|
|
|
|
THƯƠNG NHỚ
|
Nguyễn
Bạch
Tuyết
Tôi
sinh ra và lớn lên ở miền biển, đời sống của tôi gắn liền với biển, với
cát trắng. Đường Duy Tân với hàng dương ŕ rào trong gió vào những buổi
trưa hanh nắng hạ, hàng me non trái sum sê phấn nâu hồng mịn màng mời gọi
trên đường Gia Long gần ga xe lửa, Lê Thánh Tôn rực rỡ của hàng phượng vĩ
màu đỏ. Tháp Bà với lối kiến trúc độc đáo của dân Chàm từ ngàn xưa hương
khói thơm ngát vào ngày lễ hội. Ḥn chồng với những phiến đá sừng sững
vươn cao trong gió, sóng vỗ vào bờ ầm ĩ mạnh bạo ở những ngày biển động.
Những tảng đá chồng chất lên nhau, truyền thuyết về người đàn bà đứng trên
mơm đá ngóng trông chồng trở về; nhưng bóng h́nh thương yêu kia vẫn mù mịt
biển khơi, gió mưa nắng lạnh vẫn không làm người chinh phụ nản ḷng đợi
chờ cho tới khi hóa thành đá.
Cầu
Hà Ra với bến cá nhộn nhịp những con thuyền nhỏ chở đầy cá tươi sau một
ngày ra khơi. Chụt với nước mắm mặn mà thơm ngon nguyên chất của cá chứ
không phải của muối; Chụt có phở gà khô trứng non với bát nước dùng thơm
ngát. Trung tâm huấn luyện Hải Quân, Không Quân đă đào tạo cho quốc gia sĩ
quan ưu tú, bao nhiêu bài thơ t́nh đẫm lệ cũng như niềm hy vọng tuyệt vời
của những chàng trai Việt xếp bút nghiêng theo nghiệp đao cung trói buộc
bởi dây tơ hồng với những đóa hoa kiều diễm của Nha Trang. Trung tâm huấn
luyện Hạ Sĩ Quan Đồng Đế hàng ngày vang dạy khúc quân hành…
Quê
tôi được gọi là miền Thùy Dương Cát Trắng. Tuổi thơ của tôi trôi qua lặng
lẽ, êm ă như ḍng sông đầy hoa súng bèo xanh man man trôi trên sông, cùng
tiếng mái chèo nhịp nhàng của chiếc thuyền con đưa chúng tôi sang sông
trên đường về quê Nội, Phú Vinh.
Ngày
đầu tiên đi học ở trường Nữ Tiểu Học Nha Trang, tôi thấy ḷng nao nao rộn
ră như bài “Tôi Đi Học” của Thanh Tịnh. Vâng, mẹ tôi cũng nắm tay tôi đưa
vào trường, bà giao tôi cho cô Phạm Thị Trương (Cô Trương là chị họ của
tôi), tôi ngơ ngác thẹn thùng trong chiếc áo mới, tập vở, cây bút ch́, cái
ǵ cũng mới. Tôi như trang giấy trắng, trang giấy trắng trong bài thơ của
Phùng Quán đă ảnh hưởng cuộc đời của tôi:
“Ngày ấy tôi mới lên năm
Có lần tôi nói dối mẹ
Hôm sau tưởng phải ăn đ̣n
Nhưng không mẹ tôi chỉ buồn
Ôm tôi hôn lên mái tóc
Con ơi, trước khi nhắm mắt
Cha con dặn con suốt đời
Phải làm một người chân thật
Mẹ ơi,
chân thật là ǵ ?
