Tìm HiỂu Các Dòng HỌ Chính cỦa ViỆt Nam
Ở HẢI  NGOẠI

Phần 8:

DÒNG HỌ NGÔ Ở HẢI NGOẠI:
Nguyễn Văn Thành

  

 

Trong tập thể các người tị nạn Việt Nam của gần 50 quốc gia trên thế giới, Mỹ quốc tập trung nhiều nhất khoảng trên 1.2 triệu. Kế đến Pháp Quốc, Gia Nã Đại, và Úc Đại Lợi có số người tị nạn trên 200 ngàn và những quốc gia còn lại có số người tị nạn dưới 200 ngàn. Trong các dòng họ Việt Nam ở hải ngoại hầu hết được niêm yết trong cuốn niên giám điện thoại, họ Ngô cũng chiếm một phần lớn sau họ Nguyễn, họ Trần, họ Lê. Xem như vậy, nếu họ Ngô không được nhắc tới trong cộng đồng người tị nạn thì đó là một điều thiếu sót nghiêm trọng.

Sử nước ta nhắc rằng các vua Hùng Vương có công dựng nước và người đầu tiên đánh thắng quân Tàu lập nên nền tự chủ cho nước Việt Nam, chính là Ngô Quyền. Lịch sử Trung Quốc có ghi rằng khi nhà Đường mất ngôi năm 907, dân Việt Nam lúc ấy dưới danh nghĩa là dân Giao Châu, cầm đầu là ông Khúc Thừa Dụ đã thừa cơ hội nhảy lên chiếm chính quyền khỏi tay người Trung quốc. Tới khi việc bên Tàu ổn định, nhà hậu Lương kế tiếp tìm cách chiếm lại Giao Châu.

Khi quân Nam Hán xua quân một lần nữa thôn tính Giao Châu thì Ngô Quyền vốn xuất thân là tướng của Khúc Thừa Dụ, tìm cách chống đỡ. Ông đã dùng gỗ nhọn đầu bọc sắt cắm ở lòng sông Bạch Đằng, rồi chờ nước thủy triều lên mới ra tay dụ làm kế khiêu chiến với quân Nam Hán. Đợi khi nước rút, quân Ngô Quyền mở trận tấn công cực mạnh làm cho tàu Nam Hán chạy đâm phải cọc vỡ tan tành và quá nửa lực lượng Nam Hán bị tiêu diệt. Thái tử Hoàng Thao bị bắt sống và bị giết chết. Sau đó, Ngô Quyền chính thức tuyên bố nước Nam dành lại độc lập năm 939 sau hơn 11 thế kỷ, tức hơn 1146 năm bị Tàu cai trị. Đây là khoảng thời gian dài nhất nước ta hoàn toàn lệ thuộc vào nước Tàu; sau này nhà Minh hay nhà Thanh chỉ có thể chiếm nước ta trong thời gian ngắn chừng vài chục năm mà thôi. Xem như vậy, nhà Ngô đã có công vô cùng to lớn trong việc dành lại tự chủ mở đường cho nhà Đinh, Lê, Lý, Trần, Hậu Lê và Nguyễn sau này.

Ngô Quyến xưng vương và lập thành Cổ Loa tại Phúc Yên. Nhà vua tổ chức triều nghi, đặt các chức tước trong triều đình và phục sắc chỉnh đốn mọi việc chính trị quy mô đế vương kể đã đầy đủ. Ông muốn gây dựng một sự nghiệp lâu dài nhưng chỉ ở ngôi được khoảng trên 5 năm thì qua đời năm 944, thọ 47 tuổi. Con của Ngô Quyền là Ngô Xương Ngập và Ngô Xương Văn tiếp tục nối ngôi phụ vương. Đến khi các vị này chết, con là Ngô Xương Xí lên làm vua nhưng vì ông không có tài và không ai phục cho nên loạn thập nhị sứ quân xảy ra. Sau nhờ có Đinh Bộ Lĩnh thắng toàn thể 11 sứ quân khác lên làm vua xưng tên là Đinh Tiên Hoàng.

Lịch sử nước ta ghi chép rằng dưới thời Hoàng đế Quang Trung cũng có các danh tài họ Ngô là Ngô Văn Sở (tướng của nhà Tây Sơn) và Ngô Thời Nhậm. Khi Nguyễn Huệ thanh toán được quân nhà Thanh lên làm vua, Ngô Thời Nhậm vốn làm quan với triều Lê lâu dài và có vốn kiến thức nên đã hết lòng giúp vua Quang Trung làm tờ trình giao hảo với nhà Thanh bên Tàu tức là Việt Nam sau khi dụng binh thì dùng ngoại giao để lập quốc.

