Ngày đầu năm của năm Ất Dậu 2005 nếu
tính theo âm lịch, tức là năm ta nhằm
ngày
mùng 9 tháng 2 năm 2005 dương lịch.
Một chu kỳ (60 năm) trước là năm Ất Dậu
1945, năm ấy có nhiều biến cố
trọng đại
trong nước ta, đáng kể nhất là:
Ngày mùng 9 tháng 3 năm 1945 là ngày
Nhật làm cuộc đảo chính chống Pháp.
Chỉ trong ṿng một đêm, phát-xít Nhật đă
lật đổ chính quyền của thực dân
Pháp mà
họ đă xây dựng gần 80 năm nền đô hộ Việt
Nam ta. Sau khi, toàn thể
quân đội Pháp từ
Bắc đến Nam đă đầu hàng quân Nhật, Nhật Hoàng đă cho phép
vua Bảo Đại tuyên bố Việt Nam độc lập và Hoàng Đế Bảo Đại đă cử ông Trần
Trọng Kim làm Thủ Tướng Chính Phủ lập nên chính phủ Việt Nam độc lập.
Chính phủ của Trần Trọng Kim đă quyết định toàn thể các cấp từ Trung Học
đến Đại Học giảng dạy bằng tiếng Việt và lúc đó ta dùng danh từ Khoa Học
của Hoàng Xuân Hăn để dịch sang tiếng Việt cho tất cả các tài liệu Khoa
Học từ ngôn ngữ Pháp.
Từ đó cho đến ngày nay, nước Việt vẫn dùng tiếng Việt trong việc giáo
dục, thông tin kể cả thời kỳ chính phủ quốc gia của Quốc Trưởng Bảo Đại,
chính phủ Việt Nam Cộng Ḥa ở miền Nam, chính phủ Việt Nam Dân Chủ Cộng
Ḥa miền Bắc hay là Cộng Ḥa Xă Hội Chủ Nghĩa sau năm 1975 cho tới nay.
Ngày 19 tháng 8 năm 1945 là ngày Cách Mạng tháng 8 xảy ra tại miền Bắc
Việt Nam.
Cũng trong năm nay, dân miền Bắc bị chết đói gần 2 triệu người nguyên
do là lương thực từ trong Nam không chuyển được ra Bắc v́ thực dân Pháp và
phát-xít Nhật đă tịch thu hết số gạo cung ứng cho nhu cầu chiến tranh của
họ. Ngoài ra, ở miền Bắc quân đội Nhật đă bắt một số ruộng phải trồng đay
để làm thuốc súng khi tác dụng với Acid Nitric (HNO3). Chất nổ
này thường gọi là bông thuốc súng có tác dụng để làm thuốc nổ phục vụ
chiến trường cho quân đội Nhật.
Hai chu kỳ (120 năm) trước đó cũng là năm Ất Dậu (năm 1885), giặc Pháp
lúc đó đàn áp vua Hàm Nghi nên Tôn Thất Thuyết đă mở trận tấn công vào
quân Pháp nhưng v́ khí giới của ta lúc đó gồm toàn gươm giáo và súng hỏa
mai (phải châm ng̣i lửa mới bắn được, vừa chậm vừa yếu) không đuợc tối tân
như khí giới của quân Pháp (ṇng súng có xẻ rănh gọi là "đường khương
tuyến” vừa đi xa hơn và vừa chính xác) nên quân ta thua chạy. Thực dân
Pháp nhân cơ hội chẳng những đánh đuổi quân ta mà c̣n tàn sát 6000 đồng
bào tại Huế cho nên vẫn có ngày lễ giỗ chung cho 6000 nạn nhân đó.
Tôn Thất Thuyết phải dời vua ra khỏi kinh thành rồi vua Hàm Nghi ra
hịch Cần Vương kêu gọi các trí thức tuyển mộ quân lính giúp nhà vua chống
giặc Pháp tức là biến chiến tranh giữa nhà vua và quân Pháp thành một
chiến tranh nhân dân.
Nhắc lại là cũng trong năm này, chính phủ Tàu kư Hiệp ước Thiên Tân với
Pháp ngày 27 tháng 4 năm Ất Dậu, Tàu đă nhượng bộ để Việt Nam hoàn toàn
cho Pháp đô hộ và cam kết không c̣n giúp Việt Nam chống lại Pháp nữa. Tàu
cũng đă được Pháp yêu cầu vẽ lại "Biên giới chính thức Việt-Hoa", phân
chia lănh thổ trên đất liền và trên biển với tổng số diện tích lúc ấy là
330000 km2.


