Đặc San Xuân

        Thắm thoát mùa đông đến, ai đã ở Canada nhiều năm đều biết mùa Đông ở đây khủng khiếp đến không thể tưởng tượng nổi. Ngoài chuyện nhiệt độ rét buốt cứ ở trung bình ở khoảng -5^oC cho đến -20^oC (0^oF) cái gì cũng có thể đông đá, cộng thêm wind chill thì lạnh hết biết, bão tuyết trời đất mù mịt không thấy trước mặt là gì để lái xe. Cứ tưởng tượng sống mỗi năm bốn, năm tháng như vậy, thì không có ai ao ước mùa Xuân đến như chúng tôi. Có sống qua mùa Đông giá lạnh của Canada, thì mới mong chờ một mùa Xuân đến huy hoàng như thế nào.

        Cứ giữa mùa Đông giá lạnh, tuyết phủ ngập một màu trắng xóa, cũng là lúc Tết đến, không có một loài hoa nào nở vào mùa này, ngoài hoa …tuyết. Cho nên với Canada nói rằng Tết đến là bắt đầu một mùa Xuân thì chắc chắn không đúng. Ở đây Tết là nhớ đến rét buốt, lạnh lẽo, nhất là đối với người xa quê hương thì vừa lạnh vừa buồn nhớ nhà, nó làm mình lạnh tận trong xương thịt. Với những năm đầu xa quê hương không bánh tét, bánh chưng, hạt dưa bánh mứt, không pháo nổ, không có không khí Tết và cũng không biết mình có sống nổi qua mấy mùa Đông đầu tiên đó hay không????

        Rồi dần dần quen đi và người Việt về đây định cư mỗi ngày một đông thêm, vào năm 1982 mới có hội chợ Tết tại Toronto, có pháo nổ, có múa Lân, có bánh trái, trà mứt cùng với buổi lễ truyền thống dân tộc, ngày mà tưởng không bao giờ có nữa, đó là những ngày Tết ở nơi xứ người, hãy tưởng tượng Xuân không pháo nổ thì có còn không khí Tết hay không?

        Năm nay là năm Kỷ Sửu, cứ mỗi lần năm mới thì người ta thường viết về năm đó con gì? Như năm Tý nói chuyện chuột, thì dễ hơn nhưng năm Sửu nói chuyện con trâu hơi rắc rối đối với tôi, vì trong 12 chi đặt tên con vật thì năm Mão người Tàu gọi là năm con thỏ, còn Việt Nam gọi là con mèo. Năm Sửu người Tàu gọi là huỳnh ngưu (Con bò) người Việt gọi là thủy ngưu (Con trâu) Từ chỗ này nhiều người đã tranh luận và giải thích khác nhau, theo tôi thì ai cũng …đúng hết.

        Theo người Việt Nam thì gọi những người sinh vào năm Sửu là tuổi con trâu, chứ không ai thích nói là mình tuổi con …bò. Thường thường năm con gì thì người ta nói đến con đó, chuyện này cứ 12 năm lập lại một lần không có gì mới, thôi năm Sửu tôi nói chuyện thit bò vậy.

        Tất cả các nước trên thế giới, nước nào cũng có văn hóa ẩm thực khác nhau, đặc trưng của nước đó, như chúng ta thường thấy đó là nhà hàng Tàu, Pháp, Ý v..v. Cho đến Việt Nam, Thái Lan, Ấn Độ, nếu có ai hỏi văn hóa ẩm thực của Hoa Kỳ và Canada là gì, rất ít người để ý đến, vì đối với những người đang cư ngụ ở đây nó rất tầm thường, nhưng được thể hiện là dân tộc tính sau 200 năm lập quốc. Sự cường thịnh của nước Mỹ cả thế giới không ai chối cãi được, nay lại xuất cảng nền văn hóa ẩm thực đến các nước trên thế giới đó là nhà hàng McDonald, món ăn chính của nhà hàng này là hamburger thịt …bò.

        Điểm đặc biệt của nhà hàng là sự phục vụ thể hiện được tính chất công bình của những người dân Bắc Mỹ này, từ người có tiền cho đến người dân bình thường đều được phục vụ như nhau, ai đến trước thì bán cho người đó trước không cần biết sang hèn. Coi TV chúng ta thấy các vị Tổng thống Mỹ vô nhà hàng này vẫn phải đứng sắp hàng như thuờng, ăn uống rất nhanh (Fast foods), ăn xong khỏi phải tặng tiền tip cho người phục vụ, vì đâu có còn chén bát để dọn dẹp, sau mỗi bữa ăn chỉ còn lại vài miếng giấy. Có đến McDonald ở downtown Chicago mới thấy nhiều nhân vật danh tiếng của nước Mỹ đã từng đến nhà hàng này. Hỏi thăm những người di dân từ Nga, Trung Quốc, các nước Đông Âu mới đến đây, đều nói rằng ở đất nước họ, niềm ao ước được một lần …McDonald không phải là chuyện đùa.

        Thú thật tôi rất ít khi vô McDonald lắm, nhưng lần nào đi Mỹ chơi thì thế nào cũng vài lần ghé thăm, vì muốn đi thăm viếng nhiều nơi thì thời gian ăn uống phải rút ngắn lại. Ngoài ra món quốc hồn là hotdog cũng là thịt bò, xin nói thêm là bánh mì dùng để kẹp hamburger và hotdog cũng không giống ai trên thế giới. Nước Đức có trên 200 loại, Ý có gần 100 loại bánh mì khác nhau nhưng không có loại nào giống hamburger bun hết. Còn Việt Nam thịt bò không phải là món thịt để ăn chính thường ngày, nhưng phở và bò nhúng dấm là hai món ăn không nước nào trên thế giới có.

        Đã 31 cái Tết xa quê hương có ba lần Tết năm Sửu, 85, 97 và 2009, máy móc càng ngày được thay thế cho trâu bò trong công việc cày ruộng, không biết con trâu ở quê nhà có bớt khổ hơn ngày xưa hay không? Hay là Tết đến không có cỏ tươi để ăn, vẫn nằm nhai rơm khô chờ cho đến mùa Xuân tươi đẹp hơn.

        Năm hết Tết đến tôi xin mượn bài thơ để nói lên sự xa quê và nhớ nhung.

Bao năm thắm thoát đã xa quê.

Chạnh nhớ người thân, chạnh nhớ quê.

Thương nhớ chỉ nhờ trang giấy bút.

Bao giờ biết được có ngày về.

Tây Tiều

Ninh Hòa ơi! Tết đến nhớ vô cùng.

Phó Đức Lâm