Lịch sử nước ta còn có họ Ngô làm quan lớn trong triều đình nhà Nguyễn. Nhắc lại ngày 28 tháng 1 năm 1888 vua Đồng Khánh mất, triều đình rước Hoàng tử Bửu Lân con vua Dục Đức, lúc ấy đang ở trong tù với mẹ, lên làm vua lấy hiệu là Thành Thái lên ngôi lúc 10 tuổi. Kể từ năm 1884, quân Pháp đã hoàn toàn kiểm soát Việt Nam và lợi dụng vua còn nhỏ nên Pháp cử những người thân Pháp thay mặt vua cai trị cho tới khi vua khôn lớn, lúc được 18 tuổi thì ngài cầm quyền. Vì ông Bửu Lân bị bỏ vào tù lúc còn 10 tuổi cho nên khi được làm vua trong lòng ngài vẫn căm hận người Pháp. Thực tế Pháp hoàn toàn quản lý nước ta nhưng trong hòa ước 1884 có cho phép vua Việt Nam cai trị miền Trung như bổ Tổng Đốc, Tri Phủ, Tri Huyện v..v... Tuy nhiên, các kẻ thân Pháp càng ngày càng lấn quyền vua, tự cử các quan địa phương rồi bắt vua ký nhưng đôi khi vua từ chối không ký làm cho các quan khâm sứ của Pháp càng ngày càng muốn tìm cách loại bỏ nhà vua. Sau một thời gian cai trị khoảng 19 năm tức năm 1907 tên khâm sứ người Pháp là Lévéque bắt Trương Như Cương là quan đại thần dân biểu và toàn thể các quan trong triều ký dâng ép vua Thành Thái thoái vị vì lấy cớ nhà vua chống Pháp, nhưng chỉ có một vị quan đại thần là Ngô Đình Khả không chịu ký lấy cớ là âm mưu này do Pháp chủ trương không phải do các quan. Vì vậy ngoài Huế có câu vè:

“Đày Vua không Khả"...

Vua Thành Thái bị Pháp bắt, mới đầu giam tại Vũng Tàu sau đó thực dân Pháp đày nhà vua tận Phi Châu.

Năm 1926, vua Khải Định băng hà, truyền ngôi cho vua Bảo Đại, lúc ấy ông còn học tại Pháp. Tới năm 1933, Hoàng đế Bảo Đại mới đích thân nhiếp chánh. Vua Bảo Đại tuy được người Pháp giáo dục nhưng lúc nào cũng muốn làm cho nước ta được khá hơn. Nhà Vua biết việc ông Ngô Đình Khả trung thành với họ Nguyễn chống việc truất phế Vua Thành Thái, nay con của Ngô Đình Khả là Ngô Đình Diệm làm quan trong triều nên Vua Bảo Đại mời ông Ngô Đình Diệm làm Thừa tướng nhưng vì ông biết rõ thực dân Pháp nắm toàn bộ quyền cai trị cho nên ông Ngô Đình Diệm từ chối không nhận. Mãi đến năm 1954, Hiệp định Paris ký kết chia đôi đất nước, miền Bắc trao cho Cộng Sản và miền Nam trao cho chính phủ Quốc Gia, vua Bảo Đại trở thành Quốc Trưởng nhớ đến Ngô Đình Diệm và mời thành lập chính phủ Quốc Gia Việt Nam.

Sau khi thành lập Chính phủ Quốc Gia tại Sài Gòn, ông Ngô Đình Diệm có công lớn đem được 1 triệu đồng bào tị nạn Cộng Sản vào Nam. Theo Hiệp định Genève, cuộc di cư này bắt đầu ngày 1 tháng 8 năm 1954 và chấm dứt ngày 28 tháng 5 năm 1955. Những người di cư vào miền Nam ban đầu dùng những chuyến bay từ Hải Phòng hoặc Hà Nội, sau đó dùng tàu vận tải của hải quân Mỹ có sức chuyên chở khoảng 3000 người tị nạn mỗi lần. Người tị nạn dùng phương tiện tàu hải quân Mỹ thường đi từ Hải Phòng và tới Vũng Tàu hoặc Bà Rịa.

Mặc dầu Pháp ký Hiệp định Genève nhưng họ vẫn muốn để ảnh hưởng lại miền Nam như Tướng Nguyễn Văn Hinh đồng thời từ bên Pháp họ thấy rằng ông Ngô Đình Diệm muốn thiết lập tại Việt Nam một nền Độc Lập Dân Chủ không thân Pháp nên yêu cầu Quốc trưởng Bảo Đại triệu tập Thủ Tướng Ngô Đình Diệm về Pháp. Kết quả, có cuộc Trưng Cầu Dân Ý ngày 26 tháng 10 năm 1955 tại Việt Nam, và Thủ Tướng Ngô Đình Diệm được bầu làm Tổng Thống của nước Việt Nam Cộng Hòa. Tổng Thống Ngô Đình Diệm đã có công trong việc thiết lập nền Đệ Nhất Cộng Hòa và muốn rằng Việt Nam không theo Cộng Sản vì vậy miền Bắc Việt Nam lập ra mặt trận Giải Phóng miền Nam đánh phá trong Nam. Ông Ngô Đình Diệm hiểu rõ Cộng Sản và muốn giữ chánh nghĩa và nền độc lập của quốc gia Việt Nam nên muốn để cho quân đội Việt Nam Cộng Hòa tự chống Cộng Sản mà không muốn người Mỹ đem quân đến Việt Nam để chống Cộng thay cho Quân Ðội Việt Nam Cộng Hòa. Ông chỉ yêu cầu chánh phủ Mỹ yểm trợ khí giới, huấn luyện quân sự, và viện trợ tài chánh. Vì vậy nên mới có cuộc đảo chánh lật đổ Tổng Thống Ngô Đình Diệm do các tướng lãnh thân Mỹ vào ngày 1 tháng 11 năm 1963, và kết quả 2 anh em: Tổng Thống Ngô Đình Diệm và ông Cố Vấn tài giỏi Ngô Đình Nhu bị giết chết vào ngày 2 tháng 11 năm 1963.

Khi được tin hai anh em Tổng Thống Ngô Đình Diệm bị giết chết, chính Hồ Chí Minh miền Bắc cũng nói rằng ông Ngô Đình Diệm là "một nhà đại ái quốc theo cách của ông đó".

 

Tham khảo:

 "Việt Nam Sử Lược" của Trần Trọng Kim

 

Nguyễn Văn Thành
Giửa tháng 11, 2005
(còn tiếp)