Người ta nghiên cứu cho biết giống gà rừng có lông màu đỏ tên là Gallus
đầu tiên được thuần hóa tại Thái Lan và Việt Nam trước khi lan tràn trên
khắp thế giới.
Riêng ở nước ta, gà sống trong rừng sau được thuần hóa và nuôi ở trong
nhà mà ta gọi là gia cầm. Gà nuôi để ăn thịt, làm cảnh, đánh thức bác nông
dân ra đồng làm việc hoặc được dùng để đá (chọi), c̣n lông gà dùng để bó
thành chổi lông gà rất tiện lợi trong việc quét bụi bặm trên bàn thờ, tủ,
bàn ghế và ván. Loại gà chọi đặc biệt này gọi là gà ṇi. Con cồ (trống)
chuyên đánh nhau có ít lông, mặt cổ màu đỏ, cao, và khỏe được người đá gà
nuôi và huấn luyện kỹ càng để đá (chọi) . Mặc dầu nhiều nơi đă cấm nhưng
một số người “ghiền coi đá gà” hoặc “cờ bạc” vẫn lén lút cho đua chọi.
Hiện nay tuy luật cấm gà đá để ăn tiền nhưng trong những dịp Tết hoặc đ́nh
đám th́ vẫn c̣n đá để cho nhiều đồng bào coi đông đảo.
Trong rừng hiện nay, hầu như không c̣n gà rừng nữa v́ dân ta đă săn bắn
quá tích cực. Tuy nhiên ở nhiều nơi trên thế giới, gà vẫn được luật bảo vệ
trong thiên nhiên và có chính sách không hoàn toàn tiêu diệt nhưng cũng
giới hạn để cho chúng có đủ lương thực mà sống, thí dụ:
Ở Mỹ, việc săn gà có mùa và giới hạn, tùy theo luật của từng tiểu bang,
chẳng hạn mỗi người không được săn quá 10 con, và thời hạn săn không quá
một tuần.
Ở nước ta, gà thường có da vàng và lại có tục làm cho con gà rất lớn
gọi là gà cồ (trống) thiến. Sau khi bị thiến, vết thương được may lại và
người thiến gà ở Ninh Ḥa thường bôi lên một ít lọ nghẹ đă trộn sẵn với
dầu dừa. Gà cồ thiến trở nên ăn nhiều nặng cân, hiền lành. Ngoài ra, ta
cũng có gà nhập cảng từ Âu Châu mà ta gọi là gà Tây nhưng gà Tây nuôi ở
Việt Nam không được lớn như gà ở bên Mỹ.
Ngoài gà ra, Việt Nam cũng bắt đầu nuôi đà điểu nặng trên 50 kí mỗi
con, thịt rất nạc và rất tốt cho những người kiêng mỡ.
Trước kia, gà bị bệnh cúm ta thường gọi là gà rủ (rù) không lây sang
người nhưng ngày nay vi trùng cúm gà tấn công sang người, tỷ lệ chết rất
cao đă từng xảy ra tại các nước Á Châu như Thái Lan, Việt Nam và Trung Hoa
vào các năm 2003 và 2004. Người chết v́ bị bệnh cúm gà, thường xảy ra tại
những nơi nuôi gà. Hiện nay trên thế giới, thuốc ngừa cúm gà đang cố gắng
phát triển nhưng vẫn chưa có mặt trên thị trường. Dịp Tết năm ngoái, dường
như không ai c̣n cúng gia tiên bằng gà nữa nhưng năm nay hy vọng bệnh cúm
gà đă qua và chúng ta lại có thể ăn thịt gà, một món độc đáo không thể nào
thiếu trong các dịp Tết của ta.
