Mục Lục
 

 Trang B́a
     
 Ban Biên Tập
 Lá T Xuân
     
Nguyễn Thị Lộc
 S Táo Quân
     
Lê Thị Ngọc Hà
     Lư H
     
Nguyễn Xuân Hoàng
 Câu Đối Tết
     
Dương Anh Sơn
 Câu Đối Tết
     
Vinh H
 Thần Táo
     
Nguyễn Xuân Hoàng

 

 

Chúc Tết
 


 Xoay Người
     
Bạch Liên
 Tết Ta ?
     
Liên Khôi Cơng
 Ao Ước Đầu Xuân
     
Lư H
 Xuân Bính Thân
      Nguyên Kim
 
Lời Chúc Đầu Xuân
     
Nguyễn Thị Lộc
 
Xuân Bính Thân
     
Phan Phước Huy
 Chúc Tết
     
Phong Đàn
 Khai Bút Đầu Xuân
     
Quách Giao
 
Chúc Xuân Bính Thân
     
Sông H
 
Chúc Tết Ninh-Hoa.com
     
Thi Thi
 

TVi



 TVi Phong Thủy Năm
     
Bính Thân 2016

     
Phạm Kế Viêm
 Vận Hạn Năm Bính Thân
     
2016 Cho Những Người Có
    
 Tuổi Cầm Tinh Con Khỉ

     
Phạm Kế Viêm



Hương Xuân
 


 Hương Xuân
     
Bạch Liên
 Chuyện Vui Ngày Tết
     
Lâm Ngọc
 
Đêm Giao Thừa Xa X
     
Lê Thị Ngọc Hà
 
Phút Giao Thừa
    
  Vân Anh
 Nét Đẹp Văn Hóa Tết Của
     
Người Việt Nam

     
Vơ Hoàng Nam

 

Sinh Hoạt

 

 Niềm Vui Cuối Năm
     
Hà Thị Thu Thủy
 Xuân Này Em Tṛn 20 Tuổi
     
Mai Thị Hưng Hồng
 
Ngày Họp Mặt Đồng Hương
     
Nguyễn Thị Đông
 Cuối Năm t Mùi 2015
      Trâm Anh

 

H́nh nh Hoa/
Nghệ Thuật
 


 Cắm Hoa Trang T
     
Hải Lộc
 Hoa Xuân Ngày Tết
     
Lê Thị Lộc
 Trồng Hoa Ngày Tết
     
Nguyễn Thị K
 Vài Ḍng...
     Vơ Anh Kiệt
 

 

Năm Mới Nhớ
 Chuyện Cũ
 

 Đường Xưa
     
Bạch Liên
 
Đón Xuân Này
     
Nhớ Xuân Xưa

     
Lê Thị Thanh Tâm
 
Nhớ Trại Xuân Bán Công
    
 Lương LHuyền Chiêu
 Xuân Về, Tết Đến
     
Ngọc Hương
 
QMùa Xuân Tặng Cha
     
Nguyễn Thị Phương Hiền
 Vườn Cau NNgoại
     
Quách Giao
 Chuyến Đ̣ Ngang Không
     
Cập Bến

     
Trần Hà Thanh
 Sắc Màu Văn Hóa Trong Tết
     
CTruyền Dân Tộc

     
Vơ Hoàng Nam

 

Linh Tinh
 

 Chuông G
     
Bạch Liên
 
Đọc Đường Hoa Vàng
     
Của Nguyễn Thị Thanh T

     
Dương Anh Sơn
 
Nỗi Ḷng Đường Hoa Vàng
     
Nguyễn Thị Thanh T
 
Gởi V Anh Nồng Nàn
     
Đóa T́nh Xuân

      Tiểu Vũ Vi
 

 


Ca Hát/Nhạc

     
  Nhạc T Slideshow/YouTube
     
Kim Thành
  Xuân V
    Ước Muốn Đềm Xuân
    
Lư H
 
Nha Trang Mến Yêu
   
   Nguyễn Thị Kính
  o nh
     
Hà Thu Thủy
 

 

Tôn Giáo


  SCần Thiết Có Một
     
Tôn Giáo

     
Nguyên Ngộ


 

