Mục Lục

 

 Trang Ba
Ban Bin Tập
 L TĐầu Xun
Trần H Thanh
 STo Qun
L Thị Đo
 Cu Đối Tết
Vinh H
 Chc Mừng Năm Mới An Lnh V N
Bch Phượng
 Chc Mừng Năm Mới
Thi Thi
 

 

Hoa Xun
H
nh nh Tết
 

 Cắm Hoa Trang Tr
L Thị Lộc
Cy Cảnh Ngy Tết
      L Thị Lộc
 
Hnh nh Tết
      Hải Lộc
 
Hoa Xun Ngy Tết
      L Thị Lộc
 Giữ Thơm Qu M
Nguyễn Thị Lộc




TXun

 Chc Mừng Năm Mới
Vinh
H
 Chc Xun Lạc Quan
Vinh
H
 Tiếng Ma Xun
Nhất Chi Mai

 Xun Bnh An
Nh Giang Thu Tm
 Xun Mậu Tuất Chc Bạn
Nh Giang Thu Tm


 

TVi


 TVi Phong Thủy Năm Mậu Tuất 2018 
Phạm Kế Vim

 

 

Cuộc Sống
&
Sức Khỏe

 

 Năm Mới Hạnh Phc
L nh
 Hội Nhập X Hội Mới
L nh
 Tr Nhớ Giảm St Phải Lm Sao?
L nh

 

 

Năm Mậu Tuất KChuyện Ch


 Năm Mậu Tuất (2018) Ni Chuyện Ch
Nguyễn Văn Chức

 Mậu Tuất
Bạch Lin
 Cảm Ơn Con Ch Mực
Đ Đ
Chuyện Ch Ty Năm Tuất
Đ Đ
 Ch
Vinh H
 Ch American Bully
V
inh
H
 Ch Bẹc-Gi Đức
V
inh
H
 Ch Đốm
V
inh
H
 Husky Siberian - Giống Ch Tuyệt Vời
V
inh
H
Con Chim Xanh 4 Chn
Nguyễn Văn Thnh

 

 

d_bb
Đ.H.K.H


TVi Với Ba Vng Nhn Sinh
Phạm Kế Vim
Meditation And Enlightenment - Part 3
Trần Cao Tần
Nhớ M Quảng Đ Lạt
Nguyễn Quang Tuyến

 


 

Hội Ngộ

 Ma Xun Đến Sớm 
Nguyễn Thị Phương Hiền
 Dư m 2 Ngy Hội Ngộ Thng 11 Năm 2017 
Phạm Thanh Khăm
 Những Cảm Xc Nhn Ngy Hội Ngộ 60 Năm Trường Trung Học Trần Bnh Trong-Ninh Ha
Nguyễn Thị Lộc
 


 

Viết v
ninh-hoa.com


 

 Ninh-Hoa.com Trn  15 Tuổi
Trm Anh
 Chc Mừng Ninh-Hoa.com Trn 15 Tuổi
Nguyễn Thị Lộc
 15 Năm y Biết Bao Nhiu Tnh 
Nguyễn Văn Thnh
  Mừng Ninh-Hoa.com Vừa Trn 15 Tuổi
Vinh H

 

 

Bin Khảo
Kinh Tế
 

 Kinh Tế Hoa K V Thế Giới Năm 2017 
Nguyễn Văn Thnh
 Huyền Cơ Sấm Trạng Trnh 
Lin Khi Chương
 

 

Gặp Lại
Thầy C

 

 Chuyến Đi Xa: Đến Nước Mỹ-Đi Thăm Thầy Trần Chu Đức 
Nguyễn Thị Phương Hiền
  Một Chuyến Đi Th V
Nguyễn Thị Lộc
  Niềm Vui Qu Bất Ngờ
Nguyễn Văn Thnh

 



T
 

 

 Cảm Ơn Bo
Nguyễn Hiền
 Qun Đi !
Nguyễn Văn Ha
 Gi Xun
Nguyễn Lai
 Lng Xun...! 
Nguyễn Lai
 Tnh Xun Một Thuở 
L Thị Lộc
  Xun Nhớ
      Lương L Huyền Chiu
  NTầm Xun
      Lương L Thanh Nga
 Nắng Xun
Trần Phương
 Ni Với Ngy Mới
Nh Qu
 Chiều Cuối Năm
Kim Thnh
 Đng Vẫn Cn Đy
Nh Giang Thu Tm

