Hồi tôi mới quen, Nguyệt đâu có sao. Lành lặn, b́nh thường như bao cô gái
khác. Hẹn uống cà phê, rủ đi ăn, Nguyệt không cần đưa đón. Ăn uống xong,
đường ai nấy đi, mạnh ai nấy về. Họa hoằn lắm, tôi mới rề xe theo đưa
Nguyệt tới đầu ngơ.
Nguyệt nói tiếng Bắc nhưng trong ḍng máu của Nguyệt là sự pha trộn giữa
Trung và Bắc. Ba Nguyệt, người Mộ Đức,
Quảng Ngăi, tập kết ra Bắc, lấy vợ Nam Định. Nguyệt sinh sau ngày miền Nam
sụp đổ, lớn lên ở Nha Trang. Tôi chỉ biết có vậy. Tôi không phải là đảng
viên đảng Cộng Sản, trước khi lấy vợ phải t́m hiểu kỹ lư lịch gia đ́nh vợ.
Lúc quen Nguyệt, tôi đang viết báo. Nói là viết báo cho oai chứ thực ra là
dịch báo, dịch cáo bài báo từ tiếng Anh ra tiếng Việt rồi gửi cho các tờ
báo lớn nhỏ trên khắp nước và chờ đăng. Hồi đó, Internet chưa bùng nổ như
bây giờ, những người có thể chuyển ngữ từ Anh sang Việt đếm trên đầu ngón
tay, v́ vậy những bài dịch tôi gửi không đến nỗi bị vứt vào sọt rác. Nhưng
tiền nhuận bút th́ "quá hẻo", nhiều bài đăng trên báo tỉnh hoặc báo ngành
chỉ vừa đủ trả tiền cho ly cà phê và gói thuốc Cotab. C̣n đăng ở những tờ
báo trung ương th́ đủ "dung dăng dung dẻ" với Nguyệt..
Tôi quen Nguyệt gần một năm, t́nh cảm vẫn dậm chân tại chỗ. Và nếu (lại
nếu) không có buổi sáng chủ nhật xấu trời một ngày cuối tháng mười, chắc
tôi đă "good-bye" Nguyệt. Tôi ghét nhất cái cảnh chờ với đợi và không muốn
kéo dài thời gian trả tiền cà phê, tiền ăn vặt rồi mỗi người lên một chiếc
xe Honda đi về đâu không ai biết.
Tôi c̣n nhớ rơ cái buổi sáng chủ nhật đó, trời mưa được một lúc rồi tạnh,
nắng lên. Tôi hẹn Nguyệt tại quán cà phê gần nhà. Sau màn cà phê và sau
khi mưa tạnh tôi rủ Nguyệt đi ăn sáng. Và cái dấu hiệu báo "khổ" bắt đầu.
Đó là lúc tôi và Nguyệt cùng dắt xe ra khỏi chỗ để xe, bỗng dưng, tôi thấy
Nguyệt bỏ xe lăn kềnh ra đường và đứng yên như kẻ mất hồn. Tôi hơi ngạc
nhiên, không biết chuyện ǵ, lật đật dựng xe của ḿnh, chạy đến đỡ xe của
Nguyệt lên. Chuyện xảy ra trong tích tắc.. Và kể cả Nguyệt h́nh như không
biết là ḿnh vừa rơi vào trạng thái "mất hồn", cười, tỉnh bơ cầm láy xe,
hỏi: "ḿnh đi ăn đâu?". Tôi nh́n đồng hồ, lúc này đă 8g30, nghĩ bụng, chắc
Nguyệt bị hạ "can-xi" do đói bụng nên mới vậy.
Nhưng rồi nhiều lần và nhiều lần, trong quán cà phê hoặc quán ăn, trạng
thái mất hồn của Nguyệt liên tục xảy ra. Những lúc đó, mặt Nguyệt đỏ lên,
đôi mắt thất thần, miệng lắp bắp nói không thành tiếng, chân duổi thảng ra
c̣n hai tay th́ co quéo lại...Với những triệu chứng đo, tôi nghi Nguyệt bị
bệnh "Đông kinh". Và thời gian của những lần lên cơn sau này kéo dài hơn.
Sau khi Nguyệt "tỉnh hồn", hỏi, Nguyệt lắc đầu: "Em đâu có sao (?)".
Tôi có cảm giác là h́nh như Nguyệt cũng không biết chuyện ǵ vừa xảy ra
với ḿnh.
