Thơ và Truyện của Việt Hải           |                 www.ninh-hoa.com


Việt Hải
 

Tên thật: Trần Việt Hải
Sáng tác nhiều thể loại
Văn, Thơ, Biên Khảo,...
tại hải ngoại.

     

 



Hiện cư ngụ tại
Los Angeles - USA

 

 

 

 

 

 

CHUYẾN THĂM
 KỶ NIỆM
THINH QUANG

VIỆT HẢI Los Angeles
 

  

Sau chuyến viếng thăm Đông Âu cho buổi ḥa nhạc của nhạc sĩ Lê Văn Khoa, ông bà đă trở lại Mỹ. Ông hứa khi từ Ukraine về sẽ đi thăm nhà văn lăo thành Thinh Quang. Và tôi đă được nhạc sĩ Lê Văn Khoa gọi điện thoại để sắp xếp đi thăm ông nhà văn tại vùng Monterey Park, thuộc quận hạt Los Angeles . Nhà văn Thinh Quang ở tại thành phố này khá lâu rồi, nó có những khu thương mại với nhiều sinh hoạt phồn thịnh của tập thể người Á châu như Việt, Hoa hay người Việt gốc Hoa,... Nằm trong thung lủng San Gabriel, tiếp giáp nhiều thành phố đông đúc người Á châu là Alhambra, Rosemead, El Monte,San Gabriel, Montebello,... Máy GPS đă đưa chúng tôi đến nơi, thú thật lời bà Mỹ chỉ đường của radar GPS hay như thần thông, tôi nói với ông Lê nhạc sĩ như vậy.

 

Nhà văn Thinh Quang ra trước cửa nhà đón hai chúng tôi vào nhà. Thoạt mới gặp ông nhà văn chủ nhà, tôi suy nghĩ bâng quơ, v́ bây giờ ông trông tiều tụy hom hem, ốm yếu hơn cách đây hai năm về trước khi tôi đến thăm ông. Tuy vậy ông vẫn minh mẫn về trí nhớ, vẫn đọc sách, đọc bài vở trên internet, có hôm ông bị té phải vào bệnh viện, ông bảo ông nhớ cái computer, mỗi ngày nó đưa ông đi chu du khắp các chân trời góc bễ chữ nghĩa, rồi tôi nh́n trong pḥng khách có sách những sách ngoại ngữ mà ông đang đọc, Thinh Quang thích đọc các tác phẩm văn chương, triết học qua các ngôn ngữ Anh, Hoa, Pháp hay Việt.

 

Tôi quen cả hai ông, nên đứng ra giới thiệu hai niên trưởng với nhau. Tôi thích "tài lanh" giới thiệu bạn bè theo lối trước lạ sau quen. Nhà văn Thinh Quang và nhiếp ảnh gia kiêm nhạc sĩ Lê Văn Khoa bắt tay nhau chào hỏi như đă quen nhau từ thuở nào, hai ông đều vui tính, cả hai người này có nhiều phong vị xă hội để kêu. Hơn nữa, cả hai đều có thời dạy học và viết báo. Họ đă có những cái chung rồi. Hai vị trao đổi nhiều đề tài, nhắc nhiều chuyện xa xưa mà lúc tôi chưa đầu thai. GS. Khoa đă từng làm cho đài Pháp Á, nhà văn Thinh Quang giao tiếp với các vị báo giới của thập niên 40.

 

Cả hai ông đă gặp nhau trong lănh vực báo chí ở Sài g̣n xưa, riêng với GS. Lê Văn Khoa đă cộng tác trong ngành truyền thông như truyền thanh và truyền h́nh, ông viết bài đăng trên các báo Đại Dân Tộc, Sóng Thần, Trắng Đen, Kịch Ảnh, Điện Ảnh, Ngày Nay,... Ông viết đa dạng, nhiều chủ đề từ kỹ thuật nhiếp ảnh, âm nhạc, giáo dục, y khoa,.. Năm 1970 khi phái đoàn chuyên viên y khoa Hoa Kỳ từ đại học Loma Linda (California) sang Sài G̣n thực hiện những ca giải phẫu tim đầu tiên, GS. Khoa là phát ngôn viên chính thức cho phái đoàn y khoa này, ông tiếp xúc với báo giới cung cấp tin tức, ông viết bài nói về những ca mỗ tim mà toán y khoa đă thành công.

