Những người lớn tuổi đến Mỹ thường gặp
rất nhiều khó khăn như khó khăn về ngôn
ngữ, khó khăn về nếp sống, nếp nghĩ...Chính sự khác biệt giữa hai nền văn hóa,
Chúng tôi có sưu tầm một số khác biệt xin tạm gọi là những sự khác biệt trong đời sống để chúng ta cùng xem chơi trong ba ngày Xuân, những nhận xét có tính cách chung chung đa số sau đây chắc chắn không phù hợp với những trường hợp đặc biệt hay thiểu số.
giữa hai nếp sống nếp nghĩ, giữa hai cái cũ
và mới đă va chạm thường xuyên và mănh
liệt khiến có người bi quan phát biểu:
Tôi không thể nào hội nhập vào đời sống
mới tại Hoa Kỳ được.
1. Người Việt Nam (VN) thường dè dặt lời ăn tiếng nói, sợ đụng chạm khi phát biểu, thường nói Ai sao tôi vậy trong lúc người Hoa Kỳ (HK) ưa đề cao cá nhân, thích làm nổi bật h́nh ảnh ḿnh.
2. Người VN thích khuôn thước mẫu mực, thích hoài cổ. Người HK thích đa dạng, mới lạ.
3. Người VN hướng nội, người HK hướng ngoại.
4. Người VN thích nhập đề luân khởi, hay rào trước đón sau và thường nói dài, người Mỹ th́ ngược lại.
5. Người VN tôn trọng, thích nghe người cao tuổi, người Mỹ b́nh đẳng, thích nghe người cùng thế hệ. Người Việt tôn trọng đẳng cấp gia đ́nh, quan niệm con cái phải nghe lời cha mẹ, như tại gia ṭng phụ, quyền huynh thế phụ, Thương cho roi cho vọt coi việc đánh đập con cái để dạy dỗ là thương con là chuyện b́nh thường, người chồng có nhiều uy quyền trong gia đ́nh mà người vợ phải nghe theo xuất giá ṭng phu, tam ṭng tứ đức, công dung ngôn hạnh. Người Mỹ ngược lại, không đặt nặng đẳng cấp gia đ́nh, cha mẹ chỉ đứng vai tṛ cố vấn, gần gũi tṛ chuyện với con cái, đưa ra các khuyến cáo để con cái tự do chọn lựa, không nghiêm khắc, độc đoán hay đánh đập con cái khi giáo dục, quan hệ vợ chồng b́nh đẳng, không có cảnh chồng chúa vợ tôi, các ông chồng về nhà phải xăn tay áo nấu nướng, dọn cơm, giặt giũ, lau nhà, tắm con...
6. Người Việt quư trọng bạn cũ, nhưng lại e dè bạn mới, người Mỹ ngược lại.
7. Người Việt gắn bó với đại gia đ́nh, ông bà cha mẹ con cái cùng sống chung trong một mái nhà là có phúc, người Mỹ ngược lại, thích tiểu gia đ́nh gồm vợ chồng con cái, khi lập gia đ́nh là ra ở riêng để sống độc lập tự chủ.
8. Người Việt thấy kẻ bị hiếp đáp th́ thường ra tay nghĩa hiệp kiến nghĩa bất vi vô dơng giảtrong lúc người Mỹ chỉ gọi cảnh sát mà không can thiệp.
9. Cha mẹ Việt đứng ra làm đám cưới cho con, cha mẹ Mỹ đến dự đám cưới của con, con cái tự đứng ra tổ chức.
10. Cha mẹ VN quan niệm trẻ cậy cha già cậy con, cha mẹ Mỹ trông cậy vào các khoản tiền hưu bổng... của ḿnh.
11. Gia đ́nh VN thường gắn bó bền vững, vợ chồng sống với nhau suốt đời là b́nh thường, con cháu quan hệ mật thiết với họ hàng thân tộc, giỗ Tết là dịp để gặp nhau. Trái lại, gia đ́nh Mỹ lỏng lẻo, dễ tan vỡ, vợ chồng sống với nhau trọn đời rất hiếm, con cháu ít có dịp gặp gỡ bà con họ hàng, không có ngày giỗ, c̣n ngày Tết th́ nhạt nhẽo, chỉ gởi thiệp thăm nhau.
