Hiệp
Hội
Các
Quốc
Gia
Đông
Nam
Á:
(Association of
SouthEast
Asian
Nations
-
ASEAN)
Nguyễn
Văn
Thành
Kỳ
68:
N
goại
Vụ
Đối
Thoại ASEAN -
Nhật
Bổn
Tuyên ngôn chung của Hội nghị Thượng đỉnh lần thứ 9 ASEAN-Nhật
Bổn Ngày 13 tháng 12 Năm 2005 tại Kualar Lumper.
Tăng Cường Sâu Rộng Liên Minh Chiến Lược ASEAN-Nhật Bổn
Điều khoản 1-
Chúng tôi là các Nguyên thủ Quốc gia của các nước trong Hiệp hội các nước
Đông Nam Á-ASEAN và Nhật Bổn ghi nhận với sự hài lòng về các tiến triển
trong cuộc đối thoại ASEAN-Nhật Bổn. Chúng tôi hoan nghênh sự hợp tác
chặt chẽ (close
cooperative) đã được thiết
lập trong 32 năm qua phục vụ cho nền hòa bình ổn định, phát triển và thịnh
vượng trong vùng và cho phép chúng tôi xử dụng các biện pháp đương đầu với
các thử thách trong vùng.
Tăng cường liên hệ đối thoại ASEAN - Nhật Bổn
(Enhancing
ASEAN-Japan Dialogue Relations)
Điều khoản 2-
Căn cứ vào các thành tích (the achievements)
đã đạt được trong 30 năm qua, ASEAN và Nhật Bổn
nay đã cộng tác bình đẳng (on equal footing)
để đương đầu vớì các thử thách cũng như các
cơ hội (opportunities).
Nhật Bổn sẵn sàng hậu thuẫn khối ASEAN trong việc đóng góp cho hợp tác
vùng Đông Á, đặc biệt thông qua vai trò là đầu tàu (driving force)
và các sáng kiến năng động để đẩy mạnh sự kết
hợp ASEAN (ASEAN integration). Để thi
hành chính sách này, chúng tôi tái khẳng định quyết tâm tăng cường sâu
rộng sự liên minh chiến lược (the strategic partnership)
ASEAN-Nhật Bổn. Chúng tôi khẳng định mối liên hệ ASEAN-Nhật Bổn được đặt
trên nền tảng các nguyên tắc của Thỏa hiệp hữu nghị và hợp tác (the
Treaty of Amity and Cooperation)
trong vùng Đông Nam Á và các nguyên tắc phù hợp với luật pháp quốc tế,
phong tục quán đã được công nhận trên toàn thế giới.
Thi hành chương trình hành động ASEAN - Nhật Bản
(Implementing
the ASEAN-Japan Plan of Action)
Điều khoản 3-
Chúng tôi ghi nhận là kể từ khi ký kết Tuyên ngôn Tokyo phục vụ năng động
liên minh bền vững ASEAN-Nhật Bổn (the Tokyo Declaration
for the Dynamic and Enduring ASEAN-Japan)
trong một nghìn năm mới và sự
chấp nhận chương trình hành động của ASEAN-Nhật Bổn tại Hội nghị Thượng
đỉnh ngày 12 tháng 12 năm 2003 tại Tokyo. Các tiến bộ đã đạt được trong
mối liên hệ đối thoại ASEAN-Nhật Bổn. Trong quan điểm này, chúng tôi tái
khẳng định sự quan trọng thiết lập hữu hiệu để thi hành chương trình hành
động ASEAN-Nhật Bổn để đạt mục tiêu của Tuyên ngôn Tokyo có mục đích tăng
cường nền tảng của mối liên minh ASEAN-Nhật Bổn trong thế kỷ thứ 21.
