Thơ và Truyện của Việt Hải             |                 www.ninh-hoa.com


Việt Hải
 

Tên thật: Trần Việt Hải
Sáng tác nhiều thể loại
Văn, Thơ, Biên Khảo,...
tại hải ngoại.

     

 



Hiện cư ngụ tại
Los Angeles - USA

 

 

 

 

  

Những Nhà Văn Nữ -

Françoise Sagan Và
Minh Đức Hoài Trinh
 

Việt Hi Los Angeles

 

Những năm cuối bậc trung học, thuở thanh niên trẻ, tôi mê đọc sách, đọc tiểu thuyết chất chứa sắc thái lăng mạn, hay xem những cuốn phim dựng lên từ những tác phẩm best sellers, như những Love Story của Erich Segal; truyện bi kịch Romeo and Julliette của William Shakespeare, viết kịch bản bởi 3 vị Franco Brusati, Masolino D'Amico và Franco Zeffirelli; Doctor Zhivago của Boris Pasternak; hay Un Peu de Soleil dans l'Eau Froide (Chút mặt trời trong nước lạnh) của Françoise Sagan,... Nói đến Françoise Sagan th́ những đàn anh của tôi như Nguyễn Bá Thảo, Cung Trầm Tưởng, Nguyễn Huy Quang hay Nguyễn Hữu Thời có những nhận định riêng, như tác phẩm đem tên tuổi bà lên cao. KQ Nguyễn Bá Thảo du học bên trời Âu cùng với thi sĩ Cung Trầm Tưởng cho Paris vào thơ từ thế kỷ trước, Nguyễn Bá Thảo nhắc chuyện xưa: "Cám ơn Việt Hải đa nói đến bài ca Les feuilles mortes trong email vừa qua, làm tôi nhớ lại những ngày du học bên Pháp trong những năm 1955-1956, được nghe Juliette Greco và Yves Montand ca bản này.  Thời gian này Bonjour Tristesse của Françoise Sagan cũng được mọi người yêu chuộng. Thảo".

Nhà văn Nguyễn Quang, tức Nguyễn Huy Quang, phu quân của nhà văn Minh Đức Hoài Trinh, du học tại Pháp vào cuối những năm 1940, cảm nhận hiện tượng "Francoise Sagan và Bonjour Tristesse" đă tác động đến thị hiếu của giới lecteurs de livres, bibliophiles khi ấy v́ sự lạ lẫm của tác phẩm này. GS. Nguyễn Hữu Thời đọc tác phẩm chia sẻ cùng cảm nhận như nhà văn Nguyễn Quang. Với ng̣i bút Francoise Sagan, tôi và nhiều bạn bè hay bồ bịch một thuở trung học bàn bạc về hai tác phẩm Bonjour Tristesse và Un Peu de Soleil dans l'Eau Froide. Thông thường sự kiện tuổi trẻ phiêu lưu t́nh ái, thám hiểm yêu đương, khi mà t́nh yêu sung măn quá độ dễ dẫn đến yếu tố dục tính được cuốn hút ḥa quyện vào nhau. Nói như vậy th́ t́nh yêu lăng mạn (l'amour romantique) đưa đến t́nh yêu v́ sự ràng buộc dựa trên xúc cảm cá nhân qua những va chạm đ̣i hỏi của nhu cầu xác thịt (l'amour sexuel), mất đi vẻ đẹp thanh cao của t́nh yêu (l’amour non-platonique).

 

Này nhé, xin đơn cử qua tác phẩm Bonjour Tristesse trong chương 2 có đoạn nóng hổi điển h́nh giữa cô bé Cécile và chàng sinh viên Cyril:

"Nhưng nụ hôn của anh thật dịu dàng. Tôi nh́n lên trời, mà không thấy ǵ cả ngoại trừ bầu ánh sáng vỡ bùng dưới đôi mi nhắm nghiền của tôi. Sức nóng, sự xây xẩm choáng váng của tôi, và hương vị của những nụ hôn đầu kéo dài một lúc lâu,..." (Il m'embrassa doucement. Je regardai le ciel; puis je ne vis plus que des lumières rouges éclatant sous mes paupières serrées. La chaleur, l'étourdissement, le goût des premiers baisers, les soupirs passaient en longues minutes,...).