12. Cha mẹ VN hănh diện có con cái nghe lời, cha mẹ HK hănh diện có con cái độc lập.
13. Con gái VN thường e lệ, kín đáo, nhu ḿ, con gái HK dạn dĩ, khêu gợi, hoạt động.
14. Người VN thường nghiêm nghị, trầm lặng, nhưng lại hay rụt rè nhút nhát trước đám đông, người HK ngược lại.
15. Người VN vào quán tỏ ra hào phóng giành nhau trả tiền, người HK ngược lại, thực tế, mạnh ai nấy trả.
16. Người VN giải quyết vấn đề thiên về t́nh cảm, người HK ngược lại nặng về lư trí, luật pháp.
17. Người VN ngại ngùng đỏ mặt khi được khen, người HK hănh diện thích thú khi được khen.
18. Người VN có thói quen trễ giờ, người HK nghiêm chỉnh giờ giấc.
19. Người VN thích ḥa đồng với thiên nhiên, người HK thích biến cải thiên nhiên.
20. Người VN thích tỉnh, tin vào số mệnh, người HK thích động, tin vào khả năng.
21. Người VN ít thay đổi chỗ ở, người HK thường thay đổi chỗ ở và thích đi đó đi đây.
22. Người VN úp tay để ngoắt, vẫy, người HK ngửa tay để ngoắt, vẫy.
23. Người VN gọt vỏ trái cây từ trong ra, người HK ngược lại gọt từ ngoài vô.
24. Người VN rờ đầu là xúc phạm, người HK rờ đầu là cử chỉ thân thiện.
25. Người VN cùng phái nắm tay choàng vai đi ngoài đường là chuyện b́nh thường, người HK rất kỵ.
26. Người VN không ôm nhau, hôn nhau trước đám đông, người HK ngược lại.
27. Người VN đi chậm răi, người HK đi nhanh.
28. Người VN thích ăn cá, người HK thích ăn thịt.
29. Người VN thường ẩm bồng baby trên tay, người Mỹ thường để con trong nôi, trên xe đẩy.
30. Người VN hay nhịn nhục một câu nhịn chín câu lành, sợ thưa kiện, người Mỹ chấp nhận đương đầu, thích thưa kiện.
31. Người VN ít đi shopping mua sắm... ít đi dạ hội khiêu vũ, người HK th́ ngược lại.
32. Người VN giữ t́nh cảm trong ḷng ít nói ra, và ngại ngùng khi phải nói những lời cám ơn, xin lỗi, hay khen tặng người khác, người HK ngược lại.
33. Người VN thích ngủ trưa, người HK ngược lại.
34. Người VN thích mặc quần dài đi chơi (picnic) người HK thích mặc quần short đi chơi.
35. Người HK coi ngày Giáng Sinh (Christmas) là ngày lễ lớn trong năm, người VN coi ngày này dành cho người có đạo Công Giáo.
36. Người VN coi trọng trong việc "Nam nữ thụ thụ bất tương thân", người Mỹ coi trai gái b́nh đẳng.
37. Trường học HK trai gái ôm nhau chặt (hug), học sinh VN th́ rất hiếm thấy.
38. Cảnh sát HK can thiệp vào chuyện vợ chồng nếu chồng hành hung vợ.
39. Con cái ở HK nếu có thương tích tay chân, vết cạo gió chẳng hạn, cha mẹ có thể bị nhà trường gọi hỏi.
40. Cha mẹ HK cho con mượn tiền đi học đại học hay trường nghề, cha mẹ VN cho con đến dồng bạc sau cùng.
41. Trinh tiết con gái HK không được giữ ǵn như con gái VN.
42. Rất hiếm cô gái HK c̣n trinh tiết khi lấy chồng.
43. Người HK coi bữa ăn trưa không quan trọng, chỉ ăn qua loa lấy có.
44. Trong bữa ăn, người Mỹ bỏ xương trong đĩa đang dùng của họ.
45. Bữa ăn sáng, một số lớn người HK ăn ngọt như bánh Rolls, Donut...
46. Người HK uống cà phê không bỏ đường, không dùng sữa đặc.
..........