 Tnh Đồng Hương Thn Hữu
Thi Thi
 Xun V
Việt Hải
 Cn Tnh Buồn Của Biển
Tiểu Vũ Vi

 

 

Thi Ca

 

 Nha Trang Mến Yu
Nguyễn Thị Knh
 Qu Hương V Nỗi Nhớ
Lương Duyn Thắng


 

Văn Học
Nghệ Thuật

 

 Một Chiều Cuối Năm 2017 
Trm Anh
 Gi Ơi, VVới Người
L nh
 TXun Nguyễn Bnh 
Tr Bửu
 Chiều Nay Thấy Hoa Cười Chợt Nhớ Một Người
Lương L Huyền Chiu
 Tuyển Tập Thi Ca: Cao MNhn - Bi T Tnh Muộn 
Việt Hải
 Tiễn Đưa Năm
Dương Anh Sơn

 


Văn


 

 Cn Cht G Đ Nhớ Đ Qun
Ngọc Anh
 Xun n KNiệm 
Lin Ngọc nh
 Con Đường K L
Lương L Huyền Chiu
 Đối Thủ
Thy Giang
 Trăng Qu 
Hong Bch H
 TViết Cho Cha 
Nguyễn Thị Phương Hiền
 Đn Vui Xun Tết 
Nguyễn Thị Ngọc Hương
 Thế Rồi Xun Vẫn Đến 
Nguyễn Thị K
 Hương Xun 
Bạch Lin
 Mười Tm Hiền Ha 
Bạch Lin
 Ngoảnh Mặt 
Bạch Lin
 Rồi Cũng Qua 
Bạch Lin
 V Gi 
Bạch Lin
 Ma Xun, Hoa & Con Người
V Hong Nam
 Ba Chiếc Vng Kiềng 
Lương L Thanh Nga
 Dng Tm Trạng
Trương Khắc Nhượng
 Chiếc Bnh Chưng Đầu Tin Xa X 
L Thị  Thanh Tm
 Hoạt Cảnh Hớt Tc
Mai Thi Vn Thanh
 Giấc Mơ Của Chng Lnh Biển -K54 
Nguyễn Văn Thnh
 Ma Xun V Tuổi Gi 
Phương Thảo
Những Ma Xun Đ Qua
Nguyễn Xun Thiện
Vẫn Mong Một Ma Xun Mới
Nguyễn Xun Thiện
Em Cn Nhớ Ma Xun ?
Việt Hải

 

 

 

 

 

 

Thư từ, bi vở, hnh ảnh hoặc
kiến xy dựng, xin lin lạc:


 
diem27thuy@yahoo.com

 



 

 

 


 

 

Lạ thật, lắm người từng sống ở Đ Lạt, khi đi xa th trong bao nỗi nhớ về Đ Lạt, c nỗi nhớ về m Quảng Đ Lạt. Việc ăn uống lại chen chn vo khu vực tnh cảm, n cụ thể ha lắm cảm xc qu trừu tuợng : nhớ m Quảng Đ Lạt, c lẽ dễ tiếp cận v mau cảm thng với người khc hơn l nhớ sương m bảng lảng !!

 

Thực phẩm dạng sợi chế biến từ cc loại tinh bột của người Việt từ Bắc đến Nam, phải kể l đa dạng. Từ sợi phở, miến, bn than, bn riu, bn mọc, bn b, bnh canh, m Quảng, bn mắm, m sợi honh thnh, hủ tiếu m... trong hng chục loại, chỉ c m Quảng l thứ thực phẩm sợi c chỉ đch danh địa- chỉ, xuất-xứ. C người ni với ti đ l c tnh của người Quảng, tnh thch khẳng định mnh n l tui, tui l rứa đ. Dn xứ Quảng gọi đ l tnh ta đy hay như ta đy l.

