Đặc San Xuân

        Lần đầu tiên tôi nhận thức được cuộc đời, đó là khoảnh khắc ba mẹ đã ban cho tôi một sinh mệnh. Sinh ra trên mảnh đất Ninh Hòa, Nha Trang đầy nắng và gió, biển và mùi mặn rát trong gió gắn liền với tuổi thơ tôi. Năm tôi sinh ra, đất nước mình đang trở mình đổi mới. Ba bảo, đó là lần đầu tiên nước mình có một bước tiến bộ mạnh mẽ như vậy. Tôi hẳn cũng lớn lên theo đà phát triển của đất nước. Năm bốn tuổi, ba mẹ lại ban cho tôi một món quà vô giá. Em gái. Ba mẹ đã cho tôi một đứa em. Chẳng hiểu sao lúc mới sinh nó mang màu da đen đen, mà vài tháng sau lại trắng như trứng gà bóc. Lần đầu tiên tôi nhìn thấy nó, nhỏ xíu và đen thui, cái cảm giác lạ lùng đến nỗi trong kí ức nhạt nhòa ngày ấy còn hiện hữu trong tôi, nó vẫn không hề biến mất. Đó là lần đầu tiên tôi làm chị. Và mãi về sau này, chị em tôi lớn lên, mâu thuẫn gây gỗ không ít cũng nhiều, nhưng lúc nào với tôi nó vẫn là đứa em nhỏ, món quà từ ba mẹ mà tôi hết mực yêu thương.

        Quê tôi nghèo. Ngày đó ba mẹ còn trẻ, hoài bão lớn. Gia đình tôi chuyển vào đất Sài Gòn lập nghiệp. Lần đầu đi xa đến vậy, tôi chỉ mới tám tuổi. Ba thuê một căn hộ chung cư rộng mà cả nhà chỉ ở trong một phòng, còn lại dành phục vụ cho công việc. Tôi nhớ những đêm thức khuya cùng phụ hoàn tất công việc với ba mẹ là lần đầu tiên tôi biết lo nghĩ cho tương lai của gia đình. Ừ thì, tám tuổi. Nghĩ cũng ngộ nghĩnh. Sài Gòn rộng lớn, đông đúc và lạ lẫm. Những chiều ba mẹ vắng nhà, về muộn, hai chị em ngồi ngoài ban công ngóng đợi, vừa sợ, vừa lo. Bóng chiều nơi đất Sài Gòn không mang mùi mặn của biển. Chiều Sài Gòn là những toà nhà chọc trời chợt đen dần lại, khắc những hình thù vuông vức lên nền vàng đỏ của buổi hoàng hôn. Những ngày đầu gian khổ thế mà nghĩ lại, tôi còn ngoan hơn bây giờ. Tôi đi bộ thật xa để đi học, lại đi về ghé chợ mua đồ, nấu cơm. Bữa cơm đầu tôi nấu cho cả nhà, món đậu cháy đen nhem nhẻm, tôi nhớ ba mẹ cười, tấm tắc khen ngon.

        Ba mẹ vẽ mẫu áo dài, trong nhà lúc nào cũng ngập đầy kim tuyến và mùi keo nồng nặc. Chị em tôi đứa nào cũng lấp lánh, đi dưới nắng trông thật tức cười. Những năm đầu, ở nhà thuê năm sáu tháng lại chuyển chỗ ở một lần. Không có hộ khẩu, ba tôi chạy xin hết chỗ này đến chỗ khác cho tôi có chỗ học. Sài Gòn cũng lạ, không như ở quê tôi, xin nhập học phải có “quà tặng đính kèm”, mà ba mẹ ngày đó làm gì có tiền. Sau này nghe ba kể, tôi thương ba mẹ hết mực. Thế là tôi không bị gián đoạn học hành. Tôi đi học, trường học là cái xã hội nho nhỏ lần đầu tiên tôi tiếp xúc và tập hoà nhập từ ngày đặt chân đến Sài Gòn. Những người bạn đầu tiên dễ thương trên đất Sài Thành đến bây giờ tôi vẫn nhớ, những người bạn đầu tiên trên quê hương thứ hai của tôi.