Đại để cốt truyện này chỉ có năm nhân vật chính. Tóm tắt nội dung như sau: "Cécile, một cô bé sống những chuỗi ngày vô tư với cha là Raymond, tuổi ngoài 40, góa vợ từ 15 năm nay và đang có nhiều t́nh nhân. Mùa hè năm ấy, Cécile được 17 tuổi, cùng với cha và Elsa là người t́nh của ông trong lúc này, đi nghỉ hè tại Côte d'Azur, bờ biển miền Nam nước Pháp. Raymond cũng mời thêm Anne, là một người bạn cũ của vợ ḿnh lúc trước. Anne muốn ép Cécile chăm chỉ học hành trở lại v́ cô bé mới thi hỏng tú tài năm đó, và không tán thành mấy việc cô bé kết thân quá đáng với Cyril, một chàng sinh viên luật đang nghỉ hè trong vùng mà nàng mới quen. Raymond, người cha, bị quyến rũ bởi nhan sắc và tài năng của Anne nên lần lần rời xa Elsa để tiến đến Anne và tính lập lại cuộc đời với nàng. Cécile ngại ḿnh sẽ mất tự do, sợ một người đàn bà thông minh và khéo léo như Anne sẽ gây xáo trộn trong cuộc đời phóng túng và nhàn hạ của ḿnh. Cô bèn thuyết phục bạn trai ḿnh giả làm t́nh nhân của Elsa. Raymond ghen tức v́ thấy người t́nh của ḿnh dang díu với một người chỉ đáng tuổi con ḿnh, ông quay trở về với Elsa. Anne t́nh cờ bắt gặp hai người, nàng chán chường lên xe bỏ đi, và sau đó chết trong một tai nạn xe hơi.


Cécile trở về Paris cùng cha, bỏ lại sau lưng người bạn trai Cyril, bỏ lại mùa hè và tuổi trẻ của ḿnh. Nàng tiếp tục cuộc sống vô tư, nhưng nay nàng biết thêm một tâm trạng mới, đó là nỗi buồn: "Khi tôi nằm trong giường, lúc hừng sáng, giữa  tiếng xe cộ trong Paris, nhiều lúc kư ức phản lại tôi: mùa hè trở về với tôi trong trí nhớ với tất cả những kỷ niệm cũ. Anne, Anne! Tôi lập lại khe khẽ rất lâu tên này trong bóng tối. Có một cái ǵ đó dâng lên trong tôi và tôi nhắm mắt lại, chào đón nó bằng chính tên của nó: Xin chào nỗi buồn, chung cuộc của Bonjour tristesse."

 

Trong tác phẩm kế tôi xin đề cập của Françoise Sagan, quyển Un Peu de Soleil dans l'Eau Froide (Chút mặt trời trong nước lạnh), ta thấy mối t́nh tay bốn giữa nàng Nathalie Silvener, Nhà báo Gilles Lantier, vị  Giáo sư Văn chương Pierre Lacour, ông chồng của Nathalie là Francois Silvener. Anh chàng Gilles Lantier là một gă đào hoa bay bướm, mà nàng Nathalie say mê đắm đuối, sự thể của ngoại t́nh trong hôn nhân. 


Trong chương 5, Françoise Sagan mô tả đôi t́nh nhân Gilles và Nathalie âu yếm như sau: "Tiếng mưa ŕ rào ngoài trời, người đàn bà nổi giận mà ḿnh đang ấp ủ, sự đến thăm không hề chờ đợi của nàng, mùi gỗ ẩm từ cầu thang gác tỏa tới, sự im lặng hoàn toàn bao phủ căn nhà... tất cả đă làm cho Gilles chếch choáng. Chàng dịu dàng hôn nàng, nàng hơi cúi đầu xuống v́ chưa nguôi hờn dỗi... cho đến lúc nàng quả quyết ngẩng mặt lên, choàng tay ṿng quanh cổ chàng. Chàng d́u nàng vào pḥng ḿnh. Chàng táo bạo quá chừng và cũng nhiều may mắn nữa, cái may mắn có được do sự thèm muốn mà ra. Cuối cùng, họ đích thực trở thành một đôi t́nh nhân, say sưa như hai con người đang si mê, hai con người ư thức được t́nh yêu. Đấy, Gilles đă t́m lại được hương vị của khoái lạc như thế đấy." (Le bruit de la pluie dehors, cette femme en colère, l'inattendu de sa visite, l'odeur de bois qui venait de l'escalier, le silence de la maison, tout cela grisait un peu Gilles. Il l'embrassait doucement et elle baissait la tête, obstinée, jusqu'à l'instant où elle la releva délibérément et mit les bras autour de son cou. Il l'emmena jusqu'à sa chambre sans aucune ruse, avec cette audace extravagante – et cette chance d'ailleurs – que donne le désir et ils furent enfin vraiment amants, comme peuvent l'être deux êtres humains amoureux de l'amour – et le connaissant. C'est ainsi que Gilles retrouva le goût du plaisir...)  


Đọc đến chương 8, tôi bắt gặp đoạn văn ong bướm khác mà ng̣i bút Françoise Sagan đưa độc giả vào cảm giác ve vuốt tỉ tê như sau:


"- Em sẽ đi t́m anh. Anh hăy xiết chặt em trong ṿng tay đi. Chàng ôm chặt lấy nàng, quên luôn cả thủ đô Paris và những câu chuyện chính trị. Lúc đầu, chàng đă thô lỗ nghĩ rằng ḿnh sẽ thiếu đi một cô nhân t́nh, rồi chàng quên luôn ư nghĩ đó và ngả đầu một lúc thật lâu trên vai nàng. Sau đó, nghĩ tới việc phải xa nàng, dù chỉ trong có một tuần thôi, chàng cũng đủ thấy ớn sợ. Nàng vuốt ve tóc chàng, gáy chàng, mà không nói một lời nào. Mặt trời sắp lặn tràn ngập ánh vàng trong pḥng và chàng chợt nghĩ sẽ không bao giờ quên được giây phút này..."