 


M Quảng Đ Lạt

 

Sao lại: như ta đy l ?  Bởi đ l sản phẩm  độc đo của của ht bộ, ht bi chi của dn qu Quảng Nam, g th g chứ khi xuất hiện, hồi gio đầu th phải xưng danh: như ta đy l, xưng nin tuế, xưng bản xứ. Vậy, m Quảng l thực phẩm dạng sợi của xứ Quảng !  Chỉ cần c vậy, cn cần phải c những yếu tố g để  l t m Quảng th quả l người Quảng khng quan tm. Thế mới biết, dn Quảng hay cải l sự nhưng khng duy-l, họ khng xc định, khng định nghĩa r cc yếu tố ắt c để c một tnh m Quảng. Người Quảng cần tn th phải đng, cn nội dung sao cũng được (!) Dn Quảng vậy m dễ tnh (nhưng khng dễ bảo đu!). Nhn cc thực phẩm sợi khc xem :  Đ l phở th bnh phở phải l, thịt b th, hng th  ti c thằng bạn học Thụ -Nhn 1, Bắc- kỳ ni, chỉ thấy một cọng gi lẫn trong t phở đ lm căng ln như trời sắp sập, nghim mặt xỉ vả: Tệ thật ! Đ l phở m bỏ gi sống vo, th cn ra ci thể thống g!! (C thế mới thấy mấy cậu Quảng tự-do, v khan đạt lm sao !!)

 

Cũng như thế, lm g c ci thứ phở g!  Đ l phở th phải b, phải c mi nạm b, mỡ b Cũng như thế đ l bn than th đ l bn riu th đ l bn b th Nhưng, thấy đấy, m Quảng chẳng th l g cả. C người ni với ti, m Quảng đng l hnh ảnh của người dn xứ Quảng, chỉ cần xc định ci tn đch thị đy l hnh ảnh xứ Quảng. M Quảng cũng như chất dn Quảng l cư dn c chất du cư, sẵn sng la thc đu bồ cu theo đ. Nhưng đến đu th Quảng với nhau lại tụ lại, đm bọc, che chở cho nhau, rồi m Quảng đng vai tr  chnh l hương hoa thực phẩm nối kết nỗi nhớ của những người tha hương!. Nhưng khc với cc xứ khc, lun kin cường giữ cho được ci phải l thế ny mới đng l của nơi qu nh. Phở, bn b, riu, bnh canh xm nhập vo địa phương cư tr chậm v kh tnh v v hay khư khư với nguyn tắc thế no th thế, l ti th phải, như vậy lm sao ha hợp với dn bản địa m mnh gởi gắm thn phận : Chiều chiều lại nhớ chiều. Nhớ về qu mẹ chn chiều ruột đau

 

Nơi đu, dn Quảng sống tụ lại h h bn nhau th m Quảng l văn ha Quảng tin phong sẵn sng xả lng sống ha hợp trong hon cảnh địa phương mnh đến  sống. M Quảng chỉ c ba tnh chất chnh d ở đu th ba tnh chất ny c thể đổi cht t về hnh thức, nhưng t nhiều cũng phải c. Đ l :

 

-Sợi m Quảng tươi, lm từ bnh trng ướt dy gấp rưỡ sợi bnh phở hay hủ tiếu, nhưng mỏng hơn bnh canh, xắt bản rộng gấp đi sợi bnh phở. Người dn Quảng trng bnh ướt mu vng hay mu gạo đỏ, truớc khi xắt thnh sợi m, đ xoa dầu phụng ( củ lạc) phi nn (một lọai củ như hnh, mu trắng nhỏ hơn hnh ) trn hai mặt bnh. Lm như vậy, sợi m Quảng sẽ c mi thơm đặc trưng, v cc sợi m rời, như thế sợi m mới cỏng  cc phụ gia như rau sống, tm thịt, cua c dễ dng.

 

-Bnh trng nướng, n l thực phẩm m thanh khng thể thiếu của người Quảng trong cng, giỗ, hội h Người ta thuờng đa, ở vng qu chỉ cần hai b tm với một con vịt l ra một ci chợ v chỉ cần ba ng Quảng cải nhau v một ci bnh trng nuớng lốp rốp l đ thnh một đại tiệc !! Ở qu Quảng, tiệc m quảng thực sự khai cuộc phải sau khi người trưởng thượng trong bn bẻ bnh trng nướng lốp rốp như vin tướng giục trống thc qun ! By giờ th trong cc thnh-phố lớn, ở cc tiệm m Quảng  th người ta cũng se sẻ để mấy miếng bnh trng nuớng nho nhỏ cho c lệ, c nơi lại thay bằng mấy miếng bnh phồng tm ! i cn đu tiếng cười ha hả, tiếng dập bnh rm rốp th mộc m đầy sức sống ở cc qun miền qu xứ Quảng, sao m giống hnh ảnh gả Thuc-Sinh rụt r, ỏn ẻn tỏ tnh với Kiều Nhi, trong khi m Quảng l thực phẩm của  Từ-Hải ( !)

