Nhân dịp mừng Đệ Nhị chu niên ngày thành
lập:
www.Ninh-Hoa.com website, nơi để chúng ta, những
đứa con Ninh Ḥa xa quê
hương có dịp gặp gỡ, trao
đổi những vui buồn hôm nay và những kỷ niệm ngày
xưa. Đây là một website chúng tôi truy cập nhiều
nhất trong một năm qua.
Trong
những thú vui tao nhă của con người rất nhiều, người th́ thích làm thơ,
người th́ thích đánh cờ, riêng tôi duy chỉ có việc thưởng thức Trà làm cho
ḿnh thích thú không thể bỏ được, v́ uống trà rất nhiều từ khi c̣n nhỏ cho
nên biết chút ít về nó chứ không có tham vọng nghiên cứu về trà.
Hầu
như mọi dân tộc, mọi xứ sở trên trái đất này đều biết uống trà, nhưng cách
uống khác nhau thôi. Theo ưóc tính, đây là loại thức uống phổ thông nhất
và mỗi ngày trên thế giới tiêu thụ không biết bao nhiêu tấn trà các loại.
Nhưng có lẽ rất ít người biết đến cây trà được phát hiện đầu tiên trên thế
giới và tục uống trà của nhân loại bắt nguồn từ Trung Hoa.
Theo cuốn sách Trà Kinh, viết vào
năm 780, người ta biết uống trà bắt đầu từ
thời vua Thần Nông, truyền sang Chu Công nước Lỗ. Như vậy, người Trung Hoa
biết uống trà vào khoảng năm 3300 đến 3100 trước Công Nguyên. Qua các
triều đại của Trung Hoa, tục uống trà và tác dụng của cây trà ngày càng
được nâng cao, khai thác triệt để. Trà cũng theo con đường buôn bán tơ lụa,
trao đổi hàng hóa tỏa đi khắp nơi trên thế giới.
Đến đời nhà Đường (618-907) cùng
với thi ca, văn hóa trà Trung Quốc đạt đến đỉnh cao rực rỡ. Nghệ thuật
thưởng thức trà được coi là không thể thiếu trong lĩnh vực sinh hoạt văn
hóa dân tộc. Vào thời đó cuốn Trà Kinh ra đời do Lục Vũ viết và cuốn Trà
Ca nhằm ca ngợi cũng như hướng dẫn cách dùng trà. Trong đó có luận bàn về
phát minh về trà cũng như chuẩn mực thưởng thức trà đầu tiên của Trung Hoa.
Tương
truyền có nhiều loại trà quí hiếm cực kỳ thơm ngon như Trảm mă trà, Bạch
Mao hầu trà, Trùng điệp trà v.v... Trảm mă trà là loại trà mọc hoang trên
Vu Sơn tỉnh Tứ Xuyên, Bạch mao hầu trà ở núi Vũ Di tỉnh Phúc Kiến, Trùng
điệp trà là phân của những con sâu trà ở Ly Sơn tỉnh Thiểm Tây (Giống như
cà phê cứt chồn Việt Nam).
Cuối
thế kỷ 11 đầu thế kỷ 12 cùng với Thiền, trà ở Trung Hoa tràn sang Nhật.
Người Nhật tiếp thu cả hai thứ văn hóa tôn giáo và vật chất, đem ḥa quyện
với văn hóa của họ và nâng lên thành triết lư riêng của dân tộc là Trà Đạo.
Ở đây chỉ xin nói về trà, sản phẩn
lấy chính từ cây trà, không nói đến nhiều loại thức uống v́ cách thức uống
giống như trà như trà khổ qua, trà sâm, trà Linh chi và c̣n rất nhiều loại
herbs cũng gọi là trà. Trà có rất nhiều loại tùy theo cách để lên men và
quá tŕnh sấy khô cho nên tên gọi khác nhau. Trà ngon phải có đủ ba yếu tố
đó là sắc, hương và vị, v́ trước khi uống trà phải có màu sắc hấp dẫn, kế
đến mùi hương độc đáo, ta mới nếm thử vài nhấp để đánh tan những ǵ c̣n
đọng lại trong ta, sau cùng là từ từ uống trà. Ấm trà nóng tỏa lên hương
thơm thanh cao tinh khiết, làm cho con người vượt lên trên những giới hạn
tương đối, ḷng ta cảm thấy thanh thoát. Uống chén thứ nhất thấy ḷng tĩnh
lặng, tâm không c̣n giao động, tự t́m được vào cơi tâm của ḿnh. Uống chén
thứ hai nơi ấn đường ấm nóng, tư duy khai thông. Uống chén thứ ba cả hai
trạng thái trên biến mất, lúc đó thân và xác như ḥa vào trong trời đất.
