She brushes by me; the smell of her freshly
washed hair;
Entreats my nostrils, leading me where
I find peace and happiness, content in her arms;
The odor of her body encompasses me; soft and
warm.
If her lips had a fragrance, it would be that of
a rose;
Soft, and cushiony the pedals, full of flavor to
behold.
She kisses me, and I escape the bonds of time;
Intoxicating and smooth, like Agape's Wine.
Ah, I stop, I savor, the taste, the aroma;
I breathe in her skin; soft and warm;
Like incense, she permeates my very being.
It is as if it is her fragrance that I am seeing.
I depart for my day of work and toil;
Her fragrance stays with me in memory and
thought.
More sensuous than fine perfume; she has my love
caught.
A simple smell brings her into my mind;
I need not search far nor long, her love to
find..."
Để rồi chiều nay đi làm về nàng lại tiếp tục thì thầm
bên tai chàng, để tình yêu thăng hoa trong rực lửa đam mê, họ quấn quít
bên nhau bằng những va chạm của làn da thớ thịt mang hương vị mới của tình
yêu cho nhau, và cho nhau tất cả... vì đó là tình yêu chân thật nhất của
hạnh phúc yêu đương. Vâng, thưa đúng vậy, của hạnh phúc yêu đương.
"Upon my return, at the end of the day;
She whispers words that only lover's know and
say.
We embrace, in fires of passion;
Making love in slow, and deliberate fashion.
The aroma of our love fills the marital room;
My seed is watered; fertile; planted in her womb.
And just as a flower must have water to grow;
Our love is saturated; it overflows.
The fragrance is captivating; as we give of
ourselves;
One to each other, totally we delve;
A rose in bloom, never wilting, never dying.
Ever fresh; ever trying
To bring forth the newness of Agape from Heaven
above;
Keeping fresh, the Fragrance of our Love!"
~AJJ 06/09/00~
Từ bài thơ trên của thi sĩ AJJ, người ta thấy rằng
trong tình yêu giữa bồ bịch hay giữa vợ chồng con người nhớ nhau, vì hương
men tình yêu họ nhớ mùi da thịt, mùi môi son, mùi thơm hương tóc. Trong
phạm vi bài này người viết xin loại bỏ ra ngoài những khía cạnh tiêu cực
chỉ để ca ngợi hương thơm của tình yêu theo đúng nghĩa. Người Polynesians
ở các hải đảo vùng Nam Cực hay người Eskimo có thói quen của thuở xa xưa
rất dễ thương họ chúi đầu vào nhau hôn hít bằng mũi, cái khứa giác của họ
như loài thú khi gần nhau, đánh hơi nhau và tận hưởng mùi thơm nơi da thịt
hay trên hương làn tóc của người yêu. Tôi xem những cặp sư tử trong rừng
hoang dã của phim Ti Vi về thiên nhiên loài thú vờn nhau, tỏ tình bằng lối
đánh hơi, xong dùng vị giác để liếm trên thân thể đối phương, điều này cho
thấy loài thú có tình yêu tinh tế có thể đã đi trước loài người ít ra là
khứu giác và vị giác và con người lại phê phán loài thú động cỡn như chó
tháng 7, khi mà nhịp cầu Ô thước bắc ngang cho tình yêu của Ngưu Lang và
Chức Nữ. Một người bạn tôi kể chuyện tình yêu cũ khi chở cô bồ trên xa lộ
Biên Hòa, nàng có thói quen ngồi phía sau dùng răng cà và cắn nhẹ trên
lưng anh ta. Dù chưa tháng 7 mà bạn tôi nhớ lại mùa Xuân năm nào cô bạn có
thú yêu đương thật dễ thương để sau này họ định cư ở 2 lục địa khác nhau
mà hương da tình cũ vẫn hiện về quyện vào dĩ vãng của họ như hoài niệm dấu
yêu.