 


Dĩa rau ghm Đ Lạt

 

-Ớt xanh v rau sống: Mn ăn Quảng, vốn nhiều chất độn, bởi miền đất ngho sản vật, chật hẹp lại lắm thin tai. Thế nn, nồi cơm th khoai cng hạt gạo, nồi kho th con c con tm phải gnh ba phần dưa, củ, quả đ qua muối chua. Rồi t m Quảng ngon th phải c dĩa rau ngon, thơm với bắp chuối, gi, khế rau đu c tnh tiền, đ l v trng an ủi cho những kẻ c nhu cầu đầy bụng! Tiếng lốp rốp, tiếng ni Cười rộn rả, thm m thanh đệm xut xoa của quả ớt xanh cay vừa vừa Quả l một t m Quảng han hảo!

 

M Quảng ngoi ba thứ: sợi m tươi c hương dầu đ phi hnh hay nn, bnh trng nướng tạo hiệu ứng m thanh, rau xanh tạo hiệu ứng mu, ớt xut xoa tạo cảm xc vị gic cc thứ chnh-vị như: thịt, cua, tm, cchế biến theo cng thức no th han tan m quảng cứ thoải mi theo tnh hnh địa-phuơng m lm. Thế no cũng được, chẳng c nguyn tắc no! Ngay tại qu huơng của n, t m Quảng ở Đ Nẵng, đường Hải Phng lm bằng thịt g ; Ở Hội-An lm bằng x xu heo ba chỉ; ở Điện Bn, Ty Loan, Duy Xuyn lm m Quảng bằng c lc, g vuờn; Ở cc x dọc sng Truờng- Giang từ Kim- Bồng chạy dọc về đến An Ha, Chu Lai th m Quảng lm bằng tm cua tươi, mỗi t cn c một hai con tm cua rim vng

 

Ti đ từng ăn t m Quảng c biển ở Phan Thiết; m Quảng mực ống ở Phan Rang, m Quảng lươn ở Long An, m Quảng thịt rừng ở Bun M v m Quảng rau củ, tm kh ở Dalat.  Đến địa phuơng no, c sản vật g ở địa phương th người chế biến m Quảng sẽ ph hợp với thực tế, khng cầu kỳ phải thế ny, thế nọ.

 

Tnh chất đ của m Quảng đng l tnh chất của người Quảng, rất dễ ph hợp v ha đồng trong mi trường sống xa lạ. Chỉ c vi ci th mộc nhất, rất l văn minh phồn thực, th khng đổi dời như sợi m, bnh trng nuớng, rau sống như đ ni. Giống như người Quảng, ci th v mộc như giọng ni (giọng Quảng ), m luợng (ni to )đi chn trời gc bể no rồi cũng vậy. Cng trở về gi cng quay lại thời  ấu thơ,nhưng ci thời xưa ấy đ xa lạ với anh rồi. Nhớ  bi thơ  Hồi Hương Ngẫu Thư của Hạ-Tri-Chương : Thiếu tiểu li gia lo đại hồi. Hương m bất cải mn mao tồi. Nhi đồng tương kiến bất tương thức. Tiếu vấn :khch tng h xứ lai    (Khi trẻ rời nh đi, nay gi rồi, trở về qu. Giọng qu khng đổi nhưng tc mai đ rụng. Lớp trẻ gặp m khng biết, cười hỏi khch lạ từ đu tới? )

 

Vậy th m Quảng Đ Lạt ra sao m người Đa- lat no đi xa phải nhớ ?

 

Dn Đ Lạt l dn tứ xứ, thnh hnh lng xm, thnh phố trong vng hơn  trăm năm trở lại đy. Dn Quảng đến đy lập nghịep kh đng, thế l với tiu ch l xm nhập vo bản địa v xử dụng nguyn liệu địa phương, mn m Quảng đến Đ Lạt l lấy ngay rau cải, củ v tm kh lm chủ đạo. M Quảng Đ Lạt từ truớc 75, theo một b cụ ở ấp nh Sng, gồm cc yếu tố c biệt, khng giống bất cứ nơi no l

 

 

 
T m Quảng Đ Lạt ngy xưa

 

- Nước lo của t m đuơc nấu bằng củ quả gồm : củ sắn, su su, c rốt, củ cải trắng, củ hnh ty  cắt hạt lựu nấu nhừ, tạo vị ngọt thin nhin. Tm kh ngm v giả tơi ra tao hnh, c chua nấu chung với nuớc lo ( c nơi nấu nuớc dng xuơng heo,) c thể dng suờn heo non  rn vừa trong dầu hạt điều  bỏ vo nấu chung với nuớc lo. T m Qảng Đ Lạt chan nhiều nuớc lo để ăn km  đuợc nhiều rau ghm  tươi.

