G I Â Y    P H Ú T    M  Ấ T    M Ẹ

Nguyễn Văn Thành

  

 

Má ơi,


Ngày hôm ấy, trời Nha-Trang có nắng thật trong, con vừa bước ra cổng chính của bệnh viện thì…

Có tiếng người đàn ông với một giọng Quảng-Trị nặng trịch gọi tên con bằng cấp bậc:
-Trung úy! Trung úy!

Con quay trở lại với dáng mệt mỏi, tiến về hướng gã ấy. Tiếng kêu giựt ngược và dồn dập của gã cũng đủ báo-hiệu cho con một chuyện chẳng lành. Tuy gã gọi con nhưng mọi người quanh đây đều quay lại cùng trố mắt nhìn gã. Nhìn thấy con, gã khựng lại với chiếc giường "dã chiến di động ", rồi miệng gã lẩm bẩm gì đó.

Con chợt nghĩ ngay đến má: 
-Không lẽ chuyện không may đã xảy ra?

Tay gã đang chỉ chỏ vào chiếc mền, đồng lúc miệng gã réo lên. Con chẳng thèm để ý đến gã vì nghĩ là chuyện của thiên hạ. Song mỗi lúc gã làm con chú tâm hơn. Con bước đến gần bên gã với ý tò mò. Thoáng qua cặp mắt của gã, con có cảm tưởng như một bất trắc nào đó có liên quan đến má con mình. Giọng nói khó nghe của gã vẫn đều đều với tiếng còn tiếng mất văng vẳng bên tai con. Con chưa kịp hỏi ất giáp, gã đã nhanh nhẹn dở một góc mền với một sự cố ý, xong gã vội che kín. 

Má ơi! Con điếng người khi con nhận ra má của con. 

Một giây, con bàng hoàng tư lự:
-Không, con không tin là má! 

Một giấc mơ giữa chốn người đông đảo hay một sự thật phũ phàng trước mắt con? Con không nghĩ rằng má lại nằm gọn lỏn trên chiếc băng-ca được phủ quanh bằng một chiếc mền nhà binh ác-nghiệt kia! Má đã nỡ bỏ con mà đi trong tức tưởi và đau đớn. Nỗi tuyệt vọng dâng lên khi con nhìn thấy nước miếng của má lẫn bọt bong bóng trào ra khắp miệng. Má đã nghìn thu nhắm mắt sao má? Má sống dậy chừng vài giây thôi, được không má? Má sẽ hiểu nhiều hơn và sẽ nhìn thấy tâm-tư của con đang tan nát. Má còn muốn nói thêm với con kia mà. Chưa hết, sao má lặng lẽ ra đi?

Mười phút trước đây, má con mình còn tâm sự. Tuy má không nói được vì má cần dưỡng khí tiếp vào mũi và miệng, nhưng má vẫn còn gật đầu nghe con gọi má. Con vẫn biết má muốn nói thêm cho con nghe, nhưng trễ rồi phải không má? Chỉ mười phút ngắn ngủi thôi, sự việc đã thay đổi và má đã ra người thiên cổ!

Má thật sự buông xuôi cõi đời thật khốn nạn như má đã hơn một lần nói với con. Trời ơi! Trời cao có mắt, sao ông quá nhẫn tâm cắt đứt tình mẫu tử thiêng-liêng của má con mình. Má chia tay con, không kịp lời từ giã. Má chừ nằm yên với khuôn mặt thật tròn trịa, với bộ đồ bà ba thật nghèo nàn mà má đã mặc trong nhiều ngày qua.

Má ơi! Con thật thương má trong cảnh thanh bạch cho đến lúc má vĩnh viễn về bên kia thế giới. Ðời má thật kham khổ. Má đã từng hy sinh cho các con, thậm chí cho một cuộc tình không vẹn thủy chung. Má cũng dư biết tình yêu của má bị phản bội, nhưng má vẫn âm-thầm chịu đựng sống qua ngày tháng để nuôi các con khôn lớn. Than ôi! Thiệt thòi và bất công cho má quá! 