Năm Bính Thân
N
ói Chuyện Khỉ

 Năm BÍNH THÂN (2016)
     
Nói Chuyện KHỈ

     
Nguyễn Chức
 
Khỉ QTôi
     
Nguyễn Xuân Hoàng
 
Khỉ Và Các Loài Linh Trưởng
     
Vinh H
 

 

d_bb
Đ.H.K.H
 

  Liêu Trai C Dị (252-253)
     
 Đàm Quang Hưng
  Theo Cha Hay Theo Chồng?
       Đàm Quang Hưng
 
Nữ Tính Trong Thi Và Họa
       Lê Phụng
 
CThi Thập Cửu Thủ
       Nguyễn Hữu Quang
 
Kết-Ngữ
       Nguyễn Hữu Quang
  V Với M
     
 Nguyễn Quang Tuyến
 TVi Phong Thủy Năm
     
Bính Thân 2016

     
Phạm Kế Viêm
 Vận Hạn Năm Bính Thân
     
2016 Cho Những Người Có
    
 Tuổi Cầm Tinh Con Khỉ

     
Phạm Kế Viêm
 

Y Học


 Bệnh Do Thức Ăn
     
Nước Uống

     
Bs Lê Ánh
 
SLan Truyền Và Cơ Chế
     
Gây Ra Bệnh Lao

     
Bs Nguyễn Vĩ Liệt
 


m Thực



 Bánh Tét Nấu Oven
     
Mai Thái Vân Thanh
 

 

Kinh Nghiệm Cuộc Sống

 Hương Vạn Vật
     
Bạch Liên
 T́m Người Giải Mộng
     
Đặng Thị Tuyết N
 
Mùa Xuân Với Người
     
Cao Tuổi

     
Mai Thị Tuyết Hồng
 
Vui Đón Tết Và Giỗ T
     
Nghề May

     
Nguyễn Thị Phương Hiền
 
B"Tiên Học Lễ" TĐạo
     
Đức Xă Hội S Ra Sao?

      Nguyễn Văn Nghệ
 Khám Bệnh Và Chữa Bệnh
     
Bảo Hiểm

     
Trương Khắc Nhượng
 



Du Lịch
 


 Du Lịch Đường Biển,
     
Vùng West Caribbean

     
Lê Ánh
 
Buenos Aires,
     
Bài Tango Cho Em

     
Nguyễn Thị Lộc
 
NhữngChiếc Cầu Yêu Thương
     
Nguyễn Thị Phương Hiền
 
Chuyến Du Xuân CalTrain
     
San Francisco

     
Thi Thi


 

Biên Khảo/
Bút Kư
 


 Kinh Tế Hoa K Và Thế Giới
     
Năm 2015

     
Nguyễn Văn Thành
 Cái Bẫy Nghèo
     
Phạm Thanh Khâm
 
Chút Ư Nghĩ VHai Dịp TẾT
     
Âm Lịch Và Dương Lịch

    
  Việt Hải

 


Viết v
ninh-hoa.com



 Đoạn Đường 12 Năm
     
Nh́n Lại

    
 Trần Việt Hải
 

 

Văn Học
Lịch Sử/Địa Lư
 


 Bắc Hành Tạp Lục (76-77)
     
Dương Anh Sơn
 Diễn Giải Sấm Trạng Tŕnh
     
Liên Khôi Cơng
 
Việt Nam: Môn Học LỊCH S
     
Trong QKhứ, Hiện Tại Và
     
Tương Lai

     
Nguyễn Văn Nghệ
 
Môn Học Lịch S
     
Trần Hà Thanh
 
Văn Học Và Chút
     
Ư Nghĩ Riêng

     
Trần V́ệt Hải
 
Xuân Cảnh
     
(Trần Nhân Tông)

