Mục Lục

 

 Trang B́a
Ban Biên Tập
 Lá TĐầu Xuân
Trần Hà Thanh
 STáo Quân
Lê Thị Đào
 Câu Đối Tết
Vinh H
 Chúc Mừng Năm Mới An Lành Và N Ư
Bích Phượng
 Chúc Mừng Năm Mới
Thi Thi
 

 

Hoa Xuân
H
́nh nh Tết
 

 Cắm Hoa Trang T
Lê Thị Lộc
Cây Cảnh Ngày Tết
      Lê Thị Lộc
 
H́nh nh Tết
      Hải Lộc
 
Hoa Xuân Ngày Tết
      Lê Thị Lộc
 Giữ Thơm QM
Nguyễn Thị Lộc




TXuân

 Chúc Mừng Năm Mới
Vinh
H
 Chúc Xuân Lạc Quan
Vinh
H
 Tiếng Mùa Xuân
Nhất Chi Mai

 Xuân B́nh An
NGiang Thu Tâm
 Xuân Mậu Tuất Chúc Bạn
NGiang Thu Tâm


 

TVi


 TVi Phong Thủy Năm Mậu Tuất 2018 
Phạm Kế Viêm

 

 

Cuộc Sống
&
Sức Khỏe

 

 Năm Mới Hạnh Phúc
Lê Ánh
 Hội Nhập Xă Hội Mới
Lê Ánh
 TNhớ Giảm Sút Phải Làm Sao?
Lê Ánh

 

 

Năm Mậu Tuất KChuyện C


 Năm Mậu Tuất (2018) Nói Chuyện C
Nguyễn Văn Chức

 Mậu Tuất
Bạch Liên
 Cảm Ơn Con CMực
Đ Đ
Chuyện CTây Năm Tuất
Đ Đ
 C
Vinh H
 CAmerican Bully
V
inh
H
 CBẹc-GĐức
V
inh
H
 CĐốm
V
inh
H
 Husky Siberian - Giống CTuyệt Vời
V
inh
H
Con Chim Xanh 4 Chân
Nguyễn Văn Thành

 

 

d_bb
Đ.H.K.H


TVi Với Ba Ṿng Nhân Sinh
Phạm Kế Viêm
Meditation And Enlightenment - Part 3
Trần Cao Tần
Nhớ Ḿ Quảng Đà Lạt
Nguyễn Quang Tuyến

 


 

Hội Ngộ

 Mùa Xuân Đến Sớm 
Nguyễn Thị Phương Hiền
 Dư Âm 2 Ngày Hội Ngộ Tháng 11 Năm 2017 
Phạm Thanh Khăm
 Những Cảm Xúc Nhân Ngày Hội Ngộ 60 Năm Trường Trung Học Trần B́nh Trong-Ninh Ḥa
Nguyễn Thị Lộc
 


 

Viết v
ninh-hoa.com


 

 Ninh-Hoa.com Tṛn  15 Tuổi
Trâm Anh
 Chúc Mừng Ninh-Hoa.com Tṛn 15 Tuổi
Nguyễn Thị Lộc
 15 Năm y Biết Bao Nhiêu T́nh 
Nguyễn Văn Thành
  Mừng Ninh-Hoa.com Vừa Tṛn 15 Tuổi
Vinh H

 

 

Biên Khảo
Kinh Tế
 

 Kinh Tế Hoa K Và Thế Giới Năm 2017 
Nguyễn Văn Thành
 Huyền Cơ Sấm Trạng Tŕnh 
Liên Khôi Chương
 

 

Gặp Lại
Thầy Cô

 

 Chuyến Đi Xa: Đến Nước Mỹ-Đi Thăm Thầy Trần Chu Đức 
Nguyễn Thị Phương Hiền
  Một Chuyến Đi TV
Nguyễn Thị Lộc
  Niềm Vui QBất Ngờ
Nguyễn Văn Thành

 



T
 

 

