Là
những nội trú các bệnh viện, chúng tôi được hưởng chế độ ăn, ở và làm việc
tại Bệnh viện B́nh Dân, đường Phan Thanh Giản, Sài G̣n. Là một bệnh viện
của Y Khoa Đại Học Đường Sài G̣n, Bệnh viện B́nh Dân là một trong những
Trung Tâm Phẫu thuật lớn tại thành phố Sài G̣n- Chợ Lớn. Thông thường, mỗi
tua trực có trưởng tua là một bác sĩ giải phẫu, một nội trú, tiếp theo là
các sinh viên thực tập Ngọai khoa năm thứ 5, năm thứ 4, năm thứ 3 y khoa.
Lực lượng Phẫu thuật bệnh viện B́nh Dân khá mạnh, với con số khoảng 14, 15
nội trú với nhiều bác sĩ giải phẫu. B́nh thường, mỗi tua trực tự giải
quyết tất cả mọi việc mổ cấp cứu bệnh nhân trong giờ trực. Gặp vài trường
hợp đặc biệt, các nội trú tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau, để hoàn thành công tác mổ cấp cứu bệnh nhân một cách tốt đẹp.
Chiều 30 tháng chạp,
buổi chiều trước Tết Mậu Thân, 1968, tôi đưa vợ tôi về nhà để dùng bữa cơm
tất niên với gia đ́nh. Khác với các lần trước, hôm nay, sau cơm chiều,
chúng tôi c̣n nấn ná ngồi lại chuyện tṛ lâu hơn. Mọi người trong nhà ngồi
quay quần bên nhau san sẻ nhiều mẫu chuyện tâm t́nh của năm hết Tết đến.
Chúng tôi bắt đầu trở về
khu nội trú bệnh viện B́nh Dân khoảng sau 10 giờ đêm. Trên đường về, chúng
tôi đă đi qua những con đường đông nghẹt người. Phố xá về đêm thật tưng
bừng náo nhiệt. Thành phố trong đêm 30 Tết mà người và xe cộ vẫn c̣n tấp
nập lạ thường. Mọi người như đang đua nhau để sớm về nhà làm lễ đón giao
thừa. Chiếc xe Lambretta của chúng tôi phải chen chúc, len lỏi lắm mới
thoát khỏi đám rừng người hỗn loạn cùng xe cộ đang mắc cửi nhau trên đường
phố. Về đến bệnh viện B́nh Dân, ngang qua các trại bệnh, chúng tôi lên lầu
3, khu nội trú.
Không khí trong bệnh
viện thật vắng vẻ, khác mọi ngày. Những ngày cuối năm, nhất là ngày 30 Tết,
hầu hết các bệnh nhân đều muốn về lại mái ấm của gia đ́nh của ḿnh. Một
vài bệnh nhân ở xa, hoặc vài bệnh nhân c̣n cần điều trị chưa có thể về nhà
được, mới đành phải nằm lại bệnh viện. Trong pḥng cấp cứu, vài bệnh nhân
mới vào, c̣n đang rên rỉ chờ mũi thuốc giảm đau ngấm dần. Khu nội trú cũng
thật yên lặng. Từ chiều, đa số các bạn nội trú đều về nhà để họp mặt trong
bữa cơm tất niên truyền thống của gia đ́nh.
Mấy năm trước, cũng vào
đêm tất niên, tất cả anh em nội trú thường tổ chức đêm đón giao thừa tại
pḥng giải lao, lầu 3. Mỗi người đem phần của ḿnh như bánh, mứt, hạt dưa,…
để góp vào buổi họp mặt. Mọi người quay quần bên nhau chúc tụng cho nhau
những điều tốt lành nhất. Tất cả đều cầu mong một năm mới sắp đến với mọi
sự an lành. Chúng tôi vừa chuyện tṛ vừa thưởng thức bánh mứt, đồng thời
nghe pháo giao thừa reo vui, vang đều quanh thành phố. Đêm đón giao thừa
của những năm trước thật là vui tươi và tuyệt diệu. Ấn tượng thiêng liêng
đẹp đẽ ấy vẫn c̣n gợi lại trong tôi vào buổi tối hôm ấy.