     
TBửu
 
Khỉ Trong Tục Ngữ, Thi Ca
     
Và Ca Dao

     
Vinh H
 




T



 Đông QNgười
     
Bạch Liên
 QNhiều QĐ
     
Bạch Liên
 Nỗi T́nh
     
Cù Hà
 T́nh QLắng Đọng
     
Hải Lộc
 Tết V Bánh Chưng
     
Bánh Tét

     
Hoàng Bích Hà
 Cuối Trời
     
Hương Đài
 
Miền Trung QTôi
    
  Lăng Du
 
Trần T́nh
    
  Lâm Thảo
 Hoài Niệm Ngày T
     
Lê Hùng
 
Nhớ Xuân QHương
     
Lê Thị Ngọc Hà
 Bài TĂn Tết Sớm
     
Nguyễn Hiền
 
Ninh Ḥa Thương Nhớ
   
   Nguyễn Ngọc Thành
 Vô Nghĩa
     
Nguyễn Thị Khánh Minh
 
Cảm Hứng Đầu Xuân
   
   Nguyễn Thị Kính
 
Mừng Xuân Vườn Tao Ngộ
   
   Nguyễn Thị Thi
 
Đón Xuân
   
   Nguyễn Thị Thu
 Mừng Năm Mới
     
Nguyễn Văn Ḥa
 
Nếu Như -01
     
NQ
 Ngẫu Hứng Trên Đồi
     
Nhất C Mai
 Mùa Xuân Nhớ M
     
Mùa Xuân Có Em

     
Phan Phước Huy
 Vườn Xuân
     
Phong Đàn
 CHương
     
Quốc Sinh
 Cánh Thiệp Mừng Xuân
     
Thi Thi
 Nghiêng
     
Thu Bốn
 Tiếng Cười Em
     
Thủy Khánh Điền
 
Nắng Xuân
     
Trần Phương
 
Tết VGiữa Mùa Đông
     
Trúc Lan
 Nha Trang Biển Nhớ
      Trương Văn Nghi
 Kiếp Người, Đời Hoa
      Trương Khắc Nhượng
 
Tháng Giêng Xuân V
     
Bên Anh

      Tiểu Vũ Vi
 Thiếu Phụ Tha Phương
     
THải
 
Tôn Ngộ Không
     
Vinh H
 Tết Q
     
Vơ Hoàng Nam
 


Văn

 

 Kư c Ngọt Ngào
     
An Giang
 
Đông Và Vạn Vật
     
Bạch Liên
 
Tết Đầu Đông
     
Bạch Liên
 Em Ơi Mùa Xuân Đến
     
Rồi Đó

     
Hoàng Bích Hà
 
Gi Hoàng Lan Người Yêu
     
Của Lính

    
  Lâm Thảo
 Ninh Ḥa Cà P
     
Lương L Huyền Chiêu
 
Ninh Ḥa QTôi
     
Mai Thị Hưng Hồng
 Tiếng Động Cuối Năm
     
Nguyễn Thị Khánh Minh
 Giấc Mơ Của Chàng Lính
     
Biển - Kỳ 38

     
Nguyễn Văn Thành
 Đoản Văn Cho Phương Mai
     
Nguyễn Vũ Trâm Anh
 
Tản Mạn:
     
Viết Cho Ngày Sinh Nhựt

     
NQuê (Trần B́nh Trọng)
 
Đen Bạc Đ T́nh
     
Phan Kiến Ưng
 
Tri Ân Ba Má
     
Phan Phước Huy


 

 

 

 

Thư từ, bài vở, h́nh ảnh hoặc
ư kiến xây dựng, xin liên lạc:

 
diem27thuy@yahoo.com

 



 

 


 

 

 

 

Dẫn Nhập

Đ

 

ă 50 năm từ 1964 đến 2014 tôi sinh sống với cái nghề mang tên chuyên gia nông nghiệp (Agriculture Specialist) tại 23 quốc gia. Trong ṿng 10 năm nay, tôi đă có 6 chuyến đi công tác đến đất nước xa xôi A-Phú-Hăn.

Sau chuyến di tản từ Kabul đi Dubai 28/3/2014 do khủng bố Taliban trong mùa bầu cử ở xứ này, tôi trở lại Kabul tiếp tục làm Senior Policy/Institutional Development Advisor cho Bộ Nông Nghiệp.

