Mục Lục
Trang
Bìa
Ban
Biên Tập
Lá
Thư
Xuân
Lê
Thị Lộc
Sớ
Táo
Quân
Nguyễn
Thị
Thanh
Trí
Câu
Đối
Tết
Vinh
Hồ
Xuân
Quê
Nhà
Phóng Sự
Du Xuân Kỷ
Sửu
Quách
Tấn Cang
Phóng Sự
Du Xuân Kỷ
Sửu
- Kỳ 2
Quách
Tấn Cang
Hương
Xưa...
Lê
Thị Đào
Hồi
Ức
Tết
Quê
Nhà
Lý
Hổ
Những
Ngày
Xuân
Thuở
Ấy
Nguyễn
Thị Thục
Thư
Đầu
Năm
Trương
Huyền Trường
Tết...
Học
Trò
Nguyễn
Văn Xê
Xuân
Đất
Khách
Đón
Tết
Đầu
Tiên
Trên
Đất
Mỹ
Lê
Tâm
Anh
Ninh
Hòa
Và
Tôi
Trần
Thiên Bảo
Không
Đề
Phó
Đức Lâm
Tuổi Con
TRÂU
Phùng
Thị
Phượng
Hai
Cái
Tết
Đầu
Tiên
Nơi
Đất
Khách
Phù
Vĩnh Sơn
Hình
Ảnh
Hoa Xuân
Sử
Xương Hải
Trâu Bò
Tại Ninh Hòa
Sử
Xương Hải
- Lê
Thị
Lộc
Hình Ảnh
Đón Xuân Tại
Cali
Lê
Lai
Hội
Quán
Quảng
Đông
Chúc
Tết
Quách
Tấn Cang
Tết
Đi
Lễ
Chùa
Quách
Tấn Cang
Ca
Hát/Nhạc
Tiếng
Hát:
Trần
Thị Minh
Nguyệt
Hà
Thị Thu Thủy
Trích Đoạn
Vở Tuồng Cải
Lương: "Tiếng Trồng
Mê Linh"
Tiếng Đàn
Kịch
Vui
Niềm
Vui
Nhân
Đôi
Lương
Lệ
Huyền
Chiêu
Chuyện
Vui
Chuyện
Vui
Cười
Nguyễn
Văn
Xê
Tử Vi
Tử
Vi
Năm
Kỷ
Sửu - 2009
ABC
Sưu Tầm
(NXV)
Người
Tuổi
Sửu -
TRÂU
ABC
Sưu
Tầm
(NXV)
Năm Kỷ Sửu Nói Chuyện Về Trâu Bò
Bạn
Trâu
!
Lê
Tâm
Anh
Tản Mạn Năm
Sửu Về
Chuyện Trâu
Việt
Hải - Los
Angeles
Trâu
Ơi
Ta Bảo
Trâu Này
Nguyễn Phan Lê
Tản Mạn
Về Tết
Kỷ
Sửu
2009
Nguyễn
Văn Thành
Giữ
Trâu
NhàQuê
- Trần
Bình
Trọng
Cà
Kê Dê
Ngỗng
Chuyện
Con
Trâu
Vinh
Hồ
Năm
Sửu
Viết
Về
Trâu
Nguyễn
Văn Xê
Tranh
Vẽ
Nghệ
Thuật
Kinh Nghiệm Sống
Đạo
Và Đời
- Tham
Sân
Si
Tâm
Đoan
Đi
Tìm
Hạnh
Phúc
Tâm Đoan
Bụi
THIỀN
Mục Đồng-Trần
Thanh
Thiên
Chuyện
Phiếm/
Tạp
Ghi
Câu
Chuyện
Văn
Nghệ
Văn
Gừng
Cóc
Nhái
Miệt
Dưới
Người
Xứ
Vạn
Trâu Già
Thích Gặm
Cỏ
Non
Nguyễn Thị
Thanh
Trí
Ngõ
Tối
Trương Huyền
Trường
Tản
Mạn
Về
Người
Nhà
Quê
Trần Khổ
Thương
Quá
Sông
Ơi
!
