… ? ˜ { ™ @ …

 Kỳ 2:

 

Câu chuyện tiếp theo, cũng là chuyện cuối trong bài này, đó là vào một buổi chiều. Có một anh bạn trẻ chở bà nội đi chùa, chở đến nơi anh ta để bà đi vào rồi quay xe ra về. Gặp tôi là người quen ở trường, anh ta chào xả giao một câu. Tôi cũng chào lại và hỏi sao đi chùa không ở lại tụng kinh với bà nội mà đi về. Anh ta đáp rất gọn: “Tui còn nhỏ mà tụng kinh làm chi!” Nghe thế, tôi chỉ biết mỉm cười, chứ không nói gì thêm nhưng trong lòng vẫn luôn trăn trở. Câu nói này cũng là quan điểm chung của hầu hết các bạn trẻ ngày nay, chỉ cho rằng “đạo Phật là đạo của người già”. Mà thực tế rõ ràng như vậy, ở ngay Ninh Hoà chứ không đâu xa, ta thử đến chùa hằng đêm hay các buổi thực tập theo pháp môn Thiền - Tịnh mà xem, hầu hết là các cụ cao tuổi, một số ít các anh chị trung niên và rất hiếm các bạn trẻ, ngoại trừ một số cháu còn bé chỉ bắt chước đi theo bà lễ Phật, chứ chưa hiểu gì nhiều về Phật Giáo.

 

Như ba câu chuyện nêu trên, các bạn thấy Phật giáo tiềm tàng một sức sống rất mạnh, nhưng chưa có cơ hội bộc phát, nảy sinh. Vì nó đang thiếu những đầu óc mẫn tuệ, những bàn tay tháo vác, và những bầu nhiệt huyết của tuổi trẻ chúng ta. Trong tâm niệm mặc nhiên, các bạn là Phật tử vì truyền thống gia đình, ông bà và cha mẹ đều là Phật tử, có quy y lễ chùa, thì dù muốn dù không, các bạn cũng không thể khai vô chứng minh nhân dân phần tôn giáo là Thiên Chúa, Tin Lành, hay không Đạo…Tôi không quan trọng chuyện các bạn thuộc tôn giáo nào, nhưng các bạn đã nhận tôn giáo của mình là đạo Phật, tôi xin thử đặt vài câu hỏi cơ bản: Đạo Phật là gì? Ai sáng lập? và cốt yếu của đạo gồm những gì? Chắc chắn, bạn có thể trả lời đúng câu thứ hai, trả lời được câu thứ nhất, và sẽ ú ớ ngay khi đến câu thứ ba. Cái đó, các bạn có thấy đáng buồn không? Một học sinh lớp năm, khi được hỏi bảng cửu chương cơ bản mà không thuộc thì đáng buồn quá đi chứ!

 

Ở đây, tôi cũng sẽ buồn chung với các bạn, nhưng không trách các bạn. Bởi vì con đường đi của văn hoá dân tộc nó đã khiến các bạn xa rời truyền thống tổ tiên, không chú trọng đến phần tâm linh vốn rất quý nhưng không hiện thực, để chạy đua với sự hào nhoáng của học vị, của tình yêu lứa đôi, của sự hưng phấn thể xác, của sự ăn mặc hợp thời trang…vốn là những thứ cần cho tuổi trẻ nhưng chưa đủ. Mà các bạn biết đấy, xây dựng cuộc sống cũng như chứng minh một bài toán, phải trọn vẹn hai điều kiện CẦN và ĐỦ.

 

Tôi tạm đưa ra các tính chất của Phật giáo cho các bạn nào chưa biết được biết như vầy: đạo Phật là đạo của Tình yêu thương, Sự hiểu biết, Tính bình đẳng và Lòng bác ái. (Thật ra, hai yếu tố đầu là đủ rồi, vì nguyên nghĩa của lòng yêu thương là Từ Bi, mà Từ Bi thì đã bao hàm cả bình đẳng, bác ái). Mục tiêu của đạo Phật là giáo dục con người trở nên hoàn thiện nhân cách ở nhiều tầng bậc khác nhau từ cơ bản đến tuyệt đối. Phương châm hoạt động của Phật Giáo dành cho các bạn trẻ là Bi - Trí - Dũng. Đối tượng phục vụ của Phật giáo không chỉ là con người mà tất cả mọi loài đang tồn tại trong quan hệ cộng sinh. Kết quả cao thượng nhất mà Phật Giáo hướng đến là một niềm hạnh phúc có thật, không ở đâu xa mà ngay giữa đời sống này, trong chính phút giây hiện tại này.