(– Je viendrais te chercher, dit-elle paisiblement. Embrasse-moi.


Il l'embrassa, oublia tout de suite Paris et la politique. Il pensa d'abord grossièrement qu'en tout cas elle lui manquerait comme maîtresse puis oublia cela aussi et resta immobile ensuite, un long moment, sur son épaule, effrayé à l'idée de la quitter même une semaine. Elle lui caressait les cheveux, la nuque, sans dire un mot. Le soleil couchant inondait la chambre et il pensa tout à coup qu'il n'oublierait jamais cet instant-là. Quoi qu'il arrive...)

 

 


Đấy là văn phong của bà đầm Françoise Sagan, c̣n văn phong của nhà văn Minh Đức Hoài Trinh ra sao? Có mây mưa, ướt át, ong bướm qua tác phẩm Sám Hối không nhỉ ?

 

Thưa có chứ, văn phong táo bạo, cuồng nhiệt hơn cả bà đầm Françoise Sagan nhiều... Thật ra nội dung mô tả về sự va chạm thể xác của Bonjour Tristesse c̣n hiền so với tác phẩm Sám Hối (Pénitence) của nhà văn ta, Minh Đức Hoài Trinh. Nhà văn can đảm khi dám viết cái ư nghĩ thật ḷng về một chủ đề, bàn thảo thẳng về vấn đề, như ư tưởng của nhà thơ Pháp Nicolas Boileau-Despréaux: "Không ǵ đẹp bằng cái thật, chỉ cái thật mới đáng yêu".

 

Theo quan diểm của phật giáo về sự thật là "Có ba điều không thể che dấu lâu được là mặt trời, mặt trăng, và sự thật". (Three things cannot be long hidden: the sun, the moon, and the truth. Buddha. Trois choses ne peuvent pas être longtemps cachés: le soleil, la lune, et la vérité. Bouddha). C̣n riêng nhà văn Mark Twain th́ cho là "Nếu bạn nói thật, bạn chẳng phải nhớ ǵ cả". (Si vous dites la vérité, vous n'avez pas à me souvenir de rien. If you tell the truth, you don't have to remember anything. Mark Twain). Do vậy, danh ngôn Ai cập có câu: "Ai yêu cứ nói rằng ḿnh yêu, không đạo đức giả, không cù nhầy, không ngụy biện" (whoever falls in love, just admits that one is in love, no hypocrisy, no quibble, no sophism). Tôi thích lập luận của nhà thơ John Ciardi khi ông cho là "Ái t́nh là từ ngữ được sử dụng để ngụy trang như sự hưng phấn t́nh dục của tuổi trẻ, là sự quen thuộc của lứa tuổi trung niên, và sự phụ thuộc lẫn nhau của tuổi về chiều". ("Love is the word used to label the sexual excitement of the young, the habituation of the middle-aged, and the mutual dependence of the old).

 

Thực vậy, ái t́nh thường thường là đề tài chính của nhiều lănh vực như thi ca, văn học, âm nhạc, hội họa hay kịch nghệ, nhiều kịch phẩm cổ điển cũng như lăng mạn của Âu Á đă được xây dựng nền tảng trên căn bản yêu thương; đồng thời nó cũng được dùng làm chất liệu cho nhiều tác phẩm thi ca trữ t́nh hay bi tráng; Chưa hết đâu nhé, chủ đề ái t́nh c̣n t́m thấy trong hằng hà sa số các tiểu thuyết mà tại các nền văn minh ở Âu Á từ bao thế kỷ nay rồi, ví dụ điển h́nh như ở phần đầu đă nói, như Roméo và Juliette, Love Story, Doctor Zhivago, Un Peu de Soleil dans l'Eau Froide,... rồi như Le Passager de La Pluie, L'Amant, La Nouvelle Héloïse hay vở kịch opéra Werther,... toàn là yêu và yêu, yêu có thể say sưa, nhưng chả bao giờ cũ xưa, lỗi thời cả, c̣n thoi thóp là con người c̣n yêu, thi sĩ Jean de La Fontaine, triết gia Jean de La Bruyère, hay triết gia Arthur Schopenhauer sáng tác những bài viết về đề cập về t́nh yêu. Rồi các nhà văn Victor Hugo, nhà văn Alexandre Dumas, thêm nhà văn La Rochefoucauld của tác phẩm Les Maximes, viết về con người trong yêu đương đấy chứ, nên yêu không bao giờ cũ xưa, nhà mùa cả. La Rochefoucauld cho rằng ái t́nh đam mê như ma quái, giời ơi sức mạnh của nó kinh khiếp lắm,...  