Má ơi! Tâm-trạng của con lúc ấy điên-cuồng và bối rối. Con chết đứng giữa rừng người, toàn thân tâm tê dại. Con đau khổ lặng nhìn người đàn ông với khuôn mặt bình thản, đẩy xác má từ từ về hướng nhà xác. Con uất nghẹn trong tiếng khóc nức nở, và với cõi lòng tan nát. Tim con như muốn ngừng đập, nấc lên hụp xuống trong những bước đi khập khễnh. Má ơi! Con sắp phải về lại quân trường sĩ quan hải quân Nha-Trang, nơi con đang thụ huấn hải nghiệp khóa 1 SQÐB, nhưng lần này về trong nước mắt đong đầy! Ðêm nay nơi đây con sẽ không ngủ. Con sẽ quỳ lạy, thâu canh, van vái đức Phật từ bi gia hộ cho linh hồn má sớm siêu thoát.

Con vẫn muốn chối bỏ thực tại để tưởng rằng má sẽ sống lại nhưng khi nhìn má nằm bất động trên chiếc băng ca, con biết rằng má hiện ở một nơi thật lạnh lẽo và hoàn toàn cô lập với người sống. Má đã thật sự trút hơi thở cuối cùng của cuộc đời! Má vĩnh biệt xa con kể từ hôm nay của một buổi xế chiều nhạt nắng. Lúc ấy độ 16 giờ 45 phút ngày 10 tháng 7 năm 1972 nhằm ngày 30 tháng 5 năm Nhâm-Tý. Một chuyến đi ly-biệt trong đó má là khách độc hành vượt trong cõi không bất tận. Ðịnh-mệnh bắt má phải đi lần này, tuy quá chóng, nhưng không còn một lần nào khác hơn nữa, phải không má? Má đã trả lại sự ràng buộc với ba sau gần những 24 năm chung sống. Và từ đây, ba sẽ có tự-do trong tình yêu "cao thượng hơn má" mà ba đã và đang xây dựng. Ba không còn nhọc công lừa dối má vì má sẽ không bao giờ trở lại cõi trần gian ô trọc này nữa.

Con còn nhớ biển Nha-Trang chiều ấy có một màu xanh thẳm và thật êm sóng. Một bức tranh thiên nhiên đang phô bày dưới ánh nắng của một buổi chiều thật tuyệt trong ánh mắt của mọi người. Nhưng trong mắt con, đó là một buổi chiều hè " buồn bã nhất " trong đời, má ạ! Trời nắng đẹp nhưng cảnh vật dường như ủ rũ tiêu điều, tựa hồ buồn cho số phận hẩm hiu của má!

Không như các em con và ba, con có biết bao diễm-phúc sống với má tại Quân-Y Viện Nguyễn-Huệ, Nha-Trang. Thưa má, đây là dịp cuối cùng, má được nhìn rõ đứa con trai đầu lòng của má giờ đã trưởng thành. Má nhớ không, con bắt đầu xa má từ lúc con lên học lớp đệ tam trường Trung-học Võ-Tánh. Mỗi cuối tuần con về thăm má một lần. Niềm thương nhớ má trong con lại tăng gấp bội theo ngày tháng, bắt đầu ngay sau khi con đỗ xong Tú-tài II năm 1967. Con bịn rịn rời má, gia đình và Xóm Rượu yêu dấu, để vào Sài-gòn theo học trường Ðại-học Khoa-học. Tính đi tính lại, thời gian con được gần má, vốn liếng chỉ gần 18 năm.

Nay con được thêm những kỷ-niệm cuối cùng với má tuy chỉ vỏn vẹn một tuần lễ ngắn ngủi. 

