Đặc San Xuân

Có lẽ ai cũng có ít nhiều kỷ niệm khó quên trong những ngày đầu đặt chân sang đất Mỹ, lạ nước, lạ cái, lo lắng đủ mọi thứ cho sự thay đổi lớn trong đời sống của mình.

Mắt nhắm, mắt mở đặt chân xuống phi trường với bao nổi lo âu, sợ sệt vì từ nhỏ đến lớn tôi chưa bao giờ đi đâu xa, hoặc sống xa nhà, huống chi đặt chân sang một đất nước khác, khác cảnh, khác người, khác ngôn ngữ. Lòng hồi hộp, tự nghĩ : ”Nếu người bảo trợ, họ quên, không đến đón, không biết rồi mình sẽ về đâu?”



          Nghĩ bậy vậy thôi! Chứ chú đã đến lâu rồi, vài điều thăm hỏi về gia đình, về sức khỏe xong, chú vội trấn an:

-      Các cháu an tâm đi, chú đã mướn phòng cho các cháu rồi. Nhưng bây giờ khoan về đó đã, về nhà chú nghỉ ngơi một vài ngày cho tỉnh táo rồi mới về đó ở.

          Vài ngày đầu lo xong giấy tờ định cư, tôi mới biết khu chung cư này chỉ có 11 gia đình. Phòng số 1 của một người Mỹ đen sống đã trên mười năm, nghe nói ông ta rất hiền, không bao giờ quấy rầy người ở chung quanh. Còn lại 10 gia đình toàn là Việt Nam nhưng đa số không có công ăn việc làm. Họ đang hưởng trợ cấp với chương trình con nhỏ và người già đã quá tuổi lao động. Lớp trẻ, con cái họ thì đang theo học các trường. Tôi cảm thấy bối rối quá, vì tôi nghĩ khi sang đây tôi mong muốn mình tiếp tục đi làm, sớm chừng nào hay chừng nấy để giúp đỡ gia đình ở Việt Nam trong cơn túng quẫn. Cho dù muốn tôi cũng không biết chỗ nào để mà đi, thế là một tuần 7 ngày tôi đành nhập chung với cuộc sống của hàng xóm. Họ bảo:

- Chị đừng lo lắng gì, tuy mình không có việc làm nhưng cũng không cần xài tiền, cứ đi theo tụi tui. Mỗi ngày cứ đến giờ, tụi tui đến đập cửa phòng, chở chị đi tới các cơ quan từ thiện để lấy thức ăn. Người ta cho cả quần áo lẫn đồ dùng trong nhà không thiếu gì hết.

          Đâu được vài tuần ông xã giận quá phải lên tiếng: - Anh đưa gia đình sang đây, không phải để chấp nhận một cuộc sống như vậy. Phải trở lại trường học sinh ngữ, học nghề, để rồi kiếm cho mình một việc làm đàng hoàng trên xứ người ta. Sống nhờ vào các cơ quan từ thiện chỉ dành cho những người tàn tật, già cả, thiếu khả năng lao động, chứ mình thế này, mà cũng đến đó thật coi không được!

          Đó không phải là đìều tôi mong muốn, nhưng nói tới học tôi nghe ớn lạnh. Già rồi! học làm sao vô trong đầu. Vả lại gia đình mình ở Việt Nam quá nghèo, nghe mình sang đây như được đi làm ăn xa, mong chờ một sự giúp đỡ. Học, thời gian bao lâu? 3 năm, 5 năm mới ra trường, sao nghe mà ngao ngán!

          Tôi đến hội HO, trong thời gian đăng ký học và chờ trường gọi, vừa học tiếng Anh lõm bõm vài chữ, vừa học may công nghiệp do hội tổ chức giúp đỡ những người mới sang, có lẽ điều này dễ dàng cho tuổi của tôi nhiều. Một chút may mắn, một người Việt Nam chủ tiệm may đến hội HO tìm thợ, thế là tôi bắt đầu có việc làm.

          Cần cù, lao động là bản tính của tôi. Tôi không còn biết ngày giờ, 8 tiếng, 10 tiếng hay 12 tiếng trong ngày tôi cũng không biết nữa. Cứ mở mắt là đến tiệm ngay, chỉ tiết kiệm 4 giờ đồng hồ cho 2 ngày trong tuần để học Anh văn. Thật là một sự lầm lẫn lớn, có lẽ vì tôi muốn có tiền gấp để giúp đỡ người nhà ở Việt Nam nên tôi chưa nghĩ gì về việc xây dựng cho gia đình tôi ở đây.