 

Du Lịch Express

 

Trong thời gian ở Dubai chờ t́nh h́nh an ninh ổn định để trở về nhiệm sở, tôi sắp xếp vé máy bay cho bà xă của tôi đến đoàn tụ với tôi. Hai chúng tôi check in vào khách sạn Holiday Inn Express tại Safa Park. Lần lượt trong 5 ngày, chúng tôi đi thăm các điểm du lịch. Các bạn nào không muốn ngồi lâu trên máy bay đề đến xem cảnh xứ United Arab Emirates th́ cứ vào google là có hết. C̣n các bạn nào dự tính đi, th́ chuẩn bị hồ bao. Này nhé, tôi chỉ trả hơn 100 đồng đô la xanh cho một đêm ở Holiday Inn, c̣n muốn vào khách sạn 7 sao như ảnh minh hoạ sau đây, th́ giá văn nghệ chỉ có 10,000 đô la xanh một đêm thôi.


Tôi và bà xă không đủ sức check in nên chỉ ngồi từ xa ngắm khách sạn 7 sao.  Ảnh chụp ngày 8/4/2014 tại Dubai.

Đi shopping bằng Metro với đôi giầy tennis là ăn chắc không lo sót một cái Malls nào. Đói bụng th́ vào Food Court, tha hồ có cơm chỉ. Theo Ngân Hàng Thế Giới, đất nước này có số dự trữ hơn 650 tỉ đô la nên họ xây nhà cao tầng bao nhiêu cũng được.


Khu Business bay, Metro 26.
Ảnh của tôi và bà xă chụp ngày 8/4/2014.

Chuyện ở các xứ ngàn lẻ một đêm c̣n dài, xin hẹn các bạn viết vào một dịp khác, tôi đưa bà xă về Houston rồi trở lại nhiệm sở ở Kabul ngày 20/4/2014.

 

 Cái Bẫy Nghèo

 

Đoản văn sau đây với vài h́nh ảnh minh họa là một phần chuyện nghèo đói của nông dân A-Phú-Hăn. Sau 8 thể chế cai trị đất nước này, nông dân qua bao thế hệ không khá hơn. Thời sơ khai nền nông nghiệp của chế độ Amanullah Khan (1918-1929) chỉ ghi nhận việc thiết lập truờng Canh Nông thực hành đầu tiên năm 1924. Từ thời vua Muhammad Zahir Shah (1933-1973) đến Tổng Thống Mohammed Daud Khan (1973-1978) chỉ ghi nhận Trường Đại học Kabul có thêm phân khoa Nông Nghiệp và Bộ Nông Nghiệp được thiết lập năm 1948 chỉ chú trọng xuất cảng cây ăn trái đến Pakistan, Ấn Độ và United Arab Emirates.

 Bốn chế độ cai trị kế tiếp đă phá nát nền nông nghiệp của quốc gia này với (1) sự thiết lập các hệ thống hợp tác xă có tên nhưng không hoạt động hữu hiệu trong thời People’s Democratic Party of Afghanistan (1978-1979), (2) việc thiết lập các nông trường quốc doanh thời kỳ Nga chiếm đóng (1979-1992), (3) sự tan ră cơ chế tổ chức nông nghiệp c̣n sót lại của các chế độ trước trong thời kỳ quật khởi Mujahedin (1992-1996), (4) nông dân bỏ đất chạy trốn dưới thời kỳ cai trị hà khắc Taliban của Mallah Mohammad Omar (1996-2001).

 

Tổng Thống Hamid Karzai trong hai nhiệm kỳ không chú tâm vào việc phát triển nông nghiệp do viện trợ ngoại bang quá nhiều và mọi hoạt động phát triển nông nghiệp chỉ ở trong tay các quan chức quốc tế hoạt động riêng rẽ không có ai phối hợp, nên khi các cơ sở quốc tế này măn khế ước, quân đội đồng mimh rút lui, đất nước này rơi vào thời kỳ khủng hoảng trở lại.

 

Tân chính phủ Ashraf Ghani sau hơn một năm nhận lănh di sản của chính phủ Karzai mới chọn xong các cấp chỉ huy điều hành nhiều phủ bộ. Do vậy không có số liệu nào cho thấy nông dân A-Phú-Hăn đạt mức thu nhập trên 500 $US/năm suốt 23 năm chinh chiến trong khi một gia đ́nh nông dân của Mỹ trung b́nh có thu nhập tăng 25 lần từ $4,654 năm 1960 lên $108,814 năm 2012.