        Học là cách duy nhất để vươn lên trong cuộc sống. Mẹ nói vậy. Vào cấp hai, ba lại chật vật xin cho tôi vào trường điểm của quận. Đủ điểm, nhưng lại vì cái hộ khẩu mà gặp khó khăn. May nhờ giấy chứng nhận học sinh giỏi thành phố hồi tiểu học, tôi được xếp vào lớp cuối cùng của khối lớp sáu. Một dạng đậu vớt. Thi tuyển lớp chuyên Toán đậu với điểm tuyệt đối, từ lớp cuối, tôi chuyển vào học lớp đầu khối. Có lẽ đó là một phần may mắn, nhưng cái may mắn đó làm ba mẹ tôi vui mừng khôn xiết. Năm đó, ba mẹ tôi mua được một căn nhà. Sau ba năm bôn ba xứ người, gia đình tôi thật sự có một căn nhà của riêng mình. Nó cho tôi cái cảm giác rốt cuộc Sài Gòn cũng đã có thể gọi là nhà. Đến lúc đó, tôi vẫn là một đứa con ngoan.

        Lớp chín trường thi tuyển lại lớp chuyên. Tôi rớt. Có lẽ ngày đó tôi đậu, lại đậu cao là may mắn thật. Đó là thất bại đầu tiên trong đời. Tôi đã khóc, khóc thật nhiều. Lũ bạn không nói gì, chỉ vỗ nhè nhẹ lên vai tôi. Đám bạn thân ngày đó, mỗi mình tôi bị tách sang lớp khác. Khoảng thời gian này có lẽ là khoảng thời gian mà tôi làm ba mẹ buồn nhiều nhất. Tâm lý nổi loạn của cái tuổi mới lớn khiến ba mẹ tôi đã cực nhọc lại càng mệt mỏi. Học luyện thi đầy đủ nhưng lại không đậu kì thi tuyển Lê Hồng Phong. Tóc ba bạc nhiều hơn trước. Mắt mẹ lấp đầy bóng của sự mệt mỏi. Đứa con gái ngày càng lớn càng nổi loạn và ngang bướng. Bạn bè nói tôi cứng rắn và mạnh mẽ. Nhưng với ba mẹ, tôi ngày càng độc lập và tách mình khỏi gia đình. Mẹ tôi là người phụ nữ độc lập và mạnh mẽ nhất tôi từng biết. Có lẽ tôi giống mẹ. Vì vậy chẳng bao giờ tôi thấy mẹ khóc, dù tôi biết thỉnh thoảng người khóc vì buồn, vì bất lực, vì tôi. Những đêm nằm thao thức, nghe ba mẹ nói chuyện, tôi chợt nghĩ có lẽ mình là đứa con xấu xa nhất thế giới.

        Tốt nghiệp cấp ba, tôi bước vào kì thi quan trọng nhất của đời người. Lần đầu tiên tôi nhận thấy trách nhiệm thực sự của một công dân đã trưởng thành. Thành bại của tương lai đặt trong tay, tôi đối mặt với mọi thứ một cách bình thản hơn tôi nghĩ. Tôi chẳng còn là học sinh, cũng chưa phải là sinh viên. Thi ba môn Toán Văn Anh mà tôi tự tin nhất, tôi đợi kết quả đại học như một kẻ đã nhảy hết sức mình bật lên khỏi mặt đất, nhưng chưa thể chạm đến trời. Chỉ chờ một cơn gió mạnh, hoặc nâng mình lên mây, hoặc đẩy lại xuống mặt đất nhám khô cứng. Gió thường đến rất bất chợt, như hôm nay.



Tôi đậu đại học.

Con điểm 23,5 vào Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn như nhoè đi trước mắt. Tôi có thể cảm nhận được cơ thể mình cuộn trong mây và bàn tay chạm vào lớp màn xanh ngát của bầu trời. Đứa em gái hay bảo “Sis xấu”, “Ghét sis” hôm ấy phá lệ bằng câu “Yêu sis”. Mười tám tuổi, mười năm từ ngày tôi đặt bước chân đầu tiên vào Sài Gòn, mười năm ba mẹ tôi vất vả để có ngày hôm nay, tôi đã thật sự đặt bước chân vững vàng đầu tiên vào đời, bước chân đầu tiên mà tôi sẽ nhớ mãi. Ba tôi cười tươi, còn mắt mẹ lại hơi ươn ướt. Mẹ khóc. Lần đầu tiên tôi tận mắt thấy mẹ khóc, nước mắt mẹ chan đầy hạnh phúc.



        Mẹ khóc vì tôi. Lần đầu tiên tôi cảm thấy tự hào về điều đó.

Tặng cho gia đình yêu thương

Ba mẹ và em gái nhỏ

Trần Thiên Bảo