 

Nhà văn Thinh Quang vốn hoạt động nhiều trong báo giới, ông giữ nhiều chức vụ chủ nhiệm, chủ bút, ông cũng là nhà b́nh luận tin thể thao kiêm trọng tài môn đá banh. Thinh Quang có giao t́nh với các vị bạn báo chi như Bút Trà, Viên Hoành, Mạc Kinh, Tế Xuyên, Việt Định Phương, bạn b́nh luận về thể thao như Huyền Vũ, Nguyễn Ang Ca, Thiện Vơ, Đinh Văn Ngọc,... các bạn thơ văn Quách Tấn, Đông Hồ, Vũ Hoàng Chương, nữ sĩ Tuệ Mai,...

 

Trong các mẫu chuyện trao đổi, hàn huyên với Lê Văn Khoa, Thinh Quang cho biết chú ruột của ông là nhạc sĩ Trần Cang (tên chính thức là Trần Quang Cang, 1905-1968), một vĩ cầm gia khá nổi tiếng, học âm nhạc cổ điển phương Tây và sống 5 năm bên Paris, rồi đi tŕnh diễn nhạc ở Âu Châu, Quảng Châu, Hong Kong, Sài G̣n...năm 1940 ông về làm chef d'orchestre cho radio Asie France. Nhạc sĩ Trần Cang cũng là bạn thân quen về âm nhạc với nhạc sĩ La Hối (1920-1945), La Hối sinh quán ở Faifo (Hội An). C̣n nhạc sĩ Trần Cang có gốc Thu Xà (Quảng Ngăi). Tên thật của nhạc sĩ La Hối là La Doăn Chánh. Năm 1936 La Hối vào Sài G̣n theo học âm nhạc cổ điển phương Tây. Năm 1937 ông trở về quê nhà Faifo. Vào tháng 5 năm 1945, ông bị bắt cùng 12 đồng chí và sau đó bị hiến binh Nhật sát hại chết tại Đà Nẵng khi vừa được 25 tuổi. La Hối nổi danh qua bài hát vo cùng thịnh hành "Xuân và Tuổi Trẻ" (Printemp et jeunesse). Các câu đầu:

 

"Ngày thắm tươi bên đời xuân mới

Ḷng đắm say bao nguồn vui mới

Xuân về với ngàn hoa tươi thắm

Ta muốn hái muôn ngàn đóa hồng..."

 

Phần nhạc của bài ca này được La Hối sáng tác vào năm 1944, trong giai đoạn đầu lời Hoa ngữ do Diệp Truyền Hoa đặt. Sau đó 2 năm, tức 1946 lời Việt ngữ do thi sĩ Thế Lữ viết. "Xuân và Tuổi Trẻ" vốn mang nhiều nét trữ t́nh, cho thấy một không gian chan ḥa vui tươi được viết theo điệu Valse nhịp 3/4 du dương, biểu lộ niềm hân hoan khi mùa xuân mới về với nhân loại, nhưng xét về phần tiết tấu, nó cũng là bài ca rất khó hát v́ với mười trường canh mà ḿnh phải ca liền tù t́ muốn hụt hơi ở đoạn cuối kết bài.

 

Việt Hải, Lê văn Khoa và Thinh Quang

 

Nhà văn Thinh Quang muốn biết thêm về GS. Lê văn Khoa, tôi kể cho ông nhà văn biết đôi nét về ông thầy đờn và chụp ảnh vốn đa tài này.

 

GS. Lê Văn Khoa dạy nhiếp ảnh tại đại học Salisbury State College, ở tiểu bang Maryland trong các năm 1976 - 1977. Sau đó ông t́m về nắng ấm của miền Nam California. GS. Khoa viết biên khảo về nhiếp ảnh và âm nhạc, cùng viết nhiều bài vở hay sách giảng dạy 2 bộ môn này. Tôi đọc trong thích thú những tác phẩm truyện ngắn của ông, như "Chuyện t́nh Nga-Mỹ", hay "Say Trong Ánh Mắt.

 

Truyện sau nói về một chuyện t́nh cô gái người Pháp và một thanh niên Việt Nam . Bối cảnh gặp gỡ ban đầu trong hội ảnh Val de Bièvres triển lăm ảnh tại Viện Pháp Văn Sài G̣n (Institut Français de Saigon). Cô gái kia từ Paris đến vốn có đam mê nghệ thuật nhiếp ảnh, và đă phải ḷng một nhiếp gia người Việt. Một love story vấn vương v́ nghệ thuật nhiếp ảnh giữa đôi t́nh nhân Pháp-Việt được nhà văn Lê Văn Khoa viết với t́nh tiết vương vấn thật nhẹ nhàng.