Nhà văn Minh Đức Hoài Trinh

B́nh luận về ái t́nh, triết gia Hy lạp Spinoza lại cho là "T́nh yêu là sự kích thích đồng thời là một ư niệm do bên ngoài phát khởi", ("Amor est titillatino, concomitante idea causae externae. L'amour est titillatino, accompagné par l'idée d'une cause extérieure). Đó là hiện tượng những người trẻ như Cécile và Cyril đi vacances tại Côte d'Azur, t́nh yêu dâng hoa tại bờ biển St. Tropez, tương tự như truyện Bonjour Tristesse, hay trong Sám Hối truyện của Minh Đức Hoài Trinh, mô tả đôi t́nh nhân trẻ trốn gia đ́nh đi nghỉ mát tại bờ biển thơ mộng Cap Saint Jacques (Ô Cấp, Vũng Tàu) Uyển và Tân đi t́m cảm giác ái t́nh như ư tưởng của Spinoza. Y chang trong tâm lư học của t́nh yêu đôi lứa, thi nhân Shakespeare cho là "Ai yêu mà lại chẳng yêu ngay từ lúc mới ban đầu nhỉ?", (Who ever lov’d that lov'd not at first sight?).


Về quan điểm này, đáng kể là đoạn văn sau đây trong cuốn tiểu thuyết Guzman d’Alfarache của tiểu thuyết gia người Tây Ban Nha, Mateo Alemán, nổi danh qua ư tưởng: "Khi đă yêu, người ta chả cần phải để lâu, phải suy nghĩ, phải chọn lựa; nhưng ngay từ cái nh́n đầu, nh́n một cái thôi cũng đủ cho hai ḷng giao hợp, hay cái mà ta thường gọi là tương cảm máu huyết, một sự tương cảm thường được một sự ảnh hưởng của các sao kích thích". (No es necesario, para que uno ame, que pase distancia de tiempo, que siga discurso, ni haga eleccion, sino que con aquella primera y sola vista, concurran juntamente cierta correspondencia consonancia, o lo que aca solemos vulgarmente decir, una confrontacion de sangre, à que por particular influxo suelen mover las astrellas; Il n'est pas nécessaire pour un à l'amour, à passer le temps, de continuer à parler, à faire le choix, mais avec cette première, vue unique, concourent ensemble une certaine ligne de correspondance, ou ce qui est ici en général couramment dire, une confrontation de sanguins, en particulier, qu'un de influxo se déplacent habituellement astrellas).

 

Trong quyển "Siêu h́nh học của ái t́nh dục tính của Arthur Schopenhauer, (La Métaphysique de l’amour sexuel, d’Arthur Schopenhauer), t́nh yêu nối kết con người gần gủi do yếu tố dục tính. Luân truyền bao thế hệ, tôi tội nghiệp bà ca sĩ Hồng Tước khi tâm sự trong nuối tiếc chuyện ngày xưa, gia đ́nh không cho xem tác phẩm Bonjour Tristesse, dù rằng năm ấy bà ở lứa đôi chín bẻ gẩy ngà voi không khó, khi mà bà chuẩn bị thi tú tài phần hai. Giời ơi, sao nàng nhà ta nhà mùa, lại khờ đến thế hở ? Mánh mung nhà nghề để ở đâu rồi nhi ? Ở cùng trạc tuổi Văn Tui để quyển Bonjour Tristesse ở bên dưới nhé bên trên ngụy trang bằng quyển toán Giải Tích, Calculus, nào những đạo hàm, nguyên hàm, phương tŕnh vi phân, phương tŕnh tích phân,... những giấy nháp phủ bởi những biểu đồ toán học chi chít, ngoằn nghèo chỉ có những ông giáo toán Nguyễn Cao Can, Lư Ṭng Tôn, Phạm Khắc Trí, Nguyễn Văn Phú hay Nguyễn Xuân Vinh mới hiểu nổi trên sách toán bên dưới là "những tài liệu non-math", những Bonjour Tristesse hay Pénitence (Sám Hối) mà thôi. Bố ai nào biết khi đi xét pḥng khi con trai nghe lời ông giáo Sâm răm rắp: "Con trai đang đọc sách, đang học bài Calculus", thế là bùa của ông giáo Sâm giúp Văn Tui từ thế kỷ trước rồi, chân thành cảm ơn ông giáo thích viết văn, giúp đỡ tṛ nào khi khó khăn không được đọc sách.


Minh Đức Hoài Trinh và Hoàng Xuyên Anh

Theo lư thuyết truyền giống, v́ cá nhân ta thừa hưởng của mẹ cha gene về trí tuệ và về thể chất; và rồi cấp trên yêu nhau, sau này truyền thừa để cấp dưới chạy marathon theo sau để ḍng sông nhân măn chả bao giờ cạn kiệt. T́nh yêu đắm đuối cuồng nhiệt tùy theo mức độ full time hay part time của những đôi nhân t́nh khao khát yêu đương và mănh liệt quấn quít bên nhau như vậy cho nên lắm lúc tonton Obama lo héo ruột, xốt xang hốt hoảng chớ phải chơi, ngân sách càng c̣m cơi, chả nhẽ cho quư thần dân xơi bo bo, nhai gạo cao su  ni lông sao chứ lị? Do cũng chính v́ t́nh yêu đắm đuối của cấp trên truyền thừa, những thế hệ trẻ tương lai noi theo t́m đối tượng phối ngẫu thích hợp cho mục tiêu truyền thừa.