Các biến cố mới xảy ra trong vùng
(Recent
Developments in Region)
Điều khoản 4-
Chúng tôi ghi nhận các phát triển nhanh chóng đã xảy ra trong vùng kể từ
khi ASEAN-Nhật Bổn đã tham gia Hội nghị Thượng đỉnh năm 2003. Những thành
quả bao gồm sự ký kết chương trình hành động Vientianne (the
Vientiane Action Programme (VAP) năm 2004 công
nhận chương trình hành động của Cộng đồng An ninh ASEAN và Cộng đồng Văn
hóa xã hội ASEAN năm 2004 (the ASEAN Socio-Cultural Community (ASCC)
in 2004), sự chấp nhận lộ trình cho 11 khu vực
ưu tiên (the Roadmaps for the 11 priority sectors)
cho sự kết hợp kinh tế ASEAN dưới
Cộng đồng Kinh tế ASEAN năm 2004, sự tham gia của Nhật Bổn vào Hiệp hội
thân hữu và cộng tác trong vùng Đông Nam Á năm 2004, sự chấp nhận Tuyên
ngôn chung ASEAN-Nhật Bổn cộng tác chống khủng bố quốc tế năm 2004, sự
thiết lập quỹ phát triển ASEAN năm 2005, sự triệu tập Hội nghị Thượng đỉnh
Á-Phi (Phi Châu) năm 2005 và sự quyết định triệu tập Hội nghị Thượng đỉnh
Đông Á ngày 14 tháng 12 năm 2005. Chúng tôi đồng ý cộng tác và hậu thuẫn
trong cố gắng tăng cường liên minh đối thoại, sự kết hợp ASEAN và đề cao
sự phát triển năng động trong vùng cho hòa bình, thịnh vượng và phồn vinh.
Hậu thuẫn công tác xây dựng công đồng ASEAN (Supporting
ASEAN Community Building Efforts)
Điều khoản 5-
Chúng tôi hoàn toàn hậu thuẫn (full
support) cho việc thực hiện cộng đồng ASEAN vào
năm 2020 căn cứ vào tầm nhìn ASEAN 2020 (the ASEAN Vision 2020)
của Tuyên ngôn ASEAN vào tháng 10 năm 2003. Trong quan điểm này, ASEAN rất
hài lòng với Nhật Bổn trong việc Nhật Bổn cam kết tăng cường hậu thuẫn xây
dựng Cộng Đồng ASEAN và chính sách giúp đỡ và phát triển giữa các nưóc
ASEAN thông qua chương trình phát triển và sáng kiến kết hợp ASEAN và
chương trình hành động Vientianne và các chương trình khác của ASEAN cũng
như yểm trợ các chương trình phát triển vùng và tiểu vùng thí dụ như
chương trình sông Cửu long tiểu vùng, chương trình cộng tác kinh tế sông
Cửu Long, chương trình hợp tác Brunei Nam Dương Mã Lai Á, Phi Luật Tân,
chương trình phát triển Đông Á, ASEAN hoan nghênh Nhật Bổn đóng góp 7.5 tỷ
YEN (70 triệu đô-la Mỹ) để hậu thuẫn chương trình kết hợp ASEAN thông qua
quỹ hợp tác ASEAN-Nhật Bổn. Khối ASEAN cũng hoan nghênh Nhật Bổn tiếp tục
trợ giúp những cố gắng kết hợp ASEAN.
Điều khoản 6-
Chúng ta nhớ lại Tuyên ngôn chung của liên minh kinh tế toàn diện (the Joint Declaration
on the Comprehensive Economic Partnership) và
khung (the Framework) của Liên minh kinh
tế bao gồm trong các Thỏa hiệp đã ký năm 2002, 2003 trong đó có mục tiêu
tăng cường (strengthen) liên hệ kinh tế
ASEAN-Nhật Bổn. Chúng ta cam kết cố gắng để hoàn tất các cuộc Hiệp thương
về Liên minh kinh tế toàn diện ASEAN-Nhật Bổn với mục tiêu thỏa hiệp phải
được hoàn tất càng sớm càng tốt trong vòng 2 năm kể từ tháng 4 năm 2005.
