home

L Quốc Việt


Cựu học-sinh Trung học Ninh-Ha, hiện ngụ tại Olympia, Washington State. 

Thơ

Truyện

Ninh Ha Của Ti

 

Ninh Ha của ti
(Phần I)

 Với thế hệ chng ti, lớn ln sau năm 1975, Ninh Ha c lẽ khng giống như trong những hoi niệm của những người đi trước.  N vẫn l một thị trấn nhỏ hiền ha, dn d nhưng với chng ti, dường như những chuyển dời của thời cuộc đ phần no lm thay đổi ci vẻ bnh thản, v tư của ci phố huyện nhỏ b ny.  V c lẽ chng cũng lm thay đổi cch nhn của ti cũng như bạn b cng lứa về qu hương của mnh.  Chng ti lớn ln trong ci thời điểm c thể ni l ảm đạm nhất của Ninh Ha.  Những kỷ niệm về n, d khng an lnh, m đẹp như của mọi người khc nhưng cũng đng nhớ v cng.

 Ninh Ha l qu Ngoại của ti.  Sau 1975, khi ti vừa được tm tuổi th gia đnh di tản về đy.  Cả mấy gia đnh cậu d v mẹ ti chen chc trong ngi nh từ đường của Ngoại, cn gọi l nh Thủ Sắc, nằm kề Gc Nhp xe lửa.  Mẹ ti tất bật ln xuống bn bun một mnh nui su miệng ăn.  Những năm đầu sau chiến tranh dường như di hơn bnh thường v cũng c lẽ l khắc khổ nhất trong đời sống mọi người dn ở đy.  Hầu như nh no cũng phải ăn độn.  Gạo tiu chuẩn hay l gạo bộ đội, thứ gạo tồn kho lu năm m độ ẩm mốc cao hơn gi trị dinh dưỡng, được nấu lẫn với khoai m hoặc khoai lang kh, nếu khng th l bo bo, một thứ la m cũng chẳng bo bổ g cho hơn.  Ngoi cơm độn ra, người ta cn chế ra cc mn ăn khc bằng bột m.  Bột m ở đy l củ khoai m được xắt mỏng phơi kh rồi đem xay.  Bột m được trộn với nước v cht đường nước rồi nặn thnh bnh như kiểu bnh tri rồi bỏ vo chảo nướng hoặc đem hấp ăn với nước mắm mỡ hnh.  Mỗi lần ăn ci thứ bnh ấy bao tử ti khng tiu, cứ chướng ln sập snh suốt ngy.  C lẽ v ăn khoai m nhiều qu hay sao m Ninh Ha trong những năm 77 - 79 ai ai cũng bị ghẻ.  Gi, trẻ, lớn, b, nam, nữ người no cũng ghẻ đầy mnh.  Bọn ti đi học kẻ tay kẻ chn đứa no cũng đầy ghẻ nước.  ầu gối, mắt c th đầy mụt nhọt.  Lại cn ci nạn mụt xảy cng.  Những ci mụn nhọt đầy mủ to như tri chanh cũng khng thương tiếc g những ci mng suy dinh dưỡng của bọn trẻ chng ti m tranh nhau hng cứ.  Thuốc men chẳng c, chng ti chỉ được tắm bằng nước nấu bằng l muồng rồi xức thuốc hiệu Bộ Lư mua từ tiệm thuốc bắc Phổ Tế ường, thứ thuốc trị ghẻ nội ha m thnh phần chnh l phosphate vng kh, đặc mi trứng ung của lưu huỳnh, mỗi lần xức l một cực hnh, cứ trần truồng m nhảy tưng v rt.  Kh lắm th được vi vin k sinh trong uống ngoi thoa.  M khng chỉ người, cả c cũng bị ghẻ.  C tru, c tr, c r lưng lở lot nằm vật vờ dưới mương đợi người vớt về ha kiếp.