Về đến pḥng, chúng tôi
ra đứng tựa vách, qua cửa sổ, nh́n quanh vùng để xem pháo nổ. Pháo giao
thừa năm nay nổ thật sớm. Tiếng pháo càng lúc càng vang to hơn. Chúng tôi
ráng nhận ra không phải tiếng pháo mà có cả tiếng súng nổ chát chúa xen
lẫn. Lác đác lại một vài tiếng nổ gầm to vang dội. Càng lúc tiếng nổ càng
dày hơn. Đến gần giờ giao thừa, tiếng nổ càng liên tục, nối tiếp nhau, hối
hả. Thành phố Sài G̣n - Chợ Lớn ngập đầy tiếng nổ, tiếng pháo giao thừa,
tiếng súng và tiếng lựu đạn. Thỉnh thoảng có nhiều quả hỏa châu đua nhau
bay vút trên không, phụt nổ ra, ánh sáng lung linh trên phố xá. Từ lầu 3
bệnh viện B́nh Dân, chúng tôi chỉ nh́n quanh vùng về hướng Chợ Lớn. Ánh
sáng, những tia lửa chớp nhoáng bập bùng. Khu Bàn Cờ, gần bệnh viện B́nh
Dân, cũng vang tiếng nổ, khói lửa mịt mù. Những loạt súng nổ liên thanh
vang dội, dồn dập, xen lẫn những tiếng nỗ dữ dội bao quanh thành phố. Vùng
Chợ Lớn, tiếng nổ lại càng nhiều hơn. Những viên đạn lửa bay xẹt trên
không trung, rồi là là xuống trong phố xá….
Càng về khuya, khu nội
trú trở nên rộn ràng, xao xuyến. Các bạn đă về đông đủ. Tất cả tụ họp lại
trong pḥng giải lao, bàn tán đủ điều. Chúng tôi hỏi nhau những ǵ đă xảy
ra ngoài phố. Mọi người h́nh như quên hẵn những lời chúc tụng nhau mà chỉ
hỏi nhau về tin tức dồn dập. Câu chuyện càng lúc càng sôi nổi. Chưa có câu
trả lời nào thỏa đáng. Nhiều tin tức nói về chiến tranh làm chúng tôi rất
phân vân. Trước Tết, chúng tôi được biết, do một thỏa thuận đặc biệt bằng
đường lối ngoại giao trung gian, miền Bắc thỏa thuận ngưng bắn trong ba
ngày Tết để toàn dân Việt Nam hưởng một mùa xuân thanh b́nh….
Loa phóng thanh của
bệnh viện vang lên : “ Mời các nội trú xuống pḥng cấp cứu…”. Thông thường,
mỗi lần bệnh nhân vào pḥng cấp cứu, y công trực hôm ấy lên thẳng pḥng
trực mời nội trú trực. Hôm ấy một sự việc ǵ xảy ra bất thường. Tất cả nội
trú đều vội vả hướng xuống pḥng cấp cứu. Nhiều bệnh nhân bị thương nặng
nằm trên băng ca tràn đầy cả hành lang bệnh viện. Một số bệnh nhân bị
thương nhẹ chen chúc ngồi trên các ghế dài. Xe cứu thương hụ c̣i inh ỏi,
lần lượt đưa bệnh nhân đến bệnh viện. Quang cảnh bệnh viện thật ồn ào, náo
nhiệt. Các Thầy Phạm Biễu Tâm, Nguyễn Hữu, Trần Ngọc Ninh, Đào Đức Hoành,…cùng
một số bác sĩ cũng lần lượt vào bệnh viện để tăng cường toán Phẫu thuật
của bệnh viện. Bệnh nhân bị thương được đưa vào bệnh viện đang có đà gia
tăng.
Các toán trực dự bị cấp
cứu được gọi vào bệnh viện. Một số nhân viên ở ven đô và vài vùng xa thành
phố không thể vào được bệnh viện. Nhiều pḥng mổ tiểu phẫu được mở cửa để
giải quyết một số đông bệnh nhân bị thương nhẹ. Các pḥng mổ lớn đều có
bênh nhân mổ. Các nội trú và y tá từng toán, thay phiên nhau, toán lo mổ ở
những pḥng mổ lớn, toán lo giải quyết các trường hợp tiểu phẫu, toán khám
bệnh lựa thương ngoài pḥng cấp cứu. Các Thầy và các bác sĩ cũng xăng tay
áo vào việc. Một số cảnh sát phái đến tăng cường lo việc an ninh cho bệnh
viện.
Khu Ngoại chẩn bệnh viện
đông người bệnh. Bệnh nhân bị thương nằm đầy cả hành lang. Xe cứu thương
ra vào bệnh viện thường xuyên. Những tiếng c̣i xe cứu thương rú vang kéo
dài lấn át cả tiếng nổ trong đêm. Càng về sáng, tiếng súng cũng thưa dần.
