DỤC MỸ Tuổi Thơ TÔI   (Thương tặng các bạn bè DM ngày xưa) - Trần Như Phương -

 

 

 Kỳ 1:

                

 Dục Mỹ 1957.

 

Gia đình tôi chuyển lên Dục Mỹ cũng là lúc quân đội Hoa Kỳ vừa hoàn thành xong chiếc cầu Trung Tâm. Và nhà thờ Dục Mỹ bắt đầu lên kế hoạch xây dựng ngôi nhà thờ mới. Từ nhà tôi bước ra cầu Trung Tâm khoảng vài chục mét. Bên này đầu cầu là đồn Quân Cảnh (đối diện với nhà thờ cũ). Bên kia cầu là Trung Tâm Huấn Luyện Biệt Động Quân, đối diện là căn cứ cố vấn Mỹ (MACV). Cách đó khoảng một trăm mét ( về hướng Ninh Hòa ) là trường Pháo Binh. Xuôi xuống chút nữa là một trạm kiểm soát. Tất cả mọi loại xe từ DM xuống NH hoặc ngược lại, đều phải dừng xe để kiểm tra giấy tờ, đồ đạc, con người.(thời chiến mà!). Đặc biệt đám thanh niên chúng tôi, khi đi qua trạm này, ai nấy đều … run. Vì chỉ cần trong người không có một trong hai lá bùa hộ mệnh: Giấy hoãn dịch vì lý do gia cảnh hoặc Giấy hoãn dịch vì lý do học vấn là a lê! Quân trường Đồng Đế hoặc Trại Nhập Ngũ Số 3 ( Nha Trang) sẽ tiếp nhận ngay.! Rất may tôi có lá bùa thứ hai nên đi đâu cũng rất yên tâm.

 

Đang ở thành phố Nha Trang với sóng biển reo vui ,dân cư, phố xá đông đúc, sầm uất, để lên DM xứ núi rừng trùng điệp, nhà cửa thưa thớt, hoang sơ. Ban ngày nóng như đổ lửa.Ban đêm lạnh thấu xương. Cái lạnh của núi rừng-buốt- rất khó chịu. Những đêm đầu tôi không tài nào ngủ được. Cứ nhớ mãi về Nha Trang, về xóm Máy Nước., nơi có bãi cát trắng lớn hơn cái sân vận động mà chiều chiều tôi cùng lũ bạn nhỏ đá banh, thả diều, chạy nhảy nô đùa thỏa thích.

Ở đây không có sân đá bóng, không có chỗ thả diều, tôi buồn thiu. Nhìn xung quanh chỉ có vài chục căn nhà tôn và nhà tranh, vách đất. Cảnh vật thật buồn thảm. Đối với một cậu bé 8 tuổi như tôi lúc đó, DM chẳng có gì hấp dẫn, nếu không muốn nói là buồn chán. Tôi muốn gia đình tôi trở lại Nha Trang. Nhưng tôi đâu có ngờ, nơi chốn rừng hoang nước độc này, đã cưu mang, ôm ấp tôi suốt tuổi thơ với những kỷ niệm không bao giờ quên…

 

Sau khi ổn định chỗ ở, bố mẹ tôi bắt đầu lo việc mưu sinh. Năm đó, chị tôi khoảng 15. Vì là con gái lớn nên chị phải nghỉ học, ở nhà phụ bố mẹ buôn bán. Chị được bố mẹ tôi sang lại một sạp hàng xén (tạp hóa) ngoài chợ. Ngày đó hàng hóa rất ít, không phong phú, đa dạng như bây giờ. Hàng được xếp vào các ngăn kính. Sáng nào chị tôi cũng quang gánh ra chợ bày bán. Chiều tối lại gánh về. Lúc đó DM chưa có điện, người dân phải tự lo ánh sáng. Và đèn măng xông được người dân chọn lựa. Cứ chiều đến bố tôi ở nhà bơm đèn cho sáng, xong xách ra chợ. Tối, dọn dẹp hàng xong, lại xách về.