Trương Huyền
Trường
Văn
Hóa
Ẩm
Thực
Bánh Vá
Gò Công
Bánh Tằm
Ngang
Dừa
Hoàng
Tiểu
Ca
Chuyện Dưa
Hấu Xưa&Nay
Hoàng
Nam (VHLA)
Bánh Xèo
Canh Chua
Bạc Hà
Hoàng
Nam
Mắm, Món
Ăn Khó Quên
Hoàng
Tiểu
Ca
Bánh Căn
Trên Phố
Sài Gòn
Lê
Ký Thương
Khẩu Vị
Ninh Hòa
Nguyễn
Tính
Sức
Khỏe
Bệnh
Tiểu
Đường
Loại
2
BS Nguyễn Vĩ
Liệt
Chuyện
Đó
Đây
Nhạc
Xưa
Nhạc
Nay
Nguyễn
Phan
Lê
Mùa
Xuân
Nói Chuyện
Cùng
Nhà
Văn
Đỗ
Hồng
Ngọc
Lương
Lệ Huyền Chiêu
Tản
Mạn
Về
Võ
Thuật
Và
Kienando
Việt
Hải
- Hoàng Nam
Trò
Chơi
Dân
Gian
NH
Trò
Chơi
Dích
Hình
Nguyễn
Thục
Trò
Chơi
Cối
Xay
Trò
Chơi
Ống
Thụt
Nguyễn
Thục
Viết
về
Ninh
Hòa
Dấu
Chân
Trâu
Trên
Xứ
Trầm
Hương
Trần
Thị
Phong Hương
Có
Một
Thời
Ninh-Hòa
Nhạc Trẻ
Lương
Lệ Minh Trí
Khóc
Một
Dòng
Sông
Trương
Tiếp Trương
Viết
về
ninh-hoa.com
Ăn Tết
Với
Ninh-Hoa.com
Phạm
Thanh
Khâm
&
Phù
Linh
Trân
Tôi
Đi
Thăm
Ninh-Hoa.com
Lê
Lai
Viết Tiếp
Hành Trình Đến
Với Ninh-Hoa.com
Của MẸ
Lâm
Thanh Nhàn
Đi
Xa
Và
Trở
Về
Phan
Nho
Trở
Về
Phan Kiều
Oanh
Một
Vài
Cảm
Nghĩ
Về
Trang
Web
Phạm
Thanh
Phong
Biên
Khảo
Kinh
Tế
Kinh
Tế
Việt
Nam
Năm
2008
Nguyễn
Văn
Thành
Quá
Trình
Phát
Triển Kinh
Tế
Của Nhật
Bản Từ
Minh
Trị
Thiên
Hoàng
Cho
Đến
Ngày
Nay
Nguyễn
Văn
Thành
Suy
Thoái
Và
Khủng
Hoảng
Kinh
Tế
Tại
Hoa
Kỳ
Nguyễn
Văn
Thành
Viết
Về
Những
Ngôi
Trường
Những
Nốt
Nhạc
Đầu
Tiên
Lương Lệ Huyền Chiêu
Trường
Xưa
Của
Tôi
Lý
Hổ
Ký
Ức
Về
Trường
Gò
Muồng,
Ninh
Hòa
Phạm
Thanh
Phong
Ký
Ức
Về
Trường
Trung
Học
Đức
Linh
Phù
Du
Trích
Đoạn
Hồi
Ký
Của
Đốc
Học
TRẦN
CẢNH
Phan Kiều
Oanh
Đỉa
Ninh
Hòa
Phạm
Văn
Thịnh
Du
Lịch
Đường
Về
Miền
Tây
Nam
Bộ
Lương Lệ Bích San
Góc
Việt
Ở Fitur
Madrid
2009
Lâm Thanh
Nhàn
Đặc
San
NH
Kỷ Niệm 5 Năm
Tản
Mạn
ĐẶC
SAN
5
Năm
Nguyễn
Văn Sanh- NXV
Văn
Học
Nghệ
Thuật
Cảm
Nhận
Thơ
Nam
Kha
Lê
Anh
Dũng
Tình
Yêu Đôi
Lứa
Trong
Ca
Dao
Tục
Ngữ
Nói
Về
Trâu
Vinh
Hồ
Tiếng
Đàn
Tỳ
Bà
Và
Vũ
Điệu
Bharatanatyam
Của
Kim
Loan
Lê Văn Ngô
Sân
Khấu
Phía
Sau
Dương
Công
Thi
-
Anh
Thy
Thơ Vui
Đời Trâu
Tú Trinh
Mừng
Sửu
Lên
Ngôi
Tú
Trinh
Thơ
Một
Thời
Lê
Tâm
Anh
Chút Sương
Nguyễn Thị
Bảy-Hương
Đài
Xuân
Kỷ
Sửu
Nguyễn
Thị
Bảy
Thân
Trâu...