 

-Dĩa rau ghm tưoi xanh, trộn t bắp chuối, rau thơm. Rồi bnh trng nuớng, rồi đậu phụng rang thơm, rồi ớt xanh

 

Bnh trng nướng đ bẻ sẵn, nước lo mu củ quả với tm kh tn nhuyễn tao mỡ hnh, một miếng suờn heo non thm một cht lnh lạnh bn ngoi trời, một cht ẩm ướt bởi gi quần quật từng ln mưa bụi, thm một cht ấm ấm tỏa ra từ nồi nước lo, một cht cay xut xoa của quả ớt xanh, v rau tươi roi ri người ăn cứ thỏa thu thm vo, thm vo, nước lo sền sệt ngọt lịm rau củ. i chao, thơm thịt th, thơm rau củ, thơm cả gi lạnh v my trời Trời ơi chung quanh ta chỉ l những m xon xoạt, xon xoạt, thi thỏang tiếng rm rốp khe khẻ của bnh trng nướng, m mẩn khng ngui! Đấy, m Quảng Đ Lạt đấy, bản hợp tấu han hảo, thế bảo lm sao khng ngất đi v nhớ!!

 

Ngy xưa ấy, ci thời truớc 75, D-Lạt  c m Quảng ấp nh Sng, m quảng đường Hang- Diệu, ở con hẽm nơi cy mt truớc truờng Văn- Học, m Quảng Thủy- Tin  cạnh truờng Đan-thị-Điểm, m Quảng Thanh-Bnh ở con hẽm bn cạnh cy xăng rạp xi-n Ngọc -Hiệp.

 

Nhớ xưa, để đến ăn m Quảng ấp nh Sng, ta từ bến xe gần cầu ng Đạo, đi qua qun phở Bắc của ng Hạp, t phở ứ hự bốc khi, lun c dĩa hnh tm v đu đủ ngm chua, thịt nạm ng xắt lt khng chịu mỏng m dy, lun đe dọa v cm dỗ thị gic, v tấy bng mỡ ln: lm một t phở l lng dạ bốc khi. Ăn m Quảng nh Sng th ghế đẩu, ngồi quanh, b chủ qun ngồi trn sạp, bn tri thng rau ghm, bn phải nồi nước lo bốc khi, thơm lựng. Khi b nhẹ nhng, thuần thục gắp, mc, xc, chan ta nhn như c b tin gi đang lm php  ban cho ci n huệ l  cho ta x x, x xụp, th v song!

 

T m Quảng ngy ấy ngon ngọt m giản đơn, ngon nhờ rau v nước lo. Cng nhau lp xp ngồi quanh một nồi nuớc lo nghi ngt khi thơm huơng rau cỏ, thn thuơng v đầm ấm qu. Nay th đ khc, qua cơn kh khăn về ci ăn ci ở của thời bao cấp trong x hội mới, cộng với sự di dn ồ ạt từ cc nơi về Đ Lạt, nhu cầu về ci ăn ci sống đ lắm đổi thay.

 

Đ l m Quảng Đ Lạt giai đọan xưa, by giờ ci g ta chạm vo, nhắc đến, cũng dẫn ta len lỏi vo từng ngỏ ngch của nổi nhớ khn nguinhư đ mất mt qu nhiều.

Thn phận t m Quảng Đ Lạt ngy xưa by giờ cũng m thầm từng buớc thay đổi cho hợp thời, hợp với văn - ha ăn uống của tạp - dn mới du nhập.

 


Tiệm m Quảng ngy xưa nay đ ln cấp

 

Văn- ha ăn uống n ko theo nhiều từ ngữ mới như: bữa ăn phải honh trng, thịt th phải nung nc, nồn nộn, ngồn ngộn, khoi phải tới tận chn răng(!). i ci ăn n dung tục, n  s xuống thấp, trong khi ci bưng b th phải bề thế ln cao, ln tầm cỡ sang trọng!.