Các
loại trà có trên thị trường hiện nay, đầu tiên là trà Long Tỉnh, loại trà
này hái từ đọt của cây trà vào những buổi sáng tinh sương đem về chỉ phơi
sấy khô. Là v́ đọt của cây trà cho nên có rất nhiều tinh dầu, khi pha có
màu vàng xanh lợt, hương thơm nhẹ nhàng như buổi sáng tinh mơ, có mùi vị
ngọt ngào không thể tả được. Tùy thuộc vào cây trà và nơi trồng, chúng cho
ta nhiều thứ hạng khác nhau. Trong mười loại trà danh tiếng nhất hiện nay
tại Trung Hoa có hơn ba loại Long Tỉnh nằm trong danh sách ngon nhất và
mắc tiền nhất.
Cùng
một cách phơi sấy khô như trà Long Tỉnh, trà Xanh của người Nhật lấy từ
những lá trà già hơn cho nên hương vị khác với trà Long Tỉnh rất nhiều.
Kế
đến là trà Ô Long, loại này khi hái về phải ủ
và để lên men một nửa, kỹ thuật này tùy thuộc vào các nhà sản xuất chế
biến, cho nên họ thường dấu nghề. Trà Ô Long có màu vàng trông hấp dẫn,
sau sáu bảy lần châm nước sôi, màu trà vẫn không thay đổi. Hương thơm ngạt
ngào và có vị ngọt cứ đọng măi trong cuống họng rất lâu sau khi uống.
Người ghiền trà thích loại này nhất v́ nó đầy đủ những yếu tố ḥa đồng về
sắc hương vị. Trà Ô Long, tại các tiệm bán trà danh tiếng như Thiên Nhân
có hộp giá từ US$500 đến 1.000.
Thứ ba là loại trà rất phổ biến
trong mọi tầng lớp tiêu thụ, trà để lên men toàn phần, cho nên có lượng
Caffeine rất cao, cũng tùy vào sự chế biến trà này chia ra nhiều thứ hạng
khác nhau đứng đầu là Thiết Quan Âm, trà Lài, trà Sen, trà Sói vân
vân..Trà này có màu vàng đậm, hương hơi gắt và cũng v́ để lên men lâu cho
nên có thoang thoảng mùi mốc, vị chát. Theo thiển ư v́ vậy các nhà sản
xuất mới thêm nhị sen hoặc hoa lài vào. V́ lượng caffeine cao cho nên uống
vô thấy đă ( tỉnh táo ) liền, nhưng chỉ pha có vài lần th́ màu sắc và
hương vị biến đổi nhanh chóng.
Sau
cùng là loại trà đen, bên này ḿnh hay gọi trà Lipton hay Red Rose. Ở Việt
Nam và Trung Hoa họ ép trà này lại thành bánh cho dễ chuyên chở để bán cho
các nhà hàng. Vào thế kỷ thứ 19 người Anh mua trà từ Trung Hoa mang về Anh
Quốc, v́ thời gian vận chuyển bằng tàu buồm rất lâu cho nên khi đến nơi,
trà đă lên men tối đa v́ vậy lượng caffeine cao nhất. Không chế biến trà
được như người Trung Hoa cho nên người Anh phải thưởng thức trà đen như
hiện nay. Các hăng chế trà Lipton ở đây, họ không thể nào có nguồn trà
cung cấp từ một nơi hay một vườn trà với số lượng khổng lồ như vậy. Bởi
vậy khi muốn làm cho mùi vị trà không thay đổi với số lượng lớn, họ phải
cần đến các chuyên gia nếm trà và pha chế. Trà đen có màu đỏ đậm, có vị
rất chát cho nên khi uống thường thêm sữa và đường vào như uống cà phê vậy.
Ở
trên đời mỗi người có sự thích thú và hưởng thụ khác nhau, khi ta uống
rượu th́ say, khi ta uống trà th́ tỉnh. Nhưng nào ai biết lúc nào ḿnh
tỉnh, lúc nào ḿnh say, phải tỉnh say, say tỉnh để sống qua kiếp này.
Phó Đức Lâm
TORONTO, ngày tuyết rơi đầu mùa