Mẹ tôi hôn lên đôi mắt
Con ơi ! một người chân thật
Thấy vui muốn cười cứ cười
Thấy buồn muốn khóc là khóc
Yêu ai cứ bảo là yêu
Ghét ai cứ bảo là ghét
Dù ai ngon ngọt nuông ch́u
Cũng không nói yêu thành ghét
Dù ai cầm dao dọa giết
Cũng không nói ghét thành yêu
Từ đấy người lớn hỏi tôi
Bé ơi Bé yêu ai nhất
Nhớ lời mẹ tôi trả lời
Bé yêu những người chân thật
Người lớn nh́n tôi không tin
Cho tôi là con vẹt nhỏ
Nhưng không những lời dặn đó
In vào trí óc của tôi
Như trang giấy trắng tuyệt vời
In trên vết son đỏ chói”
Nên
khi mẹ thầm th́ vào tai tôi: ” con vào học cho giỏi chiều về mẹ sẽ để dành
cho con chùm sắn dây”. Tôi liên tuởng đến những củ sắn dây nước ngọt ngào
nho nhỏ chấm với muối của màu ớt đỏ cay cay hân hoan đi vào lớp học…
Bạn
thân của lớp tiếp liên ở trường Hóa Khánh là Phương Nghi với đôi môi đỏ
hồng, đôi mắt thật to. Lê Thị Oanh (Chiếu Xuân) ngày c̣n bé Oanh nhút nhát,
thẹn thùng hay đỏ mặt tôi cũng chẳng thua ǵ Oanh nước mắt lúc nào cũng
chực sẵn ở khóe mắt chỉ chờ cơ hội là tuôn trào, được bạn bè thương mến
gọi là mít ướt. Chúng tôi như những con sâu nhỏ bám lấy nhau che chở cho
nhau khỏi sự chọc phá của đám bạn cùng lớp. Ngồi bên cạnh tôi c̣n có Hoàng
Thị Lệ Hà, Hà là vị cứu tinh của tôi và Oanh. Bản tính độc lập hay lư luận
của Hà che chở bảo vệ chúng tôi trước những trận cười quậy phá của bạn học,
tôi và Oanh chỉ biết khóc. Oanh, Hạnh Em, Hà, Sương, Tuyết, Bạch Tân và
tôi học với nhau, chơi với nhau từ tiểu học đến trung học. Tôi c̣n nhớ
những ngày cuối tuần tôi hay đạp xe tới nhà Oanh ở đường Yersin gần biển.
Nhà Oanh trồng nhiều cây ăn trái, tôi thích nhất là trái hột gà màu vàng
thơm ngon bùi bùi, trái Sa-bo-che (Sapotier) màu nâu như màu cà phê sữa.
Oanh th́ thích khế ở nhà tôi, trái to ngọt ngọt chua chua, tâm sự với bạn
ngày nào tôi cũng ngồi dưới gốc khế râm râm khấn thần linh, trời phật cho
tôi được giàu sang như truyện cổ tích “Cây Khế Hóa
Vàng “ của hai anh em nhà nọ. Tôi nhủ ḷng sẽ bắt chước như người
anh trong chuyện cây khế, ăn ở tốt lành lương thiện, hiếu thảo với mẹ.
Cố gắng học, cố gắng thực hành năm điều Đức Khổng Tử dạy:
Cung, Khoan, Tín, Mẫn, Huệ, bởi ḿnh có đức
Cung người không khinh rẽ ḿnh (Cung tắc bất
vũ), ḿnh có đức Khoan sẽ được ḷng người tin
phục (Khoan tắc đắc chung), ḿnh có đức Tín
ai cũng vui vẻ cộng tác với ḿnh (Tín tắc nhân nhâm yên), ḿnh có đức
Mẫn th́ làm việc ǵ cũng đến nơi đến chốn (Mẫn
tắc hữu công), ḿnh có đức Huệ được người
biết đến và ḿnh cũng dễ cộng tác với người (Huệ tắc tức Di sự nhân) sẽ
được ông thần cây khế cảm động hóa phép những trái khế vàng tươi mơn mỡn
kia thành vàng. Giấc mơ và những ngày thành khẩn van vái với ông thần cây
khế kéo dài cho tới khi tôi đủ trí khôn biết rơ nghĩa
thật và mộng,
biết được ước mơ chỉ là niềm mơ tưởng giúp ḿnh hy vọng vào tương lai, sự
huyền diệu của hy vọng cho ta một sức mạnh thực tại để vượt qua những
khoắc khoải đớn đau của cuộc đời, hy vọng là ánh sáng của bầu trời quang
đăng sau những cơn giông tố băo bùng.
Sóng
biển vẫn vỗ vào bờ…, hàng dương liễu vẫn ŕ rào thầm th́ trong gió của
những buổi trưa hè hừng hực nóng. Phượng vĩ vẫn nở rộ hoa đỏ, ve sầu vẫn
cất tiếng kêu vang vang ḥa lẫn sóng biển. Cát trắng vẫn mịn màng dưới gót
chân của chúng tôi, chứng kiến sự trưởng thành của chúng tôi. Là nhân
chứng cho những ngày chúng tôi biết ḥ hẹn, biết làm người lớn, biết phấn
son tô điểm cho môi ướt mộng, cho mắt long lanh say đắm. Oanh không c̣n
nhút nhát nữa, mắt tôi không c̣n ngấn lệ, Hà chững chạt khôn trước tuổi.