 

Nhu cầu mới buộc t m Quảng dn giả Đ Lạt, vốn thn quen với rau, củ, quả nay lại ngồn ngộn thịt th rất ư l honh trng (!).

 

Ci qun m Quảng của d Ba ở Ấp nh Sng thn quen, x x, x xụp vy quanh nồi nước lo bốc khi, th nay đ đổi khc. Cả khu ấp nh Sng by giờ bị giải tỏa hơn hai phần ba, một con đường nhựa thẳng tắp từ cầu ng Đạo qua Cầu B Hội Chc. Bến xe xưa nay l đường bộ, nh cao lớp lớp. Trn đường Thnh- Thi rạp xi- n Ngọc- Lan, đ biến cả đồi thng xanh pha sau thnh một khối b tng đồ sộ tầng tầng, lớp lớp. i thật l to lớn v honh trng! Dĩ nhin tiến bộ to th cy cối phải lo chạy vo rừng su, nh cửa xy cất phải to mới l bề thế mới l honh trng. Cc hộ dn Ấp nh Sng nay đ được đền b v c nơi ở mới. Thế hệ nối tiếp của qun m Quảng xưa nay được nng cấp ln cao hơn (ngồi trn ghế tựa sang trọng để ăn) t m ph nộn thịt th ăm ắp, cạnh quầy chế biến để một mm to no gi, no bắp, no đui, thịt to đng, đầy ắp, ngồn ngộn!! Thật l honh trng!

 


Rổ thịt dng cho M Quảng nh Sng hm
nay

Sao ti thấy buồn buồn cho phần rau, củ, quả teo tp bị đ bởi một ni thịt thời mới.

 

Ti nhớ t m Quảng xưa của Đ Lạt, dĩa rau tươi roi ri, nước lo mu vng ong như chất ngọc ng của đất trời nơi đy. Nhẹ nhng v thanh tao lm sao!. Biết đu ta nhớ t m Quảng xưa, l nhớ cả hương vị lẫn ci thanh tao của đất trời Đ Lạt ngy xưa quyện trn trong ấy ?

 

Nay về vng ven trung-tm Đa -lat , khu phố số 4, số 6 vẫn cn những qun nhỏ, gnh rong với t m Quảng Đ Lạt đơn sơ thuở ấy. Nhưng c chủ cũng rụt r đặt nhẹ một miếng sườn non ln trn t m, mắt như d hỏi khch một miếng sườn mỏng nha ng  anh?.

 

C hng m Quảng xưa kia, những hng cy thng xanh trong phố thị ngy ấy, t m ng nh vng rau củ qu Đ Lạt ngy xưa ấy  nay đu rồi hồn ở đu by giờ?.

Sao lại nhớ lo Cornille của A. Daudet trong Cối Xay Gi  : Ở  nơi  đu đ cn  c c hng m thầm  nấu t m Quảng Đ Lạt ngy  xưa, thiu thiu quạt l lửa than, chờ khch xưa tm về, khng ồn o, khng ngồn ngộn thịt th, mở mng giữa cơ mang no l cc khối b tng chen chc phố xanh xưa !!

 

C nng ấy c nghe thấy  tiếng cối xay  gi tro trẹo, rột rạt suốt đm thu đang nghiền đ- sỏi- nhớ- thương thay cho những hạt thc vng qu khứ đ bay mất nơi nao?

     Nhớ mấy chiếc o tre-di bụi, sau đm trực ở Văn-Văn-Ha-Vụ trở về, ci đm anh em ở Thủy Tin 2, rủ nhau s vo nếu  khng phở Phi Thuyền ở Ga, th cũng phở ng Hợp ở bến xe đầu Ấp nh Sng, sau đ ngồi ghế đẩu quanh c ph c Chi, lm một cốc nng hổi nằm m ấm giữa lng tay gi buốt. Vương-tấn-Triệu, Đặng-xun- Quang, L- Quốc- Tuấn, Hồ-thanh- Tm v ti mấy bạn  khoa  nhn- văn l khch vng lai của d Ba m Quảng nh Sng. T m xưa khng cn nơi đ, người xưa nay ở những đu đuđi đu loanh quanh hơn bốn mươi năm c lẽ?.

