trang nhà www.ninh-hoa.com   |   trang Thơ và Truyện của Thùy Trang


Thùy Trang

    Nguyễn Thùy Trang
  cựu học sinh Trung học
   Trần B́nh Trọng NH
   niên khóa 1976-1981.
    Hiện cư ngụ tại Úc.
 

 

 Văn/Truyện/Tùy Bút

 
  Cảm Xúc Khi Đọc
      Trang Web Ninh-Ḥa

   Nhật Kư Một Buổi
      Chiều

 
 Trăng Quê
   Chuyện Cái Loa
      Công Cộng

 
Kinh Nghiệm Mới 
 

 

 

 


                                

 

 

 


 

          

C h u y ệ n  C á i  L o a  C ô n g  C ộ n g

 

(Phần 1: làng quê)

Nhân mùa nghỉ hè, tôi quyết định làm một chuyến thăm quê, t́m cảm giác b́nh yên sau những tháng ngày chạy đua với công việc và thời gian. Ngày đầu về làng quê, thấy quê hương đă đổi thay, nhiều nhà đă sắm được ti vi màu và honda để làm phương tiện đi lại hàng ngày mà ḷng vui nhiều lắm. Quê hương như đă lột xác, nhiều nhà mái tranh lợp rạ đă được thay thế bằng nhà mái ngói đỏ ba gian, một kiểu kiến trúc truyền thống muôn đời của những ngôi nhà ở làng quê và hơn hết là cuộc sống của dân làng tạm gọi là "sung túc" khác hẳn so với thời cách đây mười, hai mươi năm về trước.

Chứng nhân cho sự đổi thay của quê tôi có lẽ không ai khác hơn là cái loa công cộng đầu làng. Dầu trải qua bao năm tháng và bao đổi thay của làng quê, loa truyền thanh công cộng của làng tôi vẫn tồn tại, ngắt nghẻo trên ngọn tre già, mưa gió không sờn ngày ngày chuyển tải những thông điệp quan trọng đến các nông dân làng tới nhân dân. Từ chiếc loa phóng thanh, những tin tức quan trọng đến các chương tŕnh phát thanh của Đài tiếng nói Việt nam, của đài phát thanh tỉnh, huyện cho đến các lịch gieo cấy vụ mùa của xă, thôn đă được chuyển đến các bác nông dân quê tôi.

Loa phóng thanh như một anh cán bộ cần mẫn, làm việc rất đều đặn và đúng giờ, xưa thế nào, nay vẫn thế. Nhớ khi xưa, khi quê tôi c̣n thắp đèn dầu tù mù, th́ chiếc loa phóng thanh được xem là phương tiện truyền thông đại chúng duy nhất của nhiều dân làng vốn chẳng có được chiếc "đài bán dẫn", có được chương tŕnh phát thanh từ loa phóng thanh cũng vui tai và thu thập được ít nhiều tin tức. 

Vả lại ngày ấy cả làng tôi chẳng ai sắm nổi cái đồng hồ báo thức, ngay cả những chiếc đồng hồ đeo tay cũng bị đổi chủ để có tiền xoay xở chi tiêu nên nhà nào cũng nuôi chú gà trống có nhiệm vụ đánh thức dân làng. Nhưng thỉnh thoảng v́ thừa hay thiếu năng lượng mà các đồng hồ báo thức này làm nhiệm vụ không được chính xác lắm, báo hại dân làng đôi khi phải dậy sớm hoặc trễ. Nay nhờ vào cái loa, dân làng tôi đă có thể nắm được giờ giấc hàng ngày.

Này nhé, bản nhạc quen thuộc "Giải phóng Điện biên" của Đài Tiếng nói Việt Nam vào lúc năm giờ kém mười lăm đă đánh thức ngay cả những anh say ngủ và lười biếng nhất để dậy chuẩn bị cho một ngày làm việc. Tiếng 'tít tít' là đă sáu giờ sáng. Khi bản tin tức buổi sáng chấm dứt và loa tạm nghỉ giải lao là đă sáu giờ ba mươi sáng. Đi làm ngoài đồng, giữa không khí yên tĩnh của đồng ruộng, chỉ cần nghe tiếng loa phát ra là biết đă mười hai giờ kém mười lăm, thế là các bác gái nông dân vội vă chạy vội về nhà vừa để bắt nồi cơm vừa lắng nghe tin tức trong khi các đức ông chồng vẫn c̣n nán lại cày nốt thửa ruộng.

