VIỆT HẢI, Văn/ Thi sĩ, CA, USA:

N h ữ n g   L ờ i   T ì n h  T ự    Của   V I N H  H Ồ

                              
 

Tôi biết anh trong nhóm thân hữu Ninh Hòa, anh viết biên khảo thật xuất sắc. Tôi thích thú với bài "Lịch sử và triết lý bonsai", rồi đến bài mà tôi tham khảo trong quá khứ như "Vài nét chân dung Hàn Mặc Tử, nhà thơ thiên tài của Việt Nam" hay đến bài sưu khảo về nhân tài của Huế như "Những thi sĩ Cố Đô và phong trào thơ mới thời tiền chiến", và nhiều bài biên khảo khác của anh mà tôi trân quý sự tìm tòi đọc sách để đúc kết thành những bài văn cho người khác đọc cho đời mua vui. Do công trình viết lách đã lâu của anh, người ta nhìn anh như một nhà văn, tôi cũng đồng ý như vậy. Nhưng bên cạnh đó anh còn là một nhà thơ với nhiều tình tự quê hương, mang một vẻ cô liêu, u hoài như trong thơ của Bà Huyện Thanh Quan:
 

"Cả đời chôn chặt với dòng sông

Yêu mến con trâu, quý ruộng đồng

Bờ cỏ sáng ra trào nước mắt

Hàng sanh chiều xuống rũ tơ lòng

Cần cù vất vả đôi tay trắng

Ngay thật hiền lương một chữ không

Nghìn dặm xa trông về chốn cũ

Hồn quê lả tả lá thu phong..."

(Trông về Quê Cha)

Chia chung nỗi đoạn trường khi khoác màu áo chiến y phải xa mẹ già, Vinh Hồ cũng như bao thi văn nhân khác như Dương Viết Điền, Mạc Phương Đình, Hạo Nhiên, Yên Sơn, Trường Giang, Mường Giang, Hoàng Thy, Tôn Thất Phú Sĩ, Vũ Đình Trường, Hoàng Định Nam, Phan Nhật Nam, hay Vương Trùng Dương khi các anh làm thơ kể về người mẹ Việt Nam, tôi cảm nhận có hương vị lưu luyến, hối tiếc hay ngậm ngùi khi không có dịp báo hiếu hay đền đáp công dưỡng dục. Người chiến binh Mỹ, Anh hay Úc khi ra trận, hệ thống xã hội của họ lo cho mẹ già và vợ con của họ vững tay súng. Khác với người chiến binh Việt Nam, khi ra mặt trận họ thật sự nhức nhối, bứt rứt tâm can khi nhớ về mẹ già. Nhiều người trai thế hệ đã bất lực trước thời thế nghiệt ngã của đời sống và rồi họ đem kỷ niệm vào thơ:
 

"Dòng sông xô bóng những hoàng hôn

Mẹ đứng hao gầy như núi non

Tìm giữa hư vô tình chủng loại

Moi trong trí nhớ xác chồng con

Hững hờ cuối phố hai tay nạng

Hiu quạnh bên đời nửa mái tôn

Hy vọng người đi còn trở lại

Nào ngờ rừng lạnh, biển du hồn.

(Mẹ, Bên Đời)

Vinh Hồ là ai?

Trang bìa sau của thi phẩm "Thơ Vinh Hồ", xuất bản năm 1999 anh gởi biếu tôi có bản tiểu sử ngắn như sau:

Vinh Hồ, tên thật Hồ Văn Thinh, sinh năm 1948 tại Khánh Hòa. Anh lấy bút hiệu khác là Phạm Ninh Hòa. Nhập ngũ khóa 8/68 sĩ quan Trừ Bị Thủ Đức. Năm 75 bị tù đầy bởi CSVN. Tháng 4 năm 1995 sang Mỹ qua diện HO. Vinh Hồ hiện định cư tại thành phố biển Orlando, tiểu bang Florida.

Năm 1965, anh viết hai chuyện ngắn đầu tiên được đăng trên báo Dân Quyền tại Sài Gòn. Năm 1968 thơ anh bắt đầu đăng trên tạp chí Văn.