 Cảm Ơn Băo
Nguyễn Hiền
 Quên Đi !
Nguyễn Văn Ḥa
 GXuân
Nguyễn Lai
 Làng Xuân...! 
Nguyễn Lai
 T́nh Xuân Một Thuở 
Lê Thị Lộc
  Xuân Nhớ
      Lương L Huyền Chiêu
  NTầm Xuân
      Lương L Thanh Nga
 Nắng Xuân
Trần Phương
 Nói Với Ngày Mới
NQ
 Chiều Cuối Năm
Kim Thành
 Đông Vẫn C̣n Đây
NGiang Thu Tâm

 T́nh Đồng Hương Thân Hữu
Thi Thi
 Xuân V
Việt Hải
 C̣n T́nh Buồn Của Biển
Tiểu Vũ Vi

 

 

Thi Ca

 

 Nha Trang Mến Yêu
Nguyễn Thị Kính
 Q́uê Hương Và Nỗi Nhớ
Lương Duyên Thắng


 

Văn Học
Nghệ Thuật

 

 Một Chiều Cuối Năm 2017 
Trâm Anh
 GƠi, VVới Người
Lê Ánh
 TXuân Nguyễn Bính 
T Bửu
 Chiều Nay Thấy Hoa Cười Chợt Nhớ Một Người
Lương L Huyền Chiêu
 Tuyển Tập Thi Ca: Cao MNhân - Bài T T́nh Muộn 
Việt Hải
 Tiễn Đưa Năm
Dương Anh Sơn

 


Văn


 

 C̣n Chút Ǵ Đ Nhớ Đ Quên
Ngọc Anh
 Xuân Ôn KNiệm 
Liên Ngọc Ánh
 Con Đường K L
Lương L Huyền Chiêu
 Đối Thủ
Thùy Giang
 Trăng Q 
Hoàng Bích Hà
 TViết Cho Cha 
Nguyễn Thị Phương Hiền
 Đón Vui Xuân Tết 
Nguyễn Thị Ngọc Hương
 Thế Rồi Xuân Vẫn Đến 
Nguyễn Thị K
 Hương Xuân 
Bạch Liên
 Mười Tám Hiền Ḥa 
Bạch Liên
 Ngoảnh Mặt 
Bạch Liên
 Rồi Cũng Qua 
Bạch Liên
 Vô G 
Bạch Liên
 Mùa Xuân, Hoa & Con Người
Vơ Hoàng Nam
 Ba Chiếc Ṿng Kiềng 
Lương L Thanh Nga
 Ḍng Tâm Trạng
Trương Khắc Nhượng
 Chiếc Bánh Chưng Đầu Tiên Xa X 
Lê Thị  Thanh Tâm
 Hoạt Cảnh Hớt Tóc
Mai Thái Vân Thanh
 Giấc Mơ Của Chàng Lính Biển -K54 
Nguyễn Văn Thành
 Mùa Xuân Và Tuổi G 
Phương Thảo
Những Mùa Xuân Đă Qua
Nguyễn Xuân Thiện
Vẫn Mong Một Mùa Xuân Mới
Nguyễn Xuân Thiện
Em C̣n Nhớ Mùa Xuân ?
Việt Hải

 

 

 

 

 

 

Thư từ, bài vở, h́nh ảnh hoặc
ư kiến xây dựng, xin liên lạc:


 
diem27thuy@yahoo.com

 



 

 


 

 

 

Theo lịch xưa của Tàu, chó là linh vật xếp thứ 11, chỉ trước con heo (linh vật cuối cùng của chu kỳ 12 con Giáp) và sau con gà.

Nguồn gốc:  Cho đến nay nhiều giả thuyết của các nhà khoa học đă công bố về nguồn gốc và lịch sử về sự xuất hiện của loài chó ở trên thế giới này đều chưa đồng ư với nhau và hiện c̣n đang tranh luận. Cụ thể mà nói th́ chưa ai biết chính xác giai đoạn nào th́ loài chó xuất hiện cạnh con người.