Bài nhạc tình ca "You're My Flavor" của nhạc sĩ Lenny
Kravitz đã ca tụng hương vị của tình yêu chỉ làm cho con người mãi mơ
tưởng đến nó, chỉ vì khi yêu người ta kiên nhẫn chờ đợi nhau. Đó là sự
nồng nàn của tình yêu:
"… And
I've waited a long time
Just
to feel the way I do
Just
give me the reason
And I
will be all over you
'Cause
you're my flavor of love
You're
my flavor I'm dreaming of
You're
my flavor of love
You're
my flavor I'm dreaming of…"
Khi con người va chạm thể xác, nỗi yêu thương sẽ xoa
dịu nỗi đau của tâm hồn, để tình yêu kia sống lại như cho một cảm giác
thật mới trong hương yêu:
"The
way you touch me
Somehow it takes away the pain
And
now I'm a junkie
I'm
running around without a brain
I got
the jones deep inside me
And
you are what I wanna do
You
give me this feeling
You
always make me feel brand new"
Do dó mùi vị và cảm xúc trong tình yêu đóng vai trò rất
quan trọng trong sự cấu tạo ra tâm lý của gây cảm hứng hay gợi tình. Đối
với thú vật khi mùa sinh sản đến như tiến trình thiên nhiên để duy trì nòi
giống, cơ quan sinh dục của con cái sẽ tiết ra một loại mùi đặc trưng để
hấp dẫn con đực tìm đến. Còn ở con người chúng ta hương vị của nhau là
linh hồn của những dĩ vãng yêu đương khi ta bên nhau. Trong ba giác quan
như khứu giác, vị giác và xúc giác là những yếu tố then chốt của những cảm
xúc chuẩn bị cho giai đoạn khi mà con người như anh ong chị bướm trao nhau
tình ái. Khi cảm nhận một mùi hương quen thuộc đã lâu mà nay nhận ra nhau,
rồi bỗng nhiên con người gợi nhớ lại một hình ảnh nào đó liên quan đến nó
và cảm xúc lại hiện ra. Cảm xúc ấy là kết quả của một vòng phản xạ được
dẫn truyền từ não bộ những tín hiệu như bộ máy cảm nhậy linh ứng (sensor)
để kích thích bộ phận sinh dục tạo ra hứng cảm. Do đó những phân tử của
mùi vị bay theo hơi sóng vi ba khi tiếp giáp vào xoang mũi khiến cho các
niêm mạc trong mũi sẽ tạo ra phản ứng kích thích, từ đó nó luồng theo dây
thần kinh khứu giác chuyển về não và tạo ra ngay một cảm xúc, đồng thời
mọi hành vi hay trực giác của ý nghĩ sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp được điều
khiển do cảm xúc này.
Nếu súc vật giống cái có mùi hấp dẫn con đực vào chốn
mê hoặc thì hẳn con người cũng có đặc điểm tương tự như đã được mô tả
trong nhà thơ Mỹ AJJ, thi sĩ Hà Huyền Chi cho vần thơ thương nhớ hương tóc
rối quyện hương thơm da thịt của tình nồng nàn ái ân được mô tả khéo như
trong bài "Mộng Du":
"Tóc
đêm hoa mộc nồng nàn
Tóc em
hoa biển sóng tràn tâm hư
Cuốn
ta vào giấc mộng du
Da
thơm nắng ướp màu thu, hương rừng."
Theo website của nữ thi nhân Bút Vàng cho biết quả măng
cụt, tức tên Anh ngữ là mangosteen đuợc kỹ nghệ y khoa sức khỏe dùng trong
các sản phẩm giúp con người tẩy trừ hơi thở hôi hám từ cơ thể. Một phản
ứng phụ lạ lùng của các kháng thể diệt vi trùng với tên xanthones trong
quả măng cụt là khả năng tẩy trừ hơi thở hôi hám.
