|
|
|
Hiệp
Hội
Các
Quốc
Gia
Đông
Nam
Á:
(Association of
SouthEast
Asian
Nations
-
ASEAN)
Nguyễn
Văn
Thành
Kỳ
14:
Chính trị và
An ninh (Politic
and
Security):
Tổng quan (Overview)
T heo tuyên bố
chung của khối ASEAN năm 1967, mục đích của Hiệp hội khối Đông Nam Á là
thiết lập một nền kinh tế, một xã hội và văn hóa bằng sự cộng tác và giúp
đỡ lẫn nhau. Tuyên bố chung của khối này là kiến tạo một nền chính trị có
mục tiêu thiết lập hòa bình và thịnh vượng cho khu vực. Tuyên bố này tôn
trọng hòa bình, tuân theo các luật lệ phù hợp với nguyên tắc Hiến chương
Liên hiệp quốc.
Đ ây chỉ là một
Hiệp hội kết hợp kinh tế, xã hội, văn hóa nhưng không phải là một liên
minh quân sự. Khi thiết lập khối Đông Nam Á thì vùng này là một vùng bất
ổn định và kém phát triển. Hiệp hội này chủ yếu làm một vùng hợp tác kinh
tế, xã hội và văn hóa. Tuy nhiên, vấn đề an ninh cũng là một mối lưu tâm
của Hiệp hội các nước Đông Nam Á. Trong thập niên đầu tiên, Hiệp hội đề ra
các quan điểm về căn bản hợp tác cũng như các phương pháp cộng tác với
nhau. Trong những năm này luôn luôn có các cuộc hội họp của các vị Bộ
trưởng Ngoại giao để làm quen với thủ tục làm việc chung một cách cởi mở.
T rong cuộc Hội
nghị thượng đỉnh ở Bali, Nam Dương (Indonesia) tháng 2 năm 1976, Hiệp hội
các nước Đông Nam Á đã ký một thỏa hiệp có tên là thỏa hiệp về hữu nghị và
cộng tác trong miền Đông Nam Á gồm có những khoản cơ bản sau đây:
 Tôn
trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng, lãnh thổ và căn cước của tất cả các
nước.
Mỗi nước có quyền
trong nội bộ của mình mà không bị can thiệp, khuấy rối bởi nước ngoài.
Chính sách bất can
thiệp vào nội bộ của mỗi nước.
Giải quyết các sự
tranh chấp bằng phương tiện hòa bình.
Lên án các sự đe dọa
dùng võ lực.
Cộng tác hữu hiệu
giữa các nước với nhau.
Thỏa hiệp nêu ra các nguyên tắc làm nền tảng cho một
cộng đồng Đông Nam Á vững mạnh. Thỏa hiệp này nhấn mạnh các sự đối thoại
khối ASEAN về chính trị và an ninh, đề cao hòa bình và ổn định trong vùng
Đông Nam Á. Căn cứ vào các nguyên tắc trên, Hiệp hội các nước Đông Nam Á
có mục đích tiến tới một miền liên đới.
K hối ASEAN với
chính sách hòa bình đã ngăn cản được nhiều cuộc tranh chấp không trở thành
chiến tranh. Tới năm 1999, toàn thể các nước Đông Nam Á đã gia nhập khối
Đông Nam Á.
Thành quả về sự cộng tác chính trị:
N ăm 1967, khối
ASEAN đã đạt được các thỏa hiệp phục vụ cho nền hòa bình và ổn định của
vùng này gồm có:
Vùng hòa bình, tự do và trung lập.
Ngày 27/11/1971, Ngoại trưởng của 5 nước ASEAN đầu tiên
gặp nhau tại Kuala Lumpur, Mã Lai Á và ký kết Hiệp định về vùng hòa bình,
tự do và trung lập.
Các nước ASEAN cương quyết công nhận và tôn trọng vùng
Đông Nam Á châu là vùng hòa bình, tự do và trung lập, không có sự can
thiệp từ bên ngoài. Các nước Đông Nam Á quyết tâm nới rộng sự hợp tác,
liên đới và đoàn kết.