CHÓ con Berger  ĐỨC

Nay th́ tất cả đều công nhận là chó nhà có nguồn từ chó sói. Và tất cả các chó nhà, chó sói, chồn cáo đều được xếp vào họ Canidae. Thủy tổ là chó Sói, một con vật sống hoang dă, hung dữ. Từ thời cổ đại, con người đă biết thuần dưỡng, huấn luyện, dạy bảo để chó trở thành một con vật hiền lành, ngoan ngoăn, biết vâng lời và trở nên thân quen với con người nhất trong tất cả gia súc được nuôi.

 

Một câu hỏi được đặt ra là nơi nào trên thế giới chó sói xuất hiện đầu tiên của loài “chó sói”? Câu trả lời vẫn chưa rơ ràng. Có tác giả cho là Trung Á hay Nam Á, có tác giả cho là Siberia. Một số các nhà khảo cổ học, sau khi xem xét và soi rọi kỹ lưỡng bộ xương chó thời cổ đại đă phán rằng là chó xuất hiện cách đây từ 12 đến 18 ngàn năm, ở thời đại mà con người đă biết định canh định cư sống thành nhóm nhỏ, bộ lạc, không du canh du cư nữa.


Chó Berger ĐỨC

Gần đây nhất một số tác giả công bó rằng đă t́m thấy nơi bộ xương chó Sói ở vùng Siberia đă có cách nay 36 ngàn năm dựa trên sự phân tích của DNA. Thật vậy hăy nh́n khuôn mặt của con Berger (Đức), con Huskin hay con chó kéo xe tuyết của người Esquimo đều có khuôn mặt giống con chó Sói (1).

 

Đặc tính chó nhà:

So sánh với các gia súc khác th́ chó là vật thân quen và gần gủi con người nhất. Do đó mà chó cũng giúp đỡ con người được bao công việc.

Giúp săn bắt các thú rừng: thỏ, chồn, hươu, nai …

Giúp chăn dắt súc vật khác: trâu ḅ, dê cừu, gà vịt, ngan ngỗng.

Giúp phát hiện kẻ trộm cắp, cần sa, ma túy …

Giúp giải trí: đua chó, xiếc chó, đấu xảo chó đẹp, chó lớn nhất, chó nhỏ nhất …

Giúp đưa người khiếm thị qua đường.

Chó ăn trước thức ăn nghi ngờ không tốt trước khi con người ăn.

Về thám hiểm không gian, chó Laika được đưa lên không gian trước Gagarine (12-4-1961).

Chó giúp vui trẻ em ở bệnh viện nhi đồng mau phục hồi sức khỏe.

 

Chó là con vật trung thành nhất, thông minh, biết vâng lời, dễ dạy bảo. Nhiều câu chuyện kể về ḷng trung thành đối với chủ rất đáng khâm phục, đáng thương tâm như chẳng may chủ qua đời, chó nằm bên mộ, nhịn đói khát và chết theo chủ nuôi.

 

Mỗi lần chủ đi xa về chó luôn quấn quit, ve vẩy đuôi tỏ vẻ chào hỏi, vui mừng lắm lắm!

 

Có những gia đ́nh giàu có, trước khi qua đời để lại nhiều tiền của cho người thừa kế có khả năng chăm sóc và nuôi nấng thú cưng của họ.

 

Tuy nhiên cũng có một số người dùng từ chó để xỉ vả, chưởi bới, mạt sát đồ chó má!


Chó Berger ĐỨC Chăn Cừu

Khả năng ưu việt của chó.

Với 5 giác quan: khứu, thính, thị, vị và xúc giác, chó hơn con người về 3 giác quan đầu tiên.

 

Khứu giác chó hơn người từ 10 ngàn đến 100 ngàn lần. Nhờ khứu giác vượt  trội nên chó t́m người mất tích, trộm cắp, tội phạm, t́m của cải quí hiếm bị thất lạc. Giúp cảnh sát phát hiện ma túy, cần sa, chất nổ, vũ khí, đạn dược.                              