Các Món Ăn Đặc Sản ở Việt Nam Dùng Thịt Gà:
Việc dùng thịt gà để chế biến các món ăn, ta có rất nhiều món ngon hảo
hạng được liệt kê như sau:
Miến gà, cháo gà, gà xé phay, gà tiềm, phở gà, cánh gà chiên, gà hấp
rượu, cơm gà, gà chiên, cơm gà Hải Nam, gà hấp muối, gà luộc, gà nấu bia,
gà nấu rượu chát, gà nướng chao, gà nướng lá chanh, gà quay, gà ram mặn
gừng, gà rô ti, gà rút xương, gà sốt chua ngọt, gà quay Mông Cổ, gà xào
tiêu đen, gà sốt tỏi ớt, gà chiên sốt chanh, gà xào hạt điều, gà xào sả ớt,
gà cari, gà nấu mỹ vị, gà sa tế sốt lạc, trứng gà oeuf plat hay
omelette, cháo gà, gà nướng hạt dẻ, …. Ở Mỹ có món
Hot Spicy Chicken (gà xào sả ớt) do các nhà hàng Việt Nam đảm trách nấu
rất hấp dẫn làm cả người Việt lẫn Mỹ và cả người ngoại quốc đều ưa thích.
Cà-ri gà:
Ta du nhập món cà-ri từ Ấn Độ làm thành gà cà-ri ăn với bánh ḿ và đồng
bào miền Trung ta, nhất là Ninh Ḥa không quên bỏ thêm ớt th́ nó mới nổi
vị đặc thù cà ri cay.
Gà chiên:
Món gà chiên và nướng cũng là những món đặc sản của đồng bào miền Nam
trong lúc cùng bạn bè ăn uống.
Gà tiềm (tần):
? miền Bắc hay dùng món gà tần (trong Nam gọi là gà t́ềm) tức gà đun
rất lâu trong nồi và ở trong bụng gà thường người nấu bỏ thêm một ít hột
sen, nấm đông cô và đậu xanh tán bột. Ấy là chưa kể món gà ri (gà ác) tần,
gà ác là loại gà da đen. Người ta tin rằng gà tiềm rất bổ dưỡng thường
được dùng để tẩm bổ cho các bà mẹ cần nuôi con.
Gà xé phay:
Gà xé phay bóp với rau răm, bắp cải xắt nhỏ cũng là món mà đồng bào
miền Nam ưa thích trong những lúc bạn bè sum họp, chén chú chén anh.
Miến gà:
Miến gà cũng là một đặc sản của đồng bào miền Bắc ưa dùng, nhất là vào
mùa rét.
Phở gà:
Ta cũng không quên món phở gà hiện nay đang tràn ngập đường Hiền Vương,
Sài G̣n và đường Bolsa, California.
Bún thang:
Đây là món đặc biệt không thể thiếu. Món ăn gồm có nước lèo, thịt gà xé
nhỏ cùng với rau thơm, trứng chiên và chả (gị) lụa cắt nhỏ, ăn với cà
cuống.
Ngoài ra, gà cồ (trống) thiến cũng là món ưa chuộng của đồng bào miền
Bắc v́ loại gà này rất lớn gấp đôi ba lần gà thường và thịt rất ngon.
Để sửa soạn cúng giao thừa trong ngày 30 Tết, dân ta có gà luộc và
miệng con gà thường có gắn (cài) một bông hoa để tô điểm. Tục lệ này đă có
từ lâu đời nhưng không ngoài mục đích nhớ đến tổ tiên, ông bà trong những
ngày quan trọng và nhờ các cụ mới có ta ngày nay.
Ở Mỹ, các tiệm thực phẩm lớn có bày bán loại gà nhỏ đông lạnh (Cornish
Game Hen) tức là loại gà lai giống (được cấy giữa hai loại gà khác giống)
hay dùng để chiên, hoặc nấu miến, thịt rất mềm và hảo hạng.
Trong những chuyến bay của hàng không Hồng Kông, món cơm gà Hải Nam
thường được thết đăi hành khách du lịch đường dài.
Đọc truyện của Kim Dung, có thấy Kim Dung có món gà đắp đất sét được
nung tới chín. Hồng Thất Công, Bang chủ Cái bang ưa thích món này nên đă
truyền cho Hoàng Dung Môn Đă Cẩu Bổng là môn vơ chỉ có Bang chủ mới được
học, tiếp thu mở đầu cho việc Hoàng Dung thành Bang chủ Cái bang về sau v́
nhờ ơn Hoàng Dung đă chế biến ra món ăn rất đặc sắc này.