 

C̣n truyện "Chuyện t́nh Nga-Mỹ" nói lên sự kiện hai nước siêu cường mà trước đây vốn thù nghịch như nước với lửa, nhưng nay qua ng̣i bút của Lê Văn Khoa hóa phép cho hai người bạn âm nhạc khác ngôn ngữ nói, nhưng lại cùng ngôn ngữ âm nhạc, họ có những đam mê tương đồng về nhạc cổ điển và trong những buổi ḥa nhạc là những cơ hội cho họ gần gủi quen nhau hơn. Bối cảnh tại thủ đô Moskova, một xứ Nga cổ kính có nhạc viện nổi tiếng Tchaikosky (Tchaikovsky Conservatory)... chuyện t́nh yêu đương nóng bỏng và có những hồi hộp nín thở của bọn cảnh sát mật vụ theo ŕnh rập đe dọa, giăng mắt cú vọ theo dơi cô nhạc sĩ người Nga, v́ sự nghi ngờ đố kỵ giữa hai nước Nga và Mỹ h́nh như vẫn c̣n. Nhân vật nữ trong truyện tên là Anastasiya Smirnoff. Nhân vật nam là nhạc sĩ đến từ Mỹ tên Alex Anderson. Câu truyện được lồng vào với hai nhạc phẩm là Dream và Nocturne. Nếu chú ư đây là hai nhạc phẩm âm nhạc của Lê Văn Khoa.

 

Tôi cũng kể cho nhà văn Thinh Quang nghe là trước năm 1975, GS. Lê Văn Khoa là chủ biên của loạt sách về giáo dục thanh thiếu niên, về gia đ́nh, sức khỏe và tôn giáo do nhà xuất bản Thời Triệu ấn hành. Loại sách cổ xúy cho con người sống lành mạnh hay giá trị hạnh phúc của từng cá thể và gia đ́nh cần được nâng cao để làm vững mạnh xă hội, và đó cũng là mục đích hay chủ điểm của ban chủ biên khi chuyển ngữ hay dịch thuật, phóng tác những tác phẩm giáo dục giá trị của ngoại quốc ra Việt ngữ. Các sách vở hữu ích này do Nhà xuất bản Thời Triệu trên đường Vơ Di Nguy, Phú Nhuận năm xưa, dưới quyền chủ bút duyệt xét của GS. Lê Văn Khoa.

 

Trong buổi ăn cơm trưa thân t́nh giữa ba chúng tôi hỏi han nhau, trao đổi quan điểm về văn học, nghệ thuật và đời sống. Cá nhân tôi nh́n về hai niên trưởng lăo thành, đoạn đường dài hai ông đă trải qua với những đóng góp tích cực cho văn hóa Việt Nam . Giờ đây một người ở tuổi bát tuần, một ở tuổi cửu tuần. Vị bát tuần d́u vị cửu tuần đi chầm chậm ra khỏi nhà hàng và lên xe an toàn. Có lúc hai vị vịn giúp tôi ra khỏi xe, tôi tự hỏi phải chăng những h́nh ảnh đẹp đẽ này tôi nên ghi ra đây v́ nó chính là kỷ niệm nhiều ư nghĩa, và nay khi mà tôi chỉ mới gần ngưỡng cửa sáu bó chia chung sự khó khăn v́ tuổi đời chồng chất và bởi những giới hạn sức khỏe khi về chiều như hai người niên trưởng đi trước tôi. Bài viết này là để kỷ niệm một buổi thăm viếng đầy ư nghĩa, đầy t́nh nghệ sĩ, bởi v́ như sách của Alexandre Dumas viết rằng "un pour tous, tous pour un" (one for all, all for one), và với 3 chúng tôi trong một điểm chung nào đó, nó gần như là vậy.

 

Xin cám ơn nhị vị niên trưởng: Thinh Quang và Lê Văn Khoa.

 

 

 

 


 

Trần Việt Hải

Cali vào hè, 30 tháng 8, 2012.

 

 

 

         

 

Thơ và Truyện của Việt Hải               |                 www.ninh-hoa.com