Trái tim tôi không có chỗ cho một t́nh yêu lành mạnh theo đúng nghĩa đen
lẫn nghĩa bóng mà toàn là ḷng trắc ẩn và thương hại. Nh́n Nguyệt mỗi lần
lên cơn, tự dưng tôi cảm thấy yêu Nguyệt quá chừng. Và nhiều lần tôi vặn
hỏi Nguyệt căn nguyên của chứng bệnh kỳ lạ này nhưng Nguyệt không biết ǵ.
Nguyệt không biết thật chứ không phải giả bộ không biết. Bằng chứng là
hàng ngày, Nguyệt vẫn đi dạy, vẫn chạy xe honda.
Tôi muốn biết Nguyệt bị bệnh ǵ. Tôi đưa Nguyệt về Sài G̣n, đến Trung tâm
Y khoa Ḥa Hảo, làm đủ thứ xét nghiệm từ
máu đến siêu âm tim gan... và cuối cùng là chụp MRI cái đầu. Kết quả của
cái gọi là chụp MRI, Nguyệt bị "tổn thương năo". Không toa thuốc, không
một lời hướng dẫn cách chữa tri, tôi đưa Nguyệt về lại Nha Trang mà trong
ḷng càng tối tăm hơn trước lúc đi.
Sau chuyến đi Sài G̣n, tần suất lên cơn của Nguyệt càng ngày càng dày và
thời gian lên cơn cũng dài hơn. Nguyệt phải nghỉ dạy.
Rồi mùa làm báo tết chuyển động, tôi lo kiếm tiền trước đă, bỏ mặc Nguyệt
một ḿnh chống đỡ với căn bệnh quái ác. Ngày đêm, tôi cặm cụi "dịch báo",
dịch thật nhiều, in ra và photo thành nhiều bản, trộn lại gửi cho rất
nhiều tờ báo từ trung ương cho đến báo ngành, báo địa phương...Tôi học
được cách gửi bài báo tết từ một tay có nhiều năm kinh nghiệm trong việc
làm báo tết. Tay này quả quyết, sợ ǵ, hàng trăm tờ báo xuân lớn nhỏ, ai
mà kiểm soát cho nổi. Mà lỡ có đăng trùng cũng chẳng sao. Tết nhất mà.
Thật ra, đọc những số báo xuân từ những năm trước, tôi cũng thấy đúng như
vậy. Một bài thơ, một truyện ngắn, một bài báo... của một số người tiếng
tăm lừng lẫy xuất hiện trên nhiều tờ báo xuân khác nhau không phải là
chuyện hiếm.
Lai rai, từ tết Dương lịch đến tết ta, tôi thu hoạch cũng khá. Nhờ vậy,
tết xong, với quyết tâm, t́m cho ra căn nguyên chứng "trạng thái mất hồn"
của Nguyệt là bệnh ǵ, tôi đưa Nguyệt đi Sài G̣n như đi chợ. Nhưng ngay cả
bẹnh viện Chợ Rẫy cũng lắc đầu bởi chỉ những lúc Nguyệt "lên cơn" th́
trạng thái mất hồn mới xuất hiện, c̣n binh thường, Nguyệt vẫn là một cô
gái lành lặn.
Sau cùng, một bác sĩ ở bênh viện Đại học Y Dược Sài G̣n chỉ tới bệnh viện
Tâm thần. Tại đây, sau khi nghe tôi kể lại một số triệu chứng biểu hiện
khi lên cơn của Nguyệt, một bác sĩ phụ trách pḥng khám, khẳng định, đó là
bệnh "Động Kinh" và quả quyết chỉ cần uống loại thuốc chống động kinh theo
toa, uống đều trong 6 tháng là "cắt cơn".
Tưởng như vậy là yên, nào ngờ, cánh cửa được sống như một người b́nh
thường vẫn đóng chặt trước mặt Nguyệt. Trong thời gian điều trị cái gọi là
bệnh động kinh, mặc dù tần suất lên cơn của Nguyệt có thưa dần nhưng một
đêm, đột nhiên Nguyệt lên cơn lớn và rơi vào hôn mê.
Lúc này, tôi đă đổi nghề. Từ cái nghề "dịch báo" kiếm cơm, tôi chuyển sang
làm du lịch kiêm tài xế đưa đón Nguyệt mỗi ngày 4 bận, với hy vọng kiếm
thật nhiều tiền để chữa bệnh cho Nguyệt. Nói là đổi nghề nhưng thực ra tôi
quay lại con đường xưa, một thời tôi đă từng huy hoàng có, thất bại có tại
đất Sài G̣n trong những năm mới cửa.