Khối hòa bình, tự do và trung lập công nhận chủ quyền
của mỗi nước lớn hay nhỏ mà không có sự can thiệp từ nước ngoài.
Cuộc Hội nghị thượng đỉnh tại Bali ký kết các văn bản
về hữu nghị và cộng tác, và thiết lập ban bí thư.
T rong các thỏa
thuận nêu ra chương trình hòa bình khu vực và chương trình cộng tác chính
trị. Chương trình này đặt ra các Hội nghị thượng đỉnh của các vị lãnh đạo
quốc gia (Tổng thống hay Thủ tướng) ký kết hiệp định thân hữu và cộng tác
Đông Nam Á. Giải quyết các cuộc tranh chấp bằng hòa bình càng sớm càng tốt,
tăng cường guồng máy hợp tác khối ASEAN, nghiên cứu sự hợp tác tư pháp
trong đó gồm điều khoản dẫn độ tội phạm, tăng cường liên đới chính trị,
hợp tác thân hữu và cộng tác tại Đông Nam Á. Thỏa hiệp này đề cao sự tôn
trọng chủ quyền của mỗi nước, chính sách bất can thiệp vào nội bộ của mỗi
nước, chính sách giải quyết tranh chấp bằng hòa bình và sự hợp tác hữu
hiệu.
T hỏa hiệp đề ra
các nguyên tắc cơ bản để giải quyết các tranh chấp bằng hòa bình. Sứ mạng
thiết lập một Hội đồng cấp cao của các vị Bộ trưởng của các nước có việc
tranh chấp cho đến ngày nay, thỏa hiệp hữu nghị và cộng tác chính là một
văn kiện cơ bản giải quyết các việc tranh chấp trong vùng Đông Nam Á.
Thỏa hiệp về vùng Đông Nam Á là vùng phi nguyên tử.
Hội nghị thượng đỉnh ASEAN tại Bangkok ngày 15/12/1995,
lãnh đạo của 10 nước Đông Nam Á ký Hiệp ước vùng Đông Nam Á là vùng phi
nguyên tử. Thỏa hiệp này đóng góp vào nền hòa bình thế giới trong cuộc đề
cao giải giới võ khí nguyên tử. Thỏa hiệp này cũng có mục đích bảo vệ môi
trường vùng Đông Nam Á khỏi phế thải phóng xạ cũng như các vật chất độc
hại.
T hỏa hiệp đã được
thi hành ngày 27/3/1997. Khối ASEAN đang điều đình với 5 cường quốc nguyên
tử công nhận các điều khoản của Hiệp ước phi nguyên tử vùng.
Thành tích của khối ASEAN gồm có giải quyết chiến tranh
Cam-Bốt. Khối ASEAN đề ra giải quyết hòa bình tại Cam-Bốt được sự yểm trợ
của Liên hiệp quốc. Nhờ vậy có Hội nghị 4 bên: Cam-Bốt họp tại Jakarta mở
đầu cho Hội nghị hòa bình Cam-Bốt. Kết quả có Hội nghị 19 nước về Cam-Bốt
tại Paris năm 1990 đồng chủ tọa bởi Pháp và Nam Dương. Ngày 23/10/1991,
Hội nghị Paris về Cam-Bốt được ký kết. Hội nghị này thiết lập cuộc bầu cử
kiểm soát bởi Liên hiệp quốc.
S ự thu nhận của
Cam-Bốt vào khối ASEAN ngày 30/4/1999 tại Hà Nội là nước cuối cùng. Như
vậy toàn thể các nước Đông Nam Á đã tham gia khối Đông Nam Á.
(Xem tiếp kỳ 15)
Tham khảo:
Trong việc hoàn tất loạt bài này, tác giả đã tham khảo những tài liệu sau đây:
http://www.aseansec.org/
http://www.aapg.org/explorer/2005/02feb/
vietnam_prospects.cfm
http://www.ambhanoi.um.dk/en/menu/CommercialServices/
MarketOpportunities/Sector+Analysis/Oil+and+gas/
Nguyễn
Văn
Thành
1/1/2007
|
|
Hiệp Hội Các Quốc
Gia