Huy
Bạch
Xuân
Xa
Xứ...
Huy Bạch
Nồng
Nàn
Hương
Xuân
Nguyễn
Thị
Thanh
Bình
Thơ
XUÂN
Phỏng
Dịch
Nguyên
Bông
Chẳng
Dấu
Gí
Anh
Phù
Du-Phạm
Thanh
Phong
Từ
Dạo
Ấy
Nhạn
Đà
Nuối
Tiếc
Hương
Đài
Mừng
Xuân
Lê
Thị
Đào
Làm
Bài
Thơ
Thật
Là Nhanh
Trần Minh Hiền
Nha
Trang
Nắng
Lụa
Mây
Đào
Tường
Hoài
Xuân
Tha
Hương
Đinh
Bá
Hồ
Dạo
Phố
Mùa
Xuân
Vinh
Hồ
Còn
Đó
Mùa
Xuân
Nam
Kha
Giao
Thoa
Ánh
Sáng
Nam
Kha
Nhớ Xuân
Đoản Khúc
4
Lê
Lai
Hẹn
Với
Mùa
Xuân
Nguyễn
Phan
Lê
Nỗi
Lòng
Phương
Lệ
Xuân
Lòng
Còn
Mãi
Đâu
Đây
Hải
Lộc
Xuân
Hỷ
Lạc
Thanh
Mai
Xuân
Khai
Thanh
Mai
Xuân
Xưa
Thanh
Mai
Chiều
Quê
Diệp
Thế
Mỹ
Cô Tiên
Trong
Lòng
Anh
Thụy
Nguyên
Cứ
Là
Tình
Nhân
Mới
Trần
Thị
Minh Nguyệt
Hương Biển
Mặn
Mà
Xuân
Quách
Giao
Biển
Trầm
Luân
Lê
Văn
Quốc
Chúc
Xuân
Phi
Ròm
Gởi
Cánh
Chim
Xa
Dương Anh Sơn
Vui
Xuân
Xứ
Lạnh
Mai Thái Vân
Thanh
Đá
Vàng
Kim
Thành
Trở
Trời
-
Slide
Show
Kim
Thành
Tháng
Giêng
Khúc
Nguyễn
Văn
Thành
Đón
Xuân
Xứ
Người
Thi
Thi
Ớt Cay
Thi
Thi
Xuân
Viễn
Xứ
Thi
Thi
Xuân
Tái
Ngộ
Trần
Đình Thọ
Xuân
Chiều
Nguyễn
Thị
Thu
-Hoài
Thu
Tuổi
Con
Trâu
Anh
Thy
(Dương
Công
Thi)
Sắc Xuân
Nguyễn
Tính
Mừng
Đáo
Tuế
Nguyễn
Thị
Thanh
Trí
Dáng
Xuân
Nguyễn
Thanh
Trúc
Xuân
Tình
Tháng
Giêng
Tiểu Vũ
Vi
Đêm
Xuân
Tiểu Vũ
Vi
Thơ
Xuân
Anh
Vũ
- Thiện
Tín
Ca Khúc
Mùa
Xuân
Lê Trung
- Lê Duy Vũ
Vịnh
Con
Trâu
Nguyễn
Văn
Xanh
Văn
Về
Quê Xưa
Lê
Ánh
Những
Lần Đầu
Tiên
Trần Thiên
Bảo
Trâu
Trắng
Trâu Đen
Nguyên
Bông
Ánh
Xuân
Hồng
Nguyên
Bông
Giấc
Mơ
Hòn
Hèo
Lương
Lệ Huyền Chiêu
Những Cái
Tết Tuổi Thơ
Lữ
Thanh Cư
Bạn
Cũ
Phan
Phụng
Dung
Đón
Xuân
Này...