Con có cảm tưởng như những người quanh má đã giết má lần mòn. Con có miệng nhưng chẳng dám thốt lên một lời. Họ gỡ hết dây nhợ quanh miệng và mũi của má làm má thật đau đớn trong những giây phút thập tử nhất sinh. Xin má tha thứ cho con vì con đã thất bại trong việc cứu má sống lại. 

Con lại nghĩ bâng quơ nữa rồi, má nhỉ! Con đành bó tay trước cơn bệnh khiếm khuyết "dược tình" của má. "Dược tình" đó chỉ hiện hữu nơi ba, và chỉ có ba mới trị má chóng lành bệnh. Ba đã vô tình dấu đi trong tim một người rồi hai người. Buồn thay, những người ấy không phải là má. Má ơi! Dù biết vậy nhưng bù lại má có chút may mắn là có con bên cạnh. Con túc trực bên cạnh má, con thay mặt ba và các em con còn nhỏ dại, để chăm sóc má.

Má nhớ không?

Con lo cho má có những giấc ngủ tốt. Con được phép đặc biệt của Thiếu Tá Dinh, Tiểu-đoàn trưởng khóa sinh, rời quân trường vào đây thăm má. Con cũng bỏ luôn cả cuộc dạo phố vui chơi mỗi buổi chiều với bè bạn ngoài đường phố Nha-Trang. Con đến đây buồn vui với má trong suốt thời gian má nằm điều trị. Hai má con mình phút cuối tâm đầu ý hợp, hàn huyên đủ mọi chuyện. Một hai lần nào đó, má bảo con là ba thương má vì mấy sợi tóc mai của má. Má đã thủ thỉ với con nhiều về chuyện ba, chuyện gia-đình trong sự vô tư không hờn hoặc để tâm giận ba. Má nói liên miên không ngớt làm con cũng ngạc nhiên không ít. Tưởng rằng má hết bệnh, con thật mừng rỡ. Má ơi! Tim con là một hàm số không tuân theo một định luật nào trong toán học. Nó biến thiên theo các biến số phức tạp và lẫn lộn của má. 

Má còn nhớ con quạt cho má mát vì sức nóng dưới mái tôn của căn phòng sơ sài đầy ắp bệnh nhân. Con lột cam cho má ăn vì má khát. Con thấy thương má làm sao vì má không chịu nổi sức nóng của tháng 7, miền Trung nóng bỏng. Con đút cho má từng miếng ăn vì má hơi kiệt sức. Lương lính của con chẳng là bao nhưng con cũng ráng nhín lại để mua thức ăn mà má ưa thích. Giường của má nằm được kết bằng vạt tre cứng làm má đau mình trở giấc. Không đợi má bảo con, con tự động đấm và bóp lưng cho má. Con nhắc nhở má biết bao lần là má cần tịnh dưỡng để phục hồi sức khỏe.

Má còn nhớ chăng những người nằm song song với giường má? Họ cùng bệnh lý như má, nhưng dường như tình cảnh của họ và má khác nhau. Con thiết nghĩ họ có lẽ đầy đủ hạnh phúc hơn. Họ có đủ thứ tình thương lẫn cả một thứ tình mà má không có trọn vẹn. Má dư biết con muốn nói thứ gì, má nhỉ? Ðó là tình yêu; một khí giới đặc biệt và hữu hiệu, một liều thuốc tiên mạnh nhất làm họ chóng lành bệnh. Bất hạnh thay, tình-yêu thương của má quá bẽ bàng và bị chi phối bởi những người đàn bà mà ba thương yêu hơn má. Quanh má, họ chỉ thấy con. Quanh con, họ chỉ thấy má. Họ thì thầm khen má biết bao lần là má có đứa con hiếu thảo. Họ bảo làm quan làm quyền rất hiếm ai hầu mẹ như con. Má cười không nói nhưng mặt má lộ vẽ hãnh diện vì con. Nhưng con biết bên trong, tâm má lẫn lộn nỗi đau vì thiếu sự săn sóc của ba.