 

Tóm lại bối cảnh nền nông nghiệp của A-Phú-Hăn trong hơn ba thập niên qua vẫn c̣n ở trong ṿng lẩn quẩn nghèo đói. Thiên tai (hạn hán, giá lạnh), chiến tranh qua các thời kỳ Nga chiếm đóng, thời kỳ Taliban, thời kỳ tham chiến của quân đội đồng minh, sự trở về ồ ạt của người chạy lánh nạn, quốc nạn ma tuư á-phiện đă đẩy quốc gia này khánh kiệt. Nhiều nan đề về an ninh lănh thổ, cấu trúc cơ chế hành chánh hữu hiệu đến các lĩnh vực khác như kinh tế tài chánh, giao thông, y-tế, giáo dục, an toàn lương thực, nạn thiếu dinh dưỡng, nguời sản xuất không có đất canh tác (nợ nần chồng chất phải bán đất, gia súc, bán con gái, trốn qua Pakistan …) v.v. đều là trọng tâm của nhiều chương tŕnh tái thiết thời kỳ hậu Karzai.

 

Riêng lănh vực nông nghiệp, tháo gỡ ṿng lẩn quẩn nghèo đói qua việc đề ra một chính sách phát triển nông nghiệp chính xác mà nông dân (farmers & herders) với 76% dân số hy vọng đạt được mức sống tương tự như các quốc gia láng giềng Trung Đông là nỗ lực ưu tiên từ cấp tân lănh đạo quốc gia c̣n nhiều vùng bất an. Cộng đồng thế giới đang tích cực trợ giúp lănh vực này theo nền tảng phát triển nông nghiệp “phi á-phiện” (non-opium agriculture).

 

 Nông dân Afghanistan tiếp tục trồng á phiện trong thế tuyệt vọng, có nghĩa phải trồng á phiện mới sống. Những năm hạn hán từ 1998, 23 năm chinh chiến, chính phủ qua các thời đại không giúp điều ǵ đáng kể đến nông dân, đường sá và trục lộ giao thông vừa bị phá hủy được trùng tu chậm chạp. Khả năng làm thêm nhiều đường c̣n giới hạn đă đẩy nông dân vào con đường khánh kiệt. Các lănh chúa vùng, nhóm tàn dư Taliban, các tay buôn lậu bạch phiến đứng ra khuyến khích nông dân khánh kiệt này tham dự vào thị trường á phiện. Chánh phủ trung ương ở Kabul thiếu phương tiện kiểm soát, trong khi thị trường bạch phiến ở Âu Châu và Bắc Mỹ quá lớn. Đă phát giác những đường dây á phiện được bảo vệ bởi các nhóm trên. Họ đánh thuế khi á phiện được vận chuyển qua đường rừng núi được bảo vệ, không có trục lộ giao thông. Nông dân trồng á phiện không sợ bất cứ ai đến quấy rầy ngoại trừ đám người nói trên đến thu mua. Theo thống kê đầu năm 2014 có hơn 15.2% nông dân thích trồng cây á-phiện hơn các hoa màu khác.


Trồng á-phiện ở A-Phú-Hăn trong thế tuyệt vọng

C̣n yếu tố quan trọng khác ở nông thôn có đề cập nhưng chưa có giải đáp về vai tṛ phụ nữ đóng góp vào việc sản xuất. Đàn bà ở nông thôn với chiếc áo burqa c̣n nhiều vấn đề nhạy cảm về tôn giáo, phong tục tấp quán, thiếu cơ hội đi học.


Một h́nh ảnh đàn bà ở tỉnh lỵ Mazar-e-Sharif

mặc chiếc áo burqa

Giữa tháng 5/2014 tôi đi thăm viếng tỉnh Balkh và gặp lại nhiều cộng sự viên cũ mà tôi đă làm việc với họ năm 2004. Với cái áo perahan cái quần tumban đầu đội cái mũ pakol vừa giúp giảm thiểu nguy hiểm khi di chuyển, tôi được các đồng nghiệp bản xứ đón tiếp vui vẻ thân t́nh nên 4 ngày thăm viếng tại tỉnh này, tôi hiểu biết nhiều điều hữu ích cho công việc của tôi ở Kabul.