Nhớ
Xuân
Xưa
Lê
Thị
Đào
Ve Chai
Mỹ
Hiệp
Cành
Mai
Nở
Sớm
Huỳnh
Trịnh
Tuyết
Hoa
Cánh
Vạc
Phương
Trời
Nguyễn
Tường
Hoài
Con Trâu
Cộ Của Cha
Tôi
Vinh
Hồ
Tết
Trong Dĩ
Vãng
Võ
Thị Như
Hường
Một
Đời Người
Một
Số
Phận
Trần
Khổ
Mừng
Sinh Nhật
Diệp
Thế
Mỹ
Hải
Ngoại
Xuân
Và
Tôi...
Trần
Thị
Nết
Yard
Sale
Đặng
Thị Ngọc
Nữ
Mùa
Xuân
Của
Mẹ
Thu
Phương
Thành
Phố
Nha
Trang
Và
Đêm Noel
Lương Lệ Bích San
Dấu
Chân
Thời
Gian
Dương
Anh
Sơn
Người Việt
Ở
Melbourne
Úc Châu
Ăn Tết
Phù Vĩnh
Sơn
Hai
Ba
Ông
Táo
Về
Trời
Nguyễn
Hữu Tài
Thang
Thuốc Nam
Nguyễn
Văn
Thành
Dấu
Chân
Xưa
Nguyễn
Thị
Thu
(Cầu
Gỗ)
Xuân
Nay
Vắng
Mẹ
Hà
Thị
Thu
Thủy
Tết Mậu
Thân 1968
Lê Phú Thọ
Thằng
Cựng
Chăn
Trâu
Phan
Đông Thức
Tâm Tình
Ngày Cuối
Năm
Hoàng Tiên - Phi
Ròm
Chờ
Mùa
Xuân
Tới
Tiểu
Thu
Tháng Giêng
Lạ
Nguyễn
Đôn
Huế Trang
Chiếc Áo
Màu Rêu Xanh
Phan
Thái Yên
Thư từ,
bài vở, hình ảnh hoặc
ý kiến xây dựng, xin liên lạc:
Trâu tại Tiên Du, Ninh Hòa 12/2008 - Ảnh: Sử Xương Hải
Tôi tuổi chó không phải tuổi trâu, nhưng chó và trâu cũng có sự gắn bó với nhau qua câu tục ngữ:
- Lạc đường nắm đuôi chó, lạc ngõ nắm đuôi trâu
Thế nên vào giờ Giao Thừa tôi sẽ thức để mừng bác Trâu lên ngôi Vua trị vì năm Kỷ Sửu. Tôi có sưu tầm một số tài liệu có liên quan đến bác Trâu xin đuợc kể ra đây cho vui trong ba ngày Tết:
1. Trong 12 con giáp: trâu đựợc xếp thứ nhì và được nói đến nhiều nhất. Từ thời đi học ai chẳng thích nghe bài Em Bé Quê của Phạm Duy với những câu: "Ai bảo chăn trâu là khổ. Không, chăn trâu sướng lắm chứ. Ngồi mình trâu..." Ai chẳng hăm hở đi xem lễ hội mùa Xuân trong đó có chọi trâu. Xem tranh trâu khoái nhất là chú bé chăn trâu ngồi vắt vẻo trên mình trâu thổi sáo, hai chân tréo ngoảy trông thật dễ thương. Và nghe những câu ca dao tục ngữ vẫn thường được nhắc đến thật là sâu sắc ý nhị:
- Trâu cột ghét trâu ăn,
- Trâu bò húc nhau ruồi muỗi chết
- Hút sách là chuyện chẳng lành
Trâu bò vườn ruộng hoá thành khói mây-Chẻ lạt đứt tay, đi cày trâu húc
- Vợ bé nghé con- Ruộng sâu trâu nái
- Sai con toán bán con trâu- Trâu kén cỏ trâu gầy, trò kén thầy trò dốt.
