Hiệp
Hội
Các
Quốc
Gia
Đông
Nam
Á:
(Association of
SouthEast
Asian
Nations
-
ASEAN)
Nguyễn
Văn
Thành
Kỳ
60:
N
goại
Vụ
Phần Tổng quan
Đối
Thoại ASEAN và Hoa
Kỳ
Tuyên Ngôn Chung
Hội Nghị Lần Thứ
18 Của ASEAN
và
Hoa Kỳ Tại Washington DC ngày 28 tháng 6 năm 2005.
Điều khoản 1-
Hội nghị lần thứ 18 giữa ASEAN và Hoa Kỳ đã họp tại Hoa
Thịnh Đốn ngày 28 tháng 6 năm 2005. Đại diện các chính phủ của 10 nước
ASEAN, Tổng thư ký của ASEAN và Đại diện của Hoa Kỳ đã có mặt.
Điều khoản 2-
Trong diễn văn chào mừng các phái đoàn, Phụ tá Ngoại trưởng Hoa Kỳ đã cảm
ơn các phái đoàn tham dự. Ông nói sự đối thoại giữa các bên đã làm cho tất
cả mọi phía hiểu rõ lập trường của nhau về tất cả các vấn đề. Phụ tá Ngoại
trưởng Hoa Kỳ
Zoellick tuyên bố rằng ASEAN đóng
vai trò then chốt (key role) trong địa
phương và toàn cầu. Ông rất quan tâm đến tình trạng của tất cả các hội
viên ASEAN. Phụ tá Ngoại trưởng Mỹ muốn nâng cao liên lạc giữa ASEAN và
Hoa Kỳ bao gồm sự tái kiến trúc sau nạn sóng thần (the
reconstruction of tsunami) trong vùng, sự gia
tăng thương mại giữa hai bên về việc cộng tác chống khủng bố và bảo đảm an
ninh trong các thủy lộ (the security of critical waterways)
và các bên đều chia sẻ mối quan tâm
trong việc truyền bá kỹ thuật, chống giết người hàng loạt
(WMD-related technology) và cố gắng chung
chống việc lan tràn của nạn cúm gia cầm (avian influenza).
Điều khoản 3-
Tổng Thư ký của khối ASEAN
Kitti Wasinondh (Bộ trưởng Ngoại giao Thái Lan)
đã nhấn mạnh tầm quan trọng tăng cường hợp tác giữa ASEAN - Hoa Kỳ trong
mối liên lạc và phát triển trong 28 năm qua và sự cộng tác chặt chẽ đôi
bên là chìa khóa cho an ninh trong vùng và những việc trong toàn khối.
Tổng Thư ký ASEAN nêu rõ ý kiến phát triển liên minh chiến lược (developing
a strategic partnership) giữa ASEAN – Hoa Kỳ với
tài liệu khung và chương trình hành động (a framework document and
plan of action).
Điều khoản 4-
Đại diện
Hoa Kỳ Christopher R. Hill,
Phụ tá vùng Đông Á Châu và vùng Thái Bình Dương (East Asian and
Pacific Affairs) đồng chủ
tọa của cuộc đối thoại ghi nhận lịch sử lâu dài của sự liên hệ đối thoại
giữa ASEAN và Hoa Kỳ và ghi nhận sự gia tăng liên lạc giữa nhân dân hai
bên, giữa các nhà kinh doanh, giữa các tổ chức dân dự và các chính phủ địa
phương.
Điều khoản 5-
ASEAN và Hoa Kỳ trao đổi quan điểm về các vấn đề vùng và
toàn thể. Hội nghị hoan nghênh sự tiến bộ của việc phát triển Cộng đồng
ASEAN theo sau sự thừa nhận chương trình hành động của Cộng đồng An ninh
ASEAN (the ASEAN Security Community Plan of Action), Thỏa hiệp khung trong
việc hội nhập các vấn đề ưu tiên của khối ASEAN (the Integration of the
Priority Sectors), chương trình xã hội văn hóa của khối ASEAN và chương
trình hành động Vạn Tượng đề ra trong Hội nghị lần thứ 10 tại Vạn Tượng.