Nghiền ngẫm triết lư của Schopenhauer trong cuốn "Siêu h́nh t́nh yêu, siêu h́nh sự chết", ông cho là lạc thú dục vọng chỉ là miếng mồi quyền rũ lừa phỉnh của tạo hoá nhằm biến con người thành những công cụ truyền sinh, truyền giống. Xét cho cùng con người đă bị cầm tù bởi bất cứ điều ǵ, cho dù là cả dục vọng do ham muốn bản ngă th́ tất cả đều chỉ là những tù nhân bất hạnh. V́ thế cho nên muốn trở thành con người hạnh phúc thanh tao cao thượng của ư tưởng "platonic love" như ư tưởng hay tên của tác phẩm Nguyễn Mạnh Côn , best seller "T́nh Cao Thượng" của thuở dĩ văng đáng yêu, và rằng con người cần phải thoát khỏi cả cái ách khó nhất là dục vọng.


Đàm đạo với nhà văn Nguyễn Hữu Thời cho là Françoise Sagan là điển h́nh cho sự nghiệp văn chương thành công về tên tuổi và tài chánh khi c̣n quá trẻ, bà tiêu pha tiền bạc hoang phí, chủ trương dục vọng hưởng thụ bất chấp sức khỏe. Quan điểm yêu cuồng sống vội kích thích những người trẻ qua tác phẩm hay qua đời thường của bà v́ sự đột phá của hiện tượng lạ lẫm.


Trong khi Minh Đức Hoài Trinh sinh năm 1930, Françoise Sagan sinh năm 1935, cả hai sinh cùng một thế hệ, cả hai được hấp thụ nền văn hóa Pháp, cả hai đều viết văn. Đó là những điểm chung. Tuy vậy họ có sự cách biệt lớn về quan niệm sống, Françoise Sagan lái xe bạt mạng gây ra tại nạn, lănh bao giấy phạt của sở cảnh sát, bà vui chơi trong những hộp đêm sang trọng, bà hút sách, hoan lạc bên rượu chè,... nhiều người luyến tiếc cho một tên tuổi lớn trong văn học, sao không làm gương. Nói như thế th́ ta bỏ quên sự cá biệt của con người trời ban của Françoise Sagan.


Minh Đức Hoài Trinh có những tác phẩm lăng mạn, dù thi ca hay văn xuôi. Bà có nếp sống gia đ́nh hạnh phúc, bà có nếp sống đạo đức, ngăn nắp và gương mẫu. Minh Đức Hoài Trinh có những sở thích dễ thương, dễ cảm thông, bà thích hoa, trà, thiền, ăn chay, thi ca, văn học, báo chí và đàn tranh. Bà rất giỏi về bộ môn đàn tranh.

 

Trên cao tất cả, tôi quư nhà văn Minh Đức Hoài Trinh v́ bà trung thành với đất nước Việt Nam Cộng Ḥa, bà chống Cộng Sản, bà chống bạo lực và ác tính đè nặng lên vai người dân, bà bôn ba vận động can thiệp trả tự do cho giới văn học báo chí, những nạn nhân của những trại tù Cộng Sản. Bà xin lại Tư cách Văn Bút Hội viên Việt Nam tại diễn đàn Văn Bút Quốc Tế. Trong vai tṛ phóng viên chiến trường bước chân Minh Đức Hoài Trinh đi qua các địa danh thân yêu từ Sài G̣n ra miền Trung, qua các vùng thân quen của xứ sở như những Qui Nhơn, Quảng Ngăi, Quảng Nam, Thừa Thiên, Quảng Trị,...

 

Để chứng minh cho madame Hồng Tước tác phẩm Sám Hối (1967) ra sao như đă hứa với nàng ca sĩ đam mê ca hát hơn xơi cơm, tôi xin trích các đoạn văn nóng phỏng tay khi mà năm 1971 tôi ở tuổi đôi chín đọc Sám Hối tưởng đâu sách mang hơi hướm của Bát Nhă Tâm Kinh, hay Hoa Nghiêm Tâm Kinh, đọc để t́m chân lư hành tŕ Sám Hối và Phát Nguyện, tức cải tà Sám Nguyện. Nào ngờ đâu càng đọc quyển Sám Hối th́ hằng triệu con kiến vàng ḅ khắp châu thân, nhột ơi là nhột, ngày nay ở luống tuổi 62, đọc lại tác phẩm Sám Hối th́ hằng triệu con kiến vàng ngày xưa ḅ về chốn cũ, ḅ khắp châu thân, nhột nhạt ơi là nhột nhạt. Tôi không dám cười to, e là bà chủ nhà nghĩ tôi hôm nay uống lộn thuốc cao tăng-xông hay bị sao đó.

 


Nhà văn Minh Đức Hoài Trinh và phu quân

(Nhà văn Nguyễn Quang). 