Khi vào Nữ Trung Học chúng tôi đều thích văn chương nên chọn ban C. Hà với
những bài thơ bút hiệu Nhất Lệ Giang bởi v́ Lệ Hà là ḍng sông nước mắt,
đúng vậy cuộc đời về sau của Hà cũng đầy nước mắt. Tôi với bút hiệu Hoàng
Sầu Muộn, bạn bè nói tôi có một đôi mắt buồn vời vợi. Chúng tôi hăng say
làm bích báo. Nhớ măi đêm cắm trại tại khuôn viên trường mới, lửa trại
được đốt lên trong đêm, chúng tôi chia nhau những trái bắp nướng, khoai
nướng thơm thơm mùi cháy của lửa than.
Thức
suốt đêm nho nhỏ chuyện vu vơ, những dong dài mơ ước tuơng lai. Cô Thanh
Vân dạy Việt Văn khen những bài luận văn của tôi, khuyến khích tôi với
giấc mơ dấu kín trở thành nhà văn (cô Thanh Vân cho đến nay em đă đi gần
trọn đời người nhưng giấc mộng kia vẫn chưa thực hiện được) Cô Trí cũng
khen có hoa tay về hội họa nhưng sao tôi vẫn thấy ḿnh không thích vẽ. Cô
Bạch Vân dạy thêu may, tôi đều được điểm cao nhưng từ sâu thẳm trong ḷng
vẫn thấy ḿnh thờ ơ, quả thật cho đến bây giờ kim chỉ đối với tôi là những
việc khó khăn nhất, miễn cưỡng phải làm thôi hay tại tôi chưa học nhuần
chữ mẫn?
Sóng biển vẫn vỗ vào bờ…
Vận
nước đổi thay, đưa tôi đến bến bờ xa lạ: Biển Galveston. Biển Galveston
không giống biển quê nhà Nha Trang. Ở đây củ sắn không c̣n ngọt, bắp ở đây
cũng nướng lửa than nhưng sao không c̣n mùi thơm cháy nữa. Tôi ăn những
món ăn ngày xưa ham thích nhưng sao thấy nhàn nhạt, mắt tôi lúc nào cũng
đo đỏ, nước mắt cứ như chực chờ để tuôn trào.
Trở
lại trường sống đời sinh viên tị nạn, bạn bè cùng lớp phần nhiều là sinh
viên vào tuổi hai mươi hối hả bận rộn, gặp nhau chỉ mỉm cười chào nhau
bằng cái gật đầu. Tôi nhớ thật nhiều các bạn của thời thơ ngây thật dễ
thương của những tháng ngày xa xưa, mù mịt biển khơi thật xa, thật xa bên
kia bờ đại dương, quê tôi miền thùy duơng cát trắng. Người ở lại với những
đổi thay đớn đau từng ngày, kẻ ra đi năo nề ray rức.