Nhìn trong thiên nhiên muôn vàn loài hoa quả được kỹ
nghệ biến chế mùi thơm và tẩy trừ mùi hôi đã dùng đến từ hoa lài, ngọc lan,
chanh, dâu, chuối, đào,... Trong bài thơ "Dạ Lý Hương", tôi xin trích 2
đoạn như sau:
"Ngày
ẩn đêm chường kiếp Lý Hương
Khoe
gương bày nhụy giữa đêm trường
Ngọt
ngào mùi xả càng tha thiết
Trắng
trẻo màu hoa ngắm dễ thương…"
Nhà thơ nữ Ngọc An đã nhân cách hóa khi ví von người nữ
như loài hoa Dạ Lý. Một loại hoa cho hương thơm ngào ngạt, có màu trắng
tinh như thân người trinh nữ, khi mà con ong cánh bướm mê mẫn ve vãn:
"...
Dù em…trong kiếp loài hoa dại
Vẫn
thấy e dè ngại bướm ong
Đã
quyết một lòng gìn giá ngọc
Sợ gì…
nở nhụy giữa đêm đông"
Như trên đã đề cập đặc điểm của con cái, trong thiên
nhiên loài vật đến mùa sinh sản, cơ quan sinh dục của con cái sẽ tiết ra
một loại mùi vị đặc biệt để chiêu dụ con đực tìm đến. Ở một số loài thú
như các loại côn trùng, mùi đặc biệt này có thể theo gió bay xa đến cả
trăm dặm để đến đối phương. Một con ong chúa bay ra khỏi tổ trong mùa sinh
sản sẽ tiết ra một mùi kỳ lạ trên các cụm hoa, chỉ để quyến rũ các chú ong
đực bay theo nàng ong chúa. Tương tư như ruồi, châu chấu, cào cào,... Luật
tuần hoàn sinh sản vốn được tạo hóa sắp xếp thế nào, cảm giác ra sao thì
chỉ mỗi cặp bạn tình mới cảm nhận đầy đủ ý muốn của nhau được. Sự yêu
thích hương vị của nhau chính là những biểu hiện sự hòa hợp, ve vãn trong
tình yêu và nó cũng thể hiện bản chất của nghệ thuật "yêu nhau" của đôi
lứa.
Nhà thơ AJJ dùng thơ tán dương vẻ thu hút của người vợ
mình nỗi nhớ khôn nguôi vì hương vị mà nàng có. Vợ chồng thương nhau
thương hương vị của nhau, hoặc giả họ nhớ nhau cái nhớ suốt đời vì mùi vị
lưu luyến của nhau như trong câu ca dao Việt Nam:
"Chim quyên ăn trái nhãn lồng
Lia thia quen chậu vợ chồng quen hơi"
Nói về "mùi hương tóc em" tôi còn nhớ 2 kỷ niệm khi
trong hoàn cảnh thiếu nước hay vì quá lạnh mà con người đâm ra sợ nước.
Bạn tôi kể rằng trong chuyến vượt biên trên chuyến tãu định mệnh Skyluck
khi người CS cố tình trục xuất Hoa kiều ra khỏi Việt Nam trong 6 tháng
ròng rã bạn tôi và cô hôn thê người gốc Hoa Chợ Lớn vẫn âu yếm nồng nàn
khi mà nạn chí rận trên làn tóc mây ngày nào đe dọa con người, con tàu
đông đúc hành khách, người ta phấn đấu với giá trị của tự do mà hy sinh "mùi
hương tóc em" và khi ta yêu nhau 5 tuần chưa có nước cũng không ảnh hưởng
chi đến sức mạnh của tình yêu.
Một người bạn Mỹ đi trượt tuyết cùng vợ mới cưới, cơn
bão tuyết chợt đến khi hai người bị lạc trong căn nhà hoang chẳng có nước
mà chỉ có thức ăn hộp, họ đã nồng nàn bên nhau 3 tuần "trăng mật" đáng giá
yêu thương trước khi được trực thăng đên tiếp cứu. Ba tuần không tắm vẫn
bằng lòng với "mùi hương tóc em".