Ở
Mỹ trước kia vào cuối tháng 11 dương lịch, trong lúc Trời giá rét,
một số người sang nước này lập nghiệp, chưa có kinh nghiệm tích trữ đồ ăn
để thỏa măn nhu cầu lương thực trong những lúc không sản xuất được. Những
ngày này, tuyết thường bao phủ trắng xóa cánh đồng thuộc những vùng Trung
Tây nước Mỹ (MidWest). Một số dân gần chết đói nhưng may mắn thay có một
đàn gà Tây ở trong rừng xông ra kiếm mồi, các người lập nghiệp bèn bẫy bắt
làm thịt và nướng ăn. Hàng năm vào dịp này, dân chúng Mỹ nướng gà Tây để
tỏ ḷng nhớ ơn Thượng đế đă kịp thời cấp lương thực tới chỗ các đồng bào
di dân khốn khổ đó nên có lễ Tạ Ơn (Thanksgiving).
Ngoài món gà Chicken McNugget ở nhà hàng McDonalds do sáng kiến của
giám đốc Fred Turner năm 1979, Mỹ cũng có thêm món đặc sản, đó là món gà
chiên (rán) độc quyền của Công Ty Liên Doanh KFC (Kentucky Fried Chicken),
với các món ăn phụ khác như khoai lang Tây nghiền, bắp cải trộn, bánh ḿ
tṛn mềm, ngon hảo hạng. Món này rất thịnh hành và đang lan tràn trên toàn
thế giới kể cả Trung Quốc lẫn Sài G̣n.
Năm ngoái có dịch cúm gà, toàn thể gà đủ loại bị cấm trong thị trường
thực phẩm Việt Nam. Tại Sài G̣n, các hăng gà chiên (Công ty Liên doanh
KFC) thay thế món gà bằng món cá nướng (Fish and Chip) hay cá chiên độc
đáo làm nhiều đồng bào ta tại Sài G̣n đă tận t́nh chiếu cố món cá chiên
thay cho món gà chiên lúc đó. Việc này xảy ra lúc bị cúm gà trầm trọng nên
chính quyền ra lệnh cấm buôn bán gà. Sáng kiến rất đặc biệt của người Mỹ
đă đáp ứng được sự việc này chưa từng xảy ra từ thời thượng cổ đến giờ.
Ở Mỹ c̣n có chả lụa gà ta lẫn Tây được xắt mỏng bỏ bịch, bày bán ở các
chợ rất tiện dùng cho công nhân thích kẹp xăng-quít (sandwich) ăn trưa,
ngoài ra c̣n có món gà un khói (smoke), ăn lạ miệng và ngon, tuy nhiên đặc
sản này chưa có tại Việt Nam ta.
Thịt gà chế biến đủ các món ăn, lông gà cồ cũng tiện dùng không kém
trong việc bó chổi thành chổi lông gà để quét hoặc phủi bụi đóng trên bàn,
đẩu, trang thờ và bàn thờ. Xưa kia, đám trẻ ở Ninh Ḥa lấy lông đuôi gà cồ
bó xung quanh cái Van xe đạp nhồi sinh diêm quẹt làm pháo nổ trong những
dịp Tết.
Sức Khỏe Liên Quan Đến Gà
Bệnh mồng gà:
Bệnh mắc phải sau khi giao du với “chị em ta” đă nhuốm bệnh hoa liễu.
Bệnh ho gà:
Bệnh hay lây lan cho các trẻ em, ho từng cơn và có tiếng rít.
Bệnh đậu mùa hay
Chicken Pox:
Nếu nhuốm bệnh mà không được chăm sóc cẩn thận, mặt của bệnh nhân sẽ bị
các vết rỗ . Do đó các em bé ở Mỹ đều được quan tâm chích ngừa chicken
pox.
Bệnh quáng gà.
Chỉ những người mắt kém, nh́n không rơ.
Bệnh gà toi:
Do giống vi khuẩn Newscatle gây ra làm gà ủ rũ và lây cho cả bầy gà đều
bệnh. Do đó, nếu ta thấy gà đứng buồn không ăn là nên làm thịt ngay.
Cúm gà:
Bệnh cúm gà do vi khuẩn (virus) H5N1 năm ngoái đă
làm thiệt mạng nhiều người ở Việt Nam và Thái Lan.

Bệnh cúm:
Những người có bệnh cúm nhưng không phải là cúm gà, Bác Sĩ Mỹ thường
khuyến cáo ăn súp gà để chống cúm.