Vài ngày trước, em gái lớn kế con có vào Quân-Y Viện thăm má. Thời buổi chiến tranh loạn lạc, con và em con có dịp gần gũi như vầy, quả là quý. Nhưng trái lại, buổi trùng phùng hôm đó em con và con không lộ một chút mừng rỡ nào hết. Cả hai im lặng không nói. Thấy em con thật tội nghiệp vì cũng dốc hết tâm lực, lo lắng cho má. Em con sớm rời ghế nhà trường tảo tần phụ giúp má trong công việc bánh trái mưu sinh cho gia đình. Con cũng hiểu tâm trạng mặc cảm và thiệt thòi của em con vì ít học. Hai anh em gặp gỡ nhau tại nhà trọ của người anh bà con, "nhà thương phế binh chiếm đất" xây tạm thời trước bãi biển Nha Trang. Em con ngồi buồn nhìn anh hai của nó đang thả hồn trên chiếc đàn Tây-Ban cầm, dạo bản "Lòng Mẹ". Con không hiểu sao tiếng đàn lúc ấy đang nghe du-dương trầm-bổng, bỗng lâm-ly, bi đát. Lòng con cũng buồn theo bản nhạc, rồi khóc. Bỗng dưng con có linh cảm, một sự mất mát to lớn nào đó sắp đến với con. Con thầm xin lỗi má vì ý nghĩ vụng dại ấy! 

Con còn nhớ, hai tuần trước khi má mất, má nhờ ai đó cạo đầu. Con nổi cáu lên, muốn tìm đánh người nào đó đã làm chuyện này. Tại sao phải làm vậy hả má! Má ơi! Lúc đó con nghĩ má đã vô tình làm cho những người mê-tín như con phải suy nghĩ đến những chuyện xấu nhiều hơn những chuyện tốt. Rồi lại tưởng tượng đến những chuyện thật xui xẻo xảy ra, như vậy không mấy tốt đẹp cho má con mình. Nhìn đầu má không còn một sợi tóc, con khóc thật nhiều.

Con nghẹn ngào hỏi má trong nước mắt:
-Tại sao má lại cạo đầu? 
Không trả lời đúng câu hỏi của con, má lạc đề: 
-Cậu năm của con về bắt má đi!
Ðầy nỗi sửng sốt, con quay người trấn an má:
-Má đừng nói bậy nghen má!

Ba trách con sao đem về nhà tấm ra trắng nhà binh dùng để trải giường. Chuyện tấm ra màu trắng này, có phải màu tang tóc báo trước không má? Sao lại ngẫu nhiên trùng hợp với chuyện cạo đầu của má ư? Lý luận của ba nghe ra rất đúng vì có bao giờ con mang bất cứ thứ gì về nhà. Sao nay tự dưng mang về tấm ra trải giường màu trắng? Nghe ba la rầy, con hối hận vô cùng má ạ! Ba cũng mê tín như con, cả hai chẳng ai dám mở miệng nói tới chữ "xui". Con không an lòng một chút nào hết. Lúc này chính là lúc con cần cầu nguyện cho má an tâm và chóng lành bệnh. Nhưng hình ảnh hiện tại của má ngồi rũ rượi cộng với những lời ba nói cứ mãi ám ảnh trong con. Má ơi! Con rất sợ chuyện vô phúc kia không may đến với má?
Con nghĩ thầm trong bụng:
-Chẳng lẽ định mệnh đã an bài cho má rồi sao!

Càng nhìn má, con càng thương má nhiều hơn. Tay chân con càng run lẩy bẩy. Con phải làm sao đây má nhỉ? Con thầm trách ba không trông nom má chu đáo. Con quay trách các em con không ở bên cạnh săn sóc má. Tội nghiệp cho một đứa em trai của con vì chậm chân hơn nên bị con đánh nhừ tử. Tính của con giống như tính má xưa kia, lò nào vung nấy, giận ba đánh em. 

