Internet - lên Net - lên mạng.

Lần đầu, tôi rất ghét mỗi khi nghe ai nhắc đến những từ này. Những thằng con tôi suýt bỏ học cũng vì net, vì mạng, vì game. Nghe bạn bè nói lên mạng, chat, meo, vào Net rất thú vị. Nhưng tôi nghĩ khác. Theo tôi, đó là những trò chơi vô bổ, mất thì giờ, tốn tiền, hao sức. Nói chung chẳng có lợi, chỉ có hại.

 

Tôi sẽ giữ mãi thành kiến đó nếu không có một sự kiện khiến tôi thay đổi cái nhìn về Net. Đó là hè 2009. Tôi tổ chức đám cưới cho thằng con trai ở Sài Gòn. Tôi mời rất nhiều bạn bè. Nhưng quí nhất vẫn là những người bạn cũ, thuở còn đi học ở bậc tiểu học, trung học. Và những thằng bạn thời còn ngồi trên những giảng đường văn khoa của Viện Đại Học Đà Lạt. Thiệp mời gửi đi, tôi không hy vọng các thầy cô cũ, các bạn bè cũ sẽ tới dự. (Vì chúng tôi đã xa cách nhau gần 40 năm. Chính xác là 37 năm). Nhiều đứa tôi không biết địa chỉ, đành nhờ bạn bè nhắn tin, gửi lại. Vậy mà, cuối cùng họ đã tới đầy đủ. Từ thầy Nguyễn Khắc Dương, quyền khoa trưởng đại học văn khoa Viện Đại học Đà lạt, Thầy Lê Văn Khuê, nguyên trợ giảng, giảng viên văn khoa, viện Đại học Đà Lạt (niên khóa 1969-1975), cho đến các bạn bè cũ. Tất cả đều có mặt. Bất ngờ nhất là có những bạn tôi không mời, nhưng cũng đến dự. (lấy lý do cùng là đồng hương Dục Mỹ). Tất cả thầy cô, bạn bè cũ, các bạn đồng hương đã khiến buối đám cưới của con chúng tôi thêm phần thân mật, gần gũi. Điều đó khiến vợ chồng tôi và các cháu vô cùng cảm kích. Tôi biết nói gì đây để cảm ơn tình cảm của các thầy cô, các bạn đã dành cho tôi.

 

Đặc biệt là cô em gái Hà Thị Thu Thủy. Sau đám cưới, tôi có gọi điện gửi lời cảm ơn đến các thầy cô, các bạn bè cũ. Và trong một lần trò chuyện qua điện thoại, Thủy nói: Em mới viết một chuyện về DM (trong đó có nhắc tới người chị của anh, có gì phiền không anh?) - Tốt thôi. Anh thấy không có gì trở ngại cả!

 

…Sau đó, theo sự hướng dẫn của Thủy, tôi được đọc truyện “Con Suối Ngọt Ngào” của Thủy.(sở dĩ tôi nói Thủy hướng dẫn tôi vì lúc đó tôi mới làm quen với chiếc Computer, chưa biết xử dụng gì cả ). Qua những dòng chữ, những kỷ niệm về DM ngày xưa như sống lại trong tôi: Từng con đường, ngõ phố, từng dòng suối, cây cầu, từng địa danh con người sao mà gần gũi, thân thương quá. Tôi điện cho Thủy. Đại ý cám ơn Thủy đã cho tôi sống lại những giây phút của thuở ấu thơ, khi tôi còn là một cậu bé hơn mười tuổi của núi rừng DM với đám bạn nhỏ lúc nào tắm suối cũng “ cuổng trời “, la hét vang trời…

 

Rồi một lần, Thủy điện cho tôi : em nhớ hồi xưa, anh có đi dạy. Hình như anh dạy Văn hoặc Triết thì phải? Nếu anh thấy có hứng thú và có những kỷ niệm vui buồn về DM ngày xưa, anh nên viết và gửi lên trang Đồng Hương Ninh Hòa – Dục Mỹ. (Kỷ niệm thì ai chả có. Riêng tôi, kỷ niệm về DM rất nhiều. Vì gia đình tôi cũng như gia đình Thủy, gia đình Mộng Dung, Thành, Sinh, Hảo, Nam đều là những gia đình có mặt từ rất sớm ở DM. Nếu tôi nhớ không lầm, gia đình tôi và các bạn có mặt ở DM khoảng năm 1958-1959 gì đó. Khi ấy, DM còn rất hoang sơ ,vắng vẻ. Cây cầu Trung Tâm vừa mới hoàn thành. Con đường 26 từ Ninh Hòa lên Buôn Ma Thuột chưa trải nhựa. Chỉ là một con đường đất đỏ bụi bay mịt mù. Ngôi chùa Mỹ Sơn và nhà Thờ DM cũng vừa xây xong sau đó vài năm (1961). Nhà cửa, dân cư còn lác đác. Thôn xóm vắng vẻ, buồn thiu. Cả DM chỉ có ba con đường chính là Đường Số 1, Đường Số 2 và Đường Số 3 là hơi đông vui, vì có điện. Còn xóm Nhà Thờ, xóm Chùa, xóm Chợ, xóm Bến xe, trại Nguyễn Thành Nguyên tối thui, buồn thiu.