Sự giao thoa giữa hai nền văn hóa thường tạo ra những sự khó khăn giữa cá nhân với cá nhân, giữa cá nhân với gia đ́nh, xă hội. Bỏ cặp kính văn hóa truyền thống lâu đời ra, người ta dễ nh́n thấy chân tướng của từng sự vật hơn. Thời gian, sự thông cảm, cởi mở và thái độ ḥa nhă, chấp nhận lẫn nhau sẽ làm cho ḍng sống êm ả xuôi ḍng.
ĐOÀN THỦY TIÊN
Bài này phần lớn được sưu tầm trên các báo:
Hướng Đi, Trẻ Florida, Rạng Đông (GA)
Trang
B́a
Lá
Thư Xuân
Sớ
Táo Quân
Câu
Đối
Năm
Gà Nấu Món Gà
Việt Hải
Bánh
Tổ
Phương
Lệ
Gà
Rút Xương Bỏ Ḷ
Diệp
Lan Mai
Một
Vụ Kiện
Lương
Lệ Huyền Chiêu
Bốn
Câu Chuyện Vui
Nguyễn Thục
Năm
Gà Nói Chuyện Gà
Nguyễn Văn Xê
Chuyện
Vui
Nguyễn Phan
Đầu
Năm Lại Chuyện Tử Vi
Việt Hải - Los Angeles
Tập
Tục Cổ Truyền 3 Ngày Tết
Vinh Hồ
Câu
Đối
Vinh Hồ
T́m
Hiểu Nguồn Gốc Niên Lịch
Phạm Phú Hội
Vài
Nét Về Trà
Phó
Đức Lâm
Năm
Dậu Đàm Tiếu Về Tánh Gà
Nguyễn Đ́nh Đại Lộc
Gà
Trong Ngôn Ngữ Dân Gian
Thụy Nguyên
Tản
Mạn Về Năm Ất Dậu
Nguyễn Văn Thành
Năm
Dậu Nhắc Chuyện Gà Đá
Nguyễn Thục
Sự
Khác Biệt Trong Đời Sống
Đoàn Thủy Tiên
Lycopene
Của An Tiêm
Việt Hải
Đời
Sống Lành Mạnh
Bác
Sĩ Nguyễn Vĩ Liệt
Môn
Vũ Cầu Ninh Ḥa
Huỳnh
Minh Tâm
Nhớ
Chị
Phạm
Ngọc Sơn Đài
PIPA-Đàn
Tỳ Bà
Nguyễn Thị Kim Loan
Cảnh
Ruộng Non
Nguyễn Phương Linh
Mừng
Xuân
Nguyễn Phương Linh
Đôi
Bạn Trẻ Đón Xuân Mới
Hà Mỹ Phụng
T́nh
Xuân
Thanh
B́nh
Cảm
Hoa
Thanh
B́nh
Mùa
Xuân Trong Em
Nguyễn
Thị Thanh B́nh
Dịch
Thơ Nguyễn Trăi
Vinh
Hồ & Điềm Ca
Hứng
Mai
Điềm
Ca
Về
Quê Ăn Tết
Trần
Ngọc Chánh
Xao
Xuyến Hồn Quê
Hữu
Công
Xuân
Nguyễn
Thị Ngọc Đến
Xuân
Xa
Trương
Thị Ninh Ḥa
Bướm
Vàng
Tường Hoài
Ngày
Xuân Nhớ Từ Hải
Trần Phượng Hoàng
Mùa
Xuân Nhớ Chị
Vinh Hồ
Con
Nai Cảnh
Vơ
Hương
Mộng
Xuân
Nam Kha
Nhớ
Xuân
Nguyễn Đăng Khoa
Thương
Trẻ Mồi Côi
Chi Lai
Bên
Thềm Xuân Vắng
Nguyễn Duy Long
Hoa
Súng
Hải
Ly
Mừng
Em Hai Tuổi
Nguyễn Thị Tuyết Mai
Về
Với Tuổi Học Tṛ
Trần Thị Nết
Xuân
Xa Xứ và Nỗi Nhớ
Trần Thị Nết và Nguyễn P.
