P H Ư Ơ N G   N G Ữ   N I N H   H Ò A

Nguyễn Văn Thành

  

Phần 10:
 

Câu chuyện thứ 12 bên dưới đây tôi cố gắng ghi lại thêm những từ hoặc nhóm từ mới khác xuất hiện trong phương ngữ Ninh Hòa.

(12) Câu chuyện thứ mười hai:

Ðã hơn một năm rồi tôi không có dịp chăm sóc vườn tược. Cái vườn đằng sau nhà tôi rộng lớn nay có những cây dại cao ngòng mọc đầy so le che lấp những luống măng Tây dòn rụm, và dâu Tây đỏ chét. Tôi chen chân đi sâu vào vườn nhưng không sao tránh khỏi loại cây độc “Poison Ivy” quẹt vào da thịt bị nhiễm độc sưng thù lù, và những trái dại dính vào tóc tôi. Tôi chịu hết nổi vì ngứa và đau nhức buốt xương. Tôi đi ra khỏi khu vườn rồi ngồi xuống trên bải cỏ, đưa tay gỡ một cách khó nhọc những trái dại có gai quấn tóc tôi. Cầm trái dại trong tay, tôi sực nhớ đến chuyện “Trái Cắc Ké” và Mỹ Duyên, cô bạn gái học sau tôi hai lớp nhưng cùng trường Tiểu Học Ðức Trí cũ.

Chuyện dĩ vãng một thoáng đã mãnh liệt sống lại....
 

Chuyến xe lửa chiều thứ bảy chật ních, "xục xịch" chạy, vừa kéo còi vừa phun những đóm lửa bay trong gió. Qua được nửa hầm tối thui của đèo Rù Rì, bỗng một tiếng la:

- Tời quơi! Cháy áo.

Tôi ngạc nhiên vì tiếng la đó, và càng ngạc nhiên hơn khi tôi biết đó chính là tiếng của Mỹ Duyên, người bạn gái cùng trường Ðức Trí cũ của tôi.

Tôi lân la đến gần mở mìệng chào:
- Quạ, Mỹ Duyên, em có sao "hông"?

Nàng nhìn sâu vào mắt tôi:
- Ụa, anh! Chỉ có một đóm lửa làm lủng một lỗ trên vạt áo dài của em "thơi" (thôi), anh hè.

Tôi an ủi Duyên:
- Cũng may, em không hề hấn gì.

Tôi ngồi xuống cạnh Duyên hỏi:
- Duyên đi đâu “dìa dị" ?

Ðưa mắt nhìn chung quanh không thấy ai đi chung với nàng, tôi thắc mắc:
- Duyên đi "dứ lệ" ai "dị"?

Duyên chớp mắt nhìn tôi, trả lời:
- Em đi Nha Trang "dìa" một mình. Em được biết anh đi học ở Nha Trang?

Nàng hỏi tôi tiếp:
- Anh có "dìa" thường "hông" ?

Tôi định hỏi nàng đi Nha Trang có chuyện gì nhưng chưa kịp, nàng hỏi:
- "Lâu hung" rời (rồi), em "hổng" thấy anh "dìa", chắc anh bận học ở "trỏng" hay bận "dứ ngừ" nào...

Mắt nàng chợt mông lung nghĩ ngợi, tôi hiểu ý nàng nhưng cũng cười giả lả:
- Phải có Duyên học cùng trường "dứ" anh cho "dui", giống như anh "dà" Duyên tụi mình cùng có một thời non dại ở trường Ðức Trí.

Duyên lắng tai nghe tôi nói. Ðôi mắt của nàng buồn buồn, tôi nhìn nàng một cách trìu mến:
- Những ngày "dìa" lại Ninh "Quà" thật ngắn ngủi. Anh chỉ có hai ngày cuối "từn" (tuần), "dìa" không ai hay, đi chẳng ai biết. Nhiều khi, anh lẳng lặng một mình thả bộ dài theo đường Nguyễn Trường Tộ, dọc sông Dinh. Bỗng dưng một hoài niệm trổi lên. Trường Tiếu học Ðức Trí mới vẫn còn đó, nhớ đến những ngày xưa non dại. Con đường vô ấp Ðông Thành nằm dưới tàng cây rậm bóng. Nhặt lại đâu đây những hình bóng lờ mờ thời ấu thơ...