Còn nước còn tát, con liều mạng đưa má vào Nha-Trang chữa bệnh. Hôm ấy cũng hên, buổi chiều ngày 2 tháng 7 năm 1972, con được phép Thiếu-tá Dinh, Tiểu-đoàn trưởng hải-quân về Ninh-Hòa thăm má. Con nhớ có ba cùng đi với má con mình. Ði thì có đi, nhưng thưa má con chẳng biết đưa má đi đâu vì gia đình mình không sẵn tiền? Cuối cùng, con phải bỏ má nằm vạ một đêm tại nhà của một cặp vợ chồng y-tá quen gần bến xe vì trời đã tối. Tài chánh của gia đình mình quá ư bi đát? Vô kim hữu bệnh, đó là một điều không may mắn cho má.

Ba chẳng nói một lời về nơi nào sẽ điều trị cho má? Ba cũng chẳng đề cập đến phương cách nào yểm trợ cho má trong cơn hoạn nạn này. Suốt đời má lam lũ sao giờ chẳng có một xu dính túi. Mạt rệp và bần cùng thế sao ba má? Má còn nhớ Thiếu-úy Mười, một sĩ quan cơ hữu của quân trường nơi con đang miệt mài hải nghiệp? Anh là sĩ quan trực Trung Tâm Huấn Luyện Sĩ Quan Hải Quân, nên có phương tiện chuyển vận đầy đủ. Anh ấy rất tốt bụng, đã sốt sắng đem xe Jeep chở má nhập viện trong cơn mưa tầm tã. Ý của con muốn đưa má vào bệnh viện Hải-Quân điều trị, có lẽ tốt hơn. Trái lại, người anh bà con đã đề nghị và thuyết phục ba cho má vào Quân-Y Viện Nguyễn-Huệ. Nơi này, ảnh có y tá quen, vả lại cũng là nơi ảnh làm việc. Quyết định tới lui và dù nơi nào đi nữa, má cũng đã hết số phần ở lại với các con, tận cùng bằng số rồi, phải không má?

   

Ðúng một tuần lễ trôi qua, nay má đã về đến nhà? Nhưng má đã là một cái xác không hồn trên hai chiếc chân ngựa gỗ bắt ngang. Châu thân má nằm đây bất động dưới ánh đèn bạch lạp leo lét. Chỉ có một đêm trong băng giá ác nghiệt, da thịt của má đã trở nên teo héo như một bộ xương cách trí bọc da. Trông má thật tội nghiệp biết ngần nào! Lúc còn sinh tiền, con tin chắc má đã không nghĩ ra điều này, má nhĩ! Một khung cảnh mờ mờ ảo ảo, ảm đạm, ảo não và thê lương. 

Những bạn bè và bà con thương mến má đều tới đầy đủ để nhìn má lần cuối. Họ đã giúp đỡ tận tình trong lúc tang gia mình bối rối. Có cậu bảy chạy đôn chạy đáo lo việc tang tế. Có bà ngoại và dì bốn buồn hiu và khóc hết nước mắt má ạ! Những người nhanh nhẹn đến nhà mình trong đó có bà bốn má của dì Tuyết bán gạo trên chợ. Bà đã trông thấy xác của má trong chiếc xe Lam, buồn lặng lẽ đi ngang qua phố chợ Ninh-Hòa một lần cuối.

Má sẽ thấy ấm cúng hơn vì có con bên cạnh má. Con đứng sát bên quan tài của má ròng rã đôi chân, trong bộ đồ tang vừa lạy vừa sụt sùi khóc. Má ơi! Con thay linh hồn má lạy trả lại những công lễ vật mà khách phúng điếu mang tới.

Con ngất đi khi người ta quá tàn nhẫn khiêng quan tài của má ra khỏi nhà và bỏ trên chiếc xe đò hiệu Renault của cậu năm để lại. Hai cái dùi trống gõ inh ỏi làm tai con đau nhức nhối. Ðiệu kèn của ông bốn Tui với nhạc điệu "chiêu hồn" đầy ma quái trổi dậy như xé nát tim con ra từng mảnh vụn. Ðoàn xe với liễn hai bên hông và với người đưa đám, nặng nề chuyển bánh. 