- Trăm năm còn có gì đâu
Miếng trầu liền với con trâu một vần
- Trâu năm sáu tuổi còn nhanh,
Bò năm sáu tuổi đã tranh về già
Chứng tỏ hình ảnh con trâu đã in thật đậm trong đời sống, văn hóa, ngôn ngữ và tôn giáo của dân tộc VN.
2. Theo các nhà khoa học: Trâu sống thành bầy: có thủ lĩnh cầm bầy, thích hợp với đầm lầy ấm áp ở Đông Nam Á và Nam Á, nhiều nhất là ở các nước Pakistan, Ấn Độ, Bangladesh, Nepal, Bhutan, Thái Lan, Việt Nam, Phi Luật Tân, v. v… Trâu sống hoang dã còn xuất hiện ở phía bắc Australia. Trâu có 2 loại: đen và trắng. Trâu trắng còn gọi là trâu cò. Nhưng người VN thích nuôi trâu đen hơn. Trâu được chia làm 3 giống:- Giống trâu hoang dã châu Á chỉ còn một số rất ít.
- Giống trâu song sống nhiều ở vùng Nam Á.
- Giống trâu đầm lầy (swamp buffalo) được nuôi nhiều ở vùng Đông Nam Á. Ở Ấn Độ có trâu Murrah sừng xoắn cho nhiều sữa nhất.
3. Hữu ích: Trâu dùng để cày, kéo xe trâu, kéo súc, dở ruộng, đạp lúa, đạp che làm đường mía… Phân hoai bón ruộng, phân tươi dùng trét phên, trét cối xay lúa, trét ghe làm nước lót trước khi trét dầu rái.
Các món ăn: thịt trâu luộc với nước cơm mẻ, phở trâu nghé, thịt trâu nghé nướng lá lốt, thịt trâu xào rau cần. Da trâu dùng để bịt trống. Sừng trâu dùng để chế đồ trang sức như lược, gọng kính… Sữa trâu dùng để chế biến thành bơ, pho-mát, có nhiều chất béo hơn sữa bò, nhưng thịt trâu lại ít mỡ hơn thịt bò.
4. Theo các nhà khảo cổ: Cách nay 6.000 năm, nghề trồng lúa ra đời, và con trâu cũng được thuần dưỡng mà bộ xương đã được tìm thấy trong các di chỉ đá mới và đồng thau ở Tràng Kênh (Hải Phòng), Tiên Hội (Hà Nội), Đồng Đậu (Phú Thọ).
Vật trang sức hình đầu trâu bằng đá mài đã tìm thấy ở di chỉ Đình Chàng, Hà Nội, có tuổi trên dưới 3.000 năm.
Tượng trâu nghệ thuật bằng đất nung đã được tìm thấy trong các di chỉ Tiên Hội, Đồng Đậu (Hà Nội) hơn 3.000 năm trước.
500 năm trước Tây Lịch, hàng trăm lưỡi cày đồng thuộc nền Văn hóa Đông Sơn đã được tìm thấy ở Cổ Loa.
5. Trâu qua lịch sử VN: Trong 15 bộ lạc hợp thành nước Văn Lang có một bộ lạc mang tên Trâu.Sách Giao Châu Ký (thế kỷ 3) ghi lại hình ảnh trẻ mục đồng VN thổi sáo trên lưng trâu.
Đinh Bộ Lĩnh và bầy trẻ mục đồng ở Hoa Lư cỡi trâu rước cờ lau tập trận.
Lê Đại Hành lùa trâu đứng trên bờ sông Hoàng Long để đón chào sứ thần nhà Tống.