Gà dùng để chữa bệnh:
Nhiều người thấy con gà khi bị què chân th́ rất mau lành cho nên lại
c̣n dùng xương gà (Chó liền da, gà liền xương) trong việc bó các vết
thương bị gẫy chân do các thầy thuốc Bắc hay dùng.
Trứng gà:
Trứng gà được sắp trong hộp có số lượng 1 tá (12 quả) bày bán đầy dẫy
trong các tiệm thực phẩm tại Mỹ. Thông thường, các tiệm thực phẩm lớn phát
không 1 hộp hay 1 tá trứng cho những khách hàng của họ có phiếu quảng cáo
được cắt ra từ các báo Chủ Nhật hoặc mua hàng có tiền trả trên một số tiền
đă được ấn định. Ở Việt Nam, từ xưa giá trứng gà mắc mỏ so với trứng vịt
nên trứng gà được xem như một món ăn xa xí phẩm cho những gia đ́nh nghèo,
đầu tắt mặt tối, chân tay cuốc bẩm. Trái lại, ở bên Mỹ trứng vịt rất khó
t́m nhưng trứng gà th́ nhiều không sao kể xiết và rẻ không ǵ bằng đến nổi
nhiều người chỉ ăn tṛng trắng vứt bỏ tṛng đỏ và ăn th́ giới hạn v́ lư do
sức khỏe.
Trứng gà trong các tiệm thực phẩm được phân loại ra thành:
4 cỡ: trung b́nh (medium), bự (large), bự hơn (extra large), bự nhất
(jumbo)
2 hạng: hạng A và AA (hạng AA tương đối tươi tốt hơn hạng A)
3 màu: nâu, trắng, xanh. Màu nâu và xanh rất hiếm v́ thế mắc tiền hơn,
ngon béo và bổ hơn.
2 loại: một dành cho người kiêng cữ ăn (organic), v́ thế mắc tiền hơn
loại kia v́ chỉ nuôi gà bằng thực phẩm hoàn toàn thiên nhiên, không có hóa
chất.
Người có Cholesterol cao được khuyến cáo không nên ăn quá 2 quả trong
một tuần v́ trứng gà loại bự chứa khoảng 213 mg chất béo. Ngày nay, khoa
học đă phát hiện ăn trứng sống sẽ làm cho cơ thể sinh ra các chứng bệnh
khác v́ chất Avidine trong tṛng trắng của trứng sống khi vào cơ thể con
người, sẽ làm Vitamin H (Biotin) mất hoạt tính.
Ca Dao,Tục Ngữ Có Liên Hệ Đến Gà:
Nói đến từ gà, ta không sao kể xiết những từ, ca dao tục ngữ trong dân
gian có liên quan đến gà như:
gà, gà ác, gà chọi, gà con, gà cồ, gà đá, gà đồng, gà gật, gà gị, gà
lôi, gà mái,
gà mờ,
gà ṇi, gà nước, gà phi, gà ri, gà rừng, gà sống, gà ta, gà tây, gà thiến,
gà tồ, gà tơ, gà tre, gà trống …..
Tục ngữ ta có câu:
Con gà tục tác lá chanh:
Gà luộc, thịt phải thêm lá chanh cắt
nhỏ th́ thịt gà luộc mới thơm ngon.
Gà mái đá gà cồ:
Câu này tượng trưng cho đàn bà bắt nạt chồng.
Ngủ gà ngủ gật:
Ngủ ngồi như gà khi không định ngủ, gật đầu lên
gật đầu xuống.
Bông mồng gà:
Loại bông giống như cái mào gà
Canh gà:
Gà gáy gần sáng
Chó ăn đá, gà ăn sỏi (muối):
vùng kinh tế khó khăn đến
nổi chó phải kiếm đồ ăn thừa trong những đống đá c̣n gà phải t́m những hạt
gạo trong đống sỏi.
Chổi lông gà:
Chổi làm bằng lông gà có cán làm bằng cây
mây dùng để quét bụi trên bàn, ván, ghế đẩu
Chủ quán vắng nhà, gà cồ mọc đuôi tôm:
chủ vắng nhà th́ những
người làm lộng hành.
Đường ổ gà:
Đường lồi lơm, gập ghềnh
Gà cồ:
gà trống
Ho gà:
Ho từng cơn, có tiếng rít (nhắc lại Đắc Kỷ ho gà)
Màu mỡ gà:
Màu giống như màu mỡ gà.