Sóng biển vẫn vỗ vào bờ…
Lần
về Nha Trang sau hơn hai mươi năm xa cách, tôi lang thang t́m lại trường
xưa, thầy cô, bạn cũ mất c̣n hối hả hỏi thăm nhau, mừng mừng tủi tủi nghẹn
ngào kể lể, bạn tôi tóc đă thay màu. Những nếp nhăn trên mặt hằn sâu những
đớn đau câm nín. Sương (Trần Quư Cáp) nay là Hiệu trưởng trường Nữ Công Gia
Chánh. Hạnh Em hạnh phúc bên chồng làm bổn phận bà nội trợ. Tuyết, phu
quân là bác sĩ Sum ấm no tốt đẹp, duy chỉ có Kim Liên đi dạy học với đời
sống chật vật. Tôi đă ra chợ mua tặng bạn gạo, nước mắm, dầu ăn, tôm khô
mang đến cho Liên, ôm vai bạn tôi nghẹn ngào nhét vào túi bạn một trăm
đồng, Liên không nói với tôi tiếng cám ơn thường t́nh, chỉ nắm tay tôi
nước mắt tuôn trào, chúng tôi ôm nhau khóc nữa rồi. Hạnh Em, Bạch Tân phải
kêu lên mày đúng lá mít ướt của tụi tao. Nghe bạn nhắc lại biệt danh
của thuở
xa xưa tôi nghẹn ngào mỉm cười trong ràn rụa nước mắt. Nước mắt của tôi
lần đó không mặn không cay mà là những ḍng lệ ngọt ngào t́m thấy qua t́nh
thương chân thật, bằng hữu cho nhau. Chúng tôi trở về nhà Bạch Tân bày
tiệc ăn uống, nào nem nướng, nem chua. Mẹ tôi biết ư tôi thích ăn ốc gạo
đă nhờ cậu em họ mang lại cho chúng tôi một rổ ốc gạo mới nấu c̣n nóng hổi,
nh́n những cay gai dùng để lể ốc tôi vội vàng cầm lấy ăn ngay không ngượng
ngùng. Tuyết hỏi tôi mày có c̣n thích ăn bánh căn với mỡ hành nước mắm nấu
với cá cơm không? Tôi như người bị thôi miên gật đầu chấp thuận vô điều
kiện. Đúng là bạn tâm giao đồng hương nên biết ư nhau. Nói như Bạch Tân,
mính là dân Nha Trang, dân Nha Trang mà không biết ăn bánh căn với nước
mắm nấu với cá cơm không phải là bạn ḿnh. Thật vậy sao Tân?
Đêm
đến chúng tôi rủ nhau xuống biển ngắm sao, ngắm ngọn hải đăng, xa xa ở măi
xa ḥn Tre vẫn lấp lánh ánh đèn của thuyền câu cá như thuở nào. Ánh trăng
chiếu sáng trên mặt biển lóng lánh như gương, như đưa tôi trở về quá khứ
của những tháng ngày chân sáo chân chim của tuổi chùm ruột chua chua.
Tôi
đâu biết đó lần cuối cùng chúng tôi họp mặt, chẳng bao lâu Phương Nghi từ
Nebraska điện thoại báo tin Bạch Tân và Tuyết đă qua đời chỉ cách nhau vài
tháng. Suốt ngày ḷng tôi chư chùng xuống thương bạn tuổi đời ngắn ngủi:
Mỹ nhân tự cổ như danh tướng
Bất hứa nhân gian kiến bạch đầu
Từ
trong tiềm thức tôi lái xe ra biển. Biển Galveston với đàn chim hải âu bay
là là trên mặt nước. Biển ở đây nước đục không xanh như biển Nha Trang
nhưng tôi biết chỉ có biển mới cột chặt chúng tôi lại với nhau, chỉ có
biển mới là mối cảm thông sâu sắc giữa người Nha Trang với nhau. Tôi đă
đến biển với bó hoa cẩm chướng trắng viết bài ly biệt khóc cho bạn ḿnh,
khóc cho ḿnh với những điều câm nín, thả xuống biển những đóa hoa trắng
trôi theo ḍng nước cùng bài thơ vĩnh biệt. Bạn thân, ở trên cao bạn có
biết lần này nước mắt của ḿnh mặn mặn cay cay… Tôi quay quắt thương bạn
yểu mệnh, vẫn thấu hiểu đời người hữu hạn và thường nhưng sao cảnh tử biệt
vẫn làm cho tôi nghẹn ngào thương tâm. Tôi chỉ biết kêu lên nguyện xin
Chúa, xin Phật ban cho bạn tôi điều tốt đẹp nhất ở miền miên viễn. Phần
tôi c̣n ở nơi đây chấp nhận đời sống của ḿnh chu toàn bổn phận, dồn hết
thương yêu cho các con, cháu. Những đứa cháu thơ ngây xinh đẹp như thiên
thần là niềm hạnh phúc thật sự cuối đời. Thị phi thiên hạ sự chỉ là cơn
gió thoảng.
QUÂN TỬ
CẦU CHƯ KỶ
TIỂU NHÂN
CẦU CHƯ NHÂN
Bạn
ơi, tôi đă sửa soạn, đă sẵn sàng cho ngày ra đi sau cùng của đời ḿnh nhẹ
nhàng b́nh thản không vướng bận …
Nguyễn
Bạch
Tuyết
Lake
Minnetonka, MN 2004
|
|