Tác phẩm Sám Hối trong tập truyện 230 trang có 8 nhân vật:

- Tân chàng trai trụy lạc, một thứ "playboy"
- Uyển, đứa con gái hư hỏng sa đọa
- Hải, vai chị ruột của Tân
- Lợi, gái già bạn của Hải trong chuyến di cư vào Nam từ Hải Pḥng
- Lệ Thanh, vợ của Đại úy Quân
- Quân chồng của Lệ Thanh
- Bà giáo Ảnh, mẹ của Uyển
- John, người nhân Mỹ của Uyển
- Martin,  người nhân Mỹ khác của Uyển

Tân và Uyển là 2 đôi trẻ yêu nhau, lén gia đ́nh thường t́m đến nhau qua thú vui xác thịt của ái t́nh hiếu kỳ và nông nổi. Tân vào Nam với người chị tên Hải. Uyển không cha sống với mẹ, mẹ là bà giáo Ảnh lo cho chuyện nhà trường nhiều hơn lo cho con ḿnh.


Lợi có lúc đút cháo cho bé Tân, ngồi trên đùi của ḿnh. Có lúc Hải nhờ Lợi tắm cho bé Tân. H́nh hài đứa em nhỏ lớn dần để sau này là t́nh nhân. Lợi yêu Tân v́ gái già luống tuổi cô đơn, Lợi là nơi cung cấp thức ăn tẩm bổ, tiền bạc cho Tân, Tân như tay Casanova, hay Don Juan, hưởng lợi "cơm no ḅ cỡi". Lợi là h́nh ảnh đặc trưng của xă hội "ḅ già thích gặm c̣ non".


Lệ Thanh là người t́nh thứ ba sau Uyển và Lợi. Khi Quân, chồng Thanh đi hành quân hay bận công vụ, nàng sung sướng trao thân xác cho Tân giải tỏa nỗi niềm riêng. Thanh lại chiều chuộng người t́nh trẻ Tân, đầy sức sồng như Tân, những saut ái ân lén lút làm cho nàng cảm giác đỡ buồn v́ có chồng cũng như không.


Đối với Uyển, một cô gái mới lớn yêu Tân, đôi bạn mây mưa ong bướm đến mang thai, Tân phủi trách nhiệm để Uyển phải phá thai. Sau khi nạo thai xong, nàng ít gặp Tân, Tân phải chia thời gian appointment cho Lợi và Lệ Thanh, Uyển dù yêu Tân, nhưng tức giận khiến nàng lao ḿnh vào tṛ chơi mới, bạn trai Mỹ, trao đổi thân xác với John và Martin, hàng ngoại và là của lạ, phương phi, không kém phần "ngon cơm" lạc thú.


Trích đoạn Tân và Lợi mây mưa ong bướm ở trang 18 đến 23, Lợi lớn hơn Tân 10 tuổi không chồng, 4 trang mô tả t́nh tiết giữa 2 chị em ban đầu sau một hôm ong bướm họ biến t́nh cảm từ "chị em" là "anh em", t́nh yêu kéo dài dấu Hải (chị của Tân, bạn thân của Lợi) không hề biết.

Khi Lợi đau, Hải sai ân mang quà nho pommes đến biếu Lợi. Trong cô pḥng của Lợi, Tân dề nghị phương pháp massage theo lối Thụy Điển, không cần dầu mà da xúc cảm bén nhậy trực tiếp với da. Tân nói:


"Chị nằm sấp xuống, em xát lưng trước cho đă. Cái xương sống đó là chỗ quan trọng ...


Lợi ngoan ngoăn vâng lời Tân như cô bé con, sự va chạm giữa hai làn da, tuy có cách lớp áo ngủ, vẫn đủ sức đưa đến một cảm giác thoải mái dễ chịu. Tân ngồi sát lại gần hơn, cứ thế mà chà xát cho Lợi. Nhận thấy tấm áo ngủ dài làm vướng víu, Tân kéo phăng nó lên tận trên lưng để cho dễ bề chà xát. Tấm áo kéo lên, trong thân người đàn bà chỉ c̣n chiếc quần lót màu đen mỏng manh, mầu đen bao giờ cũng khiêu khích hơn màu trắng... khi nhận thấy Lợi run lên... v́ quá xúc cảm."

Lợi muốn dấu cảm xúc đê mê trước Tân và bảo chàng hăy ngừng tránh mỏi tay. Tân biết cơn băo t́nh đă tới nơi, cần tiến đến mục tiêu, Tân lật ngữa Lợi, tay Tân nâng niu, vuốt ve, mơn trớn da thịt người đàn bà...


"sự chà xát trở nên nhẹ nhàng hơn, âu yếm hơn. Người đàn bà vẫn nằm yên lặng, nh́n đôi mắt lờ đờ như người say thuốc. Mặc cho hắn muốn làm ǵ làm, không hề nói một tiếng, và hắn đă thỏa măn tất cả ḷng ṭ ṃ. Từ mấy lâu nay khắc khoải trong thể xác và tâm hồn thằng con trai chưa lớn...".