Một văn pḥng du lịch nhỏ như ḷng bàn tay chỉ đủ kê hai cái bàn, một cho
tôi, một cho Nguyệt và thị trường tôi nhăm đến là các thầy cô của hàng
trăm trường học lớn nhỏ từ thành thị đến nông thôn trên khắp tỉnh. Trước
kia, tôi đă từng đi dạy, dù chỉ hơn 1 năm rồi bỏ ngang nhưng vẫn c̣n đó
bạn bè giờ đây đă là hiệu trưởng trường này, trường nọ. Tôi cũng nắm rơ
qui luật "đến hen...đi chơi" bằng "tiền chùa" của các thầy cô vào những
dịp lễ này lễ nọ và đặc biệt là hè. Tôi nghĩ, tôi có thể thuyết phục họ,
đi với tôi.
Tuy nhiên, cái nghĩ của tôi hơi bị "xưa rồi Diễm". Cái thời buổi gọi là
kinh tế thị trường, t́nh nghĩa, t́nh bạn... chẳng là cái thá ǵ so với....đồng
tiền. Gặp lại bạn bè cũ, tôi lọt vào ṿng xoáy "Hiệu trưởng-Kế toán", một
cặp đôi ăn ư, đùn đẩy và cuối cùng là câu nói tôi chẳng muốn nghe chút nào:
"Thôi đi nhậu, nói chuyện sau". Tôi không biết uống rượu, chừng nữa ly bia
là mặt mày đỏ lựng giống như gà cồ ṇi, c̣n đầu th́ như có ai cầm dùi
trống nện kêu "bùng...bùng" loạn xa. Đó là cai dở thú nhất, c̣n cái dở thứ
hai là tôi ghét cay ghét đắng cái kiểu ăn bẩn, ăn vặt.
Nguyệt nằm cấp cứu tại bệnh viện Quân đội và sáng ra khi tôi đến, Nguyệt
đă hôn mê sâu. Nguyệt bị ǵ? Tôi gặp bác sĩ trực, hỏi th́ nhận được cái
lắc đầu, kèm theo câu nói "về...chuẩn bị là vừa...". C̣n theo mẹ Nguyệt,
khoảng 8 giờ tối, Nguyệt lên cơn nhẹ rồi lay không tỉnh.
Tôi lật đật chạy t́m đứa em họ xa là bác sĩ trưởng khoa ở đây. Nhờ nó, sau
cuộc họp giao ban là ca hội chẩn dưới sự chủ tŕ của bác sĩ, phó Giám đốc
bệnh viện kéo dài gần một tiếng đông hồ, c̣n cửa pḥng cấp cứu đóng chặt,
Nguyệt nằm đó bất động với 2 cô y tá túc trực theo dơi huyết áp, nhịp tim
và thân nhiệt.
Nhưng Nguyệt không chết. Một chút nghi ngờ về t́nh trạng hôn mê của Nguyệt
có thể do viêm năo Nhật Bản, một chứng bệnh hiếm gặp ở người lớn.
Ba ngày sau, Nguyệt tỉnh lại, rối loạn ngôn ngữ, càng làm tôi thêm tin
tưởng vào các bác sĩ ở đây, bởi rối loạn ngôn ngữ là một trong nhiều di
chứng của bệnh viêm năo Nhật Bản. Cái viễn cảnh, Nguyệt sống nhưng là sống
thực vật đang hiện ra trước mắt tôi. Mỗi ngày, tôi đến thăm Nguyệt 3 lần,
sáng sớm, trưa và chiều tối. Thời gian c̣n lại, tôi đến văn pḥng, nghe,
trả lời điện thoại và báo giá tour cho một số trường gọi điện tới hỏi.
Không có Nguyệt, một ḿnh tôi cáng đáng những công việc lẽ ra phải cần ít
nhất 3 người.
Tuy nhiên, hỏi th́ nhiều nhưng đi chẳng bao nhiêu. Tôi gạch bỏ dần tên
từng trường, từng trường đă đăng kư nhưng lại hủy v́ nhiều lư do khác nhau.
Tôi không biết may hay rủi bởi nếu đúng kế hoạch, chắc chắn tôi đă bị "bể
tour". Hơn 20 trường đăng kư chỉ mỗi tour Dà Lạt, giờ đây gút lại chỉ c̣n
đúng 2 tour.
