị tại đất nước mới ra sao. Tôi nói câu hỏi quá rộng, không thể tóm lược trong những lời mạn đàm ngắn ngủi. Tôi chỉ kể vắn tắc sau 34 năm tôi ở những thành phố nào ở Mỹ. Cho con kiến học hành làm sao, những cố gắng làm việc để mưu sinh. Anh nói gia đ́nh tôi có được phước lành. Đến lượt tôi hỏi anh.

 


Tôi và tác giả Franklin Todd cùng tác phẩm. Ảnh chụp ngày 20/7/2008

 

         Anh cho biết anh sinh ra ở Mỹ và học tại Mỹ, anh có vợ là người Đài Loan. Anh muốn trở lại Monrovia để viết về “Black African Culture”, và nghiên cứu về thần học. Anh viết tặng tôi quyển sách để trên bàn. Tôi nói sẽ giữ kỷ niệm bút kư của anh v́ biết anh đang t́m về nguồn cội, sẽ t́m hiểu them hậu duệ những người nô lệ trở về từ Mỹ và đề cập những người bị người da trắng vứt xác xuống biển Đại Tây Dương trong nhiều chuyến chuyên chở người nô lệ đến tân thế giới vào các thế kỷ trước.

 

         Đề cập đến sự phát triển không đồng đều giữa người trắng và người đen ở Mỹ, anh đưa nhận xét rất tinh tế về cái ṿng lẩn quẩn cho số người đen không t́m được việc làm, không có huấn nghệ hay học hành đến nơi đến chốn, không có lợi tức. Một số trẻ đen ở những khu nghèo tại thành phố Mỹ có khuynh hướng theo con đường “short cut” do từ nền tảng gia đ́nh lỏng lẻo, Anh ca ngợi sắc dân Á châu ở Mỹ chú tâm đến việc học và huấn nghệ của con cháu.

 

         Trở lại đất nước Liberia, anh chỉ đề cập đến vấn đề giáo dục. Anh vừa  đưa ba ngón tay vừa nói họ  cần có “good school, good road, good government”.  Tôi cười và nói đă đọc mấy chữ này ở trong quyển sách dạy Anh Ngữ từ thuở xa xưa ở Sài-G̣n. Chúng tôi lại mở đầu  nhiều câu chuyện đường xa khác. Mưa bên ngoài tiếp tục rơi. Đă hơn hai giờ, đến lúc phải ra về. Tôi từ giă vợ chồng anh, trao đổi địa chỉ email,  hẹn sẽ đọc được tác phẩm tiếp theo của anh. Tôi được một ngày thoải mái nói chuyện nhiều thể loại với một nhà văn trẻ da đen, kiêm nhà truyền giáo.

 

         Mưa tạnh trong chốc lát, tôi không quên dừng lại thăm bốn cây să. Mỗi bên cửa ra vào 2 cây như ảnh dưới đây. Sau mùa mưa chắc chắn sẽ có đủ nhánh să trồng một đám să lớn.

 


Să được trồng tháng 6/2008 tại Montrovia. Ảnh chụp ngày 23/7/2008

 

         Như  được viết trong bài “Trở lại Liberia”, cây să đă gợi lại tôi nhiều kỷ niệm đẹp từ nhiều thập niên qua. Lần đi công tác Phi Châu này tôi có thêm dịp mở ra một trang mạng mang tên nơi xưa chốn cũ của quê hương ḿnh.  Thực hạnh phúc vừa ngồi viết vừa nghe tiếng đàn dương cầm của Trần Lộc, nghe độc tấu đàn tỳ bà của Nguyễn Thị Kim Loan. Ngừng viết trong chốc lát nghe lời giới thiệu  của Thu Phương trong chương tŕnh đọc chuyện, của Thi Thi trong chương tŕnh ngâm thơ. Tiếp tục viết bài trên cái laptop, nghe tiếng hát của Trần Thị Minh Nguyệt, Lương Lệ Huyền Chiêu, Hà Thị Thu Thủy.

 

         Để kết thúc bài tạp ghi đường xa mưa trên phố Monrovia vào ngày nghỉ cuối tuần, tôi đề nghị các bạn đọc bài “Có Ai Đó Đang Thức Khi Chúng Ta Đang Ngủ” của Thục Minh.

 

 

 

  

 

 

Viết tại Monrovia ngày nghỉ cuối tuần 26/7/2008
Phạm Thanh Khâm
 

 

 

 

 

Trang Thơ và Truyện của Phạm Thanh Khâm             |                 www.ninh-hoa.com