Hiệp
Hội
Các
Quốc
Gia
Đông
Nam
Á:
(Association of
SouthEast
Asian
Nations
-
ASEAN)
Nguyễn
Văn
Thành
Kỳ
67:
N
goại
Vụ
Đối
Thoại ASEAN -
Nhật
Bổn
Tuyên Ngôn Chung
của Hội Nghị Thượng
Đỉnh Lần Thứ
8 của ASEAN-Nhật Bổn
Năm 2004
Điều khoản 1-
Hội nghị lần thứ 8 ASEAN-Nhật Bổn đă nhóm họp thành công tại Vientiane,
Lào Quốc ngày 30 tháng 11 năm 2004 chủ tŕ bởi thủ tướng Lào
Bounnhang
Vorachith.
Điều khoản 2-
Hai bên đă hiệp thương thành công chủ đề: “Tăng cường sự năng động và duy
tŕ quan hệ ASEAN-Nhật Bổn” (Strengthening
the Dynamic and Enduring ASEAN-Japan Relations). Hai bên nhấn mạnh sự quan trọng của mối liên hệ
Nhật Bổn và ASEAN đóng góp cho nền ḥa b́nh ổn định và thịnh vượng trong
vùng và trên toàn thế giới.
Điều khoản 3-
Các nhà lănh đạo khối ASEAN khẳng định Nhật Bổn là nước đối thoại lâu đời
nhất (oldest)
của khối ASEAN và đánh giá cao (highly
valued) sự hậu thuẫn và trợ giúp (the
support and assistance)
của Nhật Bổn cho khối ASEAN trong 3 thập niên qua (the
last three decades).
ASEAN kêu gọi Nhật Bổn tiếp tục hậu thuẫn cho khối ASEAN trong việc phát
triển và kết hợp (integration).
Điều khoản 4-
Các nhà lănh đạo ASEAN hoan nghênh Nhật Bổn thành công trong việc triệu
tập Hội nghị lịch sử (the
historic meeting)
kỷ niệm cuộc Hiệp thương thượng đỉnh ASEAN-Nhật Bổn trong tháng 12 năm
2003. Các nhà lănh đạo ASEAN hoan nghênh sự kư kết Tuyên ngôn Tokyo (the
Tokyo Declaration)
phục vụ năng động và duy tŕ liên minh ASEAN-Nhật Bổn trong tân
thiên niên (the
New Millennium)
và chấp nhận chương tŕnh hành động ASEAN-Nhật Bổn thi hành
toàn diện Tuyên ngôn Tokyo để tăng cường sự phát triển mạnh mẽ và sâu rộng
liên minh. Các bên ghi nhận hài ḷng báo cáo về sự tiến bộ trong việc thi
hành chương tŕnh hành động và kêu gọi hợp tác chặt chẽ trên mọi cấp, vùng
và tiểu vùng để đề cao liên hệ đối thoại ASEAN-Nhật Bổn.
Điều khoản 5-
Chúng ta trao đổi quan niệm về các vấn đề chính trị và kinh tế trong vùng
và trên toàn thế giới mà 2 bên đều quan tâm (mutual
concerns)
bao gồm các vấn đề nguyên tử trong bán đảo Triều Tiên cũng như sự cải tổ
Liên Hiệp Ước đặc biệt là Hội đồng an ninh bằng cách mở rộng các hội viên
thường trực (permanent) và không thường trực và các phương pháp làm việc. Trong mối quan
tâm này, chúng ta ghi nhận sự quan trọng của cuộc Hiệp thương 6 bên (the
Six-Party Talks)về vấn đề nguyên tử
trong bán đảo Triều Tiên (the
Korean Peninsular).
Chúng ta hoan nghênh vai tṛ quan trọng của Nhật Bổn trong Hội nghị 6 bên
đó.
Điều khoản 6-
Các nhà lănh đạo ASEAN hoan nghênh Nhật Bổn tham gia Hiệp ước tại Jakarta
(Japan’s
accession to the Treaty of Amity and Cooperation)
năm 2004. Hiệp định này đóng góp vào sự duy tŕ ḥa b́nh và ổn định trong
vùng. Chúng ta công nhận Tuyên ngôn chung ASEAN-Nhật Bổn đóng góp trong
việc chiến đấu chống khủng bố quốc tế (the
Fight Against International Terrorism).