Cuộc Hội nghị hoan nghênh các cố gắng của ASEAN phát triển hiến chương
ASEAN (an ASEAN Charter) cung cấp cho khối ASEAN tiến tới một Cộng đồng.
Điều khoản 6-
Cuộc Hội nghị thảo luận các vấn đề liên quan đến Hội nghị Thượng
đỉnh lần thứ nhất của Đông Á Châu (Meeting
of the East Asian Summit)
sẽ xảy ra tại Kuala Lumper tháng 12 năm 2005 và thỏa thuận các phát triển
và hợp tác tương lai giữa các nước trong vùng sẽ cởi mở trong sáng và toàn
diện.
Điều khoản 7-
Cuộc Hội nghị thảo luận các vấn đề các diễn đàn vùng ASEAN
(the ASEAN Regional Forum (ARF) sẽ diễn ra tại Vạn Tượng vào ngày 29 tháng
7 năm 2005 và khẳng định rằng Diễn đàn vùng ASEAN sẽ vẫn tiếp tục là Diễn
đàn chính yếu trong việc tăng cường sự cộng tác chính trị và an ninh trong
vùng Á Châu và Thái Bình Dương. Hội nghị hậu thuẫn vai trò của ASEAN trong
việc làm đầu tàu để đẩy mạnh sự cộng tác trong Diễn đàn vùng ASEAN để bảo
đảm an ninh trong vùng Á Châu Thái Bình Dương. Hội nghị đề cao tầm quan
trọng của sự tăng cường mối liên hệ giữa Diễn đàn vùng ASEAN - Hoa Kỳ đồng
ý tiếp tục hậu thuẫn Diễn đàn vùng ASEAN bằng cách phát triển mạng Diễn
đàn vùng ASEAN (the ARFNet) và nối liền các nhân viên phục vụ Diễn đàn
vùng (ARF Unit staff). Hội nghị hoan nghênh Hoa Kỳ đồng Chủ tịch với Phi
Luật Tân trong nhóm Diễn đàn vùng ASEAN họp tại Honolulu ngày 17-19 tháng
10 năm 2005.
Điều khoản 8-
ASEAN nhấn mạnh tầm quan trọng của Hiệp ước hữu nghị và hợp
tác (the Treaty of Amity and Cooperation) trong vùng Đông Nam Á - ASEAN
như là một Điều khoản ứng xử (a code of conduct) liên quan đến việc hòa
bình và ổn định trong vùng. Cuộc Hội nghị ghi nhận các nước Papua New
Guinea, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bổn, Pakistan, Nga và Đại Hàn cũng đều
tham gia Hiệp ước hữu nghị và cộng tác trong vùng Đông Nam Á Châu trong
khi đó các nước Tân Tây Lan và Úc Châu cũng tỏ ý muốn tham dự. Các nước
ASEAN tỏ ý hoan nghênh Hoa Kỳ nếu những nước này muốn tham gia tổ chức
(welcome the United States acceding to the TAC).
Điều khoản 9-
Hội nghị ghi nhận Đại diện của Liên Hiệp Quốc trong cuộc Hội nghị làm tăng
cường cân bằng của tất cả các vấn đề (balance
on all questions) liên quan đến sự phát triển xã
hội và an ninh, hòa bình và sự thi hành luật pháp và nhân quyền (and
rule of law and human rights). Cuộc Hội nghị
nhấn mạnh là các biện pháp liên quan đến Liên Hiệp Quốc và các cải tổ sẽ
được quyết định bởi các nước hội viên trong tiến bộ liên chính phủ (inter-governmental).
Cuộc Hội nghị nhấn mạnh tầm quan trọng trong việc cải tổ của Liên Hiệp
Quốc có tính toàn diện liên quan đến phạm
vi rộng của các vấn đề bao gồm phát triển, đặc biệt phát triển trọng tâm
là nhân dân (people-centered development),
trong cuộc Mục tiêu phát triển nghìn năm (the Millennium
Development Goals (MDGs) trong cuộc chống
HIV/AIDS cũng như thay đổi các định chế (institutional
changes) của Liên Hiệp
Quốc. Cuộc hội nghị ghi nhận cự cải tổ hữu hiệu của Liên Hiệp Quốc sẽ đóng
phần vào việc gia tăng phát triển đa diện đề cao hòa bình thế giới, an
ninh và thịnh vượng.