 

Tôi xin nói một cách chân thành rằng, những điều tôi vừa trình bày tuy ngắn gọn nhưng là hoàn toàn đúng với những gì Phật Giáo chủ trương, chứ tôi không bịa đặt. Và cũng coi như tôi đã giúp các bạn trả lời câu hỏi thứ ba. Nào, chúng ta thử dành vài phút suy gẫm lại mình xem, Phật giáo có gì xa vời với các bạn không? Trong các bạn, có một bầu yêu thương rộng mở, một trái tim rất nhạy cảm, dễ rung động trước tình yêu; chỉ có điều là tình yêu của các bạn có đi đúng hướng hay chưa mà thôi. Tôi xin bàn rộng thêm, nếu bạn quan niệm tình yêu chỉ là sự đến với nhau của hai người nam nữ, để rồi tiến đến đến quan hệ tình dục, thì đó là quan niệm hoàn toàn sai lầm. Tình yêu và tình dục khác hẳn nhau, nó không dính dáng gì đến nhau, việc đáng nói là người đương sự có sử dụng cả hai cái tình cùng một lúc hay không mà thôi.

 

Trong Phật giáo cũng có khái niệm tình yêu, khái niệm này rất đầy đủ mà các bạn có thể ứng dụng cho mình. “Tình yêu bao gồm bốn yếu tố: Từ, Bi, Hỷ, Xả”. Nếu các bạn không tin, tôi xin giới thiệu thêm bằng yếu tố rất đời, là một bộ phim kiếm hiệp “Bảo Tiêu”. Câu này chính là của lời của nhân vật Phích Lịch Phi Đao Phong Bình nói với Quách Húc trong lúc đứng trước thi thể của Quyết Thủ Yên Chi, người con gái đẹp, kiêu kỳ nhưng rất quân tử mà cả hai cùng yêu thương. Một vị Tổ Sư trong Phật Giáo cũng đã từng dạy đệ tử thế này: “Con đừng hy vọng lấy lý trí thắng lướt tình yêu, vì tình yêu là nguyện vọng thâm sâu nhất của bản ngã; mà hãy nâng cao tâm hồn để có được một thứ tình yêu mà lý trí không hỗ thẹn, đó là tình yêu của Phật và Bồ tát dành cho chúng sanh.” Nói thế để các bạn đừng nghĩ, từ ngữ “tình yêu” là một cái gì tội lỗi trong nhà Phật.

Tuổi trẻ chúng ta cũng là tuổi mà trí tuệ bộc phát nhanh nhất. Chúng ta biết bao nhiêu lần đứng lên đòi tự do, bình đẳng, bác ái, phải không các bạn. Cả một quá trình học tập và rèn luyện, có lớp nào mà thầy cô không luôn nhắc nhở chúng ta là “tiên học lễ, hậu học văn” không? Như thế, các bạn cũng đang tập hoàn thiện tri thức và nhân cách đó. Khi tham gia một hoạt động hướng đạo, hay trường trại gì, các bạn đều phải nỗ lực đóng góp bằng sự đam mê, bằng kiến thức đã có, và bằng sự dũng cảm của tuổi thanh niên. Điều đó có khác gì chủ trương Bi Trí Dũng của các thanh niên Phật tử đang hoạt động? Và nữa, các bạn luôn phải ý thức chấp hành pháp luật nhà nước, bảo vệ môi sinh, và luôn tìm cách để giữ gìn cho gia đình, xã hội luôn tốt đẹp, an vui. Thế là quá rõ, các bạn đang hướng đến phục vụ mọi người, mọi loài, mong cầu hạnh phúc cho gia đình, xã hội không phải sao?