 

       Nhớ đm sinh vin Thụ- Nhn, ngoi cơm Lữ- Qun Thanh- Nin, cn một chỗ quen thuộc đ l m Quảng Thanh- Bnh ở gần bến xe Ngọc Hiệp. Qun nằm st vch bn con hẻm nhỏ, chủ qun l một người Bắc lại nấu m Quảng, thật rẻ v bnh dn. Ghế xếp chữ U vng quanh ng chủ, v một nồi nước lo vng ươm bốc khi c vi lt hịt heo ba chỉ vật vờ trn mặt. ng chủ Thanh- Bnh cch điệu t m Quảng bằng mấy lt thịt bo ngậy để trn lớp nước lo rau củ cho ph hợp với sức ăn trẻ của đm thanh nin, học sinh ngho đang tuổi ăn, tuổi lớn. Bạn ti Hồ-Phước-Hải lập kỷ lục ăn một lần 05 t m vẫn cn khả năng tiếp tục. Qun m Quảng Thanh- Bnh xưa khng cn, khu bến xe v rạp Ngọc Hiệp l một khối b tng nặng nề cao tầng: Trung tm thương mại. Tm đu ra một nhn- vật bắc- Kỳ di cư say m chế biến mn m Quảng qu ma?

 

      Nhớ, trước trường Văn học số 04 đường  Hong- Diệu Đ Lạt c một con hẻm nhỏ cạnh cy mt bn kia  đuờng, sau giờ dạy thm Triết cho ban C vo chiều thứ 7 hay sng chủ nhật, ti thường dẫn đm học tr bảy, tm c cậu vo cuối hẻm ăn m Quảng Hong Diệu. Cn nhớ b cụ gi xếp lớp lớp sợi m vng trn l chuối tươi, đựng trong chiếc thng tre, nồi nước lo nổi vng mu vng tri lửng lơ vi lt thịt mỡ mỏng, như chỉ để lm duyn. Ơ, lạ thật, ci thời ấy  vẻ bn ngoi thức ăn sao m nhẹ ? Cch ăn sao m n khẻ khng lm vậy? Mấy c cậu học tr của ti cười đa vui vẻ cha t xin b cụ thm v nuớc lo, xin thm một dĩa rau ghm tươi roi ri. B cụ cừơi nhn hậu, nhẹ nhng ban pht với cả sự tru mến lm sao m qun được những t m Quảng Đ Lạt như thế ?

 

     Ti cn nhớ c bạn thời sinh-vin, xa qu bao năm, gặp nhau ở Saigon, c đon đả ni cười, rồi khi nhắc về Đ Lạt, c chợt hỏi :-N ng, ở Đ Lạt c cn m Quảng khng ng ?Tui thm chết được . C nhu my, mắt xa xăm ru hồn vo hnh ảnh t m Quảng ngọt ngo rau củ, t m Quảng Đ Lạt được rau tươi roi ri, mơn mỡn m lấy mấy sợi m vngTi đu dm m tả cho c nghe t m Quảng hm nay đ khc xưa, thịt th, gi bắp heo ngồn ngộn đ p, xua chạy đu mất ci đơn sơ của t m Quảng chn qu m c thm, c nhớ chết đi đuợc. i, người ta nghĩ t m nng cấp ln phủ ph, ho nhong, cng nhiều đạm, nhiều mỡ l cng hấp dẫn lm ti chợt nhớ đến mấy cu thơ Nguyễn Bnh: cứ chn qu thế cho vừa lng anh .

 

Đ Lạt vẫn vậy, thng xanh vẫn vậy, mới trng ra th m Quảng Đ Lạt xưa vẫn vậy. C khc chăng l một văn ha ẩm thực khc, văn-ha ứng xử với sản vật địa phuơng đ khc đi n lm cho t m Quảng ( một sng tạo lun ty thuộc vo sản phẩm ưu thế của địa phương -) phải chu lng cư dn mới đến ở  chăng ?. Ti tin rồi t m Quảng Đ lạt sẽ trở lại như xưa. Mặc cho thế sự  lắm bể du ?

 

 

 

 

 

Nguyễn-quang-Tuyến

( Đ Lạt,10/05/13)

 

 

           

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 
www.ninh-hoa.com

     Trang XUN 2018- Văn Học Nghệ Thuật V Qu Hương