Điều khoản 10-
Cuộc Hội nghị công nhận các vấn đề của bán đảo Triều Tiên (the
Korean Peninsula) là quan trọng trong việc ổn
định vùng Á Châu Thái Bình Dương và là các vấn đề quan trọng cho chính
sách toàn diện bằng các phương tiện ngoại
giao. Cuộc Hội nghị bày tỏ mối quan hệ khẩn cấp trong việc triệu tập Hội
nghị 6 bên càng sớm càng tốt trong việc bán đảo Triều Tiên phi nguyên tử (denuclearization).
Cuộc Hội nghị hoan nghênh cuộc đối thoại giữa hai nước Đại Hàn và Bắc
Triều Tiên và hy vọng cuộc đối thoại sẽ tiếp tục và mang lại hòa bình
trong bán đảo Triều Tiên cũng như đạt được bán đảo Triều Tiên phi nguyên
tử.
Điều khoản 11-
Hội nghị thảo luận các phát triển mới nhất (latest
developments) trong vùng Trung Đông và Do Thái
cũng như tình hình tại Irac. Cuộc hội nghị ghi nhận các phát triển trong
việc thi hành tiến bộ hòa bình, và hậu quả của Hội nghị tối cao các tu sĩ
(the Sharm-El Sheikh Summit) vào cuối năm;
tuyên ngôn chung ngưng chiến Palestine và Do Thái và dự định rút quân và
bãi bỏ các vùng định cư của Do Thái và trên vùng West Bank thuộc gỉai Gaza
(the Gaza Strip). Hội nghị hy vọng là hai
bên sẽ nói rõ các quan điểm để có thể thỏa thuận như đã vạch ra trong lộ
trình trong đó có hai vùng thuộc hai nước Do Thái và Palestine sống cạnh
nhau (live side-by-side)
an ninh và biên giới xác định.
Điều khoản 12-
Hội nghị trao đổi quan điểm trong các vấn đề liên quan đến các nước. Hội
nghị hoan nghênh sự tiến bộ thi hành chương trình hành động chống khủng bố
của ASEAN và Hoa Kỳ (the
ASEAN-US Work Plan on Counter-Terrorism). Chương
trình này bổ túc cho chương trình hành động của khối ASEAN chống tội phạm
liên quốc gia. Hoa Kỳ hậu thuẫn các cố gắng của nứơc ASEAN trong việc ngăn
chận bãi bỏ các hành động khủng bố trong mọi hình thức (all its
forms) bất cứ ai trong việc chống tội phạm liên
quốc gia. Khối ASEAn hoan nghênh các kế hoạch chống khủng bố và các tội
phạm liên quốc gia và hậu thuận các hội nghị phục vụ các vấn đề chống tội
phạm và đặc biệt chống việc chuyển tiền bất hợp pháp (cash
transfers).
Điều khoản 13-
Hội nghị hoan nghênh sự hợp tác bảo đảm an ninh hàng hải, chống hải tặc
bao gồm các Hội nghị được sự bảo trợ của chương trình đối thoại của ASEAN
- Hoa Kỳ và chương trình Diễn đàn vùng được bảo trợ bởi Hoa Kỳ, Mã Lai Á,
Singapore,… Hoa Kỳ ghi nhận tiếp tục hậu thuẫn cho khối ASEAN trong việc
đề cao an ninh hàng hải bao gồm cả các chương trình xây dựng các biện pháp
trong khung của Diễn đàn Vùng ASEAN-Hoa kỳ (the
ASEAN-U.S. Dialogue).
(Xem tiếp kỳ 61)
Tham khảo:
Trong việc hoàn tất loạt bài này, tác giả đã tham khảo những tài liệu sau đây:
http://www.aseansec.org/
http://www.aapg.org/explorer/2005/02feb/
vietnam_prospects.cfm
http://www.ambhanoi.um.dk/en/menu/CommercialServices/
MarketOpportunities/Sector+Analysis/Oil+and+gas/
Nguyễn
Văn
Thành
20/1/2008
Hiệp Hội Các Quốc
Gia
