Tôi và hắn
học
cùng lớp.
Nhà hắn
giàu có, thi đậu
đệ
thất,
ba hắn
thưởng
cho chiếc
xe đạp
để
đi học
và cuối
tuần
về
quê, tôi ăn ké theo hắn,
hai đứa
đi chung nhiều
lần
trên đọan
đường
dài mười
hai cây số.
Môt hôm thứ
bảy
sau khi học
xong, tôi cùng hắn
khăn gói lên đường
về
quê. Hắn
ngồi
trên yên lái, tôi ngồi
dưới
đạp,
khi đến
Dốc
Ké th́ xe bị
bể
bánh, lúc đó khoảng
chừng
ba giờ
chiều,
đường
vắng
tanh, không một
bóng xe qua lại,
tôi đă sợ
mà hắn
c̣n sợ
hơn
tôi. Làm cách nào để
qua khỏi
khu rừng
này trước
khi trời
tối?
Tôi trấn
an hắn:
- Đừng
sợ,
tao có cách.
- Cách ǵ? Hắn
hỏi
tôi.
- Tháo bánh xe ra, hái lá bỏ
vào đầy
vỏ,
gắng
qua khỏi
khu rừng
này rồi
tính sau.
- Có chắc
chắn
là chạy
được
không?
- Tao nghĩ là chạy
được.
Thế
là tôi đẩy
xe vào rừng,
tháo vỏ
xe, hái lá bỏ
vào,tôi dặn
hắn
đứng
ngoài lộ
thấy
xe th́ đón.
- Tiền
đâu mà trả
cho họ?
- Mày đón xe Tu Bông, mấy
ông tài xế
biết
má tao, nói với
họ
má tao sẽ
trả
sau.
Tôi chưa
kịp
làm ǵ, mà hắn
th́ cứ
giục:
-Xong chưa?
Xong chưa?
Tao sợ
quá rồi
!
Hắn
bắt
đầu
hát, từ
vọng
cổ,
đến
tân nhạc,
chỉ
c̣n thiếu
ngâm thơ
là đủ
bộ.
Tôi nói vọng
ra:
- Mày hát vọng
cổ
dở
ẹt,
hèn chi mỗi
lần
mày xuống
xề
là Thầy
Hoàng bảo
ngưng,
mày nên tập
hát tân nhạc
là vừa.
- Có lẽ
như
vậy!
Lẹ
lên, tao run rồi
, mà khu rừng
này có cọp
không?
- Dĩ nhiên là có, má tao nói thế,
và tao cũng nghe những
người
đi núi về
nói lại.
Hắn
lại
hát lớn
hơn.
Có lẽ
hắn
hát để
quên đi nỗi
sợ
chăng?
- Mày cứ
hát om ṣm, ồn
ào cả
khu rừng,
cọp
mà nghe được,
sẽ
ra bắt
mày đó.
Tuy nói vậy
nhưng
thật
t́nh tôi cũng run. Loay hoay một
hồi,
cuối
cùng tôi cũng làm xong và hai đứa
lên xe đi tiếp.
Không biết
v́ sợ
cọp
đă khiến
tôi đạp
mạnh,
hay là xe đang xuống
dốc,
chiếc
xe chạy
tuy chậm
nhưng
vẫn
ngon trớn,
chúng tôi chỉ
cần
qua khỏi
khu rừng
này thôi. Vừa
qua khỏi
Dốc
Ké th́ tôi kiệt
sức
không đạp
được
nữa,
hắn
thay tôi đạp
tiếp,chừng
nửa
cây số
th́ cũng chịu
thua,hai đứa
dắt
xe đi bộ
về
nhà.
Từ
đó Ba hắn
không cho hắn
đi xe đạp
về
quê nữa,
thế
là tôi đi một
ḿnh, có khi nhập
cùng chị
Thuộc,
chị
Lành có cả
Ḷng đi bộ
về.
Đôi lúc cũng đi xe lửa
cọp,
khi ông soát vé đến
là leo lên mui tàu chờ
ông ta đi qua rồi
leo xuống,
có lúc trốn
không kịp
bị
ông soát vé đuổi
cả
bọn
xuống
ga Trung Dơng và từ
đó đi bộ
về
nhà, cũng có lần
đi nhầm
tàu suốt,
nghĩa là nó chạy
luôn không dừng
lại
bất
cứ
ga nào ngọai
trừ
ga lớn.
Khi đến
ga Tu Bông tôi nghe tàu giảm
tốc
độ,
rồi
lại
tăng tốc
độ,
tôi biết
tàu chạy
luôn nên cách duy nhất
là nhảy
tàu.
Tôi nhớ
anh tôi có lần
kể
tôi nghe nhảy
tàu nên nhảy
theo hướng
tàu chạy,
đừng
nhảy
ngược
sẽ
bị
găy chân. Tôi làm theo, khi nhảy
xuống
trớn
đưa
tôi chạy
qua hai, ba đám ruộng
mà vẫn
c̣n trớn,
tôi mệt
lả
người,
aó quần
ướt
nhẹp
và đầy
bùn, tôi phải
cởi
ra xuống
mương
giặt
sạch
trước
khi về
nhà.
