Nguyễn Văn Thành
 

 

      Ảnh Hưởng Của
          Phật Giáo Vào
     Nếp Sống Việt Nam

     Phần 1   |   Phần 2   
 

 

Cùng Một Tác Giả:

  Phật Đản 2007

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 



ẢNH HƯỞNG CỦA PHẬT GIÁO VÀO NẾP SỐNG VIỆT NAM
Nhân Mùa Phật Đản, 2006 - Phật Lịch 2550
Nguyễn Văn Thành

  


Phần 2:
 

Như ta biết 3 điều độc hại của con người là Tham, Sân, Si.

Sự Tham tức thu hút nhiều của cải không thuộc về ḿnh làm của riêng ḿnh gây ra t́nh trạng tham nhũng tràn lan tại Việt Nam ta. Kẻ lớn th́ ăn lớn kẻ nhỏ th́ ăn nhỏ, ḷng tham của con người th́ vô đáy. Khi thấy kẻ khác nhiều của cải vật chất hơn ḿnh th́ tỏ ḷng ghen tức, khi thấy kẻ khác thành công hơn ḿnh th́ đem ḷng ganh tị. Tính Sân v́ thế mà phát triển nên làm mọi cách để hại kẻ khác hơn ḿnh như dèm pha, chụp mũ, tranh giành,... và làm mờ trí óc tức là phát triển tính Si.

Đức Phật dạy ta phải từ bỏ tính Tham, Sân, Si và phát triển tâm Bi, Trí, Dũng.

Bi có nghĩa là ḷng thương người và thương muôn vật. Trong đời nhà Lư nước ta, khi thấy Trời rét mướt, Vua Lư Thánh Tôn (1054-1072) nói rằng ta ở trên cung vàng điện ngọc mà c̣n lạnh như thế này, lạnh buốt tới xương th́ các tù nhân ở trong các nhà lao c̣n khổ cực nhiều hơn nữa. Nghĩ vậy, nhà Vua bèn sai người mang quần áo cho các tù nhân. Đồng thời, Vua tha tội cho các tù nhân bị án nhẹ và giảm án cho những tù nhân bị án nặng.

Nhờ Trí, Dũng giảng dạy bởi Phật Giáo, các Vua nhà Trần đă 3 lần đánh tan giặc Mông Cổ. Cũng nên nhắc lại rằng giặc Mông Cổ là giặc mạnh chiếm một phần nước Nga và toàn bộ Trung Đông, một phần Ấn Độ. Thế mà nhờ Trí Dũng của nhà Phật, ta đă bảo vệ thành công 3 lần xâm lăng của quân Nguyên. Các tù binh bắt được của quân Nguyên đều được ta trả lại Trung quốc v́ ḷng từ bi của nhà Phật đă thấm nhuần vào nếp sống Việt Nam ta.

Ở bên Nepal, thuộc xứ Ấn Độ xưa, Hoàng tử Tất Đạt Đa bỏ ngai Thái tử đi tu và thành đức Phật Thích Ca, c̣n bên nước ta cũng vậy nhiều vị đương kiêm Hoàng đế cũng bỏ ngai vàng đi tu. Nhà Lư có nhiều, nhà Trần cũng không hiếm như Vua Trần Nhân Tôn khi đánh thắng quân Nguyên lần thứ 3 th́ ngài từ bỏ ngai vàng lên núi Yên Tử để tu và lập nên môn phái Thiền Tông Yên Tử Trúc Lâm.

Nhà Vua nói rằng:

"Trong nhà có báu thôi t́m kiếm
Đối cảnh không tâm chớ hỏi thiền”

Ư nghĩa là: Tính giác (Phật tính) ở trong tâm ta (Phật tại tâm)

Không tâm nghĩa là không có chấp chước tức là tâm không c̣n phiền năo, tâm thanh tịnh, trí tuệ được sáng suốt. Nếu được như vậy th́ hỏi đến thiền làm ǵ ? Có nghĩa là người đă giác ngộ, nghĩa là đă đến bờ giải thoát th́ không cần đến phương tiện tàu bè để vượt sông phiền năo nữa.