 

Cùng lứa tuổi, lại là những gia đình quen biết, nên chúng tôi rất thân. Hồi đó, những trò chơi: năm mười, rồng rắn, bịt mắt bắt dê, chi chi chành chành, ném lon, đánh khăng là những trò khiến bọn trẻ con chúng tôi háo hức mỗi khi chiều xuống, đêm về. Không phân biệt trai gái, chúng tôi ôm nhau vật lộn, kéo co hoặc đổi áo cho nhau trong trò chơi năm mười…Mồ hôi nhễ nhại, chúng tôi cười như nắc nẻ. Đứa nào thắng thì cười nói hả hê, đứa nào thua thì mặt mày một đống, ủ ê. Tức cười quá. Đêm khuya cũng là lúc lũ trẻ chũng tôi mồ hôi nhễ nhại, áo quần dơ dáy chia tay nhau trong luyến tiếc, hẹn ngày mai gặp lại. Cứ thế tuổi thơ chúng tôi trôi qua với những kỷ niệm không bao giờ quên….)

 

- Ủa! có trang này hả Thủy?- Dạ có lâu rồi anh ạ. Bạn bè viết bài, đóng góp đông lắm. Thủy tiếp: Em nghĩ anh có khả năng, anh nên tham gia cho vui! - Nội dung viết thế nào hả Thủy? Có chủ đề gì không? - Dạ có anh ạ. Chủ đề là QUÊ HƯƠNG-TÌNH YÊU-KỶ NIỆM.- À,nếu vậy thì được. Mà viết xong anh gửi bài cho ai?- Dạ, anh lên mạng, mở trang NINH-HOA.COM , anh sẽ thấy…Rồi Thủy cho tôi nickname của Thủy để chúng tôi tiện liên lạc.

 

Sau đám cưới của thằng con được khoảng một hai tháng, mấy cháu ở Sài Gòn gửi về cho tôi một chiếc computer.- Có cái này, bố coi tin tức thế giới, thể thao, văn hóa, xã hội rất tiện. Hơn nữa bố muốn liên lạc với các bạn bè của bố cũng nhanh lắm.

 

Và từ lúc đó, tôi bắt đầu làm quen với cái gọi là Net. Thú thật mấy ngày đầu, phải nói là tôi vật lộn với dàn máy của chiếc Computer. Với tôi, chúng hoàn toàn mới lạ. Mới lạ từ hình thức đến nội dung. Mấy cháu gửi máy về chỉ hướng dẫn cách xử dụng qua điện thoại, làm sao tôi có thể tiếp thu hết. Thế là một mình tôi mày mò. Có những chỗ không biết, không hiểu, tôi lại gọi điện thoại, nhờ mấy cháu chỉ dẫn giùm. Khổ nỗi mấy cháu đâu phải lúc nào cũng rãnh, cũng có thể hướng dẫn tỉ mỉ cho tôi. Đang lúc lúng túng, tôi chợt nhớ tới cô em gái Thủy. Tôi liền gọi điện nhờ Thủy hướng dẫn giùm. Dần dần tôi biết thế nào là chat, là meo. Muốn đọc meo và gửi meo thì phải làm sao. Của đáng tội, Thủy hướng dẫn tôi từng chút, từng chút một. Mới đầu tôi không biết cách bỏ dấu. Meo cho các bạn, tôi dều đánh không dấu. Tôi thú thực là không biết (chứ không phải làm biếng). Các bạn động viên tôi: Mày như vậy là cừ lắm rồi. Chứ tao hồi mới quen vất vả hơn mày nhiều. Có bạn còn khuyến khích: từ từ rồi mày sẽ quen, và mày sẽ thích Net lúc nào không biết. Đúng như lời mấy thằng bạn. Dần dần tôi biết cách bỏ dấu. Tôi vội báo tin cho Thủy. Thủy gửi meo chúc mừng, và động viên tôi viết bài. Chà, cái này mới gay.