 


Ảnh chụp ngày 14/5/2014 tại Mazar-e-Sharif tỉnh Balkh với hai cộng sự viên Afghan đứng từ trái qua phải: Kỹ sư Canh Nông Rafiulah Rahimzai, tài xế Afghan, Kỹ sư Canh Nông Noorullah Kohestani và Senior Policy/Institutional Development Advisor Phạm Thanh Khâm.

Trong chuyến đi này, tôi có thăm viếng vài cơ sở sản xuất nông nghiệp như cơ sở tơ tằm, các nơi sản xuất rau cải, cây ăn trái… với kết quả khích lệ. Việc trồng á-phiện tại tỉnh này rất ít, có lẽ là trường hợp ngoại lệ v́ Thống Đốc Atta Mohammad quyết tâm kiểm soát và đánh đuổi nhóm Taliban cuối cùng ra khỏi tỉnh của ông. Đất nước này cần phải có 32 Thống đốc như Atta Mohammad th́ mới mong canh tân đất nước có quá nhiều vấn nạn như hiện nay.

 

 Vùng biên giới phía Nam Pakistan/Afghanistan là nơi chế biến heroin qui mô của thế giới nghiện ngập. Giới chức thẩm quyền Afghanistan luôn đưa ra nhận định phải c̣n mất hơn 20 năm nữa đất nước của họ mới đạt được mức bài trừ ma túy như Thái Lan ngày nay.

Afghanistan vẫn c̣n xếp hạng là một trong những quốc gia nghèo nhứt trên thế giới. Tôi chưa đọc bản xếp hạng gần đây của tổ chức Transparency International nhưng không ngạc nhiên khi nghe một tướng chỉ huy thuộc lực lượng quân đội Mỹ đồn trú ở đây đưa nhận định là nạn tham nhũng ở Afghanistan c̣n trầm trọng và nguy hiểm hơn sự đe dọa của Taliban.

 

Việc rút quân của lực lượng quân sự đồng minh đă làm suy giảm nghiêm trọng nguồn lợi kinh tế đến từ các dịch vụ liên hệ. Người bản địa mất việc làm, bất động sản mất giá hơn 50%. Tệ nạn xă hội gia tăng như nghiện ngập, nạn hành khất…

 

Tân Tổng Thống Ashraf Ghani biết đất nước của ông hơn tất cả công dân của xứ ông và biết được các định chế tài chánh quốc tế v́ ông đă từng làm chuyên gia cho Ngân Hàng Thế Giới từ 1991, đă tốt nghiệp ở Đại học Columbia University. Liệu trong những năm tháng sắp đến ông có đủ may mắn đưa đất nước của ông ra khỏi cơn khủng hoảng trầm kha của xứ ông không…

 

Lời Kết

 

Là một chuyên gia nông nghiệp được gửi từ bên ngoài đến cho một công việc nhứt định trong một thời gian nhứt định, tôi chỉ biết viết lại mấy câu thơ không đầu không đuôi mà tôi đă viết trong đêm vắng ở bờ biển Dubai 10 năm trước được in vào Tuyển Tập “Thuở Phiêu Bồng” của tôi do www.ninh-hoa.com xuất bản 2013. Lần này tôi viết lại như sau:

 

Ḷ lửa Trung Đông vẫn c̣n nóng

 Người ôm bom vẫn c̣n đông

Ả Phù dung tiếp tục bay bổng

Con nhà nông c̣n ở đường cùng.


Ảnh Phạm Thanh Khâm chụp ngày 14/5/2014
tại Mazar-e-Sharif

 

 (*) Bài được in trong (1) Nội San Nông Nghiệp Hải Ngoại tháng 1/2015, (2) Website Trường Nông Lâm Súc CầnThơ tháng 1/2015.


 

 




 PHẠM THANH KHÂM
Viết tại Houston, Texas 27/11/2014
Updated ngày 25/1/2016

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 
    www.ninh-hoa.com

Trang XUÂN 2016- Văn Học Nghệ Thuật Và Quê Hương