Khả năng tự t́m đường về nhà mà không cần bản đồ hay GPS (5).

 

Khả năng thính giác cũng tốt. Chó có khả năng nghe từ 40 - 60000Hz. Con người chỉ có thể nghe từ 20 - 40000 Hz (2).

 

Một tiếng động từ xa 50 -100m chó có khả năng nghe rơ hơn con người.

Khả năng thị giác th́ chó có thể phân biệt được màu sắc từ rất xa 400-500m giữa các màu trắng và đen, xanh lục, xanh lá cây và nâu. Khả năng trông thấy rơ về đêm tốt nên chó phát hiện dễ dàng sự di chuyển của các thú rừng. Hằng đêm nghe tiếng chó sủa th́ phải là kẻ trộm hay có người đi đường.

 

Lợi dụng các khả năng trên nên trong chiến tranh VN dùng quân khuyển canh gát để tuần tra canh giữ các nơi trọng yếu như kho đạn, kho xăng, phi trường …

 

Dùng quân khuyển trinh sát để phát hiện các hầm bí mật và bom ḿm. Ngày nay dùng quân khuyển  để trấn áp biểu t́nh, kẻ chống chính phủ. Và c̣n dùng quân khuyển để t́m ṭi, lục soát các cần sa, ma túy, đồ quốc cấm cất giữ trong hành lư ở các phi trường hay bến cảng. Chó hơn hẳn máy móc điện tử v́ trước đó hành lư đă được soi rọi mà vẫn không phát hiện được.

 

Về vị giác và xúc giác th́ chó không có ǵ đặc biệt để được tŕnh bày.

 

Được nghe kể lại h́nh như chó c̣n có giác quan thứ 6, những thiên tai ( mưa băo, lụt lội, động đất, sóng thần) chó có linh tính biết trước. Vấn đề này, tác giả chỉ nêu lên. Sự thật phải được kiểm chứng.

 

Chó nuôi ở Á châu.

Một số quốc gia ở Á Châu nuôi chó c̣n để giết lấy thịt như Trung Quốc, Đại Hàn, Việt Nam … Thịt chó là một món ăn khoái khẩu.

 

Sống trên đời không ăn dồi chó,

Thác xuống Âm phủ biết có hay không?

 

Một câu nói đầy thách đố và dụ dỗ các bợm nhậu. Do đó mà triệu triệu con chó đă bị giết để lấy thịt hàng năm. Sự việc trên đă bị cả thế giới văn minh lên án cho rằng chó là con vật trung thành nhất, thông minh, gần gũi và thân quen nhất  mà nở nhẫn tâm giết hại. Thật là bất nhân, bất nghĩa.

 

Tác giả viết để đọc giả tự phán đoán và suy luận!

 

Việt Nam nuôi chó để giữ nhà. Có giống chó Phú quốc khá nỗi tiếng về khôn ngoan và giỏi săn bắt thú rừng. Bộ lông có xoáy ở sống lưng.


Chó PHÚ QUỐC VN

Chó nuôi ở Âu Châu và Mỹ Châu.

Chó nhà được nuôi ở khắp mọi gia đ́nh ở Âu Châu và Mỹ Châu. Chó được xem là người bạn tốt, luôn gần gũi bên cạnh người. Do đó mà chủ nuôi cũng thương yêu tận t́nh chăm sóc, nuôi nấng rất chu đáo, xem như một thành viên trong gia đ́nh. Cho ăn uống, chăm sóc, vệ sinh mỗi ngầy. Khẩu phần ăn đặc biệt cho chó gồm bánh khô, thịt hộp đầy đủ dinh dưỡng bán ở các chợ.

 

Mùa hè th́ tắm rữa, chải lông, cắt móng, cạo răng. Mùa đông có áo khoát, chăn mền riêng cho ấm áp. Bệnh tật có BS thú y chăm sóc và điều trị. Có pḥng mạch riêng trang bị đầy đủ dụng cụ. C̣n những gia đ́nh giàu có c̣n để lại gia tài cho ai chăm sóc và nuôi nấng chó cưng của ḿnh trước khi qua đời.


