
Đă
lâu nhưng không lâu lắm, khoảng 15 năm trở lại đây, người Việt sinh sống ở
Melbourne bỗng trở nên ăn Tết lớn và xài sang kinh khủng. Tôi nói kinh
khủng chắc không ngoa tí nào, v́ nếu so sánh với tỉ lệ dân số người Việt
hải ngoại tính theo từng địa phương (kể cả bên Mỹ ?), khoảng 150 ngàn
người, ít hơn Sydney (200 ngàn), tính luôn cả du hoc sinh khoảng 10 ngàn.
Vậy mà mỗi độ Xuân về, người Việt Melbourne ăn Tết triền miên và dai dẳng,
kéo dài 5, 6 tuần lễ liên tiếp từ trước Tết qua tới sau Tết, chưa kể mấy
chục chùa chiền và nhà thờ tổ chức lễ đón Giao thừa một lượt với số lượng
người hái lộc, xin xăm chật ních, c̣n nữa, những người về VN ăn Tết, qua
lại Úc ăn Tết tiếp, thêm nữa, trước đó, người Việt Melbourne đón Tết Dương
lịch cũng rôm ră không kém.
Vấn đề tế nhị ở đây không phải chỉ là du Xuân suông mà c̣n phải xài tiền,
và họ đă thực sự xài tiền thoải mái cho tất cả các hội chợ Tết được tổ
chức tại đây. Tiền ở đâu mà nhiều thế? Dĩ nhiên câu hỏi này không ai để ư
và cũng không ai théc méc làm ǵ cho mệt trí, nhưng theo tôi nghĩ v́ lẽ
cuộc sống ở Úc tương đối thoải mái, không có vẻ ǵ là bị ảnh hưởng bởi sự
suy thoái kinh tế (hầu như năm nào cũng vậy, suốt mấy chục năm nay), là do
ảnh hưởng bởi lối sống của người dân Úc, enjoy first, work later, nên kiếm
được th́ cứ xài, thất nghiệp có nhà nước lo, đến nổi hiện giờ, với t́nh
h́nh kinh tế tồi tệ toàn cầu, chính phủ phải “la làng” rằng th́ là “bớ bà
con ơi! hăy stop bớt cái vụ đi du lịch nước ngoài” v́ theo thống kê năm
nay, số người du lịch đến Úc ít hơn số người đi du lịch ra nước ngoài. Có
tiêu tán đường không chứ! Chính phủ cứ phải móc hầu bao hoài th́ chịu đời
sao thấu, mà nếu mon men tăng thuế th́ chính quyền đương nhiệm có mà chuẩn
bị khăn gói về nhà đuổi gà cho vợ trong nhiệm kỳ tới, v́, đă lỡ hứa giảm
thuế trước khi lên nắm quyền. C̣n một chuyện nữa, mấy năm gần đây, các bầu
sô ca nhạc ở Úc được mùa nên tha hồ hốt bạc. Shows được tổ chức liên tục
mà show nào show nấy đều đông nghẹt bất kể thời tiết, bất kể t́nh h́nh
kinh tế ra sao, đó cũng là một đ́ều thích thú xảy ra ở cái xứ Úc tḥi ḷi
này, đến nổi cuối năm vừa rồi, các ca sĩ đến tŕnh diễn đă phải thốt lên:”Với
t́nh h́nh này mà bà con đến tham dự đông đủ th́ thật là hạnh phúc cho các
ca sĩ chúng tôi”
Cái
tật tào lao, dài ḍng của tôi vẫn không chừa, chuyện chính không nói mà cứ
hay nhảy rào. Bây giờ trở lại vấn đề chính. “Trước khi” đi vào chính
chuyện, nữa, nữa, chuyện ǵ nữa đây, yên chí, không dai đâu quư vị, chịu
khó kiên nhẫn một chút. Cái ǵ cũng phải có đầu có đuôi. Tôi đặt chân đến
Úc vào năm 1980, tổ chức người Việt ở đây (tiểu bang Victoria) mới c̣n
trong t́nh trạng “đơn giản” nên cái Tết đầu tiên mà tôi có tham dự cũng
được tổ chức như “đang giỡn”, nghĩa là rất đơn sơ, lúc đó người Việt chỉ
độ khoảng 5 ngàn. Không thể trách được v́ người đâu mà tổ chức rầm rộ, tuy
nhiên tôi t́m thấy một sự ấm cúng và thân t́nh v́ mọi người đều biết nhau,
thừa dịp nhậu thả giàn mà không bị phe cánh không râu khiển trách.
Dần
dà dân số Việt tăng nhanh cùng với biến cố Thiên An Môn, ông cựu Thủ Tướng
“Mít Ướt” Bob Hawke (Người Việt kêu ông là Bốc Hốt) nổi hứng lên Tivi
tuyên bố cho định cư tất cả du học sinh Trung Quốc, khoảng 40 ngàn, làm
dân số Á Châu nói chung tăng lên một cái ào. Và cũng từ đó, các Hội chợ
Tết của người Việt có sự tham gia đông đảo của người Hoa, chưa tính Miên,
Lào, Thái, H’mong….