Duyên nghe tôi dài dòng văn tự, nàng cướp lời:
- Sao anh "hổng" ghé nhà em chơi ?

Tôi đùa:
- “Ngừ” ta có mời đâu mà "dô". Anh mà mang cái mặt "dô ùn", ăn "chẩu" chà là cái chắc.

Duyên đính chánh ngay:
- Ba má em không “hung” đâu! Ổng bả thấy em lớn “rời” (rồi) nên rất "dui dẻ dứ" bạn của em mà.

Nhắc đến ba má của Duyên, tôi hỏi thăm:
- Ba má em “phẻ hông” ? Em “giúng” má em nhiều, hiền lắm. Anh nhớ “hầu” (hồi) nhỏ, có một lần anh “lụm” cục đá chố trái “xài”, không may cục đá trúng mái ngói nhà em làm bể hết một miếng. Kết quả, anh bị “quýnh” đòn đau tận mạng “tại dì" ba em lên "thấu" nhà anh méc "dứ" ba anh.

Tôi kể tiếp:
- À Duyên, cây "xài" còn ở đó "hông dị" ?

Duyên nhăn mặt:
- Cho em xin lỡi (lỗi) anh, “quýnh” đòn chắc anh đau lắm nhưng mà cây "xài" ở đâu "dị" ?

Thấy Duyên cảm thông cho cái đau của tôi, tôi vui:
- Thì, cây "xài quang" (xoài hoang) cạnh cái mả "dâu" nằm "chần dần" trên "đàng" ra dốc Quán sau lưng trường Ðức Trí đó.

Tôi đùa:
- Khi ấy, em còn để chỏm nên "hổng" biết. Con nít còn chảy mũi mà, phải "hông" ?

Duyên châu mày làm duyên trách:
- Cái anh này!

Duyên tiếp:
- Cây xài đó bị chặt lâu "hung" rời (rồi) anh "hè".

Tôi thêm vào:
- Chặt thì phải, anh nghe nói khi trời "sẩm", chỗ đó có ma hiện "ghơ" (ghê) lắm.

Có lẽ nghe chuyện ma hiện, Duyên sửng sốt:
- Chẳng "dị hửng" !

Tiềng còi xe lửa rít lên từng chập, tôi chẳng biết đâu là đâu, hiểu ý, Duyên nhắc tôi:
- Tới trạm Phong Thạnh rời (rồi) đó anh!

Con tàu bỗng lắc qua lắc lại, tiếng thắng kêu ren rét, kèn kẹt. Tôi đứng dậy chênh vênh, tay cầm chắc thanh cửa sổ, đưa mắt nhìn ra ngoài toa xe. Trời đã về chiều, đám mây đen mịt mù cuối chân trời đang kéo về hướng Ninh Hòa. Nhìn xuống Duyên. tôi mời mọc:
- Duyên hè, Trời sắp mưa lớn ! Em đứng dậy coi đi em.

Duyên nghe tôi, nàng ngoan ngoãn đứng dậy. Tôi muốn đưa hai tay vịn đỡ hai vai nàng nhưng tôi thập thò chẳng dám. Cả hai nhìn ra ngoài cửa sổ của toa xe lửa đông nghẹt người đi. Gà, vịt, heo... trong toa xe chật chội kêu "ủm tỏi".

Nắng chiều yếu hẳn, trời "mù mù", từng đàn chim vội vã bay sâu "thấu" trong rừng núi Phong Thạnh. Duyên chỉ tay vào những cây bên đường còn đọng chút ánh sáng, nàng trầm ngâm nói nhỏ:
- "Chu" ! Cây vùng này "đén" quá anh "hè". Ở "thấu" quê mình cũng "dị", đồng ruộng lúa mạ cháy hết

Tôi thẩn thờ một giây rồi gật đầu đồng ý với Duyên:
- Mình cần mưa Duyên "hè", "dì" mưa làm cho cảnh vật tươi mát, ruộng đồng cần nước để mạ non xanh rì, để lúa trổ bông thơm, và còn làm cho mình thoải mái tâm sự... Em còn nhớ thầy Ðồng dạy mình năm lớp ba ở trường Ðức Trí "hông" ? Cứ nhìn cây thước bảng "dữ dằn" của ổng là ai ai cũng phải học thuộc lòng bản cửu chương, văn thơ răm rắp.