Tôi gửi cái văn pḥng không kẻ lui người tới cho chủ nhà, nhờ nghe, trả
lời điện thoại và báo cho tôi khi cần. Tôi một ḿnh tổ chức, sắp xếp và
làm luôn hướng dẫn đưa khách đi Đà Lạt trong lúc Nguyệt vẫn c̣n nằm viện.
Cũng may là hai tour không đi cùng một thời điểm.
Rồi Nguyệt xuất viện sau nửa tháng điều trị và cái gọi là rối loạn ngôn
ngữ, di chứng của bệnh viêm năo Nhật Bản tự dưng biến mất cũng như kết quả
chụp X-quang với thuốc cản quang khá bất ngờ, bộ năo Nguyệt không hề hấn
ǵ.
Hết hè, tôi cũng đóng cửa luôn văn pḥng du lịch, dành nhiều thời gian hơn
cho Nguyệt bởi mặc dù thoát chết trong dường tơ kẻ tóc nhưng những cơn "mất
hồn" vần không buông tha Nguyệt. Thôi th́ đủ thầy, đủ thuốc. Thuốc tây
không hết, tôi sang thuốc nam. Rồi thuốc nam chẳng ăn thua ǵ, tôi quay
lại thuốc tây. Cuối cùng là chuyến đi Huế,
sau khi tôi đọc được một bản tin trên báo Tuổi Trẻ, viết về bệnh viện Đại
học Y-Dược Huế, bệnh viện đầu tiên trên cả nước đưa công nghệ mổ bằng dao
Gamma, cắt bỏ khối u trong năo và đă phẩu thuật thành công một phụ nữ
Kampuchia bị động kinh.
Chuyến đi Huế được chuẩn bị rất kỹ. Nguyệt có người chị ruột ở Huế, chi
phí cho ca mổ lên tới vài chục triệu do gia đ́nh Nguyệt gom góp, c̣n nhiệm
vụ của tôi là đưa Nguyệt "đi đến nơi về đến chốn".
Nhưng một lần nữa, món canh hẹ, Nguyệt bị bệnh ǵ càng nấu càng rối. Mỗi
chỗ chẩn đoán bằng những máy móc tối tân nhất của ḿnh với những kết quả
không nơi nào giống nơi nào. Trung tâm Y Khoa
Ḥa Hảo là "tổn thương năo", Bệnh viện Tâm Thần lại Đông kinh, ở Nha Trang
lại b́nh thường c̣n ở Huế không có cái gọi là "tổn thương năo, không có "ổ
động kinh" mà chỉ có "ổ dị dạng mạch máu năo và "ổ xuất huyết cũ". Khoa
học càng tiến bộ, máy móc càng hiện đại, càng dắt dẫn con người ta lạc vào
mê trận bát quái đồ.
Rồi Nguyệt lên bàn mổ, sau khi đă xác định vị trí chính xác "ổ dị dạng
mạch máu năo" ẩn ḿnh trong một hóc nhỏ bên thái dương trái. Nói là lên
bàn mổ nhưng thực ra chỉ có một ḿnh Nguyệt trong pḥng kín với cái lồng
giống như mũ bảo hiểm chụp lên đầu. C̣n bác sĩ mổ ngồi trong một pḥng kín
khác vói dàn máy vi tính trước mặt.
Tôi chỉ thấy như như vậy từ một màn h́nh vi tính gắn trên tường được
truyền trực tiếp từ pḥng mổ cho thân nhân bệnh nhân theo dơi.
Ca mổ bằng dao gamma diễn ra chưa đầy 15 phút.
Nguyệt ra khỏi pḥng kín tỉnh queo, không có bất cứ dâu hiệu nào chứng tỏ
vừa trải qua một ca phẫu thuật.
Tôi và Nguyệt lưu lại Huế một tuần.
Trở lại Nha Trang, thêm một cái tết nữa rục rịch đến, tôi bắt tay ngay vào
công việc làm báo tết nhưng không phải "dịch báo" như mọi năm mà là viết "tiểu
phẩm". Thời gian này, trên đất nước h́nh cong chữ S, Internet đang bùng nổ.
Nhiều tờ báo thay đổi chủ trương không c̣n dùng những tin bài trích dịch
từ các báo nước ngoài mà chỉ dùng "người trong nhà" lắp đầy các trang báo.