Hiện
tại ở tiểu bang Victoria có 4 khu vực được người Việt tập trung đông đảo
sinh sống và làm ăn: Richmond, Footscray, Springvale và St. Albans và một
tụ điểm chính được tổ chức hội chợ Tết hằng năm của cộng đồng là Sandown
Race Course. Đầu tiên chinh, từ thuở hồng hoang, hội chợ Tết mỗi năm (và
chỉ có một mà thôi) đều được tổ chức ở Footscray Park, một địa điểm lư
tưởng để các cộng đồng tổ chức hội hè, vui chơi khi có dịp, và Cộng Đồng
VN được ưu tiên một. Tuy nhiên người ḿnh đă không có uy tín và kỹ luật để
tuân theo những qui định của Hội Đồng địa phương, nên sau mỗi cuộc vui
chơi đều để lại đằng sau những thiệt hại thê thảm về cây xanh cũng như tài
sản của công viên. Sau nhiều năm chịu đựng, Hội đồng địa phương quyết định
không cho phép tổ chức nữa mặc dù họ rất lấy làm tiếc v́ những thiệt tḥi
về mặt lợi ích xă hội. Từ đó, ban tổ chức Hội chợ Tết của cộng đồng phải
chạy ḷng ṿng, cuối cùng chọn được địa điểm cố định là sân đua ngựa
Sandown, v́ nơi đó không có cây xanh, chỉ toàn là building, sân xi măng và
sân cát (nội nghe cái tên không, quư vị cũng biết là nơi đây nó có cái ǵ
rồi), không thể…phá được. Và cũng từ đó nảy sinh ư tưởng là mỗi khu thương
mại người Việt, Hội Thương Gia ở đó tự tổ chức cho riêng ḿnh một cái Tết
Festival, và luân phiên nhau làm để không bị trùng lắp. Như năm nay chẳng
hạn: StAlbans 04.01, Footscray 11.01, Richmond 18.01, Springvale 25.01,
ngay tại Melbourne City 01.02 (ở trên tôi đă quên không nhắc tới là mỗi
năm đều có Hội chợ Tết của Cộng Đồng người Hoa tổ chức xen kẻ với chúng ta
tại City và người Việt, nhứt là người Việt gốc Hoa tham dự không ít) và
cuối cùng là Hội chợ chính thức của Cộng Đồng Người Việt Victoria được tổ
chức vào ngày 08.02.2009. Ở Hội chợ chính thức lượt người tham dự đến và
đi đôi khi lên con số cả trăm ngàn, c̣n các hôi chợ nhỏ từng khu vực ít
nhứt cũng phải từ 20 chục ngàn trở lên. Khiếp không quư vị. Cái đáng nói ở
đây là nhiều người đă tham dự đủ các nơi. Riêng cá nhân tôi mỗi năm ít
nhất cũng phải 3 nơi. Già mà ham vui là tôi, Bà Xă cứ cằn nhằn:”sao
năm nào ông cũng đi hết trơn vậy, toàn là con nít với lại không có ǵ khác
so với mọi năm, đi làm ǵ”. Tôi không nghĩ như vậy. Mỗi năm
ḿnh mỗi già, th́, cứ ráng đến đó mà t́m hương vị Tết, đồng thời níu kéo
tuổi xuân được chút nào hay chút đó. Quư bà ít để ư đến điều này nên
thường…già hơn quư ông… là v́ vậy (xin lỗi nếu có xúc phạm)
Về
mặt h́nh thức, các hội chợ Tết mỗi năm đều na ná giống nhau, về mặt nội
dung th́ luôn có thay đổi (thường th́ thêm chứ không bớt) nghĩa là, một
sân khấu chính để làm lễ khai mạc với sự tham dự của các quan chức chính
quyền và quan chức cộng đồng, đây cũng là nơi tŕnh diễn ca nhạc và
Fashion Parade được sự chú ư của tất cả mọi người. Về phần tŕnh diễn ca
nhạc được xem là phong phú nhất v́ ngoài các ca sĩ và ban nhạc cây nhà lá
vườn c̣n có sự tham dự của các ca sĩ bên Mỹ được mời tới và các ca sĩ VN
đi du lịch lên góp vui. Có một số ca sĩ đă hoặc đang thành danh trong
Paris By Night của Thúy Nga như Châu Ngọc, Tùng Châu, Ngọc Liên,vv…đă ra
đi từ nơi này, và sắp tới, tháng Tư, trung tâm Thúy Nga sẽ có sự tham gia
của Thanh Bùi, hạng 6 (?) Australian Idol. C̣n th́ đa số là các gian hàng
bán thức ăn, gian hàng tṛ chơi, gian hàng băng đĩa, gian hàng của các
công ty hoặc cơ sở thương mại, các gian hàng từ thiện,vv… Ngoài ra, luôn
luôn có sự tham gia các đội múa lân, biểu diễn vơ thuật của các trung tâm
huấn luyện và đặc biệt là sự tham gia tích cực của các doanh nhân người Úc
chuyên set up các tṛ chơi giống như ở Dream World, Movie World, Disney
Land (dĩ nhiên là chỉ thu gọn thôi) để dụ mấy đứa con nít thích t́m cám
giác mạnh. Riêng Hội chợ chính th́ đa dạng hơn, có thêm Bàn Thờ Quốc Tổ,
pḥng triển lăm tranh ảnh của các Hội Đoàn, Đoàn Thể, cùng thành tích của
cộng đồng trong năm qua, tranh giải cờ tướng, thể thao…Những năm gần đây
c̣n có gian hàng triển lăm Bonsai được nhiều người lớn tuổi ưa thích. Âu
cũng là lẽ tự nhiên sau nhiều năm làm việc vất vả.