 

Tôi lúc đó chỉ là một cậu bé 8, 9 tuổi, chẳng biết lo lắng gì., chỉ lo rong chơi ,chạy nhảy suốt ngày. Bố mẹ tôi không thể để cho tôi lêu lỏng. Ông bà làm đơn cho tôi đi học. Khi đó DM chưa có trường tiểu học BỒ ĐỀ và TIẾN ĐỨC. Chỉ có hai trường tiểu học của TRUNG ĐOÀN 43 và 44, thuộc Sư Đoàn Khinh Chiến 15 (tiền thân của Sư Đoàn 23 bộ binh- mang biểu tương CON Ó sau này). Trường 43 nằm ở chỗ chợ DM ngày nay. Còn trường 44 thì tọa lạc tại trường cấp 1, 2 Ninh Sim bây giờ.

 

Tôi học ở trường 44.

 

Phía trước ngôi trường là một cái sân rất rộng- rộng hơn một sân bóng đá. Gần cổng trường có một cây đa cổ thụ, thân to mấy người ôm. Rễ của nó xần xù, chạy ngoằn ngoèo như những con trăn, lồi lên cả mặt đất. Cây cao tới mấy chục mét, tàn của nó tỏa rộng, che bóng mát cả một khoảng sân.. Tới giờ ra chơi hoăc những lúc chưa vô lớp, bọn con trai chúng tôi hay nô đùa bắn bi, đánh đáo, đánh khăng, ném lon, trong khi các bạn gái chơi thẻ, chơi ô quan, nhảy lò cò dưới khoảng trời mát rượi đó.

 

Chúng tôi học ngày hai buổi.: sáng, chiều. Bù lại, hs được nghỉ ngày thứ năm. Năm đó tôi học lớp BA. Đến năm lớp NHẤT( lớp NĂM bây giờ) thì thầy hướng dẫn chúng tôi là thầy TRẮC. Thầy rất nghiêm. Tóc thầy lúc nào cũng mượt mà, láng bóng, luôn chải ngược ra sau. Trên bàn của thầy luôn có một cây roi mây. Trò nào không thuộc bài, làm bài là a lê quay mặt vào tường : chót…chót….tiếng roi mây quất vào mông, đau thấy cả một trời sao. Vì bị sợ đòn, nên tôi ráng học bài, làm bài đầy đủ. Bài vở cho về, không bài tập nào là tôi không làm. Không bài học nào mà tôi không thuộc. Cho nên cả năm học, hầu như tôi chưa bị phải quay mặt vô tường lần nào… Trong khi đám bạn tôi, nhất là mấy đứa làm biếng, học kém, thì khỏi phải nói, quay mặt vô tường liên tục.

 

Bên các bạn gái, tôi chú ý đến một bạn. Bạn ấy rất xinh, học rất giỏi, lại con nhà giàu nữa. Đó là HÀ THỊ THU LOAN ( chị ruột của Hà Thị Thu Thủy trên trang NINH HOA.COM). Giống như tôi, Thu Loan không bao giờ bị đòn, bị quỳ, bị chép phạt. Thầy Trắc thường gọi tôi và Thu Loan lên đứng trên bục giảng để thầy tuyên dương cho cả lớp. Không biết Thu Loan nghĩ sao, chứ riêng tôi thì rất hãnh diện, rất thích, nhưng cũng hay mắc cở vì cả lớp bắt đầu “ cáp đôi “ chúng tôi. Và cũng từ đó hình ảnh người bạn gái dễ thương cứ ám ảnh trong những giấc ngủ của cậu bé gần 10 tuổi hồn nhiên, vô tư.

 

Năm 1960, chúng tôi thi tốt nghiệp Tiểu Học.

 

Ở DM, NH không có trường thi. Muốn thi hs các nơi trong tỉnh phải về Nha Trang. Khi được thầy Trắc thông báo tất cả hs đều thi ở Nha trang, bọn trẻ chúng tôi vô cùng háo hức, rộn rã.