Trong quan điểm này, chúng ta giao phó nhiệm vụ cho các Bộ trưởng tăng
cường hiệp thương để thiết lập mối liên hệ kinh tế toàn diện ASEAN Nhật
Bổn và cải tổ Trung tâm ASEAN-Nhật Bổn (the AJCEP Reforming
ASEAN-Japan Centre).
Điều khoản 7-
Chúng ta quyết định giao phó cho Ủy ban các nhân tài ASEAN-Nhật
Bổn (the ASEAN-Japan Eminent Persons’ Committee) cải tổ Trung tâm. Chúng
ta khuyến khích các quan chức (relevant authorities) tham gia nghiên cứu
các báo cáo của Ủy ban các nhân tài.
Đáp ứng sự thử thách vùng và thế giới
(Addressing
Regional and Global Challenges)
Điều khoản 8-
Chúng ta thừa nhận trong vùng đương đầu (faces)
với nhiều thử thách như sự đe dọa nạn khủng bố (the threat of
terrorism) bao gồm sự an ninh vùng và toàn cầu,
tội phạm xuyên quốc gia (transnational crimes),
sự phát khởi bệnh dịch gia cầm (the outbreak of avian influenza),
nạn tăng giá dầu, và các thiên tai (natural disasters).
Trong sự liên hệ này chúng ta tái khẳng định tăng cường sâu rộng mối liên
minh bằng cách cộng tác chặt chẽ hơn nữa để đương đầu với các thử thách
này và đóng góp ổn định và thịnh vượng trong vùng.
Chống tội phạm xuyên quốc gia và nạn khủng bố (Combating
Transnational Crime and Terrorism)
Điều khoản 9-
Chúng ta tái khẳng định quyết tâm phòng vệ (to
prevent)và tiêu diệt tất cả các hình thức khủng
bố quốc tế phù hợp với các Hiến Chương của
Liên hiệp quốc (the Charter of the United Nations),
luật quốc tế và các quyết định của Liên hiệp quốc về các vấn đề khủng bố
quốc tế. Chúng ta đồng ý tăng cường song phương (bilateral)
cũng như đa phương (multilateral) cộng
tác giữa ASEAN và Nhật Bổn để quét sạch sự đe dọa tổ chức tội phạm xuyên
quốc gia, nạn hải tặc buôn người, buôn độc dược thông qua Hiệp ước của
khối ASEAN đương dầu với các tội phạm xuyên quốc gia và các cơ chế khác
hiện có. ASEAN-Nhật Bổn sẽ tăng cường trên các bình diện song phương
trong vùng và mức quốc tế với cố gắng để ngăn chận và chống khủng bố trong
một chính sách toàn diện thông qua sự thi hành Thỏa hiệo Tuyên ngôn chung
ASEAN-Nhật Bổn về việc cộng tác chống khủng bố quốc tế và các quyết định
của Liên Hiệp quốc và các hội nghị khác chống khủng bố quốc tế. Trong
quan điểm này, ASEAN hoan nghênh Nhật Bổn quyến tâm mở rộng trợ giúp ASEAN
trong công tác chống khủng bố thông qua các biện pháp song phương và đa
phương. ASEAN hoan nghênh Nhật Bổn đề nghị cuộc Hiệp thương chống khủng
bố vào đầu năm 2006 (Japan’s proposal to launch a counter-terrorism
dialogue in the early part of 2006).
(Xem tiếp kỳ 69)
Tham
khảo:
Trong việc hoàn tất loạt bài này, tác giả đã tham khảo
những tài liệu sau đây:
http://www.aseansec.org/
http://www.aapg.org/explorer/2005/02feb/
vietnam_prospects.cfm
http://www.ambhanoi.um.dk/en/menu/CommercialServices/
MarketOpportunities/Sector+Analysis/Oil+and+gas/
Nguyễn
Văn
Thành
25/5/2008
Hiệp Hội Các Quốc
Gia