 Người Ninh Ha cng ngho hơn trong ci thời buổi gạo chu củi quế của những năm cuối của thập nin 70.  Củi than đắt đỏ người ta xoay qua xi mạt cưa (cn gọi l bột cưa) v trấu để nấu bếp.  Bột cưa đi xin hay mua rẻ trn những trại cưa trn cy số 5.  L nấu lm bằng thng tn cuốn trn, cũng c ba ng to hẳn hoi, pha dưới c một lổ vung thng gi.  Mỗi lần nấu th bỏ một ci chai rỗng vo giữa l v một mẫu gạch trong lỗ thng hơi, đổ bột cưa chung quanh rồi nện chặt.  Nện xong th rt ci chai v vin gạch ra.  Nấu cơm bằng l bột cưa l cả một nghệ thuật v nếu khng để , cơm thường bị chy hay kh. 

 Dạo ấy, ngoi những bun bn lặt vặt trở xoay hng ngy, hầu như gia đnh no cũng lm l bung.  Hợp tc x thủ cng My-Tre-L Ninh Ha l nơi c nhiều x vin nhất.  Người ta đến Hợp Tc X lnh l về theo k, rọc bỏ sống.  Sống l được b lại để qut mạng nhện hoặc để đập ruồi, đuổi g, hoăc chẻ nhỏ lm tăm.  L bung được lau sạch bụi mốc v hong kh, nhưng nếu kh qu th phải phun nước cho mềm lại rồi được chẻ ra thnh những sợi mỏng.  Những sợi l mu vng nhạt được đan lại với nhau theo kiểu thắt bm.  L đan xong được kiểm tra kỹ lưỡng để trnh lỗ kim hoặc những nơi ghp nối khng kho, rồi được b lại 20 mt một b v đem giao lại cho Hợp Tc X.  Những cuộn l ny sẽ được chuyển đi để may nn v giỏ xuất khẩu.  Hợp Tc X chỉ trả một phần tiền mặt cho x vin, phần cn lại trả bằng tem phiếu.  Những tờ tem phiếu nhỏ bằng nửa tờ giấy học tr trn in những vung ghi phần gạo, mắm, dầu lửa, vải ni chung l những mặt hng cần thiết cho đời sống hằng ngy.  Cầm những tờ tem phiếu ny, người ta ra cửa hng nh nước để được mua theo gi tiu chuẩn.  Ngoi ra Hợp Tc X  cn c bộ phận lm ghế my v gỗ xuất khẩu.  ối với bọn học tr như chng ti mỗi ngy đan nhanh cũng được vi chục mt gip đỡ gia đnh.  V với những đm thanh nin thất nghiệp kinh nin tại ci thị trấn ny, c một chn trong ci Hợp Tc X ny cũng gip họ khỏi đi nghĩa vụ qun sự đồng thời cũng kiếm đủ tiền c ph mỗi sng. 

 Ninh Ha trong những năm cuối 70, đầu 80 nhn chung khng c g thay đổi nhiều về cảnh quang so với trước chiến tranh.  Cũng cn đ ng ba trong, ng ba ngoi, nh Ga, cầu ồn, cầu Dinh, Vĩnh Ph, Phước a c khc hơn l những bảng hiệu đỏ chữ vng của cc cơ quan thay chỗ cho những tiệm bun ngy xưa m chủ đ bỏ đi vượt bin hay kinh tế mới.  Lại thm những ci loa cng cộng đặt dọc theo những con đường chnh v những ng ba.  Cứ khoảng 5 giờ sng l đ nghe chng ra rả bi thể dục buổi sng với ci giọng chua lot, phần c lẽ v người pht thanh vin v phần v những ci loa qu cũ: VƯƯƠƠNN THƠƠ ...ỞƠ, MỘT, HAI, BA, BỐN HAI, HAI, BA, BỐN ...  ến tối từ su giờ đm l chương trnh chuyển tiếp y l i Tiếng ni Việt nam, pht thanh từ H nội, thủ đ nước Cộng Ha X Hội Chủ Nghĩa Việt Nam Thị trấn về đm mọi người ngủ sớm, chợ đm vắng, chỉ c vi gnh vịt lộn, bnh xo, ch cho ế ẩm trong nh đn dầu t m.  Tiếng loa vẫn khng mệt mỏi pht đi chương trnh hỏi đp về bộ luật hnh sự vừa mới ban hnh

(Xem tiếp Phần II)

Trở Về Trang Nh - www.ninh-hoa.com