Những đoàn xe trâu của chúa Trịnh đi từ Quảng Bình tới Quảng Nam đã được Lê Quý Đôn (thế kỷ 18) tả trong sách Kiến Văn Tiểu Lục.Hồ Tây, một thắng cảnh của Hà Nội, trước khi mang tên Hồ Sương Mù thời Lý, Tây Hồ thời Lê, đã từng mang tên Hồ Trâu, Hồ Trâu vàng. Hồ Trâu và dòng Kim Ngưu - một nhánh sông Tô Lịch chảy vòng quanh phía nam Hà Nội - có liên hệ đến một huyền tích thần kỳ còn ghi trong sách Lĩnh Nam Chích Quái.
Kể từ thời đại vua Hùng dựng nước, hình ảnh lễ hội đâm trâu của người Việt cổ còn được khắc chạm trên trống đồng.
Seagame (Đại hội Thể thao Đông Nam Á) 2003 tổ chức tại Việt Nam lấy con trâu vàng làm biểu tượng.Ở Hà Nội có con đường tên Kim Ngưu.
“Con Trâu là đầu cơ nghiệp" của nền văn minh trồng lúa nước VN đã được thu gọn qua hình ảnh:
Trên đồng cạn, dưới đồng sâu,
Chồng cày vợ cấy con trâu đi bừa!
6. Trâu qua tập tục, tôn giáo: Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn, Hải Phòng lưu truyền 4 câu ca dao:
Dù ai buôn đâu, bán đâu
Mồng chín tháng tám chọi trâu thì về
Dù ai bận rộn trăm bề
Mồng chín tháng tám nhớ về chọi trâu
Chọi trâu không chỉ đơn thuần hai con trâu chọi nhau mà đã trở thành tục lệ, tín ngưỡng ở vùng biển Đồ Sơn.Tục cúng vía trâu của người Thái Mường Lò, Văn Chấn, Yên Bái ngày 14-7 âm lịch hàng năm, lễ vật gồm gà, xôi, rượu, trầu cau và một bó cỏ non.
Taị Ninh Hòa, Khánh Hòa có lễ cúng Tết Trâu vào Tết Nguyên Đán.
Lễ chém trâu tế thần linh của người Chàm tại đền Pô Rum Păn vào tháng 4 Chăm lịch ở Lạc Tánh.
Lễ tế một con trâu trắng tại núi Đá Trắng của người Chàm Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận.
Lễ đâm trâu của người M’nông ở Đắk Nông, Tây Nguyên diễn ra vào những ngày nông nhàn thường rơi vào tháng 3 hoặc đầu tháng 4 âm lịch
Lễ hội đâm trâu của người Cor ở Trà Bồng, Quảng Ngãi
7. Trâu qua văn học nghệ thuật: Con trâu có một vị trí to lớn gần gũi trong đời sống tinh thần của người VN, là nguồn cảm hứng vô tận của văn học nghệ thuật.Trên lưng trâu có trò chơi tao nhã của mục đồng như đọc sách, thổi sáo, thả diều.
“Thập mục ngưu đồ" là mười bức tranh trâu nổi tiếng của Thiền tông.
Con Trâu hiện diện trong tranh dân gian và điêu khắc gỗ đình làng VN vào thế kỷ 17, 18.
Tranh Tết dân gian vẽ trâu phản ảnh đời sống tinh thần của người VN rất ý nhị, hiện thực và nhân bản được trân trọng trong ba ngày Tết.
Bức tranh tứ bình “Ngư Tiều Canh Mục” đặc sắc với hình trẻ mục đồng ngồi trên lưng trâu thổi sáo.
Trâu còn được chạm khắc trên bề mặt của trống đồng Vĩnh Hùng.
Trong bài ca dao:
Thằng Bờm có cái quạt mo
Phú ông xin đổi ba bò chín trâu……con trâu được dùng làm thước đo về sự giàu sang trong xã hội.