Khi sang Hoa Kỳ văn thơ anh được đăng trên nhiều báo chí và websites.

Nha Trang, một thị xã trong tỉnh Khánh Hòa, quê hương của anh, Vinh Hồ làm thơ nhớ quê hương, nhớ Nha Trang, nới đó có Cầu Đá, trong ký ức cũ của thuở nhỏ sống tại Nha Trang, kỷ niệm cũ có Cầu Đá, có Đại lộ Độc Lập trước nhà tôi, có biển Nha Trang nước trong, cát trắng, tôi chạnh lòng rung cảm với vần thơ của Vinh Hồ:
 

"... Cầu Đá âm thầm năm tháng đợi

Hòn chồng trơ trọi nước non chờ

Biển trời bát ngát xanh suy tưởng

Sương khói mù mù ngập ước mơ..."

(Về lại Nha Trang)

Rời Nha Trang, Vinh Hồ đưa chúng ta đến hải cảng Cam Ranh, nơi có căn cứ chiến lược được thiên nhiên ưu đãi cho tàu bè tá túc, nơi đó có in dấu chân của Vinh Hồ trên bờ cát trắng:
 

"Chẳng thể nào quên, ôi! Cam Ranh

Một trời biển ngọc sáng long lanh

Trắng phau cát động mờ chân đảo

Xanh ngát dừa đan rợp xóm mành

Bãi sáng tương tư triền sóng bạc

Vịnh chiều đăm đắm ánh vàng hanh

Em ngồi, núi dựng, chàm, nâu trổ

Mắt biển mù khơi vượt bản gành"

(Nhớ Cam Ranh)

Thi tập "Thơ Vinh Hồ" gồm khá nhiều thơ Đường luật in ngay phần đầu. Phần sau gồm nhiều bài thơ mới hay còn gọi thơ tự do.

Là người thi sĩ mang tâm hồn lãng mạn, anh làm nhiều thơ cho những mối tình đã qua. Khi tình không trọn vẹn thì tình giữ mãi trong tim, khi tình không thành hiện thực thì tình giữ mãi trong thơ. Anh nói về mối tình với người Yêu tại Bà Rịa, một địa danh trên đường ra thị xã Vũng Tàu. Đây là bài thơ khá dài chiếm trọn 4 trang giấy, tôi xin trích 2 đoạn mà thôi:
 

"Bà Rịa giã từ, nơi ta ra đi

Có hàng cây và trận mưa nức nở

Tay ta không còn vẫy lời từ giã

Thôi về đi con chim nhỏ yêu thương

...

Xin từ giã thân yêu ở lại

Nơi nào ta đến để rồi đi

Con nai lạc đứng nhìn thế kỷ

Mặt trời đen lạnh buốt thiên thu"

(Bà Rịa giã từ)

Bài nhạc "Anh qua đời em" do nhạc sĩ Đặng Văn Đồng phổ thơ của Vinh Hồ với nhịp chậm thiết tha ở trang 192:
 

"Anh qua đời em

Nụ cười và nước mắt

Anh qua đời em

Tình mình sao mong manh

Tình đã trót trao

Khi về đếm sầu

Nghìn trùng cách ngăn

Còn gì nữa đâu!..."

Chuyện một người em gái đem nỗi lòng sáu năm xây mộng bên nhau vì người thi sĩ, để rồi tình xây dựng trên nền cát đổ tan, tình mơ ước mộng chỉ là nỗi ngậm ngùi dở dang mối duyên đầu vì thời cuộc. Bài thơ ghi dấu ấn tình riêng tặng chị Trương thị Hồng Phượng:

"Em đã vì ta xây ước mơ

Sao ta giang gió lỡ duyên đầu?

Sáu năm mực đổ đầy lên giấy

Thấm ướt hồn ta hạt lệ đau

...

Ta đứng hàng đêm trong nỗi nhớ

Dòng đời xô giạt hẩng hai chân

Tình em xa hút... Vòng tay rộng?