Sơn
Đêm
Xuân Nhớ Chuyện Xưa
Trần Thị Nết
Tiếng
Ngân Chùa Cũ
Trần Thị Minh
Nguyệt
Chén
Rượu Mừng Xuân
Phạm Tín An Ninh
Xuân
Tha Hương
Thu
Phương
Có Những Giấc Mơ
Thu
Phương
Hai
Phương Trời
Quốc
Sinh
Trên
Đỉnh Lang Biang
Trương
Thanh Sơn
Khoảnh
Khắc Cuộc Đời
Nguyễn
Tảng
Xuân
Về
Vơ
Thị Thanh Tâm
Xuân
Về
Đoàn
Thủy Tiên
Cười
Mím Chi
Thiên
Thi
Xuân
Về
Nguyễn
Thục
Say
Nguyễn
Thục
Xuân
Mong Đợi
Hà
Thị Thu Thủy
Nhớ
Thu Thủy
Lời
Cầu Mong Mùa Xuân
Phạm
Dạ Thủy
Hành
Tŕnh Phù Sa
Phan
Đông Thức
Đón
Xuân Đất Khách -
Nhớ Xuân Ninh-Ḥa
Nguyễn
Thị Tri
Đọc
Văn Thơ Cũ,
Nhớ Mùa Xuân Xưa
Phạm
Trương
Nhớ
Xuân
Phương
Kỳ Vân
Xuân
Về
Phương Huyền-Trần Hoàng
Vĩnh
Đêm
Giao Thừa
Anh Vũ
Hành
Tŕnh Về Việt Nam
Nguyễn Dzuy An
Khuôn
Mặt Ngày Xưa
Trần Anh
Mùa Xuân
Ấm Áp T́nh Người
Lương Lệ Huyền Chiêu
Ngày
Trong Thiên Đường
Đặng Trùng Dương
Tôi
Viễn Du Ninh Ḥa
Việt Hải
Mơ
Về Gà Quang Trung
Việt Hải -
Los Angeles
Rong
Chơi Cùng Bùi Giáng
Chiếu Hiện
Chút
Nhớ Mùa Xuân
Huỳnh Trịnh Tuyết Hoa
Ngày Xuân Tản Mạn Đôi Ḍng
Tường Hoài
Xuân
Trong Nỗi Nhớ
Đào Vũ Anh Hùng
Tết
Đến, Vẫn C̣n Sợ
Phạm Hoài Hương
Xuân
Và Ninh-HoaDOTcom
Nguyễn Đăng Khoa
Mẹ
Chồng Tôi
Ngọc Lan
Hai
Năm Đến Với ninh-hoa.com
Dương Tấn Long
Tiến
Sĩ Hoa
Dương Tấn Long - Sưu Tầm
Tết
Đến: Nhớ Quê Hương N H
Lê Duy Mậu
Xuân
Nữa Con Sẽ Về
Hoàng Minh Mục
Cảm
Nghĩ Về Ngày Xuân
Nguyễn Dzuy Nam
Xuân
Đợi
Yến
Nhi
Cô
Con Gái Quá Giang Trong
Đêm Mồng Mơt Tết
Phạm Tín An Ninh
Thược
Dược Nhà Tôi
Phùng
Thị Phượng
Giấc
Mơ Xanh
Nguyễn
Khắc Khánh Sơn
Những
Ngày Giáp Tết
Hữu Tài
Ninh-hoa.com
- Một Cơi
Ninh Ḥa
Phan Thanh Tâm
Xuân
Yêu Thương
Trần Mỹ Thanh
Cây
Chổi Lông Gà
Nguyễn Văn Thành
Quê
Chồng
Nguyễn Diệu Thùy
Ngày
Xuân Đợi Chờ
Phan Đông Thức
Ngày Xưa
Gà Vịt Chưa Phải...
Lương Lệ Minh Trí
Ninh-HoaChamCom
Quê Ngoại
Anh Vũ - Thiện Tín
Viết
Về Những Người Bạn
Nguyễn Văn Xê