 

Chỗ chúng tôi tạm nghỉ trong 3 ngày thi ở Nha Trang là khách sạn THANH HÀ (nằm ở đầu đường YERSIN bây giờ). Lần đầu được nghỉ ở khách sạn, đứa nào cũng trố mắt ngạc nhên. Từ khách sạn bước ra biển, chỉ băng qua con đường DUY TÂN ( Trần Phú) là xuống bãi cát. Lớp chúng tôi gồm 40 bạn, được thầy thuê khoảng 5,6 phòng. Tính ra 7,8 bạn ở chung một phòng.(dĩ nhiên các bạn trai và các bạn gái phải ở riêng). Sau khi ổn định chỗ ở, thầy dẫn chúng tôi ra biển. Ôi! Lần đầu trông thấy biển, sao mà bao la, hùng vĩ quá. Mới thấy mình nhỏ bé làm sao! Chúng tôi thích quá, chạy nhảy nô đùa trên cát trắng Nhiều bạn thấy sóng biển thích quá, muốn xuống tắm, nhưng thầy không cho.Có lẽ thầy sợ vấn đề an toàn không được bảo đảm chăng?

 

Chiều về khách san, cả lớp lấy bài vở ra ôn. Đứa nằm trong phòng, đứa ngồi ngoài hiên. Đúa đứng dựa cột, đứa ngồi trên thềm. Tất cả đều yên lặng. Bạn nào cũng có nhồi nhét nhiều kiến thức chừng nào tốt chừng đó… Ngày mai là cuộc thi đầu tiên trong đời mà. Quan trọng lắm.! Để tạo tâm lý thoải mái cho bọn trẻ trước ngày thi, thầy lại dẫn chúng tôi xuống biển. Trời đã tối. Biển ban đêm thật đẹp. Mát. Gió từ ngoài khơi thổi vào lồng lộng. Nhìn ra khơi, tôi thấy những đốm sáng, giăng ngang trên mặt biển, nhưng không biết đó là gì. Thầy giảng giải: Đó là những tàu đánh cá.- Mà sao họ không đánh cá ban ngày, lại đánh cá ban đêm hả thầy?- Tôi hỏi.- Ngốc quá, ban ngày cá thấy tàu, cá sợ bỏ chạy. Ban đêm trời tối, các tàu thắp đèn măng xông, ánh đèn tỏa sáng, thu hút các đàn cá đến, rồi họ quăng lưới. -Dạ, chúng em hiểu rồi ạ. Thầy tiếp: Thường họ ra khơi vào buổi chiều, đêm buông lưới và chỉ trở về vào sáng hôm sau với những khoang thuyền đầy cá. Nếu không gặp cá, họ sẽ ở lại ngoài khơi vài ba ngày, thậm chí vài ba tuần. -Hay quá hén. Chúng tôi reo lên. Đêm khuya trên bãi biển, bọn trẻ chạy nhảy, nô đùa thỏa thích.

 

Sau 2 ngày thi, chúng tôi trả khách sạn, từ giã Nha Trang với biển xanh, cát trắng. Đứa nào cũng bùi ngùi, luyến tiếc.

 

Khoảng nửa tháng sau có thông báo kết quả. Lớp tôi đậu 100%.Không nói ai cũng biết , bọn trẻ chúng tôi vui và hãnh diện biết chừng nào.

 

Trường không có lớp Đệ Thất, Đệ Lục, chúng tôi phải xuống TIẾN ĐỨC học(1960).Tôi cũng không hiểu tại sao bố mẹ tôi không cho tôi xuống Ninh Hòa thi vào trường Trần Bình Trọng. Có lẽ vì tôi còn nhỏ và vì gia đình tôi mới lên DM lập nghiệp, bố mẹ tôi sợ tôi đi học xa không yên tâm chăng?Hoặc bố mẹ tôi không lo nổi cho tôi trọ học ở NH ( rất tốn kém), vì ngày đó chưa có xe đưa rước hs.

 

Thu Loan cũng vào Tiến Đức cùng tôi.

 

 

Xem Kỳ 2

 

                                                  

  

 

 

 

Trần Như Phương

Ninh Hòa, tháng 5/2011