Những danh từ như từ bi, trí tuệ, thiện ác, nhân quả, nghiệp báo, luân hồi rất là phổ biến trong ngôn ngữ Việt Nam, thí dụ như khi chúng ta thấy một người gặp cảnh đau khổ th́ ta kêu tội nghiệp quá, có nghĩa là ǵ ? Có nghĩa là hưởng cái nghiệp quả của kiếp trước. Kiếp trước làm ác cho nên kiếp này chịu kết quả của kiếp trước, đó là thuyết Nhân Quà của nhà Phật. Khi một vật ǵ mà ta nói quá nhiều th́ ta nói rằng hằng hà sa số, có nghĩa nhiều như số cát ở trên sông Hằng. Ta bà thế giới là thế giới mà đức Phật Thích Ca Mâu Ni cai quản. Hằng Hà có tiếng Ấn Độ là sông "Gange".

Ta bà Thế giới là ngôn từ của Phật giáo gồm có 5 cơi:
địa ngục, ngă quỷ, súc sanh, loài người và cơi trời.

Người Việt Nam ta rất tin tưởng triết lư về nghiệp báo, nhân quả luân hồi v́ vậy có câu ca dao:

"Ai ơi hăy ở cho lành
Kiếp này không được để dành kiếp sau"

Lư vô thường của Phật giáo có nghĩa là cuộc đời này là tạm bợ không biết sống chết lúc nào. Cuộc đời giả tạo không ai thoát khỏi dù là Vua Chúa hay người b́nh dân, v́ vậy có 2 câu ca dao:

“Cuộc đời đâu khác loài hoa
Sớm c̣n tối mất nở ra lại tàn

Người Việt rất tin về cái đức. Để giải thích cho các kẻ có tài xuất chúng mà không tránh khỏi tai họa đau khổ c̣n những kẻ không chút tài năng mà lại gặp được nhiều may mắn do đó có câu:

Có đức không sức mà ăn

Ngoài ra có câu ca dao:

"Lênh đênh qua cửa thần phù
Khéo tu th́ nổi vụng tu th́ ch́m"

Thần phù là con sông thuộc tỉnh Ninh B́nh chạy ra vịnh Bắc việt. Cửa sông này rất nguy hiểm nhiều tàu bị đắm cho nên biểu tượng cho cửa sanh tử.

Đạo Phật chủ trương là phải có hiếu với cha mẹ. Dân ta thường có tục cúng lễ Vu Lan để báo hiếu cha mẹ. Tục này phát xuất từ Phật Giáo. Trong thời Đức Phật Thích Ca tại thế, một đệ tử của đức Phật là Mục Kiền Liên đă tu đắc quả A La Hán nên có thiên mục tức là mắt nh́n tới địa ngục thấy mẹ đang cực khổ ở trong đó v́ bà mẹ làm nhiều điều ác lúc c̣n sống. Mục Kiền Liên không thể nào cứu mẹ được nên tŕnh đức Phật. Nhằm ngày rằm tháng 7, Đức Phật yêu cầu toàn thể các đệ tử cầu nguyện và sau cùng mẹ của Mục Kiền Liên được thoát khỏi địa ngục. Ngày nay, dân Việt Nam rằm tháng 7 có tục lên chùa cầu kinh để cho bố mẹ được hưởng ân đức. Đó cũng là lễ báo hiếu của dân ta. Tại nước ta, trong khoảng thời gian năm 1975-1986, chế độ chuyên chính Cộng Sản đưa tới t́nh trạng đói khổ từ Bắc tới Nam. Sau năm 1986, khi chế độ Cộng Sản đổi mới kinh tế thi hành chính sách kinh tế thị trường th́ đời sống dân ta bắt đầu được hồi phục. Sau khi có tiền của xậy nhà cửa được đẹp đẽ th́ nhân dân ta lập tức nghĩ ngay đến cha mẹ đă khuất, xây lại các ngôi mộ cho khang trang, chẳng những người trong nước mà người ở nước ngoài cũng xây lại mồ mả của tổ tiên.