"Lạy Trời mưa xuống
Lấy nước tôi uống
Lấy ruộng tôi cày
Lấy bát “cuôm” đầy...”

Duyên e thẹn nhìn tôi:
- Anh giỏi tài văn chương bay bướm, nhưng mưa sẽ làm cho gia đình anh vất vã hơn, má anh sẽ không "dan" bánh tráng ngoài trời được. Tội nghiệp cho "bả".

Tôi đã không ngờ, Duyên quan tâm đến má tôi như thế. Duyên có lẽ hiểu ý tôi, nàng nói tiếp:
- Những lúc "hổng" có anh ở nhà, em thường lên nhà anh mua bánh tráng nướng. Nhiều lần má anh không lấy tiền nên em ngại. "Dì dị", em muốn giúp má anh một tay như phơi bánh, lấy "ống so "thởi" lửa" cho lửa hừng, xách nước đổ vào "ghè", "chác", cái lu, cái bùng binh... dù bà không cho nhưng em vẫn làm. Má anh "dui" "dứ" em lắm, anh "giúng" má anh lắm.

Tôi trìu mến nhìn Duyên:
- Nghĩa là em muốn nói anh "dui" phải "hông" ? Anh cám ơn em đã giúp má anh, "bả ngầu miết" bên cái trã lửa nóng "hẩu" suốt ngày. Có lần má anh nói bả thích tâm sự với em lắm lắm, bả muốn em.....

Duyên hiểu ngay tôi muốn nói gì, bỗng nàng đỏ mặt bấm môi. Tôi đứng sát vào Duyên khẽ liếc nàng mà lòng tôi dào dạt hương yêu...

Tim tôi thực sự thổn thức, tôi biết nàng cũng vậy. Duyên cũng vậy ư ?  Tôi đang nhìn mắt nàng đắm đuối.

Kể từ khi tôi rời trường Ðức Trí, đây là lần đầu tiên tôi có dịp nhìn mặt nàng thật rõ như vậy. Nàng có mái tóc đen dài phủ một bên má. Hai cái núm đồng tiền sâu ở hai bên má làm cho Duyên đẹp thêm và đúng như cái tên của mình: Mỹ Duyên thật có duyên và nàng rất "ngộ" như má tôi đã có lần tấm tắc khen rồi "biểu" tôi:
- Má thấy con "Mỹ Diên" (Duyên) "ngộ", siêng năng giỏi giắn và có "diên" nữa. Con ưng nó đi!

Tôi chưa kịp phản ứng, má tôi nói thao thao bất tuyệt:

- "Cứ dợ" (cưới vợ) phải "cứ" liền tay,
    Ðừng để lâu ngày lắm kẻ dèm pha"

Nghe "hông" con !

Lần đó, tôi mắc cỡ và chẳng nói với má tôi câu nào.

Tiếng thắng tàu rin rít kêu rồi con tàu từ từ dừng hẳn trước trạm ga Phong Thạnh nhỏ bé và loang lỗ những vết tích chiến tranh trên tường. Cũng tại trạm này trong hai năm trước, vài đứa bạn Trần Bình Trọng của tôi đi xe lửa “cọp”, nhảy lên bước xuống toa dáo dát chạy trốn viên kiểm soát vé.

Tôi đang mơ màng, Duyên hỏi:
- Anh đang nhìn đám mây đen thui bao phủ vùng biển Ngọc Diêm hay đang nghĩ gì "dị" ?

Quay sang Duyên, tôi chậm rãi:
- Anh đang nghĩ đến mấy đứa bạn đi xe lửa “cọp”. Lâu “hung rầu” anh mất tin tức của vài "ngừ" bạn, không biết sống chết ra sao?