Dịp
khác, tôi, hắn
và Ḷng cùng về
quê, hôm đó gặp
ông chủ
xe tốt
bụng
cho ba đứa
quá giang. Xe chạy
qua khỏi
Dốc
Ké th́ bất
ngờ
gió thổi
mạnh,đẩy
xe chạy
xuống
lề,
cả
ba chúng tôi h́ hà h́ hục
đẩy
xe lên lộ
chạy
tiếp.

Ông chủ
hỏi
tôi vẻ
ngạc
nhiên:
- Xứ
nào mà gió dữ
vậy
em?
- Dạ
Tu Bông.
- À ! Anh nhớ
rồi
“Mưa
Đồng
Cọ,
Gió Tu Hoa....”
Hôm nay là hai mươi
tháng chạp,
c̣n ba ngày nữa
đưa
ông Táo về
trời.
Ông chủ
nhà có nhờ
tôi đánh bóng bộ
lư
đồng
trước
khi về
quê, tôi c̣n hứa
đi xóm G̣Tân Đức
chặt
cho ông ta vài cây mai để
chưng
Tết.
Đợi
tứ
quái lại
chúng tôi đi, nhưng
Sỹ
đưa
ư kiến:
“ Tụi
ḿnh họp
lại
làm câu đối
tết
trước
khi đi”, thế
là chúng tôi ra gốc
cây me bắt
thăm làm câu đối
Tết,
xui cho tôi bốc
số
một,
nghĩa là tôi phải
làm câu đối
đầu
tiên, thú thật
tôi mù về
lọai
này, thơ
tôi c̣n chưa
biết
làm huống
chi câu đối...Tôi
cứ
đi qua đi lại
,trong đầu
chưa
có chữ
nào mà Qụat,
Châu th́ cứ
hối
thúc.
Tôi nhớ
trong bài giảng,Cô
Như
có nói về
những
câu đối
Tết,
như
của
Nguyễn
Khuyến:
“Chúng nó dại
vô cùng, pháo nổ
đ́ đùng thêm mất
chó
Ông đây khôn bất
trị,
rượu
say lúy túy lại
nằm
mèo”
hoặc
Trần
tế
Xương:
“Nực
cười
thay; nêu không, pháp không, vôi bột
cũng không mà Tết
Thôi cũng được;
rượu
có, nem có, bánh chưng
cũng có, thừa
xuân”
hoặc
: “ Già trẻ,gái
trai đều
khoái Tết
Cỏ
cây hoa lá cũng mừng
xuân”.
Thôi th́ ḿnh theo đây mà làm câu đối,
nghĩ thế
tôi thở
phào và phang liền
một
câu:
“Tết
đến;
có rượu,
có trà, có câu đối
đỏ.
Đến
phiên Quạt,
hắn
ngẩn
ṭ te, găi đầu,
găi tai, nh́n tới,
nh́n lui như
cầu
cứu.
Tôi biết
hắn
bí rồi
nhưng
may quá Sỹ
cướp
lời:
“ Có rồi
,nghe đây:
“Xuân về;
không nêu, không pháo,không bánh chưng
xanh”.
Cả
bọn
nhao nhao: “ Hay....., hay lắm”.
Cô Như
mà biết
bọn
ḿnh làm câu đối
này chắc
sẽ
lé mắt.
Thế
rồi
chúng tôi rủ
nhau vào xóm G̣Tân Đức
chặt
mai , mai thật
nhiều,
nhưng
tất
cả
đều
trổ
bông vàng rực
cả
khu rừng,đẹp
thật,
nhưng
nếu
đem những
cây này về
có lẽ
mai sẽ
nở
trước
Tết,
nên chúng tôi cố
t́m những
cây chỉ
có búp thôi, hắn
hỏi
tôi:
- Nếu
chỉ
có búp liệu
có nở
kịp
Tết
không?.
- Kịp
chứ,
lấy
lửa
thui gốc
cây mai trước
khi cắm
vào b́nh.
- Chắc
ăn không?
- Tin tao đi, năm ngoái tao đă làm rồi.
Chúng tôi hăng hái đi về
với
thành tích đáng nể:
bốn
cây mai với
vô số
nụ.

Trên đường
về
qua cầu
Bà Bường
thấy
người
ta câu cá, chúng tôi dừng
lại
xem. Hắn
và Quạt
cứ
chạy
qua, chạy
lại
đùa giỡn,
không may hắn
trợt
chân té từ
cầu
xuống
nước.
Tôi nh́n theo thấy
hắn
vẫy
vùng rồi
ch́m theo ḍng nước.
Quạt
tái mặt,Hai,
Bùi hoảng
hốt,
tôi cởi
áo chạy
xuống
mé sông (lúc này tôi chỉ
biết
bơi,
chưa
biết
lặn),
tuy vậy
tôi cũng liều
nhảy
xuống
t́m hắn.