Trong bài "Mùi hương tóc em" của thi sĩ Hoàng Thy diễn tả
tình yêu qua mùi hương của tóc:
"Anh
nhớ mãi mùi hương thơm tóc em
Thoang
thoảng bay như mùi lan dạ thảo
Nhẹ
len lén đi vào anh một dạo
Rồi
trải dần ra khắp cả châu thân"
Người nam thèm nâng niu một lần, một lần hôn em bẽn lẽn cho giấc mơ
thành hiện thực:
"Anh
thèm lắm được nâng niu một lần
Đôi
tay nhỏ với nụ hôn trìu mến
Nhưng
mỗi lần anh thấy em bẽn lẽn
Đành
quay đi dấu một tiếng thở dài"
Vương vấn mùi hương trong nhung nhớ, đê mê tê dại lòng đắm
say chết lịm vì mùi tóc của em:
"Anh
nhớ mãi tóc em thơm mùi hương
Vương
vương vấn trời sa sương mờ ảo
Ray
ray rứt thật gần sao long lanh
Tê tê
dại cõi lòng anh chết lịm"
Có lẽ nhà thơ Hoàng Thy là một trong những nhà thơ đã
làm một thơ dài chỉ để tri ân cái mùi hương hoa của em khiến người tê dại
chết lịm cõi lòng, cho người sống mãi với tình nhung nhớ khôn nguôi:
"Em
hãy giữ mùi hương trên mái tóc
Đời
mai này nếu lỡ có xa nhau
Anh sẽ
bảo gió cuốn mang về đây
Cho
anh sống một trời mây nhung nhớ."
Nhà thơ nữ Hương Sa Mạc gởi tôi email về thơ "Hương
Tình Yêu" của chị có vị ngọt bờ môi, có hương tình hưng phấn mà người đọc
cảm nhận được cái nóng bừng của rực lửa yêu đương:
"Hương
tình ngọt lịm trên môi
Mắt
tình lóng lánh bồi hồi tim ai
Tóc
xanh theo gió ngắn dài
Như
cành liễu rũ van nài ... vuốt ve
Ai
người trương gấm phòng the"
Cái nóng trong tình yêu đong đầy "chuyện ấy" từ cái
nóng của sa mac Sahara trên 100 độ F để hương tình yêu lên ngôi thì thử
hỏi bố bảo ai mà nỡ hững hờ hay chỉ lơ tơ mơ với tình nồng nàn chín đỏ như
gấc của hương vị thương yêu:
"Nhớ
thương thương nhớ...tù Hè sang Thu...
Giòng
đời những chuyến mộng du
Hương
Tình Yêu ấy...thiên thu... hững hờ
Ngồi
đây mà cố làm thơ
Ngoài
trời nóng bức... lơ mơ... thế nào."
Hương Sa Mạc
Tôi cũng được thi sĩ Lan Quỳnh gởi biếu dĩa CD có nhạc
phẩm "Tóc Hương", được phổ từ thơ chị, trong cơn gió lùa phất phơ hương
tóc bay bay để cho ấp ủ tim anh một đời:
"Một
làn tóc biếc theo em lên ngàn
Một
làn tóc xanh cho tình lênh đênh
Một
vùng tóc rối ru em dỗi hờn
Một
vùng tóc hương cho đời ấp ủ
Anh
xin một đời. Một đời bão tố…
Làm
cơn gió lùa tóc mây bay"
Thi sĩ Hà Huyền Chi nhắc tôi một chuyện tình lãng mạn
lắm của vua Napoleon và hoàng hậu Marie-Josephine-Rose. Napoleon vốn vang
danh thao lược binh pháp, nhất là trận đánh để đời Austerlitz, khi chinh
chiến xa nhà Napoleon biên thư thăm hỏi hoàng hậu những dòng thư đầy nhớ
nhung tình ái cho Josephine trong ý tưởng như: "Gửi em yêu dấu, Anh nhớ em
nhiều, nhớ mùi thân thể của em, anh muốn ngửi nó thật nhiều". Yêu nhau đến
thế là cùng, nhớ nhau đến thế thật chí tình, một sự yêu đương lãng mạn
thật dễ thương, thật trọn vẹn.