Mặt sau cánh gà:
Bên đằng sau sân khấu
Nổi da gà:
Nổi hột trên da như da gà, ư nói sợ sệt, âu
lo.
Trông gà hoá cuốc:
mắt kém trông con gà mà tưởng là con cuốc
Mèo mả gà đồng: Mèo hoang
sống ở mồ mả, gà hoang sống ở ngoài đồng, người ta thường dùng để ví những
hạng người lông bông, giang hồ, các kẻ không đứng đắn làm những
việc dâm ô như súc vật.
Chó cậy gần nhà, gà cậy cần chuồng:
Những người ở gần nhà
ḿnh th́ đi bắt nạt kẻ khác ở xa đến.
Gà nhà đá nhau:
Anh em không nên đánh nhau, cùng trong một nhà
nên nhường nhịn lẫn nhau.
Gà chết:
Kẻ bất tài vô tướng
Gà mờ:
Những kẻ thiển cận không có óc nh́n xa
Gà con mất mẹ:
Bơ vơ, lạc loài
Tóc đuôi gà:
tóc kiểu cổ buộc đuôi tóc túm phía sau như đuôi con
gà.
Gà đẻ trứng vàng:
Câu chuyện của An Nam ta, ngụ ư khuyên
ta không nên tham lam.
Bút sa, gà chết:
Ám chỉ cho các quan quyền tham nhũng.
Hóc xương gà, sa cành khế
: Bị hóc xương gà có thể nguy
hiểm đến tính mạng
Khôn ngoan đá đáp người ngoài
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau
Canh khuya gà gáy ó o
Quân tử thức dậy c̣n ṃ đi đâu ?
Chị kia bới tóc đuôi gà
Nắm đuôi chị lại hỏi nhà chị đâu ?
Nhà tui ở dưới đám dâu
Ở trên đám đậu đầu cầu ngó qua
Có duyên lấy được chồng già
Ăn xôi bỏ cháy, ăn gà bỏ xương
Gà đẻ, gà cục tác
Gà đen chân trắng, mẹ mắng cũng mua
Gà trắng chân ch́, mua chi giống ấy
Gà nào hay bằng gà Cao Lănh
Gái nào bảnh bằng gái Nha Mân
Gà què ăn quẩn cối xay
Ăn đi, ăn lại cối tày một bên
Gió đưa cành trúc la đà
Tiếng chuông Thiên Mụ, canh gà Thọ Xương
Gió đưa tàu chuối la đà
Tiếng chuông Xá Lợi, canh gà Thủ Thiêm
Khách đến nhà, chẳng gà cũng vịt
Măng non nấu với gà đồng
Chơi nhau một trận, xem chồng về ai
Mẹ gà con vịt chắt chiu
Mấy đời d́ ghẻ mà yêu con chồng
Một thương tóc bỏ đuôi gà
Hai thương ăn nói mặn mà có duyên
Ba thương má lúm đồng tiền
Bốn thương ăn nói dịu hiền dễ nghẹ..
Ông nói gà, bà nói vịt
Ông bảo làm thịt, bà bảo để nuôi
(Hỏi một đàng trả lời một nẻo)
Phượng hoàng ở chốn cheo leo
Sa cơ lỡ vận phải theo đàn gà
Bao giờ gió thuận mưa ḥa
Thay lông đổi cánh lại ra phượng hoàng
………
Địa Danh:
Thậm chí những địa danh cũng có tên đặt dùng chữ "Gà" như: Xóm Gà
(Gia Định), Kênh Gà, Trống Mái (Cặp Gà) - Vịnh Hạ Long -Ḥn Gà Chọi,
v.v…
Mẹo vặt có liên quan đến gà:
Muốn lột chân gà dễ dàng và sạch, ta nên trụng vào nước sôi, sau đó
nhúng chân gà vào nước lạnh.
Muốn làm bóng bàn ghế bọc da, ta nặn vài giọt chanh vào ḷng trắng
trứng gà, trộn đều, xong lấy giẻ thấm vào đánh bóng lên mặt da.
Âm Nhạc:
Ngay cả trong âm nhạc, lưỡi gà cũng thường được dùng, gắn vào nhạc cụ
để thổi chẳng hạn kèn Clarinet, kèn môi, khèn, sáo... tạo ra tiếng trong
trẻo.
......
Nguyễn Văn Thành
Tết Ất Dậu - 2/2005