Chó Berger Picard PHÁP

 


Chó Berger Shepherd BỈ

 


Chó Berger Shepherd ĐỨC

 Dựa theo thống kê của Hiệp Hội Sản Xuất vật dụng cho chó APPA th́ năm 2017 tại Mỹ có 89,700 triệu con chó đă được nuôi. Và trong năm 2015 có những con số thống kê được cung cấp:

     - 23.04 tỷ Mỹ kim cho thức ăn.

     - 15.75 tỷ Mỹ kim cho công tác thú y.

     - 2.19 tỷ Mỹ kim cho chăm sóc và phục vụ.

     - 5.84 tỷ Mỹ kim cho công tác vận chuyển (8).

Những con số trên cho ta thấy tầm quan trọng của việc nuôi chó ở Mỹ. Do đó mà một số người trẻ đua nhau theo học ngành thú y để chữa bệnh cho chó mèo và gia súc  và một số trường Đại học lớn trên thế giới đă có phân khoa thú y hay trường Đại học Thú Y để đào tạo Bác sĩ thú y phục vụ cho nhu cầu của xă hội.

 

Hành nghề thú y cũng thoải mái và hạnh phúc, ít khi gặp phiền phức về kiện cáo như nhân y khi gặp sai lầm về kỹ thuật điều trị hay phẩu thuật với lư do ngoài  ư muốn, đôi khi phải hầu ṭa v́ chó mèo không biết nói dối.

 

Như bao gia đ́nh khác, chúng tôi cũng có nuôi một con chó nhỏ giống Poodle, nặng 5 kg, được xem như một thành viên chính thức trong gia đ́nh. Hằng ngày phải bỏ ra ít thời gian để chăm sóc, cho ăn uống hay dọn dẹp vệ sinh. Trước đó phải gởi chó đi Trung tâm huấn luyện chó của thành phố trong 2 tháng để dạy cách ḅ, cách nằm, cách chạy theo mệnh lệnh và nhất là biết ị ở nơi qui định, không ị lung tung phải vệ sinh dọn dẹp.

 

Hằng năm phải tiêm vacxin pḥng dại, vacxin thú non distemper, vacxin cúm theo lịch tŕnh định sẵn của Bác sĩ thú y.

Cứ mỗi 8 tuần là đi cắt lông, cắt móng. Thỉnh thoảng phải cạo cao răng, phải tiêm thuốc mê Nexdonal (thropental sodium) để chó ngủ mới làm sạch răng được. Và cuối cùng mỗi ngày phải đưa chó đi bộ (take for walk) khoảng 30-40 phút. Khi đi một tay cầm dây dẫn, tay kia cầm túi nylon để pḥng khi chó ị hốt bỏ thùng rác. Khi nh́n cảnh này, ai là chủ và ai là tớ? Ai phục vụ cho ai ?


Chó Poodle

Pḥng ngừa bệnh chó dại.

Chó là vật thân thiện và gần gũi với con người, do đó mà khi chó mắc bệnh dại th́ rất dễ dàng lây lan sang người v́ do tiếp xúc, do chó cắn. Virút dại lan truyền sang người do vết cắn hay chỗ da trầy rách có dính nước bọt của chó.

Theo qui tŕnh tuần tự khởi đầu từ virút dại từ chồn, cáo hoang dại cắn chó sói rồi chó sói cắn chó nhà rồi chó nhà cắn con người. Cho đến nay khi mắc bệnh dại th́ không có thuốc kháng sinh đặc hiệu để chữa trị, chỉ có mỗi cách là tiêm vacxin.