Loa lại nghỉ giải lao vào lúc một giờ trưa trong lúc các bác nông dân lại tiếp tục vác cuốc ra đồng. Và đến đêm, khi mà dân làng tôi có thói quen đi ngủ sớm th́ có lẽ cũng chính cái loa là người "làm việc " muộn nhất. Loa chỉ đi ngủ khi chị Kim Tiến nhỏ nhẹ "Bây giờ đă là 10 giờ khuya, xin bạn hăy vặn nhỏ máy thu thanh và lắng nghe những thông tin về dân số và kế hoạch hóa gia đ́nh". 

Ngày cuộc sống làng tôi có phần nào đỡ khổ hơn trước cũng là lúc quê tôi có điện. Khi những chàng trai cô gái trong làng đă sắm lại được những chiếc đồng hồ 'Seiko' và chiếc ti vi màu đầu tiên xuất hiện th́ dân làng tôi đă bớt đi sự háo hức đối với chiếc loa phóng thanh. Mỗi buổi tối, dân làng tụ họp lại ngôi nhà có chiếc ti vi để đón xem tin tức và các chương tŕnh của đài truyền h́nh. Vào ngày thứ bảy có chương tŕnh cải lương, ti vi đi ngủ rất trễ, vào lúc hơn mười một giờ rưởi đêm, do đó khi chiếc loa phóng thanh làng tôi bật ra lời ca nhạc chào buổi sáng vào ngày hôm sau đánh thức mọi người th́ ngay cả những bác nông dân cần mẫn thường dậy sớm nhất làng cũng buông tiếng thở dài. 

Trải qua năm tháng, đa số các gia đ́nh ở quê bây giờ đă có radio, tivi, đầu máy video, họ nắm bắt tin tức thời sự mỗi ngày, thế nhưng loa phóng thanh vẫn c̣n đấy, vẫn ngày ngày đều đặn báo thức mọi người mỗi ngày vào lúc sáng sớm để nghe tin tức. Và để rồi đêm đến người dân có thể lắng nghe hai bản tin tức cùng lúc, trong nhà bật tivi, và ngoài nhà nghe loa công cộng.

Ngày c̣n là nông dân, anh 'cán bộ phóng thanh' cần mẫn này làm sao địch nổi tôi về khoảng thức khuya dậy sớm. Thế nhưng cùng với sự thay đổi của thời gian, bây giờ tôi lại có thói quen ngủ trễ và dậy muộn, do đó vào những ngày t́m cảm giác b́nh an ở làng quê, dù cố gắng lắm tôi không cách ǵ buộc cái đồng hồ sinh học trong tôi thay đổi cả. Và thế là với những lần bị loa đánh thức để lắng nghe tin tức, tôi đâm ra bực ḿnh. Bực v́ cái loa th́ ít, nhưng thói quen dậy muộn của ḿnh th́ nhiều. Nhưng dần rồi tôi lại đâm ra 'mê' cái loa, cứ đến giờ phát thanh là tôi đă vội vă ngồi vào ghế và ch́a lỗ tai vào thành cửa sổ để đảm bảo tin tức không bị sót một chữ nào. 

Và thế là sau vài ngày lắng nghe tin tức đều đặn, tôi đă làm cho các bác nông dân loé mắt khâm phục khi tôi bàn chuyện thời vụ cấy cày với họ, chuyện xă A vừa đạt sản lượng trong vụ mùa vừa qua... Không những thế, tôi c̣n khuyến khích cô cháu gái mới hai tuổi rưởi vốn hay ngủ nướng và chẳng quan tâm ǵ dến cái loa thức dậy khi gà chưa gáy bằng bản nhạc "Giải phóng Điện Biên" vào mỗi buổi sáng để tập mười lăm phút thể dục với bài tập thể dục buổi sáng phát ra từ chiếc loa công cộng. Nhưng buồn một nỗi là cô cháu gái tôi lại ngang bướng bao giờ cũng đ̣i đi ngủ trước khi chị Kim Tiến đọc xong câu chuyện đêm khuya.


 

Thùy  Trang
Australia 27/04/02