 

Như thế, tuy các bạn không đến chùa, không lễ Phật, nhưng rõ ràng các bạn đang làm những việc của Phật tử chân chánh. Như thế, các bạn đừng phủ nhận oan uổng mình không phải là Phật tử. Có một điều, xây dựng và rèn luyện như tất cả những cái vừa nêu trên, với chính bản thân các bạn, thật là khó đấy! Vì điều kiện môi trường các bạn đang dấn thân có rất ít những tấm gương sáng để các bạn noi. Trong lĩnh vực học tập, các bạn dễ biến sự thi đua thành ganh tỵ, tranh giành, vì tiêu chuẩn tuyển sinh có hạn, điểm số đủ để ra trường cũng không phải dễ đạt… Trong lĩnh vực giao tiếp thì các bạn ít tiếp xúc với đối tượng thiêng liêng để được nâng cấp về tinh thần, chỉ tiếp xúc với thầy cô, bạn bè, cấp trên, cấp dưới… toàn là những người cũng đang cầu tiến như ta, chưa có ai hoàn thiện. Trong lĩnh vực đời sống, thì các bạn luôn đối mặt với sự cám dỗ, lêu lõng vì tuổi trẻ là tuổi bộc phát yếu tố “con”, mà chìm đi yếu tố “người”, các bạn sẽ dễ dàng sa ngã. Ở Việt Nam hiện nay, khi bật ti vi lên, hết 99% chương trình quảng cáo kích động sự ham muốn của con người, điều này các bạn thấy rõ hơn tôi. Các chương trình khác cũng đều toàn kêu gọi lòng ham muốn của con người, kích thích sự đam mê, tận hưởng. Các bộ phim dù không muốn nhưng đã dạy con người biết thế nào là giết người, đánh nhau, hãm hiếp, tù đày, trong khi bản chất con người mới sinh ra đâu có biết gì.

 

Nói chung, con đường các bạn đang đi đều tốt đẹp và sáng sủa. Nhưng sẽ tốt hơn nếu các bạn có thú hướng thăng hoa tâm hồn mình, bằng cách mỗi ngày bỏ ra vài phút tránh xa thế giới ham muốn, đua tranh bất tận để trở về với thế giới yên tĩnh, của chính tâm hồn mình. Điều kiện để thế giới ấy dễ ngự trị trong tâm hồn không đâu hơn chính là các cơ sở tôn giáo: chùa chiền, nhà thờ,…với sự hiện diện của các bậc thánh làm tấm gương cho chúng ta về sự thoát tục tuyệt đối. Tôi không cổ xuý các bạn nhất nhất phải đi chùa, lễ Phật, tụng kinh nhưng các bạn phải biết rằng đời sống mình cần có chỗ nương tựa tâm linh cho những lúc bế tắc tinh thần, có nơi làm cố vấn tâm hồn. Ngược lại, tôi cũng không thích hình ảnh các bạn vào giờ Giao thừa, mồng một Tết hay các ngày Rằm lớn, kéo đến chùa lạy hì hà hì hục, xin xăm, bói quẻ… để cầu xin phước lành từ một đấng thiêng liêng nào mà không hiểu rằng, sự ban phước giáng hoạ cho mình chỉ có thể được quyết định bởi chính mình.

 

Tôi cũng là tuổi trẻ như các bạn, nhưng đời sống của tôi có khác chút ít. Tôi đã nhiều lần cố gắng đem hình ảnh cao đẹp của Phật giáo vào với đời, đến với các bạn, mà không bằng những từ ngữ suông, khó hiểu. Tôi cũng đã cố gắng gạn lọc những gì lầm lạc, những việc làm thuần tuý tín ngưỡng, cầu nguyện… mà thiếu sự dẫn đường của trí tuệ. Tôi cũng như các bạn, chúng ta đều đang tự hoàn thiện chính mình về tri thức và nhân cách. Tôi luôn mong muốn đem hết khả năng của tuổi trẻ để xây dựng cho cuộc đời những lối sống đẹp, nhắc nhở mọi người ý thức việc mình cần làm để có cuộc sống thanh lương, dịu mát. Tất cả những tâm tư, suy nghĩ ấy nó vẫn còn âm ỉ trong lòng, hiện giờ vẫn vậy, và tương lai sau này vẫn thế. Tôi hy vọng các bạn trẻ hiểu được tâm sự này, và chúng ta cùng nhau tiến lên mạnh mẽ, giỏi giang trong việc xây dựng đời sống ở cả hai lĩnh vực: vật chất và tinh thần.

 

 

… ? ˜ { ™ @ …

q mục đồng
           26/3/2007