 

Phương cách điều trị bệnh dại bằng tiêm vacxin là một cuộc chạy đua giữa kháng thể (antibody)  do tiêm vacxin (kháng nguyên: antigen) và virút dại đă xâm nhập vào cơ thể do vết cắn mà điểm đến cuối cùng là trung tâm năo bộ. Do đó mà muốn kháng thể thắng thế th́ phải tiêm vacxin càng sớm càng tốt kể từ khi bị chó cắn. Vacxin dại không phải chỉ tiêm một lần là đủ mà phải tiêm liên tục nhiều lần cách nhau 3 – 5 ngày với mục đích làm cho lượng kháng thể có được do hệ thống tế bào trong cơ thể tạo ra mỗi lúc một tăng cao, nhằm có đủ khả năng làm trung ḥa virút dại đă xâm nhập vào cơ thể từ chỗ vết cắn.

 

Số lần tiêm vacxin được thay đổi tùy vết cắn xa hay gần năo bộ, vết cắn thẳng vào da hay qua quần áo đang mặc. V́ khi qua lớp vải, nước bọt đă bị lau chùi bớt trước khi đến lớp da bị rách.

 

Nếu vết cắn ở mặt, ở đầu, ở cổ, bộ phận sinh dục th́ nguy hiểm hơn ở tứ chi. Những case này có khi phải dùng đến huyết  thanh kháng dại.

 

Sự gia giảm nhiều ít số lần tiêm là do Bác sĩ điều trị quyết định (3). Thường thường th́ không phải cứ mỗi lần chó cắn là chó dại. Virút dại chỉ xuất hiện và tồn tại ở 2 tuyến nước bọt mang tai của chó 3 – 5 ngày trước khi chó dại chết. Chẩn đoán bệnh dại nơi chó chỉ có Bác sĩ thú y mới biết. Với mắt thường rất khó mà biết được chính xác. Chẩn đoán phần lớn dựa vào pḥng thí nghiệm. Nếu chó đă chết, mỗ lấy năo, phết qua lam kính, nhuộm màu và soi kính hiển vi quang học t́m Corps de Negri. Nhưng phương pháp này cũng không chính xác lắm v́ có thể nhầm lẫn với thuốc nhuộm màu. Cách chính xác hơn cả là mỗ lấy năo pha với nước muối sinh lư, quay ly tâm, lấy nước nỗi tiêm thẳng vào năo chuột  ổ 4 ngày tuổi và theo dơi trong ṿng 10 ngày. Nếu chuột  ổ chết với triệu chứng bại liệt, đặc trưng của dại th́ kết luận chó bị bệnh dại.

 

Cách thông thường được áp dụng là hể khi bị chó nghi ngờ bị dại cắn th́ tiêm thuốc pḥng dại trước 1, 2 mũi rồi tiếp tục theo dơi chó trong ṿng 10 ngày. Nếu chó vẫn chạy nhảy, ăn uống b́nh thường th́ không đáng ngại.

 

Nếu chó chết  th́ tiếp tục tiêm  vacxin đúng liều qui định (không phải chó chết v́ đói khát v́ đập chết). Theo dơi thêm 5 ngày là thời gian an toàn.

 

Nếu chó cắn mà không biết chủ nuôi th́ cần tiêm đủ liều qui định, thà bắn lầm hơn bỏ sót.

 

Các bệnh về kư sinh trùng.   

Chó nuôi có thể lây lan sang người một số các bệnh về kư sinh trùng thường gặp như:

- Giun đũa (Ascaris).

- Giun kim (Filaria).

- Giun móc (Angkylostome).

- Sán Xơ mít (Tenia).

Tránh sự lây lan qua đường miệng, lời khuyên tốt nhất là nhớ rửa tay bằng xà pḥng kỹ lưỡng và sạch sẽ trước mỗi bửa ăn.

 

 

 

 

Tài liệu tham khảo:

1- Wikipedia.

2- Website internet.

3- Qui tŕnh điều trị bệnh dại.

4- APPA - American Pet  Products  Association.

5- GPS – Global  Position  Satellite.   

                 

 

 NGUYỄN CHỨC
1/2019

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 
www.ninh-hoa.com

     Trang XUÂN 2018- Văn Học Nghệ Thuật Và Quê Hương