Nên khi về sầu lên ngập lòng"

(Em đã vì ta)

Bài thơ thật cảm động khi người yêu ra trận tuyến để rồi người em gái hậu phương chờ đợi ngày xong cuộc chiến để hội ngộ trong hạnh phúc dấu yêu. Tiếc thay sau cuộc chiến anh phải đi tù, người em gái tiếp tục chờ đợi như tượng hóa đá Hòn Vọng Phu. Bài này anh đề tặng chị Đoàn thị Thủy Tiên. Nhà thơ gởi lời tình trăn trở là sẽ mãi mãi yêu em:
 

"... Ngày xưa Nàng Vọng Phu hóa đá

Ngồi trên núi ôm con chờ đợi

Nay em một mình như chiếc lá

Giữa dòng đời tăm tối bơ vơ..."

Sau khi trải qua bao phong ba bão táp của cuộc đời, anh đã gởi lòng cho chị Thủy Tiên, và chị cũng vượt qua bao khắc khổ bể dâu để cuối cùng là trở thành hiền nội của nhà thơ Vinh Hồ:
 

"Em đến thăm một chiều mong manh

Nhưng tình em vời vợi ngàn năm

Lòng ta chỉ sợ chưa tinh khiết

Thờ phượng Em Yêu trọn cõi trần !"

(Em đến thăm một chiều mong manh)

Đoạn cuối của bài viết này trong cái tâm tình thơ Vinh Hồ và cái hạnh phúc với người anh yêu thương, dâng hiến con tim, nhịp thở cho thi văn, tôi muốn mượn lời của hai thi sĩ bạn và đài VOA đã nhận xét về Vinh Hồ và thơ của anh:

1) Nhà văn Ái Khanh:

"Trong những lúc khốn khổ, ngoài người vợ hiền ra, anh còn nghĩ đến Mẹ bằng tất cả thương yêu mà anh đành bất lực, chỉ biết dùng thơ để diễn đạt nỗi đau đớn của mình chỉ mong Mẹ hiền hiểu được vì rất yêu thương Mẹ mà không báo đáp được ơn sâu".

2) Nhà thơ Du Tử Lê:

Nhận định qua bao bài thơ của Vinh Hồ, nhà thơ Du Tử Lê viết:

"Theo tôi, những chân thật tới não lòng, thể hiện qua những hình ảnh tương phản, sắc lẻm, cũng tới buốt, nhức xương, gân..., là những chỉ dấu làm thành thẻ nhận dạng chân dung thơ Vinh Hồ. Vẫn theo tôi, ngoài những chỉ dấu đó, nếu bạn đọc bắt gặp trong thơ Vinh Hồ những cái rất mới, chân chất, hiền lành nằm trong những cái rất mộc mạc, rất đơn sơ; thì, đó cũng là những nét đặc thù của tấm thẻ nhận dạng Vinh Hồ vậy."

3) Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ:

Đài VOA cho một chương trình giới thiệu thơ Vinh Hồ phát thành về quê hương được ghi nhận như sau:

"... Vinh Hồ là một trường hợp khá đặc biệt. Bởi vì ở tuổi chưa quá 50 mà Vinh Hồ làm thơ Đường lão luyện không thua những tiếng thơ Đường luật thuở xa xưa. Khác chăng Vinh Hồ dùng chiếc bình cổ chứa đựng những lượng rượu mới mẻ. Sự mới mẻ thấy rõ từ cách dùng chữ, cho hình ảnh và suy tuởng. Riêng phần thơ mới họ Hồ lại ném mình rơi sâu vào con đường cách tân, chênh vênh những thử nghiệm mới mẻ..."

Với ba nhận xét trên, tôi rất tán thành cho lời kết thúc bài viết và tin tưởng đại lộ mà nhà thơ Vinh Hồ đang đi là những vinh hiển về văn thơ cho cá nhân anh và là sự đóng góp thơ văn của Vinh Hồ là một công trình quý báu về thơ hay những bài biên khảo có giá trị đích thực lưu lại cho hậu thế thưởng lãm trong khu vườn văn học Việt Nam. Xin chúc vui cùng anh.

Việt Hải, Los Angeles
Tháng 6/2005