Nhiều tờ báo khác lập trang web, mở hộp thư điện tử và có cả một bộ phận
chuyên lấy tin nóng và dịch..
H́nh như tôi có duyên với nghề viết lách sao đó, 10 tiểu phẩm lần đầu tiên
tŕnh làng được tới 20 tờ báo xuân lớn nhỏ chọn đăng.Tiền nhuận bút đủ cho
tôi và Nguyệt vui vẻ đón tết.
Như đă nói, tôi đóng cửa Vp du lịch nhưng không đóng nỗi ḷng ham muốn
kiếm tiềm chữa bệnh cho Nguyệt.
Mổ th́ mổ rồi. Thuốc chông động kinh vẫn, theo chỉ định của bác sĩ, duy
tŕ hàng ngày nhưng Nguyệt vẫn đều đặn rơi vào "trạng thái mất hồn", ngơ
ngác sau khi "hồn nhập xác" và trí nhớ càng ngày càng suy giảm. Thậm chí,
có ngày Nguyệt lên 4,5 cơn liền mà toàn "cơn lớn". Tôi nhiều lần điện
thoại ra Huế hỏi bác sĩ phị trách ca mổ
hôm đó nhưng chỉ nghe kiểu nói "ậm ừ" rồi kêu đưa ra Huế kiểm tra lại. Ông
ta tưởng từ Nha Trang ra Huế giống như đi chợ chắc!
Và một lần nữa trời lại "bất dung gian" cho kẻ có trái tim không có chỗ
cho t́nh yêu lành mạnh, tôi rơi tỏm xuống bùn ngập tận cổ.
Tôi mở lại VP du lịch nhưng không đơn điệu như trước mà đa dạng từ sản
phẩm du lịch và ngành nghề kinh doanh. Tôi
xuôi ngược khắp nơi, cày không biết mệt mỏi, c̣n nhân lực th́ ngoài tôi và
Nguyệt c̣n có thêm vài người nữa. Thậm chí tôi c̣n tham gia hội chợ triển
lăm giới thiệu sản phẩm. Thuyền lớn, sóng lớn, một cơn sóng hung hăn bất
ngờ ập đến đánh tan xác chiếc thuyền đang yên đang lành của tôi.
Tôi bỏ lại Nguyệt giữa đường, một ḿnh ra đi t́m lại nhưng ǵ đă mất.
Thời gian trôi qua...Tôi sống trong nỗi nhớ và nỗi lo canh cánh về bệnh
tật của Nguyệt nhưng biết làm sao...
Rồi một mùa xuân nữa lại đến. Tôi quay quắt nhớ Nguyệt nhưng không biết
xoay sở cách nào để có tiền trở về thăm Nguyệt th́ may thay một người bà
con xa ở đâu đó trên đất Mỹ gửi cho 100 đô. Cầm số tiền trên tay, tôi nghĩ
ngay đến Nguyệt. Tôi cũng đang thiếu đủ thứ nhưng tôi biết Nguyệt c̣n
thiếu hơn tôi. Tôi trở về t́m Nguyệt, đưa Nguyệt đi mua sắm những thứ
Nguyệt đang thiếu. Đó là cái áo lạnh, đôi giày sandal và mấy chục viên
thuốc chống động kinh. Năm nay thời tiết thay đổi, trời rất lạnh và Nguyệt
đă kéo lê đôi dép từ khi tôi ra đi. Tôi cũng mua thêm cho Nguyệt một bộ đồ
mới mặc trong những ngày tết.
100 đô đổi sang tiền Việt, tôi chỉ giữ lại hơn hai trăm ngàn đủ tiền xe và
bữa cơm chiều đoàn viên cho hai đứa sau thời gian dài xa cách. Tôi cảm
thấy ḷng thanh thản, nhẹ nhỏm khi lo cho Nguyệt được ít nhiều. Tôi yêu
Nguyệt, yêu cả bệnh tật. C̣n tiền, tôi cũng cần nhưng là nhiều, rất nhiều
để trả nợ, để chữa bệnh cho Nguyệt và sống những năm tháng buồn vui bên
Nguyệt.
Chia tay Nguyệt, tôi về lại nơi tôi đang sống, không người thân, không bạn
bè với mấy tờ vé số đang nằm lặng lẽ trong túi...

TRẦN
KHỔ
Những ngày giáp tết Mậu Tư

Trang XUÂN 2009- Văn Học Nghệ Thuật
Và Quê Hương