 

Những ngày đầu, tôi đánh mổ cò, từng mẫu tự một. Lâu ơi là lâu! Chậm ơi là chậm! Đánh được một đoạn - có điện thoại của bà xã ở chợ gọi về nhờ làm một việc nào đó, tôi vội tắt máy, đi làm công việc. Xong chuyện, ngồi vào bàn, mở máy định đánh tiếp thì đoạn văn ban nãy đã bị xóa. Tìm mãi không ra. Tôi cặm cụi ngồi đánh lại. Cả nửa buổi mà chỉ có hơn mươi dòng. Rồi tôi phải đi nấu ăn.(xin lỗi, đọc tới đây chắc các bạn cười tôi. Thực ra, tôi có bốn cháu. Cả bốn cháu đều sống và làm việc ở SG. Ở nhà chỉ còn tôi và bà xã. Bà nhà tôi thì cả ngày ở ngoài chợ trông coi cửa hàng giày, dép, mũ. Thành ra công việc tề gia nội trợ gần mười năm nay, một mình tôi quán xuyến. Vừa đi chợ, vừa nấu ăn. Vừa quét dọn nhà cửa, vừa giặt giũ quần áo (bằng máy). Nói chung ở nhà, mọi thứ tôi làm tất). Chính vì thế có những hôm đang kho nồi cá hoặc nồi thịt, vì mải mê viết bài, sực nhớ chạy xuống bếp, nồi thịt kho đã cháy xém. Đến nỗi vợ tôi đùa:dạo này anh kho thịt thơm quá.! Chuyện nồi cá, nồi thịt lâu lâu bị cháy là thường.

 

Trở lại những đoạn văn cứ bị xóa mất (vì tôi không biết cách lưu lại)..Có những đêm, tôi gõ bài tới gần 01g khuya. Buồn ngủ quá, tôi tắt máy. Sáng hôm sau, định đánh tiếp, thì đoạn văn hôm trước đã bị xóa mất. Ba bốn lần như vậy, tôi nản vô cùng. Mệt mỏi, chán nãn, tôi muốn bỏ cuộc. Tôi điện cho Thủy, nói rõ ý định của mình. Thủy vội trả lời: Đừng vội nản anh ạ! Từ từ anh sẽ quen thôi. Bây giờ anh hãy nghe em hướng dẫn. Thế là Thủy hướng dẫn tôi từng bước một, tận tình, tỉ mỉ. Cách đánh bài. Cách lưu lại bài.Và cách gửi bài.

 

Thú thực đọc meo của Thủy, tôi như nhìn vào một đám rừng. Tôi không hiểu gì cả. Dù đã có gắng nhiều lần, tôi vẫn thất bại. Tôi đành chịu thua.

- Thủy ạ, anh gửi bài qua mạng không được. Có lẽ bài vở anh sẽ viết tay và gửi cho em qua đường bưu điện, sau đó nhờ em đánh máy lại, rồi đưa lên mạng được không? – Dạ được. Thế là tôi viết bài trên những trang giấy học trò. Có những truyện dài gần 40 trang. Sau đó tôi cẩn thận bỏ vào bì thư, xuống bưu điện, gửi cho Thủy qua đường chuyển phát nhanh. Tôi hồi hộp chờ đợi. Vài hôm sau, Thủy điện cho tôi: Em đã nhận được bài của anh. Em đang đọc và sẽ đưa lên mạng trong tuần tới..

 

…Lần đầu tiên, tôi thấy bài mình xuất hiện trên trang Ninh-Hoa.com ( bài Ngôi Trường Cũ Đức Linh). Tôi vui quá. Tôi thầm cám ơn Thủy. Không, biết ơn Thủy thì đúng hơn. Rồi kế tiếp những bài thơ tình, những truyện ngắn tôi vẫn viết trên trang giấy học trò và vẫn gửi đến Thủy qua đường bưu điện.

Sau tôi được biết, sức khỏe của Thủy có vấn đề. Tuần nào Thủy cũng phải tới bệnh viện ba lần để chạy thận. Lòng tôi áy náy. Tôi quyết định phải nhớ cho được cách lưu bài và cách gửi bài. Một hôm tôi đề nghị với Thủy: Từ tuần tới, anh sẽ gửi bài qua mạng. Không qua đường bưu điện nữa. Vì làm vậy, Thủy phải về đánh máy lại, mệt cho Thủy quá. -  Đâu có sao anh. Em quen công việc này rồi. Dù Thủy nói vậy, tôi vẫn cố gắng mày mò, tìm hiểu, và cuối cùng tôi đã làm được. Ngày Thủy báo đã nhận được bài của tôi qua mạng, tôi mừng quá đỗi và tôi nghĩ chắc Thủy cũng mừng cho tôi. Với tôi, Thủy là cô giáo, là người chỉ bảo cho tôi những bước đầu tiên vào thế giới Net. Tôi không bao giờ quên. Mãi mãi không bao giờ quên…

 

Hôm nay tôi đã đánh thông thạo các văn bản. Tất cả các bài vở tôi đều đánh và gửi trực tiếp đến Thủy. Tôi cũng đã biết cách đọc meo, gửi meo, mở các phai của bạn bè.( đối với các bạn trẻ, thì việc này quá đơn giản. Nhưng đối với một người trên 60 tuổi như tôi, vấn đề lại không đơn giản chút nào ).