C̣n
nhớ, năm 1998, tôi và Bà Xă quyết định tham gia gian hàng bán bún ḅ Huế ở
hội chợ chính Footsray Park trong hai ngày với sự hỗ trợ của các em tôi.
Đi đóng tiền lệ phí mà run, v́ nếu gặp nhằm ngày trời mưa th́ có mà ế
chỏng gọng, mang về ăn hộc x́ dầu luôn, bởi đôi khi những người tham gia
gian hàng cũng bị như vậy trong mấy năm trước (bây giờ th́ khỏe rồi v́
được tổ chức trong nhà hoặc dưới mái che). Trời thương, hai ngày nắng đẹp.
Từ buổi sáng cho đến trưa chưa có người nhiều nên các gian hàng bán thức
ăn vắng hoe, v́ không có kinh nghiệm nên tụi này hơi teo. Thế nhưng đến
chiều bắt đầu có người lai rai ra vào quán và càng tối th́ càng đông và
đông một cách khủng khiếp. Lạ ở một chỗ là ḿnh đă để bảng bán bún ḅ mà
khách vào cứ đ̣i thêm hột vịt lộn với bia. Thấy tiếc, bèn tăng cường. Giá
cả, muốn tính bao nhiêu th́ tính không ai thắc mắc cả. V́ Tết nên mọi
người đều dễ dăi chăng. Ngày hôm sau, Bà Xă tôi tăng cường thức ăn thật
dồi dào, vậy mà cũng không đủ cung ứng cho nhu cầu của khách hàng, càng về
khuya càng đói, đến nổi không c̣n cái, chỉ c̣n nước với bún thôi, cùng
chơi luôn. Một phần cũng do Bà Xă nấu hơi…ngon. Tôi ăn suốt mấy chục năm
mà c̣n chưa dám…chê dở, th́ thử hỏi, người khách lạ lúc đói quá biết ǵ mà
ngon với dở. Nói nhỏ quư vị nghe qua rồi bỏ, hôm nào tôi dở chứng nói
không ngon th́ hôm đó chỉ có…ḿ gói. Vui thật, kiếm tiền thật, nhưng tôi
tởn tới già. Khổ ơi là khổ, nhất là lúc chuẩn bị và lúc hạ màn. Tôi sụt
mất mấy kí lô trong ṿng hai ngày, Bà Xă cũng vậy.
Kể
chuyện hội chợ Tết mà tôi có trực tiếp tham gia để quư vị thấy rằng người
Việt ở Úc ăn Tết rất nhiệt t́nh và xài tiền cũng rất thoải mái và
Melbourne là một thí dụ điển h́nh. Hội chợ Tết chính năm nay vào ngày
08.02.2009 nghĩa là sau ngày Mồng Một tới hai tuần nên chưa có một h́nh
ảnh nào cống hiến quư vị. Nếu được phép Bà Xă năm nay du Xuân một lần nữa
(thường th́ tôi đi chỉ có một ḿnh, Bà Xă làm biếng ít khi chịu đi, tôi
cũng mong vậy, đi một ḿnh sướng hơn chứ đi với bà ấy, cặp mắt tôi cứ phải
nh́n thẳng, mỏi muốn chết), sẽ có những tấm h́nh hấp dẫn gởi đến quư vị
nhưng không hứa chắc, à nha! À, chút xíu nữa quên rồi, hằng năm Ban Tổ
Chức Hội Chợ Tết đều có thông lệ là bất cứ ai ăn mặc Quốc Phục, nghĩa là
đàn ông, đàn bà, con gái nào mà diện áo dài khăn đóng theo truyền thống
Việt Nam th́ sẽ được vào cửa… miễn phí, nhờ thế hấp dẫn thêm những bóng
hồng tha thướt trong những tà áo dài thướt tha, tha hồ mà mắt chảy ghèn v́
không có th́ giờ để nháy. Vóc dáng không chuẩn, đâu có cô nào chịu mặc áo
dài. C̣n nếu vóc dáng đẹp quá mà không diện áo dài đi du Xuân để cho mọi
người chiêm ngưỡng th́ uổng quá, phải không? Tâm lư mà.

Vĩnh
Sơn
Tết Kỷ Sửu 2009


Trang XUÂN 2009- Văn Học Nghệ Thuật
Và Quê Hương