VINH  HỒ
 



 

Rắn Thiêng, Gậy Thần Và
    Ngành Y Dược
 

 
Lễ Tạ Ơn Ở Hoa Kỳ 

  Thể Thơ Đường Luật Thất
     Ngôn Bát Cú  

  Cưới Gả Theo Tục Lệ
     Cổ Truyền

  Phần 1  |  Phần 2  |  Phần 3  |

  Phần 4  |  Phần 5   Phần 6  |

Tang Ma Theo Tục Lệ
    Cổ Truyền

  Phần 1  |  Phần 2  |  Phần 3 |

  Phần 4  |  Phần 5  | Phần 6  |

  Phần 7:  Kết Luận 

Những Thi Sĩ Cố Đô và Phong
   Trào Thơ Mới Thời Tiền Chiến
   - Vinh Hồ

Tấm Ḷng Son Trong "H́nh
    Như Là T́nh Yêu", Tập
    Truyện Của Ái Khanh -
    Vinh Hồ

  Vài Nét Chân Dung
     Hàn Mặc Tử -  Nhà Thơ
     Thiên Tài của Việt Nam

Chúa Nguyễn Hoàng

Lịch Sử và Triết Lư  Bonsai

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 


T A N G   M A   T H E O  T Ụ C   L   C  TR U Y Ề N
 



 

PHẦN 6:

  


VĂN TẾ:

Văn tế là loại văn thường có vần để đọc trong lễ cúng tế.

Thi hào Nguyễn Du có viết một bài văn tế nổi tiếng (thường đọc trong các dịp lễ Vu Lan, rằm tháng Bảy) tên là: "Văn tế thập loại chúng sinh" bằng thể thơ song thất lục bát, nội dung đầy ắp ḷng nhân ái xót thương những mảnh đời cùng khổ, xin trích một đoạn:

Sống đă chịu một đời phiền năo

Thác lại nhờ hớp cháo lá đa

Đau đớn thay phận đàn bà

Kiếp sinh ra thế biết là tại đâu?

......

Ḱa những đứa tiểu nhi tấm bé

Lỗi giờ sinh ĺa mẹ ĺa cha

Lấy ai bồng bế vào ra

U ơ tiếng khóc thiết tha nỗi ḷng

Ḱa những kẻ ch́m sông lạc suối

Cũng có người sẩy cối sa cây

Có người leo giống đứt dây

Người trôi nước lũ, kẻ lây lửa thành

Người th́ mắc sơn tinh thủy quái

Người th́ sa nanh sói ngà voi

Có người có đẻ không nuôi

Có người sa sẩy có người khốn thương

Gặp phải lúc đi đường lỡ bước

Cầu Nại Hà kẻ trước người sau

Mỗi người một nghiệp khác nhau

Hồn phiêu phách lạc biết đâu bây giờ?

Về tang ma, xin giới thiệu 3 bài văn tế:

1-Bài văn tế Cha:

Than ôi!

Mây che núi Thái

Gió ngă cây Thung

Trăm năm trong cơi tạm mịt mùng

Một phút giữa cuộc đời phù ảo

Gẫm trời đất cổ kim kim cổ

Thương h́nh hài không có có không

Tủi phận làm con chưa đền đáp công ơn

Hổ thân nam tử chẳng giữ tṛn hiếu thảo

Nghe tiếng vạc kêu, trái tim sầu năo

Nh́n vầng trăng khuyết, nước mắt tuôn trào

Cha đi rồi nhà dột cột xiêu

Con ở lại canh cô mồ quả

"Phụ tử t́nh thâm" đời đời ghi nhớ

"Công cha như núi" kiếp kiếp không quên

Hai ngọn đèn sáng, cái trứng lưng cơm

Một tấm ḷng thành, cây nhang bát nước

Van vái Phật Trời từ bi thương xót

Nguyện cầu hương linh tịnh độ siêu thăng

Tháng lại ngày qua

Kính cẩn dâng lên...

Lễ bạc ḷng thành

Thương thay xin hưởng!

2. Bài văn tế Mẹ

Than ôi!

Khói tỏa non tây

Mây mù ải bắc

Công ơn mẹ sinh thành dưỡng dục

Phận làm con đâu dám lăng quên

Nhớ mẹ xưa điềm đạm dung ngôn

Thương nhà cũ đảm đang sau trước

Mẹ luôn dạy đường ngay nẻo thật

Mẹ vẫn khuyên việc phải điều lành

Từ công dung ngôn hạnh ở ăn

Đến bác ái vị tha chung thủy

T́nh mẫu tử bao la trời bể

Nghĩa mẹ con lai láng biển hồ

Ḷng những mong sớm tối cậy nhờ

Ai nỡ khiến âm dương cách trở

Hỡi ơi!

Núi lở mây mù

Cây dài bóng chết

Ngày mất mẹ con đứt từng đoạn ruột

Buổi xa con mẹ không nói nên lời

Giữa đường trần con của Mẹ cút côi

Trên thiên quốc dăi Ngân Hà mờ tỏ

Phút vĩnh biệt vầng trăng tan thành lệ!

Giờ chia ly ngọn gió thổi sau rèm...

Bát cháo, vắt cơm

Đĩa rau chén thuốc

Con đỡ bế nâng niu

Mẹ mừng vui mạnh khỏe

Con những tưởng sống đời bên mẹ

Con nào ngờ mẹ vội xa con

Phận làm con hiếu đạo chưa tṛn

Trước hương án khấu đầu tế lễ

Ba cây nhang nguyện Ơn Trên phù hộ

Một tấm ḷng thành xin Mẹ chứng minh

Đĩa muối dưa lễ bạc ḷng thành

T́nh mẫu tử ghi tâm khắc cốt

Rượu ba chung con rót

Lạy bốn lạy một quỳ

Xin hồn mẹ chứng tri

Thương thay xin hưởng!

3. Bài văn tế Chồng:

Than ôi!

Cánh nhạn nam bay về biển bắc

Em một ḿnh thao thức năm canh

Sương mong manh chiếc lá ĺa cành

Em than thở phận ḿnh cô quả

Giọt lệ sầu sớm khuya rơi lả chả...

Căn nhà vắng sau trước thật bi ai!

Giữa đêm khuya nghe tiếng gió thở dài

Trước thần chủ trông ngọn đèn leo lét

Sầu dạ thiếp đă đành khi ly biệt

Thương con thơ cam chịu cảnh bơ vơ

Lễ tơ hồng Nguyệt Lăo lỗi đường tơ

T́nh chồng vợ Cầu Ô không ngơ hiệp

Nghĩ thương chàng và tủi thân phận thiếp!

Dám trách ai và hờn giận chi ai?

Ngày tháng thoi đưa... đă đúng trăm ngày

Hương trầm khói tỏa... bay về tám hướng

Cầu hương linh về đây chứng giám

Phần mặn lạt xin chàng đoái tưởng

Thương thay xin hưởng!

 

  


 VINH HỒ
15/3/2005

(C̣n Tiếp)
 


Tài liệu tham khảo:

Việt Nam Phong Tục của Phan Kế Bính
Thọ Mai Gia Lễ
Việt Nam Sử Lược của Trần Trọng Kim
Tục Lệ Cưới Gả, Tang Ma của Người Việt Xưa, của
   Phan Thuận Thảo, Nhà xuất bản Thuận Hóa, 1999
Lễ Tang của Khải Chính Phạm Kim Thư, đăng trên
   mạng lưới: 
http://e-cadao.com/phongtuc/index.htm