Madrid,
thủ đô của Tây Ban Nha, không chỉ được biết đến bởi câu lạc bộ bóng đá
Real Madrid nổi tiếng, hay bởi môn đấu ḅ truyền thống mà thành phố Châu
Âu cổ kính với những kiến trúc thời trung cổ c̣n khá nguyên vẹn này c̣n là
nơi hội tụ hằng năm của ngành du lịch thế giới tại hội chợ triển lăm du
lịch Fitur.
Hội
chợ triển lăm du lịch thế giới là nơi hội tụ, gặp gỡ, trao đổi thông tin,
kư hợp đồng mua
bán của những “đại gia” trong ngành du lịch. Fitur Madrid là hội chợ triển
lăm du lịch chuyên nghiệp lớn nhất Tây Ban Nha và đứng thứ hai trên thế giới,
chỉ sau hội chợ triển lăm du lịch ITB Berlin (Đức). Cũng giống như tất cả
những sự kiện lớn khác, hội chợ du lịch thế giới được tổ chức hàng năm với
qui mô, biểu tượng, đặc trưng, mục đích, h́nh thức, thời gian khác nhau ở
những địa điểm khác nhau. Nếu như ITB được tổ chức ở Berlin vào tháng ba
hàng năm th́ Fitur ở Madrid diễn ra vào cuối tháng giêng và Excel ở London
vào tháng 11 hàng năm. Đấy là những hội chợ triển lăm du lịch lớn và quan
trọng nhất trên thế giới. Ngoài ra, chúng ta c̣n có những triển lăm du
lịch chuyên nghiệp khác như EIBTM ở Barcelona – Tây Ban Nha, AIME ở
Melbourne – Úc, BIT ở Milan – Ư, CBR ở Munich – Đức, EMIF ở Bruxelles –
Bỉ, CIBTM ở Bắc Kinh – Trung Quốc, v.v và v.v.

Người viết cùng đồng nghiệp và người đại diện cho gian hàng Việt Nam tại
Fitur Madrid 2009
Đến
với Fitur năm nay có 13.530 công ty triển lăm với 157.299 nhân viên chuyên
nghiệp đến từ 170 quốc gia, vùng lănh thổ trên thế giới, với 8.332 nhà báo
và 98.518 khách tham quan. (*)
Xét
về góc độ hoành tráng, số đơn vị tham gia, số khách mời, nhà báo, khách
tham quan th́ Fitur Madrid là lớn nhất hành tinh, nhưng xét về tính chuyên
nghiệp và hiệu quả kinh tế th́ ITB Berlin là nổi trội hơn cả. Fitur Madrid
được tổ chức ở trung tâm triển lăm thương mại quốc gia Tây Ban Nha, với
diện tích 200.000 m2, được chia thành 12 khu. Trong đó năm khu liên tiếp
là dành cho các doanh nghiệp Tây Ban Nha, 3 khu kế tiếp được dành cho các
công ty lớn chuyên về du lịch như các hăng hàng không, các công ty du lịch
tàu biển, các công ty lữ hành, 1 khu riêng biệt dành cho các nước châu Mỹ,
1 khu lớn dành cho Châu Âu, các nước Bắc Phi và Trung Cận Đông. Lọt thỏm
giữa không gian rộng lớn đầy màu sắc ấy là khu dành cho Châu Phi, Châu Á
Thái B́nh Dương và các tập đoàn khách sạn. Tôi có cảm giác ban tổ chức
không công bằng về cách bố trí này, bởi toàn Châu Á Thái B́nh Dương rộng
lớn là thế mà lại nhét vào trong 1 khu bé hơn các khu khác, và hơn thế nữa
c̣n phải chia sẻ mặt bằng với các nước Châu Phi và các tập đoàn khách sạn.
Tôi
đến với Fitur Madrid lần này với cương vị là một nghiên cứu sinh ngành du
lịch. Như tất cả những người Việt xa xứ khác, điểm đầu tiên mà tôi muốn
t́m đến đó là gian hàng Việt Nam, trong khu Châu Á – Thái B́nh Dương. Ngay
từ cổng vào của khu này, tôi đă thấy cổng chào hoành tráng, rực rỡ ánh đèn
với hai màu vàng, đỏ đặc trưng và chữ China (Trung Quốc) choáng hết gần
một phần ba diện tích của khu Châu Á – Thái B́nh Dương. Tôi chẳng quan tâm.
Tôi đang t́m nước Việt Nam của tôi. Lặng lẽ, im ĺm như nước hồ Gươm buổi
sớm giữa ḷng Hà Nội, đó là gian hàng Việt Nam. Tôi mừng v́ Việt Nam cũng
đến góp mặt đông vui cùng đàn anh, đàn chị trong ngành du lịch thế giới.
Nhưng thú thật, tôi rất thất vọng khi đến tham quan và nói chuyện với những
thành viên trong đoàn Việt Nam. Tôi thất vọng v́ tính thiếu chuyên nghiệp
trong việc quảng bá du lịch, trong quan điểm Marketing (tiếp thị) và cách
tổ chức của ngành du lịch nước nhà. Bởi hội chợ du lịch thế giới là nơi để
ḿnh giới thiệu với bạn bè, khách hàng thế giới về một đất nước, một điểm
đến và những dịch vụ liên quan đến du lịch. Đây là một trong những cơ hội
tốt nhất để quảng bá về du lịch của một đất nước thế nên mỗi nước khi đến
đây đều cố gắng mang đến những ǵ đẹp nhất, ấn tượng nhất, đặc trưng nhất
của đất nước họ để giới thiệu với bạn bè thế giới, khách tham quan. Theo
tôi, áo dài, nón lá là một trang phục truyền thống rất đẹp, rất quyến rũ,
rất ấn tượng và rất Việt Nam. Vậy mà không ai trong đoàn Việt Nam mặc áo
dài trong khi chỉ cần rảo vài bước là chúng ta sẽ gặp những cô gái Thái
duyên dáng trong trang phục truyền thống Thái, ngồi biểu diễn tỉa hoa từ
rau củ hay làm dù bằng giấy. Họ không ngần ngại hướng dẫn khách tham quan
làm đồ thủ công mỹ nghệ hay chụp h́nh lưu niệm với khách tham quan và lúc
nào cũng nụ cười trên môi đúng như khẩu hiệu quảng bá du lịch 4S của người
Thái “Sun, Sea, Sand, Smile” (Trời, Biển, Cát, Nụ Cười). Họ có cả pḥng
massage tại chỗ và biểu diễn nghệ thuật massage Thái cho mọi người xem và
thuyết tŕnh những lợi ích cho sức khỏe của việc massage. Trong khi đó, xa
hơn một chút là góc của đất nước Hoa Anh Đào, đất nước Mặt Trời Mọc – Nhật
Bản. Các cô gái Nhật thật duyên dáng và quyến rũ trong trang phục Kimono,
rất “Nhật Bản”, tổ chức biểu diễn trà đạo, hay cách mặc Kimono. Và có cả
những tiết mục biểu diễn văn hóa cổ truyền với những nhạc cụ truyền thống,
những điệu múa dân tộc, ca kịch. Góc khác, lại có những nước biểu diễn nấu
ăn, tổ chức thưởng thức đặc sản, thức ăn của dân tộc.