 

Nhớ lại những ngày đầu meo cho các bạn, tôi không biết cách bỏ dấu, đành xin lỗi các bạn. Các bạn đã khen tôi “Mày như vậy là khá rồi đó. Mới có mấy tuần mà đã tiến bộ rõ rệt”. Có đứa còn nói:” ngày nay mà không biết tin học, Net coi như bị mù một con mắt”. Mới đầu tôi hơi phật lòng vì câu nói thẳng của thằng bạn. Nhưng bây giờ tôi thấy nó nói đúng.Với Net, ta có thể biết tất cả. Thật tuyệt vời.

 

Càng vào trang Ninh-Hoa.com ( nói riêng ) và Google (nói chung, ) tôi thấy mình như bị say mê, cuốn hút. Tôi đã gặp lại những người bạn và những em học trò đã bặt tin gần 40 năm. Có một hôm, nửa đêm tôi đang ngủ chợt thức giấc bởi một cú phone: - Xin lỗi, có phải mày là Phương- Trần như Phương, trước dạy ở trường TBT không?- hoặc: xin lỗi, có phải thầy là thầy Phương, trước dạy Triết lớp 12A ở trường ĐL niên khóa….không ạ? – Phải. Mà xin lỗi, ai đang ở đầu dây vậy? Tao đây. Tao là….Hoặc: Dạ, em là…học trò cũ của thầy, lớp… trường…nk…Nhờ đọc những bài viết của thầy trên trang ninh-hoa.com mà em biết được thầy…

 

Giữa đêm khuya, tôi không thấy mình bị khó chịu khi có người đánh thức giấc ngủ say. Trái lại tôi cảm thấy hạnh phúc. Ôi! Net. Nhờ mi mà bạn bè, thầy trò mới tìm lại được nhau sau bao nhiêu năm xa cách. Thật tuyệt vời.

 

Viết tới đây lại chợt nhớ về Thủy. Như hôm 01-05 vừa qua, các bạn DM có tổ chức một buổi lễ ra mắt của Hội Thân Hữu Dục Mỹ. Tôi có viết một bài giới thiệu về buổi lễ đó. Các bạn Hồng, Nho phụ trách phần quay phim, chụp ảnh. Giữa trưa, tôi đang nghỉ thì Thủy gọi điện cho tôi: anh Phương, gọi điện cho anh vào lúc này có gì làm phiền anh không?.-Không, không có gì. Mà có chuyện gì vậy Thủy?- À, em thấy trong bài viết của anh có vài chỗ cần thay đổi, anh thấy sao?. Sau đó Thủy góp ý và tôi đồng ý ngay với sự góp ý đó. Tôi hỏi: sao em không nghỉ trưa, để đến chiều sửa bài cũng được.- Không được đâu anh ạ! Vì bài vở nhiều lắm, em phải làm cho kịp để tuần tới có bài đưa lên mạng. Ôi! Một con người với tấm lòng như thế, hỏi sao không thương, không quí mến được.

 

Lớn lên từ DM, đi học tại Ninh Hòa, rồi vào SG lập nghiệp. Ở đâu Thủy cũng chinh phục trái tim của mọi người bằng tấm lòng bao dung, ân cần, chan hòa tình cảm. Em luôn hết lòng vì công việc, dù em đang mang trong mình một căn bệnh quái ác, ngặt nghèo.

Có lần, sau khi gọi điện hỏi thăm sức khỏe, công việc, tôi đùa: Nói dại mồm dại miệng. Một mai, nếu Thủy “ra đi”, em sẽ là một trong những người được cư dân mạng - đặc biệt cư dân hai mạng Ninh Hòa và Dục Mỹ luyến tiếc nhất. Anh ghen với em đó Thủy ạ! Anh biết có những người có địa vị, quyền thế, giàu sang hơn em, nhưng chắc chắn ngày “ra đi” của họ, sẽ không có nhiều người đưa tiễn, như đưa tiễn em. Em không còn là của riêng ai. Bây giờ, em là của chung, của chung của Hội.

 

Hết lòng vì bạn bè. Tất cả vì bạn bè. Đó là tính cách của Hà Thị Thu Thủy.

 

 

                         

  

 

 

 

 

Trần Như Phương

Ninh Hòa, 15-05-2010.