Đạo Phật chủ trương thuyết luân hồi. Khi người chết đi th́ chỉ có xác là chết c̣n thần thức ở một trạng thái gọi là thân trung ấm và dạng này sẽ thay đổi mỗi 7 ngày chờ đi đầu thai kiếp khác trong khoảng 49 ngày. Trong thời gian này th́ nước ta có tục lệ cầu siêu ở trên các chùa để giúp cho phần thân trung ấm được về cơi Tây phương cực lạc hoặc được đầu thai sang kiếp khác.

Việt Nam ta cũng có tục bố thí là ảnh hưởng của Phật giáo. Những năm đói kém những người giàu có ở thôn quê cũng như ở thành phố mua lương thực để phát chẩn cho người nghèo. Tục lệ phóng sanh thí dụ thả các chim cho bay lên trời. Tục ăn chay thường th́ chỉ có các nhà tu hành ăn trường chay nhưng nay ta thấy rằng nhiều người cũng ăn chay ngày rằm ngày mùng một. Trong những ngày này ra chợ Bến Thành là thấy đồ chay bán la liệt, c̣n như ở California nhiều tiệm đồ chay đă xuất hiện.

Ta đă thấy rằng trong các đám tang tại quê nhà, gia chủ thường mời các tăng ni tham dự cầu kinh. Ở hải ngoại nếu có điều kiện th́ cũng làm y như vậy. Ngày nay, nhiều đám cưới tại hải ngoại được làm llễ tại các chùa.

Tóm tắt lại, ta thấy ảnh hưởng của Phật Giáo vào nếp sống Việt Nam rất sâu rộng thí dụ như lễ rằm tháng 7, tục cúng hoa, tục cầu siêu, trước kia c̣n tục lệ đốt vàng mả, lễ cúng cô hồn, cúng vong, tục bố thí, phóng sinh, ăn chay, lễ rằm tháng giêng, lễ rằm tháng 7, lễ rằm tháng 4 Phật đản, lễ cầu an. Ảnh hưởng của Phật giáo sâu rộng là thuyết vô thường của Phật tức là mọi vật, mọi việc đều không trường tồn và thuyết nhân quả giúp cho các người dân Việt Nam luôn luôn sống ḥa b́nh, thương yêu lẫn nhau, có của th́ cố chia xẻ cho những người khác và tin rằng có nghiệp báo cho nên đại đa số người dân đều sống một đời sống hiền lương ít trộm cắp, đời sống tương đối ḥa b́nh, loại bỏ các ḷng ganh tị, ích kỷ sống ḥa đồng với nhau và các ông bà thường nhắc nhở con cháu tu đức làm nhiều điều lành tránh điều dữ chẳng những được duyên tốt trong kiếp này mà c̣n dành đức cho kiếp sau. Ngày nay ở nước ta cũng như ở ngoại quốc ngày rằm, mùng một hoặc là những ngày lễ cuối tuần xung quanh ngày rằm mùng một th́ thường lên chùa để nghe kinh, hoặc tập hợp trong các sinh hoạt của gia đ́nh Phật tử.

Chúng ta thấy rơ rằng, ở ngoại quốc có rất nhiều chùa được xây cất chẳng những là nơi tụ tập của các bậc chân tu, nơi hậu thuẫn cho các hoạt động từ thiện mà c̣n là nơi sinh hoạt của các đồng bào Việt Nam, nhất là nơi truyền dạy tiếng Việt cho các em Việt Nam sinh tại hải ngoại.

  

 

 

Tham khảo:

1) Địa chỉ của các chùa:

http://www.thuvienhoasen.org/index-diachichua.htm

2) Nghiên Cứu Về PHẬT GIÁO:

Kinh Phật Bằng Tiếng Việt và Anh:

 http://www.saigon.com/~anson/

http://www.golden-wheel.net/buddlinks.html


 Kinh và CD Tịnh Độ:

 http://www.tinhthuquan.com/tinhkhongps.htm

 http://www.thuvienhoasen.org/

 http://www.buddhismtoday.com/index/phatphap.htm

3) Các Trường Trên Thế Giới Nghiên Cứu Về Phật Giáo:

http://www.h-net.org/~buddhism/GradStudies.htm

 

Nguyễn Văn Thành
 Nhân Mùa Phật Đản, 2006 - Phật Lịch 2550