Chùa
Thiên
Đức
tọa lạc trên 1 ngọn đồi thuộc thôn B́nh Tây,
xă Ninh Hải, Ḥn Khói, huyện Ninh Ḥa.
Ḥa thượng Liễu Đức, hiệu Huệ Giáo khai
sơn năm 1820, thời Vua Minh Mạng.
Theo lời kể của Thượng tọa Hạnh Hải trụ
tŕ Thiên Bửu Hạ, ngài Liễu Đức là huynh đệ với Ḥa Thượng Liễu
Bửu-Huệ Thân trụ tŕ Thiên Bửu Hạ thời Minh Mạng. Ngài Liễu Đức là
sư phụ của ngài Đạt Khương-Phước Huệ, tự Ngộ Tánh, Tổ khai sơn
chùa Hải Đức, Nha Trang.
Ngài cũng là huynh đệ với Ḥa Thượng Liễu
Đắc-Huệ Nhuận trụ tŕ chùa Linh Quang, thôn Xuân Ḥa, huyện Ninh
Ḥa.
Lúc sinh thời, làng B́nh Tây có 1 bến đ̣
qua lại khó khăn phải chờ đợi thật là bất tiện, nên ngài Huệ Giáo
mới ra công bắc 1 cây cầu, từ đó dân chúng qua lại được dễ dàng,
hết lời khen ngợi ngài và gọi ngài là "Ḥa Thượng Đ̣".
Thi sĩ Quách Tấn viết:
“Bắc cầu để giúp người đời qua khỏi ḍng nước khó qua là tượng
trưng cho việc lấy Phật pháp để đưa chúng sinh ra khỏi biển khổ.
Ḥa Thượng Đ̣ là vị Ḥa Thượng đă hiến thân làm chiếc thuyền từ để
tế độ chúng sinh.”
B́nh Tây gần biển nên nước giếng măn mẳn
khó uống, ngài mới nạy đá đào trên đồi chùa được 1 giếng nước ngọt
sâu thâm thẩm, cả vùng đến múc nước uống, để tỏ ḷng tri ân ngài,
dân chúng gọi giếng của ngài là Giếng Thảo (theo Quách Tấn).
Ngài thọ 90 tuổi, mai táng tại đồi chùa,
sau cải táng về chùa Thiên Bửu Hạ được Thượng Tọa Hạnh Hải lập bảo
tháp tại đó. Ngọc cốt c̣n nguyên vẹn và trắng như ngà.
Các tín đồ đều tin rằng ngài đă thành
chánh quả.
Long vị ngài hiện thờ tại 3 chùa: chùa
Thiên Đức, chùa Trường Thọ và chùa Thiên Bửu Hạ thuộc huyện Ninh
Ḥa.
Chùa Thiên Đức được liệt vào hàng danh
lam ở Ninh Ḥa.

VINH HỒ sưu tầm
(Orlando, 10-5-2004)
- Căn cứ “Lược Sử Chùa Thiên Bửu" tập chép tay của Ban Hộ Tự và
Tổ Sử Chùa Thiên Bửu.
- Tham khảo "Xứ Trầm Hương" của Quách Tấn.