* *
*
Tiến sĩ Tâm Lý học Rachel Herz làm việc tại Trung tâm
Cảm ứng Hóa học Monell (Monell Chemical Senses Center) tại thành phố
Philadelphia đã thực hiện nhiều công trình nghiên cứu tìm hiểu tương quan
giữa mùi vị và xúc cảm. Trong một công trình nghiên cứu về trí nhớ thuộc
về cảm xúc.
Cuộc nghiên cứu chứng minh có sự liên hệ. Giữa mùi vị,
trí nhớ và sự cảm xúc dựa vào ý niệm cơ bản của cơ thể học. Khứu giác nhận
những tín hiệu được truyền qua những dây thần kinh về mùi vị được tiết ra
trong không khí, khứu giác được nối kết với hạch hạnh nhân (amygdala), là
một khối hình hạnh nhân mầu xám tọa lạc trong bán cầu não. Chức năng của
hạch này có liên hệ đến các đặc tính, khứu giác, sự nhận diện mùi vị, trí
nhớ ghi nhận những sự kiện mới xảy ra. Bản tường trình của tiến sĩ Herz
cho biết dù mùi vị không giúp nhiều cho con người những chi tiết thính thị
trong trí nhớ, nhưng nó lại mang lại những dữ kiện về xúc cảm của con
người.
Theo tập chí Tâm lý Hoa kỳ, phạm vi căn bản của trí nhớ,
xúc cảm và mùi vị chưa được khám phá sâu rộng đến nơi đến chốn theo tiến
sĩ Eric Eich dạy tại đại học British Columbia. Tuy nhiên công trình nghiên
cứu sơ khởi này của tiến sĩ Herz đã thành công tạo ra sự nhận dạng căn bản
nhận ra đặc tính về mùi vị, trí nhớ và xúc cảm, nhất là trí nhớ về những
biến cố được ghi nhận lại. Bà đang thực hiện công trình lý thuyết hóa
tương quan giữa mùi vị và xúc cảm của cơ thể.
Tiếp theo đề tài mùi vị và xúc cảm như thích hoặc không
thích, các nhà nghiên cứu tại đại học Brown tại thành phố Providence, tiểu
bang Rhode Island cho biết đối với mỗi mùi vị khứu giác thu nhận và lưu
trữ dữ kiện như thơm, hôi, cay, nồng, dễ chịu,… vào trong bộ nhớ trong não,
sau này chúng ta gặp lại mùi vị tương tự não sẽ thông báo khi mũi gửi tín
hiệu mùi vị, ta sẽ nhận ra chất mà ta đang ngửi trước đây ví dụ như tiêu,
hành, ớt, tỏi, quế,... Trưởng nhóm nghiên cứu là tiến sĩ Rachel Herz nói
là: "Ngoại trừ những mùi vị khó ngửi ra, mùi vị chỉ là sự quen thuộc theo
kinh nghiệm cá nhân hay văn hóa gốc của người đó ".