Tôi buồn Duyên cũng buồn theo, bốn con mắt mơ hồ nhìn xa xa ngoài cửa sổ nghĩ ngợi. Cả hai im lặng một "đẫu” không nói cho đến khi xe lửa “dìa" tới ga Ninh Hòa. Tiếng còi inh ỏi đánh thức tôi và Duyên trở về với thực tại. Tiếng kêu "xục xịch" của đầu máy yếu dần, tiếng thắng kêu chát chúa rồi con tàu dừng hẳn. Nhà ga cũ xưa sơn màu vàng đồ sộ hiện trước mặt tôi, lại nhắc tôi nhớ đến mấy đứa bạn "lơn ngơn" nhảy rào đi xe lửa "cọp.

Trời "mù mù", gió bụi bay phủ các lối đi, mưa bắt đầu nặng hột...

Tôi nhảy xuống xe trước với cốt ý đưa tay ra đỡ tay của Duyên dìu nàng xuống xe. Nàng cúi mặt thẹn thùng đưa tay của nàng cho tôi nắm, nàng nhanh chân bước xuống cầu thang. Tôi khẽ tai:
- "Thẳng thẳng" Duyên hè, coi chừng té!

Nàng đối đáp lại bằng đôi mắt cám ơn.

Duyên ngước lên Trời, than van:
- Trời "gầm" xẹt lửa tùm lum, em sợ quá!

Tôi mạnh bạo nắm tay nàng trấn an:
- Có anh đi “dìa dứ” em đây.

Trời đổ cơn mưa lớn, tôi nắm chặt lấy tay Duyên chạy về hướng cây me trên con dốc lên nhà ga xe lửa. Gió thổi mạnh làm tóc nàng bay ập trong mặt tôi. Một mùi thơm quen thuộc phảng phất làm tôi ngầy ngật và quyện lấy hơi thở của tôi từng chập từng chập. Bất giác tôi nhớ lại ngày xưa trong sân trường Ðức Trí cũ, tôi đứng hàng giờ gỡ "Trái Cắc Ké" rối bù trong tóc nàng.

Duyên và tôi dừng lại dưới gốc cây me chờ "mưa sửng ". Hai bả vai của Duyên ướt sũng, da thịt mờ mờ hiện qua lớp vải của chiếc áo dài trắng, tôi thấy tội nghiệp cho nàng. Nhìn Duyên tôi hỏi:
- Duyên có biết anh đang nhớ gì "hông"?

Nàng cắn môi mỉm cười không nói. Tôi nhắc lại:
- Thì chuyện trái cắc ké đó. Em nhớ "hông"?

Nàng nhìn tôi gật đầu:
- Dạ, em nhớ. Em mãi nhớ đó anh.

Duyên kể:
- Lớp em học có mấy bạn trai “lơn ngơn” lắm, Giờ ra chơi, mấy bạn ấy rủ nhau chạy “u” xuống lăng Bà Vú hái trái cắc ké, rồi chố vào tóc của các bạn gái. Em run sợ và khóc nhưng cũng may, có anh gỡ...

Dưới tàng cây me cổ thụ, Duyên và tôi mãi mê ôn lại chuyện "Trái Cắc Ké” của những 10 năm trước mà quên đi Trời đã sửng mưa tự hồi nào....

Một năm sau, từ Sài Gòn tôi tìm cơ hội trở về lại Ninh Hòa thăm Mỹ Duyên.

Má tôi nói:
- Mỹ Diên đã đi lấy chồng "rầu" (rồi) con.

Tôi trầm ngâm:
- Tình chưa kịp tỏ đã vút cánh bay...

Có một cái gì đó đè ngang ngực tôi, nặng nề khi má tôi báo tin này về Duyên. Tôi chẳng nói gì được.

Một áng mây buồn trôi qua, Mỹ Duyên ngày nào nay là một Mỹ Duyên khác hẳn, "Trái Cắc Ké" đã trở thành một hoài niệm...

Nguyễn Văn Thành
Đầu tháng 8/2004
(còn tiếp)