Thế là hết, đời người là một kiếp phù du!
Kiếp người khổ quá má nhỉ!

Kiếp sau xin chớ làm người
Làm cây thông đứng giữa trời mà reo!

Mọi người dọc theo hai bên " đàng luồn cây thị ", dọc Hạt Kiểm Lâm, dọc Bình Thành, rồi cầu bến Ghành; nơi nào má đi qua, ai ai cũng ngậm ngùi thương tiếc.

Lúc lễ hạ huyệt, nước mắt con tuôn như mưa bấc. Con muốn mở mắt thật to để nhìn má một lần cuối cùng nhưng nước mắt của con tràn trụa che lấp.

Một người bạn đồng ngủ đại diện các khóa sinh khóa 1 SQÐB, Ðại úy Văn (khóa sinh Ðại-đội trưởng) trong bộ quân phục hải quân tiến đến ôm con an ủi. Cũng có Thiếu tá Dinh người đàn anh hải quân kính mến bên cạnh trấn an con.

Con kêu gào thảm thiết, cố níu kéo má về với con. Má bỏ cuộc đời ô trọc nhưng các con lúc nào cũng cần có má. Các con lúc nào cũng cần vòng tay bao la của má vỗ về. Nhất là đứa em út của con cần sữa má, và cần sự nuôi nấng của má. Em đã bị sứt môi từ lúc còn trong bụng má. Có lẽ đó là kết quả buồn lo của má trong nhiều năm bị tình phụ bạc. 

Sự ghen tương của má đều đổ hết trên những mái đầu xanh còn quá thơ ngây của các con. Có những lần, má không một chút nương tay đánh con và em gái kế con bằng dao, bằng chày, hoặc bằng đũa bếp. Tuy vậy, con lúc nào cũng thông hiểu những nỗi buồn riêng của má. Vì điều kiện nghèo nàn và hoàn cảnh khó khăn đưa đẩy, cho nên má phải bủa mạnh vào đầu con và em con để lắng dịu sự bực tức đang dồn nén trong má. Con vẫn một mực thương má và má vẫn tỉnh táo lúc nào cũng dồn hết mọi tình thương bao phủ các con. Ðặc biệt những tháng năm còn lại của cuộc đời, tâm tính của má đã chuyển hướng. Má không còn đánh đập các con nhiều như những năm con còn ở quê nhà. Má ơi! Chúng con thật bất hạnh không ở cạnh má suốt đời để các con phụng dưỡng và an ủi má. 

Chúng con hằng biết mất má là mất tất cả những gì thiêng liêng và quý báu nhất. Chúng con cũng hằng biết không một ai trên cõi đời này từ đây có thể thay thế được tình thiêng liêng vô bờ bến của má.

   

Ngày đầu tiên má bỏ chúng con, nhà cửa mình trở nên buồn tẻ. Chúng con bắt đầu thấm thía nỗi thống khổ vì mất má. Em gái lớn của con phải lo hết mọi chuyện trước sau thay má. Lò bánh tráng lạnh tanh. Bếp lửa còn đây nhưng má mãi tận nơi đâu. Chiếc võng bên nhà dưới, đêm nay cũng không còn má đu đưa. Và cũng từ đây, chiếc võng này sẽ không còn thấy bóng dáng má!

Những tiếng hát ngọt ngào của má ru thằng "Sứt" ngủ mỗi đêm sẽ không còn nữa. Phải chăng vong linh má vẫn còn bên chúng con, để đợi đêm xuống má về thăm nom các con giống như những lần con nghe tiếng ông ngoại hiện về gọi con mở cửa. 

