Chùa Phật Quang* tọa lạc tại thôn B́nh Tây, xă Ninh Hải, Ḥn Khói,
Ninh Ḥa.
Tổ khai sơn:
Thượng Tọa Thích Hạnh Hải
Năm khai sơn:
1964
Năm trùng tu: 1970
Truyền thừa:
1. Thượng tọa
Hạnh Hải: 1964-1970
2. Nguyên Độ: 1970-1971
3. Nguyên Chơn: 1971 - ?
4. Thích Nữ Tịnh Thường: Trụ tŕ hiện nay.
Số điện thoại: 058. 849896
Thượng tọa Hạnh
Hải, húy Tâm Phước , tự Thông Như sinh năm 1915, thế danh Phan Cẩm
Long, quê làng Quang Đông, sinh tại quê ngoại làng Phú Nghĩa, cùng
xă Ninh Đông, huyện Ninh Ḥa.
Nhà nghèo, thân
phụ làm rẫy tại suối Nhơn cách chùa Thiền Sơn 3km. Năm 16 tuổi
thân phụ mất, năm sau thân mẫu cho cả 3 anh em xuất gia quy y ngài
Nhơn Sơn-Trừng Nghệ trụ tŕ chùa Thiền Sơn được truyền thừa chữ
Tâm đời 43 LTCT ḍng kệ Liễu Quán. Thượng tọa Hạnh Hải là người
con thư sáu, người em kế là Hạnh Định, húy Tâm Tại, tự Thông Tánh,
người em út là Tâm Đường quy y mới 6 tuổi.
Năm 20 tuổi Thượng tọa theo học ngài Đại Trí trụ tŕ chùa Linh
Quang, thôn Phước Sơn.
Năm 22 tuổi học ngài Quảng Đức, trụ tŕ chùa Thiên Ân, thôn
Phước Thuận được thế độ tự là Thông Như.
Năm 25 tuổi vô chùa Thiên Quang ở Nha Trang nghe kinh với ngài
Nhơn Duệ-Trừng Thông, năm sau chùa tổ chức khánh thành, và mở Giới
Đàn truyền giới, chứng minh là Ḥa thượng Huệ Đăng, trụ tŕ chùa
sắc tứ Tây Thiên, Ninh Thuận và đông đủ chư tăng Khánh Ḥa, Thượng
tọa Hạnh Hải thọ cụ túc giới.
Năm 27 tuổi trụ tŕ chùa Hải Tràng, thôn Phú Thứ.
Năm 28 tuổi, HT Hưng Từ khai Giới Đàn chùa Kim Long, Thượng tọa
giữ đệ nhất dẫn thỉnh.
Năm 1946, trụ tŕ chùa Phước Long, thôn Phước Lư.
Năm 1949 trụ tŕ chùa Thiên Bửu hạ. Vận động lập Giáo Hội Tăng
Già Khánh Ḥa, làm Trị sự Sơn Môn Tăng Già Ninh Ḥa. Đại trùng tu
Tổ đ́nh Thiên Bửu hạ.
Tháng Ba/1951 tổ
chức Lễ Khánh Thành và mở Giới Đàn do HT Phước Huệ chứng minh, HT
Trí Thắng truyền giới, tấn phong các vị Ḥa thượng, và truyền giới
sa di, tỳ kheo.
Năm 1951-1963: phục vụ Giáo Hội Tăng Già Khánh Ḥa, giữ chức
Phó Trị sự.
Năm 1961, tổ chức Giới Đàn tại Thiên Bửu hạ, HT Trí Thủ chứng
minh, HT Hưng Từ truyền giới.
Năm 1964-1982: Giữ chức Phó Ban Đ?i Diện Tỉnh kiêm Đặc Ủy Tăng
Sự Tỉnh Giáo Hội Khánh Ḥa , kiêm Đại Diện Huyện Giáo Hội Ninh Ḥa.
Năm 1972 dự Đ?i Giới Đàn Linh Sơn ở Sài G̣n (Hội Từ Bi Âm) được
cử Chánh Niệm.
Năm 1982: Giữ chức Cố vấn Ban Đ?i Diện Giáo Hội Ninh Ḥa, chứng
minh các đại lễ.
Thượng tọa c̣n
khai sơn các chùa:
1. Phước Lễ, thôn
Chấp Lễ, Ninh Thân
2. Phật Ấn, thôn Đông Hải
3. Linh Ứng, thôn Tân Thủy
4. Thạnh Đức, thôn Phong Thạnh
5. Bửu Lâm, thôn Phước Lâm
6. Hoa Nghiêm, đồi Ổ Gà
Ngài tân tạo 3
ngôi bảo tháp của Tổ Huệ Giáo, Tổ Nhơn Sơn, và 1 vị Tổ khác.
Tổ đ́nh Thiên Bửu thượng sau khi trùng tu, ngày 20 tháng Hai ÂL
năm 1990 tổ chức ngày giỗ Tổ Bửu Dương rất trọng thể, Thượng tọa
Hạnh Hải về dự và chứng minh, đó là lần đầu tiên tôi được gặp ngài.
Thượng tọa trông phương phi, có khuôn mặt phúc hậu, ăn nói hoạt
bát ôn tồn với tất cả mọi người. Khi ngài đến cả chùa như phấn
khởi hẳn lên, ai ai cũng tỏ ra trọng vọng ngài, những lúc đó tôi
thấy uy tín ngài rất lớn.