Không ngờ
hắn
từ
dưới
nước
bước
lên, aó quần
ướt
nhẹp,
mặt
thất
thần.
Tôi giật
ḿnh,vừa
sợ,vừa
tức
cười:
- Bộ
mày biết
lặn
hả?
- Bơi
c̣n chưa
biết,
lặn
cái nỗi
ǵ, tao nhắm
hướng
nín thở
đi vài bước
thấy
sâu quá, tao quay lại
đi hướng
khác không ngờ
lên được.
- Mày làm tụi
tao điếng
hồn.

Hắn
rất
mơ
mộng,
biết
làm thơ,
tán gái, cô gái nào hắn
thích th́ tán cho bằng
được.
Chiêu tán tỉnh
của
hắn
thường
là làm thơ
và nhờ
tôi đưa
hộ,
cho nên những
cuộc
t́nh của
hắn
tôi đều
biết.
Riêng tôi chưa
tán gái bao giờ
bởi
thân tôi lo chưa
xong, đi học
chỉ
có một
bộ
đồ
duy nhất,
đôi dép cũ kỹ
đứt
tới,
đứt
lui, phải
cột
dây thun, nghèo quá rồi
đâm ra mặc
cảm.
Trong lớp,
cũng có người
tôi thích, nhưng
tôi chỉ
nh́n, để
rồi
nàng thơ
của
tôi “từng
bước
từng
bước
thầm”
đi qua, và tôi đứng
đó “im lặng
thở
dài!” Tôi sợ
đổ
vỡ,
sợ
chia ly, tôi không muốn
rồi
cũng như
Hoài Khanh:
“Rồi em lại đi như đă đến
Ḍng sông xưa vẫn cứ chảy xa mù
Ta
đứng lại bên cầu thương dĩ văng
Nghe giữa hồn cây cỏ mọc hoang vu”.
Ba tháng hè năm Đệ
Tứ,
Hắn
về
quê mở
lớp
dạy
vỡ
ḷng “A, B, C, ngồi
xề
xuống
chấm”,
tôi có phụ
với
hắn
vài ngày. Những
người
đưa
con đến
học
đều
là những
người
quen trong làng, có một
cô tuổi
chừng
mười
lăm, mười
sáu, không nhớ
rơ lắm,
đưa
cháu đến
học,
hắn
ra nhận
học
tṛ để
rồi
bị
tiếng
sét ái t́nh nó vật
chết
ngắt,
hắn
chết
thật
t́nh “Nằm
chết
như
mơ”.
Thành thật
mà nói người
con gái này có đôi mắt
đẹp,
đẹp
năo nùng, đôi mắt
mà các sọan
giả
cải
lương
đặt
cho “Mắt
em là bể
oan cừu”,
đôi mắt
biết
nói đă làm hắn
điêu đứng.
Và cũng năm đó chuyện
không may xảy
ra trong gia đ́nh hắn:
em trai hắn
qua đời.
Hắn
trở
lại
trường
với
tâm trạng
buồn
phiền
nên không cách nào học
được.
Khi gần
hết
năm Đệ
Tam hắn
bỏ
học
về
nhà. Và cũng năm đó, hắn
“Đưa
em t́m động
hoa vàng”.
Lúc này tôi đang
ở
Nha Trang, đám cưới
hắn
tôi không dự
được,
khi tôi về
quê th́ hắn
có đứa
con trai đầu
ḷng, về
lần
thứ
hai thấy
có hai đứa,
về
lần
thứ
ba, thấy
ba đứa
và tôi cũng gặp
Ba hắn,
Ông nói nửa
đùa nửa
thật:
- Tao mong vợ
nó sanh con gái, tao gả
cho mày, mày thấy
đó nó đă ba con, c̣n mày vẫn
c̣n lông bông.
- Thôi chú ơi!!!
Chú đừng
xúi dại,
chả
lẽ
con gọi
nó bằng
Ba!
- Chuyện
đời
khó nói lắm
con ơi!
Ông cười
khà khà.
Ngày tôi rời
Việt
Nam hắn
có bốn
đứa
con, thời
gian sau, lúc liên lạc
được
quê nhà, và nói chuyện
với
hắn,
tôi hỏi:
- Mày có cả
thảy
mấy
đứa
con?
- Hắn
chỉ
cười
“Mày về
rồi
sẽ
biết.”
Hôm nay nghĩ đến
hắn,
và “Dọc
đường”
chỉ
ghi lại
ít kỷ
niệm
buồn
vui mà tôi và hắn
đă trải
qua. Cũng lâu lắm
rồi,
đến
nay đă ba mươi
sáu mùa Xuân trôi qua, rừng
mai G̣ Tân Đức
có c̣n nở
? Dốc
Ké không biết đă
thay đổi
đến
đâu? Đôi khi tôi cũng nghĩ nên về
thăm một
lần,
thế
nhưng
vẫn
chưa
thực
hiện
được,
thôi th́ gởi
về
bên ấy
một
lời
thương.

Hồ Thoại Mỹ