          Tôi đã lấy bằng lái xe 5 năm rồi và lại tới hạn thay bằng mới, nhưng tôi chưa lái xe lần nào. Nghe bạn bè nói: ”chị mà mua xe, chị phải tốn kém đủ mọi thứ, nào tiền xăng, nào tiền bảo hiểm, mua xe cũ thỉnh thoảng bị hư, sửa không tiền để trả”, tôi nghe mà hoảng sợ. Đồng tiền ở đây dễ kiếm mà cũng dễ xài, không khéo rốt cuộc vẫn là tay trắng. Do đó, hằng ngày tôi đành làm bạn với ông xe bus, có những buổi chìều mùa đông giá rét mới 4 giờ chiều trời đã tối đen, tuyết rơi lất phất, lấm tấm trong mưa, cảnh mưa tuyết này tôi không bao giờ thấy ở VN. Tôi đi bộ từ tiệm may đến trạm xe bus để về nhà. Tôi bước nhẹ và đều như để thở sau một ngày làm việc mệt nhọc. Tôi nghĩ ngợi, nhớ nhà, thầm hỏi:

-Có ai hiểu được cảnh này khômg? Mình sống ở đây như một người lưu lạc, xa nhà, xa quê hương, xa người thân. Rồi lại tự an ủi:

- Tôi chấp nhận và không cảm thấy buồn hay hối tiếc vì bao nhiêu người ở

Việt Nam muốn được như mình mà không được, huống hồ gì mình đã được mà sao lại than. Không riêng vì tôi mà những người bạn đến Mỹ trước tôi vài năm thường đùa với tôi:

- Chị ạ! chị đừng lo, chị đã sang đây, chị tuổi gì rồi cũng đổi thành tuổi con trâu cả! Chị cày riết rồi, chị cũng không để ý tuổi của mình là tuổi gì nữa. Tôi nghĩ thầm: có lẽ vậy.

          Cũng chỉ được vài năm nghề này không còn kiếm ăn được nữa vì nhân công ở Mỹ quá mắc nên hàng được đóng thùng gởi sang các nước chậm tiến, tiền nhân công rẻ hơn nhiều, sản phẩm làm bán ra lợi cho chủ hãng nhiều hơn.

          Hãng xưởng may bắt đầu đóng cửa hàng loạt, công nhân lần lượt bị sa thải. Tôi trở lại trường học lam nham vài chữ anh ngữ rồi đến trung tâm tìm việc để cầu may.

          Trời xui đất khiến tôi lại kiếm được việc làm hợp với sở thích và đam mê của tôi. Dùng vải hoa đủ màu sắc, lấp ráp tạo nên những sản phẩm trang trí nhà cửa hay những bộ hộp đựng nữ trang thật đẹp. Sau khi làm ra sản phẩm tôi thường thích ngấm nghía và cảm thấy vui vui. Một công việc nhẹ nhàng bình thản và cơ sở này đã tồn tại trên 10 năm nên tôi hy vọng cũng không đến nổi để việc làm gián đoạn.

          Chuyện gì đến cũng đến, một ngày nhân công đang làm việc bình thường. Người chủ hãng triệu tập một cuộc họp ngắn tuyên bố chỉ vài giây:

Tình hình kinh tế của hãng không khá, đành tuyên bố phá sản, tất cả công nhân chuẩn bị nghỉ việc trong nay mai.

          Nhìn thấy 2 chị xếp người Việt Nam đứng khóc ròng vì bất ngờ bị mất việc, tôi nghe trong lòng có chút gì thảm não, tôi lắc đầu, lẩm bẩm: Tôi lại trở về những tháng ngày lang thang tìm việc.