Trong một xã hội đầy bon chen giành giật, kẻ chậm chạp, thật thà thường thua thiệt:
- Trâu chậm uống nước dơ
Trâu ngơ ăn cỏ héo
-Trâu chậm uống nước đục
Kịch liệt chống lại những cái võ hình thức phù phiếm, đạo đức giả:- Trâu, dê lúc chết tế ruồi
Sao bằng lúc sống ngọt bùi là hơn
Có một lời răn dạy tự ngàn xưa nhưng đến nay vẫn còn nguyên giá trị:
- Trâu chết để da, người ta chết để tiếng
Một quan niệm mới mẻ, nhân bản đã đặt con người cao hơn của cải vật chất:
- Ruộng sâu, trâu nái không bằng con gái đầu lòng
Cảnh thế thái nhân tình thời nào cũng vậy:- Trâu buộc thì ghét trâu ăn
Quan võ thì ghét quan văn dài quầnSẽ còn tiếp tục tranh cải dài dài về hai quan niệm sống sau đây:
- Trâu ta ăn cỏ đồng ta
Tuy rằng cỏ cụt nhưng mà cỏ thơm
- Nước giữa dòng chê trong chê đục
Vũng trâu nằm hì hục khen ngon
Sáu câu ca dao sau đây thuộc hàng tuyệt bút là lời thiết tha đầy tình sâu nghĩa nặng của bác nông dân gởi đến người bạn đồng hành cơ cực của mình:Trâu ơi ta bảo trâu này
Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta
Cấy cày vốn nghiệp nông gia
Ta đây, trâu đấy ai mà quản công
Bao giờ cây lúa còn bông
Thì còn ngọn cỏ ngoài đồng trâu ăn
Còn biết bao nụ cười dí dõm trào phúng qua những câu:
- Của chua ai thấy cũng thèm
Em cho chị mượn chồng em vài ngàyChồng em đâu phải trâu cày
Mà cho chị mượn cả ngày lẫn đêm
- Đêm qua kẻ trộm vào nhà
Làm thinh chợp mắt để mà mất trâu
Nằm đây chớ có ngủ đâu
Vậy mà vẫn mất cả trâu lẫn bò- Chăn trâu chả biết mặt trâu
Trâu về cầu Cậy biết đâu mà tìm
Trong tình yêu đôi lứa, những câu ca dao sau đây thật tình tứ lãng mạn:
Số giàu lấy khổ cũng giàu
Số nghèo chín đụn mười trâu cũng nghèo
Phải duyên phải kiếp thì theo
Khuyên em chớ nghĩ giàu nghèo làm chiEm ơi chữ vị là vì
Chữ dục là muốn, chữ tùy là theo
Yêu nhau tam ứ núi cũng trèoThất bát song cũng lội, cửu thập đèo cũng qua
Con trâu cũng là nguồn sáng tạo của bao thế hệ cầm bút trong văn chương bác học:Thơ Nguyễn Khuyến:
Trâu già gốc bụi phì hơi nắng
Thơ Bà Huyện Thanh Quan:
Gõ sừng mục tử lại cô thôn
Nhà văn Trần Tiêu có cuốn tiểu thuyết mang tên Con Trâu.
Vân vân…
8. Kết luận: Tóm lại, chẳng có con vật nào được người VN đặt hết tinh thần, tình cảm, tâm linh và sống đầy yêu thương, gần gũi thân thiết như con trâu. Để kết luận, tôi xin trích dẫn một bài ca dao dưới đây mà tôi cho là một trong những bài ca dao hay nhất mô tả hai hình ảnh điển hình trong xã hội nông nghiệp trồng lúa nước VN qua bốn nghìn năm lịch sử, là bức tranh quê vừa sống động vừa đậm đà nhân bản, cũng là tiếng nói sâu thẳm trong tâm hồn kêu gọi con người hãy mở rộng trái tim yêu thương, hãy nhớ nguồn cội và không vong ân bội nghĩa:
Lao xao gà gáy rạng ngày
Vai vác cái cày, tay dắt con trâu.
Bước chân xuống cánh đồng sâu
Mắt nhắm mắt mở đuổi trâu đi cày
Ai ơi! bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.
Vinh Hồ
Sưu tầm
9/1/2009
Trang XUÂN 2009- Văn Học Nghệ Thuật Và Quê Hương