Điều khoản 7-
Chúng
ta ghi nhận sự tiến bộ thi hành (the
implementation)
Hiệp
định khung (the
Framework)
liên
minh kinh tế ṭan diện (Comprehensive
Economic Partnership (CEP),
ASEAN và Nhật Bổn kư kết năm 2003. Chúng ta thừa nhận sự
thiết lập của liên minh kinh tế giữa Nhật Bổn–ASEAN sẽ thúc đẩy kinh tế
phát triển trong các nước ASEAN. Chúng ta đồng ư các cuộc Hiệp thương kinh
tế ASEAN-Nhật Bổn sẽ bắt đầu tháng 4 năm 2005 và dự định sẽ hoàn tất trong
ṿng 2 năm.
Điều khoản 8-
Các nhà lănh đạo ASEAN ghi ơn (appreciation)
Nhật Bổn hậu thuẫn cho chương tŕnh hành động Vientiane (the
Vientiane Action Programme (VAP)
và trợ giúp cho sự kết hợp ASEAN thông qua (through)
các sáng kiến (initiatives)
và dự án ASEAN gồm có sự phát triển lưu vực sông Cửu Long (Mekong
Basin Development) và các chương tŕnh phục vụ sẽ giảm khoảng cách phát triển (narrowing
the development gaps)
giữa các nước cũ và mới tham gia ASEAN và sự phát triển nhân lực (human
resource development).
Nhật Bổn hoan nghênh và hậu thuẫn sự thi hành Tuyên ngôn Vientiane (of
the Vientiane Declaration)
phục vụ tăng cường cộng tác kinh tế (Enhancing
Economic Cooperation)
và kết hợp kinh tế Lào, Miến Điện, Việt Nam và Tuyên ngôn thiết lập Tam
gíac phát triển (Development
Triangle)
Việt Nam, Lào, Cam-Bốt.
Điều khoản 9-
V́ giá dầu tăng cao, hai bên hợp tác về năng lượng đặc biệt các năng lượng
khác như nhiên liệu sinh vật
(bio-fuels), thủy điện (hydroelectric
power),
vấn đề tàng trữ (stockpiling)
và
an ninh năng lượng (energy
security).
Trong quan điểm này, các nước ASEAN khuyến khích Nhật Bổn tăng
cường đầu tư vào điện lực tại Việt Nam, Lào, Cam-Bốt và
Miến Điện thí dụ như xây
dựng các nhà máy thủy điện.
Điều khoản 10-
Chúng ta chia xẻ (shared)
quan điểm về sự cần thiết cải tổ Trung tâm ASEAN - Nhật Bổn (ASEAN-Japan
Centre)
để đề cao sự phát triển
liên minh kinh tế ASEAN Nhật Bổn và hậu thuẫn đề nghị Nhật Bổn về
nhóm các nhân tài (Eminent
Persons Group). Chúng ta ghi nhận kết
quả (the
outcome)
của đối thoại kinh tế của ASEAN-Nhật Bổn ngày 25
tháng 11 năm 2004 tại Vientianne.
Điều khoản 11-
Các nhà lănh đạo Nhật Bổn hoan nghênh quyết định và các nhà lănh đạo ASEAN
đă triệu tập Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á lần thứ nhất (first
East Asia Summit - EAS)
tại Mă Lai Á năm 2005. Các nhà lănh đạo ASEAN hoan nghênh các nhà lănh đạo
Nhật Bổn và ASEAN+3 tại Kyoto tháng 5 năm 2005 để thảo luận quan điểm và
mẩu (the
concept and modalities)
của Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á.
Điều khoản 12-
Các nhà lănh đạo hậu thuẫn sự tham gia vào WTO của Lào và
Việt Nam.
(Xem tiếp kỳ 68)
Tham
khảo:
Trong việc hoàn tất loạt bài này, tác giả đă tham khảo
những tài liệu sau đây:
http://www.aseansec.org/
http://www.aapg.org/explorer/2005/02feb/
vietnam_prospects.cfm
http://www.ambhanoi.um.dk/en/menu/CommercialServices/
MarketOpportunities/Sector+Analysis/Oil+and+gas/
Nguyễn
Văn
Thành
18/5/2008
Hiệp Hội Các Quốc
Gia