Cô gái Uzbekistan trong điệu múa truyền thống

Cô gái Thái bên dù giấy

Người viết và các cô gái Nhật
Đoàn
Việt Nam, chẳng có ǵ. Chẳng có những bài giới thiệu, những tiết mục biểu
diễn hay đơn giản là trang phục truyền thống cũng không có. Những tờ rơi
quảng cáo cho du lịch Việt Nam thật nghèo nàn từ nội dung đến h́nh thức.
Đến với gian hàng Việt Nam Airlines, càng thất vọng hơn. Tôi tự hào, yêu
mến vẻ đẹp duyên dáng của các cô tiếp viên của hăng Hàng Không Quốc Gia Việt
Nam bao nhiêu th́ thấy thất vọng bấy nhiêu khi tôi đến gian hàng của Việt
Nam Airlines. Tiếp chúng tôi là hai cô gái Tây Ban Nha, không biết tí ǵ
về Việt Nam và Việt Nam Airlines. Tôi hỏi thăm về đường bay của Việt Nam
Airlines hiện nay là bao nhiêu rồi, năm nay có mở thêm đường bay mới nào
không. Hai cô ngớ ra, bảo tôi muốn biết thêm thông tin th́ lên trang Web
của Việt Nam Airlines mà t́m rồi lại tán
gẩu
tiếp
với
nhau,
chẳng màn ǵ đến khách tham quan. Tôi cố nhẫn nại hỏi tiếp: vậy mục đích
của Việt Nam Airlines khi đến với hội chợ này là ǵ. Hai cô vừa cười vừa
trả lời: “th́ cho mọi người biết là có tồn tại một Việt Nam Airlines”. Tôi
thấy không thể nào tṛ chuyện được nữa nên đành chuyển sang khu khác mà
trong ḷng không khỏi thắc mắc. V́ chi phí cho một mặt bằng của một gian
hàng trong bốn ngày ở hội chợ Fitur này không phải rẻ, chí ít cũng vài trăm
ngàn ơ rô (euro), tính ra tiền Việt cũng hết mấy tỉ đồng chỉ cho vài chục
mét vuông trong ba bốn ngày, chưa kể chi phí ăn ở, đi lại, tiền làm quảng
cáo, nhân sự, tờ rơi, v.v. và v. v. Như vậy tại sao Việt Nam ḿnh lại thờ
ơ thế nhỉ?

Đơn điệu góc Việt Nam

Người viết cùng đồng nghiệp và nhân viên của Vietnamtourism
Thông
thường khi đến với hội chợ du lịch, chúng ta không mong ǵ sẽ kiếm lại
được cái khoản chi phí to lớn mà chúng ta đă bỏ ra, nhưng cũng nhờ những
dịp này mà thế giới biết đến chúng ta, và rất nhiều hứa hẹn, hợp đồng, dự
án, nguồn vốn đầu tư được phát sinh từ đây. Tôi nghĩ mà cứ thấy tiêng
tiếc. Ước ǵ Việt Nam ḿnh đến với hội chợ bằng những h́nh ảnh thật ấn
tượng như một cô gái Việt trong trang phục truyền thống biểu diễn đàn
tranh, đàn nhị, đàn bầu, hay người nghệ nhân làm nón lá, thêu tranh. C̣n
biết bao cái hay, cái đẹp của đất nước chúng ta mà người nước ngoài chưa
biết hoặc chưa có dịp biết đến, hăy cố gắng tận dụng những cơ hội như thế
này để quảng bá cho du lịch Việt Nam.
(*) Theo số liệu thống kê của ban tổ chức Fitur trên
trang Website chính thức của ifema
http://www.ifema.es/ferias/fitur/default_i.html

Lâm
Thanh Nhàn
Aix-en-Provence, 04/02/2009

Trang XUÂN 2009- Văn Học Nghệ Thuật
Và Quê Hương