        Tôi trở lại trường Community College đọc và nhìn vu vơ những lớp học được đăng lên. Lần này tôi quyết chí chọn ngề học hành đàng hoàng, may ra tôi có được một cơ may nào đó. Lớp học nursing home, lớp electronic ngắn hạn có lẽ phù hợp với trình độ của tôi. Tôi không dám mơ mà cũng không có gì để mà mơ. Tôi suy nghĩ nếu tốt nghiệp lớp nursing home, tôi tưởng tượng đi làm đến bệnh viện săn sóc người già yếu bệnh tật, lòng thương người tôi sẵn có, nhưng liệu tôi có đỡ nổi người Mỹ quá khỗ hơn tôi hay không? Tôi không do dự cũng đành nhắm mắt làm liều ghi danh vào học lớp điện tử, dù biết rằng nơi tôi ở cách những hãng điện tử phải cả giờ đồng hồ lái xe và phải lái xa lộ. Thật là quá xa và quá khó khăn đối với một người không mạnh dạn như tôi.

        Âu cũng là dịp may hiếm có, còn tuần nữa ra trường thì thầy báo tin mừng trên Online có một hãng điện tử đang cần người. Ngày mai ông sẽ hướng dẫn cả lớp đến đó xin thi. Nếu ai đủ điểm, hãng sẽ xét đơn và thu vào làm việc.

         Tôi may mắn trong số 4 người được hãng mướn. Tôi vui lắm, thầm cám ơn trời phật đã phù hộ tôi có được dịp may. Tôi được biết hãng điện tử này do người Nga sáng lập đã trên 70 năm nay, chuyên sản suất công tắc cho máy bay và tàu ngầm với khoảng 500 công nhân, đa số là người Asian. Rất hiếm khi hãng mướn người cho nên ít người biết đến và một khi được hãng thu nhận thì rất khó bị thải ra, những người làm thâm niên cho biết như vậy. Tôi cố gắng vừa học vừa làm để trở thành người thợ giỏi, thành thạo công việc nhanh chóng với chút thông minh và đôi tay khéo léo sẵn có để hy vọng giữ được công việc lâu dài.

          Nhưng người tính vẫn không bằng trời tính, tôi làm được 6 tháng thì sự kiện khủng bố 9/11 xảy ra. Lúc đó không khí hãng nặng nề, gương mặt người xếp lúc nào cũng lo âu, tôi mất hết niềm tin, tôi đoán biết chuyện gì đến cũng sẽ đến. Một ngày ông xếp gọi tôi lên văn phòng nói vài câu:

- Tôi biết chị làm việc tốt, nhưng không cách nào giúp đỡ được chị vì khách hàng các nước hủy bỏ đơn đặt hàng nên hãng thiếu việc vì vậy chị tạm thời nghỉ việc cho đến khi có hàng tôi sẽ gọi chị trở lại. Mặc dầu tôi đã đoán biết nhưng vẫn không sao cầm được nước mắt. “Âu cũng là số phận”.

          Sau đó tôi không còn nghĩ đến bôn ba tìm việc nữa, tôi ở nhà ăn lương thất nghiệp và đến trường học anh văn với bạn bè cùng chung cảnh ngộ, số đã không may thì nằm đó chờ thời.

          Từ ngày tôi trở lại hãng, công việc càng lúc càng bận, tuần lễ 7 ngày, ngày 12 tiếng. Thời gian bận kéo dài cũng đã lâu, tôi làm việc nhiều, không thèm ăn chỉ thiếu ngủ. Người xếp cứ an ủi: ráng đi, làm hết tuần này, tuần sau công việc sẽ bớt nhiều và cứ thế không biết bao nhiêu lần mà công việc vẫn ứ động.

         Gần đây cuộc khủng hoảng kinh tế trên thế giới cũng làm ảnh hưởng ít nhiều đến sự sản xuất của các hãng xưởng. Giờ làm phụ trội cũng bị cắt đi, tôi nghỉ ngơi được vài tuần để lấy lại sức.

          Thứ hai đầu tuần, đến giờ về, tôi chuẩn bị dọn dẹp và đang suy tính, chiều nay về sớm, nấu món gì ngon ngon cho ông xã ăn, chợt nghe tiếng giày rồi ông xếp tiến lại gần:

          Chiều nay, người thợ ca đêm không vào, chị có thể ở lại làm thêm 4 tiếng nữa không?

          Mọi người chuẩn bị ra về, còn tôi không dám từ chối, đành bắt tay vào việc, mỉm cười rồi lẩm bẩm một mình:

          - “Đúng là tuổi con trâu”.

Phùng Thị Phượng
11/12/2008