Xem tiếp đến trang 35 đến trang 60, đoạn mà kiến ḅ châu thân ră rời hơn. Lợi muốn chiều ḷng người yêu bé nhỏ, Lợi phục sức kimono như nữ hầu geisha phục vụ rượu saké, họ yêu nhau, họ hôn nhau say đắm Lợi đem Tân về kư ức cũ Lợi đă tắm cho cậu bé trần truồng, nay là người yêu của nàng, nay cả hai bên nhau vui đùa trong pḥng tắm, nàng chà xát tắm cho chàng... họ quấn quít bên nhau như đôi t́nh nhân, Lợi măi hôn lên trán, lên tóc, lên má người yêu bé nhỏ trong hạnh phúc. Sám Hối có nhiều xenkie61n ḅ châu thân nóng bỏng tim, bỏng da, nhiều pha cụp lạc kiến ḅ nhột nhạt khắp nội tạng, ngoại tạng. Tôi xin gởi một trích doạn kiến ḅ khắp châu thân khi Tân hôn ngưới t́nh luống tuồi từ hướng bắc xuôi nam, từ núi đông về núi tây, và ngược lại, rà hướng chân lên đầu. Lợi run rẩy âu yếm thú nhận cái diễm phúc đầu đời đáng yêu ấy.

 

"Rồi Tân cúi sát xuống, gắn chặt môi ḿnh vào môi lợi, làm Lợi hết nói được. Chiếc áo kimino chỉ được buộc bằng một sợi thắt lưng đơn sơ bị cởi tung ra. Bộ ngực đầy đặn của Lợi phô bày không c̣n che dấu, Tân cúi xuống hôn từ cổ, xuống ngực, xuống bụng,... hai quả dưa nhỏ,... Lợi sung sướng khép chặt bộ đùi, oằn người lên như muốn dâng cả tâm hồn lẫn thể xác của ḿnh cho người yêu..."

 

Tác giả cho kết cuộc bi đát khi Lợi cảm thấy ḿnh lớn tuổi cần có kỷ niệm với người yêu trẻ nàng quyét định mang thai với chàng. Khi sinh con ngược, bà mụ quá dở, quá tệ cứu được con, nhưng người mẹ phải hy sinh. Cái chết của Lợi đem tới bối cảnh mới, bé sơ sinh được đặt tên là Trần thị Sám Hối theo họ cha là Trần Ngọc Tân, người chị của Tân nuôi nấng cháu bé.

 

 

"Sám Hối"


Tân kể cho Thanh nghe về nguồn gốc của bé Sám Hối, Thanh nhận thức được rằng Tân không phải người t́nh thủy chung. Tân khuyên Thanh hăy trở về với đại úy Quân, để không phải hối hận với ḷng, Thanh sám hối trở lại với Quân.


Uyển theo Martin về Mỹ, Martin muốn Uyển sống vào khuôn khổ gia đ́nh. Nhưng Uyển không thích hợp, nàng như loài chim di bay nhảy sống nơi vui thú, nàng xa Martin để làm gái nhảy, ca ve cho một hộp đêm. Trong bức thơ gởi cho mẹ, nàng trách móc bà giáo Ảnh, mẹ chỉ lo cho việc làm bỏ bê con cái. Khi con cái ở tuổi cô đơn đua đ̣i gia đ́nh không là nơi lư tưởng dung thân. Uyển phiêu lưu lén lút ăn nằm với Tân, khi mang thai, Tân xúi nàng phá thai để chàng nối tiếp cuộc sống sa đọa dục tính với người đàn bà khác, hậu quả là bé Sám Hối chào đời. Nàng không thích ở với người Mỹ, cũng nhưng nàng không thích hợp với nếp sống giả dối của người mẹ, khi nàng công khai chỉ trích mẹ ḿnh đằng sau lớp ngụy trang đạo đức, bà cũng có những lén lút những khát khao về thể xác. Uyển nói với mẹ nàng cho ḿnh, hăy sống hưởng thụ công khai không cần dấu diếm như mẹ qua nghề ca ve hộp đêm.


Tác giả Minh Đức Hoài Trinh cho kết luận mở (open conclusion, conclusion ouverte) là với 2 mẹ con bà giáo Ảnh ai là người phải sám hối, hay là cả hai. Tùy người đọc hăy tự chọn lựa.


Khi mạn đàm về hai tác phẩm Sám Hối và Bonjour Tristesse tại tư thất của nhà văn Thinh Quang. Anh Lư Ṭng Tôn hỏi liệu Françoise Sagan và Minh Đức Hoài Trinh theo khuynh hướng văn chương hiện sinh. Để trả lời anh, hăy xét qua thế nào là khuynh hướng văn chương hiện sinh trước đă. Nhận xét về chủ thuyết hiện sinh là ǵ ?