Má ơi! Con đang cầu nguyện cho linh hồn má được bình yên với giấc ngủ đêm hôm đó! Bỗng nhiên, một con ong to lớn bay vô nhà mình lượn qua lượn lại thật lâu quanh bàn thờ của má. Con thật mừng rỡ nhưng chẳng dám đánh thức các em con. Mừng vì con tin rằng hồn má về lại nhà mình như con đã van vái. Con ong đảo vài vòng rồi hạ thấp sát mặt con trước khi bay đến bàn thờ má. Khung cảnh hiu quạnh và vắng vẻ giữa đêm khuya làm con không tự chủ được nữa. Con phát sợ và bắt đầu rợn tóc gáy. Con lầm bầm trong miệng, má đừng nhát con nghen má vì bẩm sinh con thật nhát gan. 

Con cố gắng mạnh dạn rời bộ ván mà hai chân vẫn run rẩy bước đến bàn thờ. Hai tay con lập cập thắp lên ba cây nhang cầu hồn má được an nghĩ nơi chốn cửu tuyền. Má có yên tâm không má? Má mượn xác con ong này về đây thăm các con của má, phải không? Hay là thăm chừng ba có ngủ ở nhà với các con? Nhất là thăm con trai út mà má thường gọi bằng thằng "Sứt"? Sứt thiếu sữa má nên nó khóc suốt đêm. Em con không tài nào dỗ nó nín. Má ơi! Con không thể nào nhắm mắt ngủ ngon trong bối cảnh ngậm ngùi và bi đát ấy. Những hình ảnh mới nhất của má ngày hôm trước, ngày hôm nay và cả ngày hôm sau cứ lẩn quẩn trong trí con. Con vừa hồi hộp, vừa bồn chồn vì sự xuất hiện của con ong, và vừa đau xót cho tuổi trẻ của các em con sớm nhiều chịu đựng. Nghe thằng Sứt khóc, ruột con đau chín khúc. Nhìn môi sứt của nó, rồi nhìn hình má trên bàn thờ, làm sao con dằn được nỗi xúc động, má nhỉ? 

Mắt con chập chờn nhìn con ong bay là đà, con cũng vừa thầm khẩn linh hồn má về đây viếng các con. Má trong bộ xác con ong đã hiện trước mặt con một cách thật linh thiêng. Má ơi! Các con thèm có má, thèm sự âu yếm và vuốt ve của má. Hơn nữa, thằng Sứt rất cần vòng tay dịu dàng và bao la như biển Thái-Bình của má để cho nó dòng sữa ngọt. 

Nhà chỉ có vỏn vẹn một chiếc giường và một bộ ván ở nhà trên. Tội-nghiệp các em con, chúng nó nằm ngủ một cách thật chật chội như cá mồi trong hộp. Hằng đêm, chúng nó phải chen chúc sắp hàng nằm ngang trên giường và ván để ngủ. Ðứa nào chân cẳng dài lọt ra khỏi mùng thì bị muỗi cắn tả tơi. Nhìn các em con, con nghĩ nhiều đến những cảnh khổ của chúng nó trong những năm qua. Cuộc đời của chúng nó sẽ bi đát thêm vì mất má. Má sẽ không còn hỗ trợ nữa! Tương lai mù tịt mà chúng nó sẽ phải trải qua giống như đường hầm Rù Rì không một chút ánh sáng. 

Con chợt nhớ hai câu bất hủ mà thuở xưa ông thầy Cử, Hiệu-Trưởng trường Tiểu-học Ðức-Trí bắt các học trò lớp nhất bình giải:

Mồ côi cha ăn cơm với cá
Mồ côi mẹ liếm lá ngoài đường

Qua khung cửa sổ xuyên qua chiếc xe Lam của má để lại, bên ngoài là một bầu trời tối om như mực. Cảnh vật đắm chìm trong một màu đen ghê rợn. Tiếng chó tru não nuột đâu đây trong đêm vắng tĩnh mịch!

 

  

Nguyễn Văn Thành