Hàng năm Hiệp hội ngành sản xuất rượu vang vẫn tổ chức
những buổi lễ nếm và ngửi rượu vang, mục đích nhằm thẩm định độ ngon, sự
hơn thua giữa các sản phẩm. Từ Chateau ở làng Gordes có địa danh Avignon
vùng Provence của Pháp, hay vùng Tuscany gần Địa trung hải và Florence của
Ý nổi danh từ thức ăn và rượu vang đến vùng cao nguyên Napa ở California
của Mỹ, rượu vang được thế giới biết đến, người ta phân biệt vang đỏ như
Cabernet Sauvignon tới Merlot hay vang trắng như Sauvignon Blanc tới
Chardonnay. Các chuyên viên về kỹ nghệ ngửi và nếm rượu vang phải dùng 4
nguyên tắc cơ bản để phân biệt rượu vang (Four Elements of Flavor) như:
Mùi vị (Smell), Vị giác (Taste), Cảm giác (Feeling) và Thị giác (Seeing)
để nhận định một loại vang. Trên thị trường thế giới có khoảng 14,000 loại
vang, đủ vị, đủ mùi. Theo khoa học Khứu giác ngoài thiên nhiên có 17,000
mùi vị khác nhau mà mũi con người chỉ có khả năng phân biệt nổi chừng
10,000 mùi vị mà thôi. Nữ bác sĩ Ann Noble thuộc đại học UC Davis dùng máy
phân định mùi vị và hương thơm (Gas chromatography) và in ra những sơ đồ
về đặc tính và nguồn gốc của nó.
Tương tự về thực phẩm, các giám khảo tham dự các kỳ thi
nấu ăn giải quốc gia hay quốc tế mà khứu giác được dùng chung với vị giác
và thị giác khi chấm giải hơn thua của thực phẩm dự thi. Về kỹ nghệ nước
hoa hay dầu thơm vẫn có những tay phân tích viên cừ khôi trong ngành này,
kinh nghiệm hiểu biết rộng về mùi vị nước hoa, thị hiếu thị trường, giá
trị kinh tế, … và sự pha chế hương vị mà khứu giác đóng một vai trò tối ư
là quan trọng. Tại Pháp, khi vua Napoleon thua quân Anh tại mặt trân
Waterloo, ông qui ẩn về tại thị trấn Elba, nơi đây còn ghi dấu đại lộ
Napoleon. Sự ngẫu nhiên là cái thành phố này người ta tìm thấy rất nhiều
hãng nước hoa có mặt tại đây. Ví dụ hãng nước hoa Fragonard cho biết để có
một lít nước hoa mùi hoa lài, người ta cần đến hơn một tấn hoa lài ép ra
lấy tinh chất để pha chế làm nước hoa. Do dó tại sao gia nước hoa lại quá
đắt tiền, cũng vì vật liệu tốn kém cộng thêm diễn trình biến chế thật công
phu. Fragonard còn cho biết hãng thuê nhiều chuyên viên giám định mùi vị
là đàn ông, vì hình như trời ban cho cái mũi người đàn ông nhậy cảm và
phân tích hương vị lẹ làng hơn mũi của đàn bà. Một chuyên viên giám định
mùi vị phải theo học tại trường lớp hẳn hòi, họ phải biết về hóa học, thực
vật, cây cỏ, thảo mộc, mùi vị, cơ thể học như ngũ giác quan. Họ phải phân
biệt trong tích tắc các mùi vị, trong số có từ 500 cho đến 2000 mùi vị
khác nhau. Kinh nghiệm cho chuyên viên giỏi sẽ đánh hơi mùi vị nhiều hơn,
họ được công ty hay kỹ nghệ trọng đãi hơn.
Tiến sĩ Herz tin tưởng khi hai yếu tố mùi vị và cảm
giác được nối liền qua một phương pháp hướng dẫn tâm lý có thể giúp cho
các nhà hàng bán nhiều hơn khi gia tăng hương vị mới lạ của thực phẩm mà
không cần dùng nhiều muối, mỡ hay đường để tránh bệnh tật. Tại nhà thương,
bệnh nhân sẽ dễ chấp nhận thực phẩm tại nhà thương mà xưa nay thức ăn tại
nhà thương thường không được đánh giá cao. Do đó cũng làm chậm tiến trình
phục hồi sức khỏe của bệnh nhân.