Theo định nghĩa của chủ nghĩa hiện sinh, nó ám chỉ sự nghiên cứu hệ phái các triết gia ở vào cuối thế kỷ 19  và đầu thế kỷ 20, những người tuy khác nhau về học thuyết nhưng có chung niềm tin rằng quan niệm triết học xuất phát từ chủ điểm là về con người, v́ con người, chứ không phải là chủ thể thuộc về lư thuyết hay tư tưởng trừu tượng theo lối cổ điển (classic approach), hệ thống truyền thống kiểu cũ, mà phải là cá thể tồn tại, có sự hiện diện của cảm xúc, và sinh hoạt trong cuộc sống. Trong chủ nghĩa hiện sinh, xuất phát quan điểm của cá nhân được đặc trưng mô tả bởi sự kiện được gọi là "thái độ hiện sinh" (the existential attitude, l'attitude existentielle), hay một t́nh trạng mất định hướng và bối rối khi đứng trước một thế giới có vẻ như vô nghĩa và phi lư. Nhiều nhà triết học hiện sinh cũng đă coi triết học hàn lâm hoặc triết học uyên bác của hệ thống truyền thống cũ thiên về tư tưởng, ở cả phong cách cũng như nội dung, thật là quá trừu tượng và tách biệt khỏi những kinh nghiệm cụ thể của con người trong cuộc sống thực tế.


Cũng theo nhận xét về chủ thuyết hiện sinh, nhà văn Gordon E. Bigelow trong tác phẩm "A Primer of Existentialism" ghi nhận chủ nghĩa hiện sinh chú trọng vào sự hiện sinh của từng cá nhân, họ có đời sống riêng tư, được tư do với với ư muốn cần có, với nhân vị, nhân phẩm, được mưu cầu hạnh phúc, tự do yêu đương, tự do suy tư, viết lên những suy tư của ḿnh. Do đó hiện sinh là con người sống ra con người, có suy nghĩ, có tri giác, con người hiện hữu không thể bị g̣ bó, máy móc, vô giác được. Bigelow viết thêm là trong thế giới chúng ta nên phân biệt ranh giới hiện sinh của phần đúng (cao cả) và phần sai (thấp kém). Với nhận định của Văn Tui xin cho ví dụ con người muốn tự do lái xe đua bạt mạng gây ra tại nạn hại người khác như Françoise Sagan, hay ḍi tự do luyến ái, tự do phi ś ke, tự do sống buông thả "Make Love Not War" (Faites L'Amour, Pas La Guerre), sinh con đẻ cái vô trách nhiệm ném cho xă hội hay ông 7 Obama nuôi nấng, những teen mothers, những ông bà hippies yêu cuồng sống vội của phong trào phản chiến năm xưa tại Woodstock hay Berkeley. Đấy là lạm dụng trắng trợn định nghĩa hiện sinh.  

 
Minh Đức Hoài Trinh (thứ nhất từ trái)

Cả hai tác phẩm Sám Hối và Bonjour Tristesse đề cập về lối sống, nếp suy nghĩ của các nhân vật do các tác giả dàn dựng, sắp xếp như Cécile và Cyril âm mưu ly gián Anne, người muốn đưa Cécile vào khuôn khổ kỷ luật của đời sống cho nên người, với bản chất ích kỷ phóng khoáng, Cécile ra tay loại Anne nhân t́nh của cha ḿnh, mưu mô bằng cách để cho Cyril cặp bồ với Elsa người nhân t́nh khác của Raymond, người cha nàng trong truyện của Françoise Sagan. Hay nhân vật Uyển chán nản lối sống ngụy đạo đức, cớ bận rộn của công việc làm của bà giáo Ảnh, nhà mô phạm trong xă hội vẫn có những dục vọng riêng tư, con gái hẹn ḥ trao đổi xác thịt với bạn trai, mang thai, phá thai, nạo thai bà giáo Ảnh không hay biết ǵ chỉ v́ bà vẫn bận rộn lo cho trường học hay lo cho chuyện  riêng ḿnh.

 

Ư muốn cá nhân dù của Cécile, Cyril hay Raymond; hoặc Uyển, Tân hay bà giáo Ảnh đều là ư muốn cá nhân, sự lựa chọn của con người, hay cốt truyện dàn dựng cho khuôn khổ lối sống con người. V́ lẽ đó hai tác phẩm này có thể xếp vào khuynh hướng văn chương hiện sinh. 

 


GS. Nguyễn Hữu Thời

 

C̣n riêng nếp sống bê tha sa đọa của Françoise Sagan xin hăy để linh hồn bà được yên nghỉ. Với 25 tác phẩm văn chương dài ngắn, gần 10 vở kịch Françoise Sagan để lại cho đời, xin hăy tri ân bà. Với nhà văn Minh Đức Hoài Trinh, người sông với những ư tưởng cao đẹp,  chân thiện mỹ, bà đóng góp cho quốc gia và xă hội cả một đời. Mong rằng sau này trong nền văn học tự do khai phóng cho xứ Việt Nam mai hậu, tên tuổi và tác phẩm của bà sẽ đươc ghi nhận.


Trần Việt Hải

 

 

 

 

 

 
Happy Birthday Nhà văn Minh Đức Hoài Trinh!

 

_________________________________________

 


 

 

Việt Hải Los Angeles

12/2014

 

 

 

 

 

 

 

Thơ và Truyện của Việt Hải               |                 www.ninh-hoa.com