Thỉnh thoảng một vài tiếng nổ vang lên. Bệnh nhân bị thương, cả binh sĩ
lẫn thường dân, vào bệnh viện lại nhiều hơn. Đặc biệt vài binh sĩ trẻ bị
thương nhẹ được hộ tống bởi vài quân cảnh trang bị súng cá nhân. Các binh
sĩ này tuổi khoảng 17/18, trông c̣n vẻ thư sinh, bị các vết thương phần
mềm nơi tay, chân. Lúc thăm khám và săn sóc bệnh nhân, chúng tôi mới rơ là
các chú từ miền Bắc mới vào Nam. Các chú bảo rằng các chú đang học lớp 9,
có lệnh nhập ngũ vào Nam, giải phóng đồng bào và sẽ ăn mừng Tết chiến
thắng “tổng tấn công và nổi dậy”… Đến lúc này, chúng tôi mới tin là có
chiến tranh len lỏi vào thành phố Sài G̣n Chợ Lớn. Giờ phút thiêng liêng
của đêm giao thừa đă thay vào đó là lửa đạn, tan thương, chết chóc….
Qua máy phóng thanh cùa
bệnh viện, từ đài phát thanh cho biết “ t́nh trạng thiết quân luật 24/24
giờ” được ban hành khẩn cấp. Tin tức cho biết VC đă xâm nhập vào thành phố
Sài G̣n - Chợ Lớn trước giờ giao thừa. Bộ Tổng Tham Mưu và các thành phố
miền Nam đều bị tấn công. Và hiện tại chúng đă bị đẩy lui. Một số binh sĩ
VC không biết địa h́nh đă bị lạc hướng và đă bị bao vây. Một số khác bị
bắt làm tù binh. Khá nhiều lính VC tử thương. Binh sĩ Việt Nam Cộng ḥa
đang ở thế phản công kịch liệt. Băi chiến trường ngay trong thành phố Sài
G̣n - Chợ Lớn.
Theo dơi tin tức từ đài
phát thanh biết được t́nh h́nh hiện tại ngoài phố. V́ vấn đề an ninh, dân
chúng nên ở trong nhà. Không một ai được phép ra ngoài đường. Xe cộ cũng
nằm yên tại chỗ. Một số đường trong thành phố bị cô lập một vài nơi. Đường
lên Tổng Y Viện Cộng Ḥa bị gián đoạn. Chỉ một số cá nhân, hoặc vài đơn vị
có chức năng đặc biệt mới được lệnh ra ngoài đường phố.
Các toán Phẫu thuật làm
việc liên tục, không một lúc nghỉ ngơi. Tất cả nhân viên làm việc đều ở
lại trong bệnh viện. Bệnh nhân bị thương tràn ngập khu ngoại chẩn. Các
trại bệnh cũng bắt đầu kê thêm giường bệnh.
Qua ngày hôm sau, vẫn
c̣n tiếng súng rời rạc vang khắp đó đây trong thành phố. Loa phóng thanh
bệnh viện thông báo liên tục tin tức từ đài phát thanh. Đường sá trong
thành phố vài nơi vẫn c̣n cô lập. Đường lên Tổng Y Viện Cộng Ḥa được giải
tỏa từ trưa mồng một Tết. Một số thương bệnh binh tạm ổn định được chuyển
lên Tổng Y Viện Cộng Ḥa. Mọi việc giao thông vẫn c̣n rất hạn chế. Các ngă
tư đường trong phố đều chặn dây kẽm gai. Lính canh gác mọi nẽo đường. Lữ
đoàn Nhảy Dù được tăng phái. Cuộc truy kích các vùng trong thành phố, càn
quét địch quân c̣n lẫn trốn đâu đây. Sang đến mồng 2 Tết, tiếng súng vẫn
c̣n vang vang trong thành phố. Từ lầu 3 bệnh viện, chúng tôi nh́n thấy
nhiều đám khói rải rác trong thành phố. Địch bị truy đuổi và bắt đầu t́m
đường chạy thoát thân bằng cách bắt con tin, đốt nhà dân để lảm mộc đỡ đạn
và phân tán lực lượng an ninh VNCH.
Bệnh viện vẫn hoạt động
suốt ngày đêm. Mọi người làm việc liên tục để cố giải quyết nhiều bệnh
nhân bị thương vẫn đều đều đưa đến bệnh viện… Tất cả mọi nhân viên đều ăn
ở lại trong bệnh viện. Xe cứu thưởng vẫn c̣n hụ c̣i vang vang ngoài phố.
Cổng bệnh viện vẫn có cảnh sát canh gác nghiêm nhặt. Xe Hồng Thập Tự ra
vào bệnh viện thường xuyên trong mấy ngày Tết….

Lê
Phú
Thọ
Trích từ Nội Trú Các
Bệnh Viện trong tập Hồi Kư



Trang XUÂN 2009- Văn Học Nghệ Thuật
Và Quê Hương