Năm 1992, nhạân được Thông Tri của Thượng tọa Thích Thiện B́nh,
Trưởng Ban Trị Sự Tỉnh Giáo Hội Phật Giáo Khánh Ḥa kư ngày
15-3-1992 kêu gọi mỗi chùa/ tịnh xá/ tịnh thất trong tỉnh "sưu tầm
hệ thống hóa tiểu sử” của chùa/ tịnh xá/ tịnh thất ḿnh, Đại đức
Thích Nguyên Hoa trụ tŕ Thiên Bửu thượng họp Ban Hộ Tự và các cụ
trong làng Điềm Tịnh lập ra một tổ gồm 12 vị gọi là "Tổ Sử Chùa
Thiên Bửu" (trong đó có tôi và Điềm Ca) chia nhau đi tới một số
chùa tại Tu Bông, Vạn Giă, Ninh Ḥa, Nha Trang để sưu tầm tài liệu
thực hiện quyển "Lược sử Chùa Thiên Bửu". Tôi và Điềm Ca nhiều lần
đến Thiên Bửu hạ yết kiến ngài Hạnh Hải được ngài hoan hỉ giúp đỡ
tận t́nh. Dù tuổi hạc đă gần 80 nhưng ngài vẫn c̣n minh mẫn kể cho
chúng tôi nghe nhiều chuyện về thầy về chùa về đời về đạo về những
năm tháng lịch sử gay go... mà ngài và Tỉnh, Huyện Giáo Hội đă
trải qua... Dù hoàn cảnh nào ngài cũng giữ hai chữ Minh Tâm, tức
là "cái tâm trong sáng thẳng ngay như đóa bạch liên giữa chốn bùn
nhơ”. Ngài kể vanh vách hàng 2, 3 tiếng đồng hồ, lâu lâu quay lại
hỏi tôi có ghi kịp không?
Có một buổi sáng
chúng tôi đến, th́ các Thầy trong Huyện Giáo Hội đang họp gần 30
vị mà Ngài là Cố vấn, Chánh Đại diện là Đại đức Thích Ngộ Tánh và
các Đại Đức Trừng Giác, Đại Đức Thiện Hạnh, Đại Đức Ngộ Tịnh...
Chúng tôi ngồi chờ ngoài sân hoa. Sau bế mạc các thầy về hết th́
đă gần 11 giờ, nhưng ngài vẫn tiếp chúng tôi. Chúng tôi thưa với
ngài là quyển Lược sử Chùa Thiên Bửu sau 5 tháng khởi công nay đă
hoàn tất chỉ c̣n thiếu Lời Tựa, bản chụp bức Giới Đao Độ Điệp để
làm sử liệu và bản Tiểu sử của ngài, kính nhờ ngài hoan hỉ giúp
cho. Ngài đồng ư ngay. Ngài bảo độ điệp th́ muốn chụp lúc nào cũng
được, c̣n tiểu sử th́ lấy giấy bút ra ngài đọc cho mà ghi. Tôi
mừng trong bụng và thưa rằng chiều mai chúng tôi sẽ đưa ông Trầm
Lệ Ư đến đây chụp h́nh và gởi cho ngài bản thảo quyển Lược Sử.
Ngài gật đầu. Dù đă trưa nhưng ngài vẫn dành cho chúng tôi thời
gian, bước ra hàng hiên nằm trên chiếc vơng đu đưa... và bắt đầu
kể về cuộc đời tu hành của ḿnh...
Nhờ thế mà hôm
nay chúng ta có đôi nét tiểu sử về cuộc đ?i tu hành rất phong phú
của ngài, một vị danh tăng tài đức của Ninh Ḥa đă xuất gia từ lúc
17 tuổi tŕ chí tu học qua nhiều vị cao tăng, từng khai sơn ra
nhiều chùa từng hóa độ cho nhiều người, là một trong các hàng giáo
phẩm sáng lập và lănh đạo của Tỉnh, Huyện Giáo Hội Phật giáo suốt
đời xả thân v́ Đạo pháp.
Công đức của ngài thật là to lớn.
Nay nghe tin ngài
đă về cơi Phật cách đây 4 năm, kẻ hậu sinh xin ghi lại đôi ḍng
tiểu sử của Ngài và của ngôi Chùa Phật Quang do ngài sáng lập...
để thay nén hương thắp trước Long Vị Ngài thờ tại Tổ đ́nh Thiên
Bửu hạ và những ngôi chùa do ngài tạo ra.
Nam mô Bổn Sư
Thích Ca Mâu Ni Phật.
VINH HỒ sưu tầm
(Orlando, 10-5-2004)
- Căn cứ lời kể của Thượng Tọa
Hạnh Hải năm 1993.
- Căn cứ tài liệu của Sư cô Thích Nữ Tịnh Thường.
* Những bài viết
của Vinh Hồ về các ngôi chùa ở Ninh Ḥa đăng trên Ninh-Hoa. Com
trong điều kiện khó khăn và hạn chế về sử liệu, nếu có điều chi
nhầm lẫn thiếu sót, kính mong quư Chư Tôn Đức, quư Vị Trụ Tŕ, quư
Đạo Hữu... mở ḷng từ bi điều chỉnh bổ túc cho, xin đa tạ. VH.
